장음표시 사용
41쪽
toriam & ad pacificam, tranquillam,modesta,& sanctam Vitam. - Qui vero a catholica doctrina deficiun t,suoque ingenio conficta paradoxa nouiterque adinventa pro verbo Dei adferunt sprout faciunt omnes quotquot diuinum verbum in alium ' sensum&intellectu contorquent, quam scriptum sit, & Ecclesia nobis eXplicet & proponat) eiusmodi doctores corpori & animae exitium parat, faciuntque exarescere omnem Virtutem , & plantant omnem proterviam& rebellionem. Hos diuini verbi deprauatores appellat Apostolus canes, malos operarios,con- cisionem, Phil. 3. Arrius laetiferam suam doctri- nam pro Verbo Dei populo obtrudebat ad- uersus communem intellectum Sc fidem viai uersi orbis Christiani Acerbum & execrabilem eius fructum populus Christianus fatis persien- sit. Ita de omnibus sectis dici poteit, quae suos nouiter effictos errores tanquam verbum Dei iactitarunt. Eiusmodi fuco pseudopropheta Sedechias Regem Achas fefellit, ut capitis ac vitae disipendrum faceret, 3. Reg. 22. Et pseud O- propheta ille seducebat& circii inueniebat pisi illum Propheta via leone occideretur. 3. Reg. i 3. Possent huc complura horrcnda exempla referri,quam multe horribiles virorum strages, praeterea locorum hominumque vastationes, contigerint, Sc falsam doctrinam secuta sint, quod nonnulli erroneam doctrinam pro Ver-
Quocirca loquitur Ioel verbu Dei, ex hoc sequitur fideliu emendatio. Quo aute pacto hoc verbum
42쪽
CAPUT L 2 verbum ad Ioel factum sit facile colligi potest. v.
Est verbum inspiratum, Verbum incarnatum, sverbum exaratum. De hoc Verbo Oan. 2 o. Haec scripta sunt Ut credatis quoniam lesus est Chri- stus&c. Et Rom. t s. Qit cunque scripta sunt ad nostram doctrinam scripta sunt. i. brinth. io.'Haec scripta sunt ad correptionem nostra Io. s. Scrutamini scripturas&c. a.d im. 3.Omnis scriptura diuinitus inspirata est utilis ad docendum , ad arguendum ad corripiendum S c. a. Pet. 3. Charissimus frater noster Paulus secun- .
dum datam sibi sapientiam scripsit vobis&c. i. Ioan 3. filioli haec scribo Vobis Vt non pecce
Quamuis animus veri Christiani , credentis ex vera fide, facile credit voci diuinae, qua intrinsecus loquitur ac docet. Sic sanc Deus diuer simode loquitur hominibus. Aliquando reuelat , docet & Joquitur Deus per suus prophetas. Mai. Lingua mea calamus scribae, velociter scribentis. Et Esaiae o. Dominus dedit mihi linguam eruditam.Spiritus Domini locutus est per os metarn & verbum domini Der linguam meam. Nonnunquam loquitur Deus per Angelos suos, etiam per filia suum , qui in serusta humari tate sita est visibilis factus. Heb. i. Aliqua do per Apostolos. LO-quitur etiam per Ecclesiam suam,& Lacras scripturas usque in hodiernum diem . . t Est & verbum incarnatum,Ioan. i. Verbum caro factum est.
Est praeterea verbum insipiratur de quo Hier. a. Dabo legem mea in visceribus poru,& in
43쪽
eorde eorum scribam eam Iudaei non poteran resistere sapientiae & spiritui qui loquebatur. Actor . . Hoc verbo primaeua Ecclesia docta & instructa est, priusquam quatuor Euangelia scripta fuerui. Spiritus patris vestri loquitur in vobis. Et Paulus et . Corint. 3 3. Qui in me loquitur, Christus. r.Cori sit. ι i. Est veritas Christi in me. Super hoc inspiratum verbum fundamus etia egitimam siue ordinariam dispensationem . septem Sacramentorum, rectum&genuinum stnsium & intellectum Scripturarum , praeclarasque Ecclesiae traditiones: imo rectam,V. Dicam, Catholicam, Apostolicam & Christianam fidem , quam Apostoli ex inspiratione, Spiritus sanisti praedicarunt, iuxta promissio- nem Christi, Mittam vobis Spiritum veritatis , qui docebit Vos omnem Veritatem, IO- annis i s.' Vnde Hieronymus in epistola ad Pammachium: Symbolum, inquit, fidei nostrae non scribitur in charta & atramento, sed in tabulis, cordis. Quocirca temerarium, schismaticum,&Vanum est si dicamus: Non est scriptum ut hoc vel illud faciamus aut credamus. Eiusmodi a gumentum ab authoritate negati ue,catholicae fidei aduersarijs admodum est familiare , quo multos perniciosos errores excitaruiit. Arrius mili res nolebat credere filiu Dei esse hιουσιον, consub sectu, dic ς, stantialem uniusque naturae & essentiaec' Pa-
ire, eo quod illud, tu et oi nusquam scriptum
44쪽
2 ιNos autem complurima credimus ex instru- ctione spiritus sancti, qui per Apostolos locutus est eorumque doctrinam magnis miraculis firmauit, tametsi expressis verbis omnia scripta non sint. Baptizamus infantulos, operarum ferias agimus die Dominico etc.iuxta traditionem Apostolicam non legitur Melchiaedech habuisse patrem aut matrem,an ideo fuerit sine patre & matre Quatuor Euangelistae non seripserunt Christum haec verba protulisse , Beatius est dare q ua accipere, ideone Christus ea non dixisse censebitur' De hoc costulatur Apostolus Paulus Acst. t o. D.Irenaeus lib. 3. aduersus haereses cap. .inquit:Quid si neque Apostoli quidem scripturas reliquislent nobis , non ne oportebat ordinem sequi traditionis quam tradiderunt ijs, quibus committebant Ecclesias' Oportet & traditione uti, inquit Epiphanius, non enim omnia a diuina sicriptura accipi possvn ,qua propter aliqua in sicripturis,aliqu in trad tione sancti Apostoli tradiderunt etc. lib. 2. contra haereses, contra Apostolicos hviresi. 63. Non omnia seripserunt Apostoli, sed multa sine scripturis instituerunt, eadem fide digna sunt tam illa quam ista, inquit Chrysostomu in a. Epistolam ad Theses.cap. 2. Proinde fides nostra Christiana haud qua, quam ab ansierum pennis dependet, neque mmninb soli externae literae alligata est. Legatur Irenaeus lib. 3. cap .
Quas scripturas sancti patriarchae quos αPaulus
45쪽
Paulus ex parte nominat Heb. O.) ab Adamvsque ad Moysen habuerunt Quem prophe tam aut librum legit Noey unde Abraham fidem didicit,aut Loth, Isaac, Iacob etc. ex qui bus scripturis, ex quibus libris' Ex cuius Euan listς libro primi Christiani,quorum multa l- Iias anguinem suum propter fidem Christiana profudet unt , fidem suam legerunt ac didicerunt' nondum siquidem ea tempestate ullum adhuc Euangelium erat conscriptum. Nam octauo demum anno post Christi ascesium Mathaeus suum Euangeliu scripsit in Iudaea. Ma cus in Italia, decimo : Lucas in Bythinia, deciamoquinto: Ioannes in Asia trigesimo secundo anno post ascensium Christi, iam senio confectus. Pr terea legit ac disicit sancta & Christiana Ecclesia fidem suam, non ex scripturis tantum, verum exi instinctu & secretis suggestionibus spiritus sancti, qui illam docet omnese veri
Huic sanctae Ecclesiae obsequeter audiemus, non in illis duntaxat, quae scripta sunt, sed in omnibus quae credenda & seruanda docet δί2.τλ. . e proponit, non enim potest errare,cum sit colu na &funda metum veritatis. Cum qua&Christus inaraetusque ad consummationem faeculi, Math. 2 8 Ioa. ι . Vnde Christus non dixit, qui Graio. scripturam audit, me audit: sed, qui vos auditane audit.
: i Ecclesia quoque sacras scripturas nobis tradidit ac demonstrauit, atque etiam praecepit eas ipsas pro sacris scripturis credere & ieruare.
46쪽
Et qui hanc canetam Ecclesiam audire noluerit . per quam spiritus Lanctus loquitur.ae
docet, censiebitur ' nobis tanquam Ethnicus& Publicanus Math. 18. Eiusmodi Euange- lium& secreta inspiratio Spiritus sancti est o perta in ijs qui pereunt, z. Cor. φ. Abscondit e- Mainititiam Deus a sapientibus & prudentibus. Quapropter omnibus fidelibus necessarium eli verbum inspiratum , per quod verbum eXaratum nobis utile est&salutare,sine quo etiam idem verbum exaratum intelligi non poteli. Litera occidit, inquit Paulus, spiritus autem Cotos . Vivificat, 2 Cor. 3. Christus aperuit apostolis 'sensum, ut intelligerent scripturas, Luc. Hic veritatis doctor humili corde erit inuo- 'candus Hostium veri intellectus verbi Dei nobis aperiat ad aeternam nostram calutem. JNumilibus largitur sapienti m Sc. intellectusn. Huiusmodi inspiratum verbum factum est ad
. Magnum:adhuc praeterea mysterium,ωsipirituale quoddam melicra icta primis prophetae verbis elici potest. r. Vera m Domini,quod faetum ad Del. Provocabulo, domini, Hebraei legunt no-
stus Messias filius David nuncupatvr, Deviii natura in substantia dc essentia, Hier. 23. 3 . .Quoniam igstur huiusmodi Verbum adi i xO theras factum est , non solum humanitatem
47쪽
agnouerunt. unde appellantur Videntes, siue, xj.M Propheta AEL io Huic omnes Prophetὴς xςsti', p. .io. monium perhibent. Sic quia Verbum D*mi', factum est ad Abraham de benedicto semine,
vocatur Scipse Propheta, Gene Leto. Deus ait ad Abimelech, Redde viro suo uxorem,quia propheta est. Hic diem domini vidit &gauisus est. Oan. 8. Factum est verbum Domini super lo- annem in deserto, Luc. 3 . Hic a Christo dicitur plusquam propheta, Matth. i i. Agnouit etiamnunc agnum Dei ablaturum peccata mundi, Ioan. i. Plurimum differunt, quando scripturatio uis ait,factum est verbum Domini ad Ioel: &, Lo-s: ctvrebo cutus est Dominus ad Moy sen. In prophetis le-- - gitur Verbum Domini faetiimest: verum in Ie- 'φυι locutus est Dominus ad Moysen. In lege nolegitur verbum domini factum est ad Moysen, sed in prophetis admodum est frequens. Quicquid eni m Deus loquitur prophetis, de myst rio salutis humanae per Christum, est irrevoca-j - hile , veluti ea quae iam facta sunt aut futura I ex vero cum quadam differentia seu condiatione lata est. Si audieritis vocem meam, & c stodieritis pactum meum , eritis mihi in pecu-etium de cunetis populis, etc. 'Caeterum quia non audituri erant vocem domini nec foedus illius seruaturi propter quoation essent populus peculiaris, idcirco nodici tur in lege. Verbum domini factum est et Ad haec sermo Domini ad Moysen praeterrit: verbum autem domini ad Prophetas, m net in aeternum. Loquebatur Deus ad Moysen
de Sacrificijs,siue oblationibus.& Upicis caer
48쪽
CΑΡvΤ i. 3 montis,de lotione etc. sed quoniam haec erant significativa&ptietereuntia , ea propter non dicendum erit, Verbum domini factum est ad Moysen Quod vero ad Prophetas dimim, futurum erat,ideoque dicitur , verbum domini factum est etc. Sic loquitur Ioel de missione Spiritus sancti cap.r. dc de extremo iudicio in valle Iosaphat, cap. 3.etc. Quae adeo certa sunt, ut dicatur, factum est verbum. Coelum & terra transibunt, inquit Christus, verba autem mea
Secundo colligimus Ioelem domino Deo fuisse acceptum dc vitae sanctae.Omnes enim de quibus legitur, domini verbu ad ipsos factum, lancti & iusti fuerunt. Vnde Christus ait Ioan. o.Nonne scriptum est in lege vestra, Quia ego dixi Dii estis' Si illos dixit deos,ad quos sermo Dei factus est, & non potest solui scriptum etc., Sic factus est sermo domini ad Abraham: Non erit hic haeres tuus,Gen. i s. Factum est verbum domini ad Eliam, 3. Reg. 37. Factum quoque
ad Esaiam cap. 3 8. ad Hieremiam,c. l. 2.etc. ad Ezechielem cap. 6. I. etc.ad Oseam,cap. 1 .etc.ad
Ionam, ad Micheam, ad Sophoniam, ad Agagaeum, ad Zachariam: Famim est verbum domini su per Ioannem in desierio, Luci 3. Sic factum est verbum domini ad Ioel etc. Quibus autem dominus locutus est, hi non omnes habent sandritatis& iustitiae testimonium . Loquebatur Deus cum Cain,Gen. Dominus loquebatur cum Achas, Es a. p. loquebatur cum Balaam, Num. 2 2.etc. Non tamen eis inferior
est Moysies prophetis, quod Deus cum eo locu-
49쪽
tus sit,& non legatur, Verbum domini facturi esse ad Moysen. Per hoc enim deno latur gratiam Euangelicam multo esse digi orem lege. Moyses respicit umbram dc figuram: Propheta vero eloquia sua direxerunt in gratiam Christi. an nunciationem Euangelij, remissionem peccatorum per Christum , missionem Spiritus saneti etc. Moyses loquitur de eae terno&typico cultu: Prophetae de Vero & excorde proue- . niente cultu loquuntur. Mosaicus cultus aboletur,cordis cultus permanet.Nunc audiamus, quale verbum domini factum sit ad Ioel pro-i' phetam. - e fudite hocsenes, ct auribus percipite omnes habita .
His verbis excitat propheta animos homu num , Ut sedulo attendant ad verba quae dimirus est . Est enim profecto aliquid magnificum di irii rus, quod in prooemio tam acri & seria V-titur exclamatione. Audite hoc iuuenes&serae. s. Des, imo omnes habitatores terrae. Non vult Deus mortem peccatoris , Ut pereat, sed ut poenitentiam agat ad fallitem . Vultis igitur Deum propitiu, qui Vobis parcat, aperite aures j hcordis ad audiendu, ut cognoscatis, quaesit be-. nigna Dei voluntas,quid ei acceptu. Eiusmodi seriam admonitionem habebat Christus, Lucis
Mm. Q . I. Qui habet attres audiendi, audiat In huc modum & Ioel exclamat. Audite senes ut in bono perseueretis usque ad finem: Auribus percipite QM omnes inhabitatores terrae, ut ex Verbo Dei ad
torti terraim pQenitentiam commoueam in I. Per lenes intel-
iuba iviri ligi possunt,qui in fide consenuerunt,qui bene
50쪽
uiuendo Deo seruiunt, qui sapientes sunt Al rudentes sicut serpentes, & simplices sicut co-umbae. Per inhabitatores terrae intelliguntur terrarum & corporalium rerum amatores, quique inhs oblectantur , quorum Deus Venter,
Sic & Esaias clamat, cap. t. Audite coelid auribus percipe terra. Coelos dicit, quos Ioel nominat senes, quorum conuersatio est in coe- ais, qui etiam senes appellantur propter cordis dc animi caniciem , propter maturitatem sen- usuum,considerant quae faciunt , in quibus est experientia&circonspectio . De quibus Sap. 4.Senectus venerabilis est non diuturna neque annorum numero computata e cani autem sunt sensus hominis,&aetas senectutis vita immaculata. Hinc Sacramentorum dispensatores Pres- Ω-tis. byteri, id est, senes appetantur, non propter ae talem, sed propter dignitatem,industriam, sapientiam, scientia, ossicium grauitatem, quam M. . . Dabere debent. Sunt enim fal terrae & luX nulla- I.P. s.
di, &esse deben t forma gregis Christian i. Sic
Tirnothaeus senior, siue presbyter vocabatur, licet iuuenis esset,ad quem Paulus dicit Nemo - Π aetatem tuam contemnat. Per terram intelliguntur mali, qui sensus&animos suos intendunt ad desideria carnis, oculorum , &adsit perbiam Vitae. Terra,terra terra, eXclamat Hieremias audi sermonem Domini. Homo prouenit ex terra, vivit si per terram, & resoluitur