장음표시 사용
141쪽
ΤΙΣ Pars VI. Cap. I. iis, uas sive litur superficiarius aedium superficiariarum sit pleno ju-
si are de- re dominus, sive saltem dominus utilis; necesse est, ut suis beat.. sumtibus superficiem sartam tectam seivet.
Est nimirum de essentia juris superficiarii, ut omnes sumtus in superficiem impendendi fiant a superficiario, adeoque jussu- perficiarium minime foret, si ita conveniretur, ut dominus soli praestaret aedes ad usum eum aptas , quem intendit superficiarius. Id locatoris est, qui cum pro usu accipiat pensionem, aedes quoque praestare debet eidem usui aptas. Neque etiam . illud aequitati contrariatur. Cum enim omnem utilitatem ex aedibus superficiariis percipiat superficiarius, nihil vero dominus soli, nisi solarium pro usu soli; aequum omnino est, ut qui commodum habere vult etiam faciat sumtus, sine quibus id haberi nequit.
e tenso. immo arborem, suo sumtu usoto alieno. Neque enim rcpugnat, ut alius sit dominus sive jure pleno, sive dominus utilis superficiei alterius cujusdam, quam aedium, alius vero dominus sive solius soli, sive etiam directus superficiei, ut adeo tanquam dominus pleno jure,vel tanquam dominus utilis habeat superis ficiem ab aedibus diversam in alieno solo suo sumtu. Quamobrem cum tunc jus, quod habet, conveniat cum jure superficiario F. mo. ; naturaliter utique jus superficiarium extendi potest etiam ad alias siti perficies, quam aedes, veluti ad habendum hortum, vineam, sylvam, piscinam, vel etiam arborem suo sum tu in solo alieno.Quicquid conveniri potest de aedibus superficiariis; idem
etiam conveniri potest de horto, vinea, sylva, piscina & arbore superficiariis. Facile hoc intelligitur, modo ea, quae antea demonitrata fuerunt de aedibus su ificiariis, ad alias superficies appli
142쪽
De Domin o utili er ejus Speciebus quibusdam. II 3
quiratur. Quodsi cnim ita convenitur, poena adjicitur in con- um misit tractu superficiario g. ει 6. para. 3. Pr. nar , Quamobrem commisti. cum a voluntate domini jus superficiarium consti tuentis unice pendeat, qua lege id constituere velit I. 984. I. r. nat. , & ex contra tu superficiario metienda sit obliga
tio superficiarii & jus domini soli l. lay ; dubium non est.
quin naturaliter ita conveniri possit, ut certo casu jus super ficiarium committatur & superficies pleno jure a domino δε- ' li acquiratur.
Quamvis adeo jure Romano jus superficiarium non amitistatuti s solarium solvere cesset, vel nolit superficiarius; nil tamen obstat, quo minus poena haec conventionalis adjici possit contractui supensici rio, praesertim si dominium utile sitiem concessum in iuperficie jam extante vel liberaliter, vel pro exiguo pretio, ac solarium non respondeat utilitati ex superficie percipiendae. Neque enim diffiteri possumus, pceriam commissi in jure superficiario posse esse iniquam, veluti si quis ae- .des suo sumtu extruxerit & solarium usui fundi, cui impositae sunt, respondens solvatur. Ast tum nec facile qui sapit in
poenam commissi consentiet. g. 1 O.
Cui jus conceditur habendi certam quandum superficiem in so- an superfiti alterius suo Iumtu; is ejus loco abam labore nequis. Etenim clarius juscum plus juris tibi arrogare nequeas, quam in te conferre suam adat voluit dominus jus superficiarium in isto suo tibi constitu--supersens l. 38 a. para. I. Iur. nat. , extemplo patet. si tibi co cessum est hanc in solo alterius tuo sumtu habere superfici, conventamem, te quidem hanc superficiem in eo habere posse, non ve- e tenderero aliam. post.
143쪽
. E. Π Si tibi concedo habere aedificium tuo sumtu in solo. meo, non tibi licet loco aedium, quas extruere nolis, in eo comdere hortum. Quamobrem etsi naturaliter destructo aediticio aedes alias excitare liceat g. I 32. ; non tamen licet in Io plantare arbores, aedificio collapso. Non alium tibi arro.. gare potes usum soli alieni, quam qui tibi concessus. . St.
supers- Superficiarius usa ractum supersicies alteri coηcedere Potest. clarisu Etenim superficiarius superficie in solo alterius posita pro a Ua- - bitrio uti frui potest 13 o., Quamobrem cum nihil fiat itum super- contra jus domini soli, sive superficie ipse utatur fruatur, si-
Diei alteri ve alii concedat, ut eadem utatur fruatur s. a 39. pari. I. Phil. . o conceare Wact. uiau. I nil sane obstat, quo minus alteri concedere. possit. possit, ut superficie utatur fruatur f. 9 a o. pari. I. Pr. nat. . Quamobrem cum ut fiuctus alteri concedatur, si quis patitur, ut alius re sua utatur fruatur, salva substantia s. i4ao. payt.I. Iur. nat superficiarius utique usumfructum superficiei alteri concedere potest. Nimirum superficies vel pleno jure superficiatii est, vel satis ' tem dominium utile in eadem habet: in utroque igitur casu de uisuctu rei tanquam dominus pro arbitrio suo disponi: . II a.
De poena ob Naturaliter tam in coni M, em yeurico , quam censito non solatam es supesciano ira conveniri potest, ut, nisi m ipso termino solvitur pensionem cadion, censes vel solaraum, WV er mstram cerra lege augesIur. a,nuam. Etenim si ita convenitur, ut, nisi in ipso termino solvatur canon, census vel solarium, propteI moram certa lege augeatur; in contractu emphyleutico, censitico & superfici rio poena adjicitur, si emphyretita, centarius vel superta clarius in termino praecise non solvit pensionem annuam 6o6. para. I. Iur. ηοI., Quamobrem cum poena non alio a fine Disitiet orale
144쪽
De Dominio utili O ejus Speciebus euibusdam. IIS
sine adjiciatur, quam ut pensio in certo termino solvenda praecisesblvatur . a 88. pari. I. Hi ρυα on .), ad praecise autem solvendum canonyn, censum & ilarium emphyleuta. censuarius & QDerficiarius obligentur . 66 s. art. s.
Fur. nat.); naturaliter minime repugnat in contractu emphyleutico, censitico & superficiario ita conveniri, ut, nisi in
ipso termino solvatur canon, censim & solarium, propter moram certa lege augeatur.
Augere pensionem, quae solvenda, ob moram & in augenda pensione pergere ob moram continuatam in se nec iniquinum, nec absurdum est, praesertim in statu naturali, cum hoc modo adigatur debitor ad solvendum, modo poena ipsa aut potius lex, qua pensio non soluta ob moram augeri deber, nihil iniqui in se habeat. Accedit, quod dominus emphyleustos, census & soli poenam remittere possit, ubi videt nullam adesse emphyleutae , censualis & superficiarii contumaciam s3. III. Part. 3. Jur. nat.), immo iure interno remittere debeat, si emphyleuta, censuarius & superficiarius de mora se purgare posest I. 6s 3. pari. I. Bri nat. , allegando scilicet impedimentum inevitabile ac insuperabile g. 6so. Part. D Dr. nar. . Lex,
iuxta quam ob moram continuatam incrementum capere debet quod solvendum, cum natura non definiatur, a consensu
contrahentium pendet. Olim jure Savonico poenae loco census singulis diebus, quibus censualis cessabat solvere, in progres- fione geometrica dupla crescebant, ita ut si hodie non solveretur census, cras solvendus esset duplus, s cras non solyereti tertio die solvendus esset quadruplus ac ita porro. Vid. rando
lib. I. art. 34. Durum hoc videtur: ast facile intelligitur, cum censualis non incideret in poenam commis b cemium non solutum, talem legem poenae esse constituram, quae
tendit ad jus censiticum committendum. Quando igitur poena commissi iniqua censeri nequit, nec poenalis conventio, de qua hic sermo est, iniqua pronunciari potest. Suo autem loco instendemus, ubi paciscentibus relicta est naturaliter libertas determinandi ea, de quibus convenitur; ibi etiam in civitate Re-
145쪽
ctori eiusdem competere potestatem praescribendi, quomodo determinari debeant. . 3 3.
Prasiones Pensiones, quae ita promittuntur, ut, solutione stato die
promphiles non facta, postea ob moram certa lege continuo augeantur,
Monet Carprovisu in Iurispr. sota Romano Saxon. Part. 2.const. 38. def. as. hoc genus pensionum in foro Saxonico quondam stequentius suisse, hodie autem rarius esse. Observat vero, iis in locis, ubi consuetudine ac usu adhuc receptae sunt, legem progressionis geometricae mutatam esse in legem
progressionis arithmeticae numerorum naturalium, ita ut, nisi
stato die solvatur pensio, secunda die solvendum si duplum:
. tertia triplum, quarta quadruplum ac ita porro. Ita gradu mul. to lentiori proceditur ad privationem, quam si progressioni geometricae locus sit. Immo tum poena haec non ibi utae pen- sonis multo mitior est poena privationis. Notandum vero non esse de essentia pensionum promobilium, ut vel secundum numerum dierum, quibus debitor in mora est, crescant, vel die-hus progredientibus in ratione arithmetica ipsae progrediantur in geometrica dupla; sed legem incrementi, quamvis in ea determinanda semper respiciendum fit ad tempus morae, infinitis modis variari posse, ut pensionum hoc genus ab aequi- . rate tanto minus recedat. E. gr. Ita conveniri potest, ut, nisintra mensem soIvatur pensio, in fine menfis primi a termino solutionis elapsi solvi debeat duplum, elapsis duobus mensibus tritum, tribus elapB quadruplum ac ita porro. Immo eodem modo crescere possunt pensiones juxta quadrantes anni. Quae enim a libertate contrahentium Pundent, ea omni possibili modo determinari possunt, ac contrahentium est eligere eum, qui placuerit. Quamobrem ita etiam conveniri potest,
ut pensiones tantummodo crescant u3que ad cerium turminum,
quem ubi attigerunt, is, cui solvendae, uti debet suo jure vi adi-- gendi Diuites os by COOste
146쪽
De Dominio utili ct ejus Speciebus quibusdam. II7
gendi contumacem ad solvendum debitum, quod mora contraxit. Nemo non videt d. ri theoriam juris naturalis de pensionibus promobilibus, ut ad aequitatem reducantur, ne jus externum, quod ex contractu derivandum, degeneret in ini. quitatem ac juri interno adversetur: ast nostrum non est talia jam fusius prosequi, quae non multum habent usum.
Ubiis alteri dicitur, qui ad ossicia quaevis humanitatis, Ad litas
ea praesertim, quibus damna quaevis aVertuntur ac quia sit. commoda promoventur, praestanda & si qua specialiter conventa fuerint, promtus est. Promptitudo osticia ista praestandi, vel etiam complexus istorum ossiciorum Fidelius
Definitionem hanc fidelitatis de ivavimus ex sorma fidelitatis, qualis describitur II. f. 6. Ibi enim legitur: Qui domino suo fidelitatem jurat, ista sex in memoria semper nabere debere, I. incolume, ne sit damno domino de corpore suo; a. tinum, ne fit ei in damno in secreto suo, vel de munitionibus suis, per quas tutus esse potest, 3. honestum, ne si ei damno de sua justitia. vel de aliis eatas, quae ad honestatem dijus pertinere videntur: 4. utile, ne si ei in damno de suis possessionibus et s. facile, ne id honum, quod dominus suus facere leviter poterat, faciat ei dissicite: 6. ptimile, ne id, quod possibile ei erat, faciat impossibile. Additur vero, quod in sex praedissis consilium & auxilium domino quoque praestare debeat. Disertius idem exponitur in nova forma jurisjurandi fidelitatis, quod praestat vasallas domino, tit. seq. Jurare enim debet, se nunquam scienter sore in consito, vel in facto, quod dominus amittat vitam, vel membrum aliquod; vel quod recipiat in persona aliquam laesionem, vel injuriam, vel con- P a tume Diuili od by Cooste
147쪽
tumeliam; vel quod amittat aliquem honorem, quem nunc 'habet, vel in antea habebit, & si sciverit, vel audiverit de aliquo, qui velit aliquid istorum contra ipsum iacere, pro posse suo, ut non fiat. impedimentum praestiturum. Et si impedimentum praestare nequiverit, auxilium suum praestiturum. Ets impedimentum praestare nequiverit, quam cito poterit, illi
nuntiaturum, & contra eum, prout poterit, auxilium suum praestiturum. Et si contigerit, dominum rem aliquam, quam habet, vel habebit, injuste vel sortuito casu amitrere, ut eam reo cuperare se juvaturum, & ut recuperatam omni tempore reti-
neat. Et si sciverit, dominum velle juste aliquem offendere,& inde generaliter, vel specialiter fuerit requisitus, suum seips, sicut poterit, praestiturum auxilium. Et si aliquid sibi de stere. to manifestaverit, illud frie ipsus licentia nemini se pandere velle, vel per quod pandatur facere, &, si consilium sibi super aliquo facto postulaverit, se illud ipsi daturum consitum, quod sibi videbitur magis expedire eidem, & nunquam ex persona sua aliquid facturum scie ter, quod pertineat ad domini vel suorum injuriam vel contumeliam. Quodsi haec perpendas& cum iis, quae de ossiciis erga alios demonstravimus in parte prima Iuris naturae ac passim etiam in secunda conferre volueris; facile patebit, in jure seudati ad fidelitρtem requiri omnia
humanitatis ossicia, ea praesertim, quae ad damna avertendum& commoda promovendum requiruntur, ut adeo dubitandum non sit, nos terminum fidelitatis accipere in significatu recepto.
Per inconstantiam vero laquendi Fidelitas dicitur jusjurandum, quod a vasallo praestatur domino, II f. 4. quia scilicet eodem se obligat vasallus domino ad fidelitatem. In nostro autem . Jure inconstantia loquendi locum non habet, adeoque ab hocsgnificatu abstinemus. Praemittenda autem erat definitioni nudi definitio fidelitatis , quia illa sine hac intelligi nequit. Quamobrem ne quis dubitet , nos seudum sumere in eoisdem praecise significatu, quo accipitur; perspicue doceri debebat, nos terminum fidelitatis sumere in sgnificatu re.
148쪽
Reudum vocatur dominium utile in re sua aIteri a*domino concessum sub conditione fidelitatis mutuar.
Notionem hanc seudi analytice adstruximus in Horis subsecivis Mathurgensbus A. Ira 9. n. a. l. a. & eam non recedere a fgnificatu vocabuli recepto ostendimus. Equidem dc- sinitio haec videri poterat tantummodo convenire studo dato, minime autem oblato; nullum tamen esse hoc dubium deinceps patebit, quando disserentiam inter seudum datum & ob. latum declaraturi sumus. Teadum
Res infudisri dicitur, in qua seudum constituitur. Un- I nodulis de In addito est constitutio studi in re aliqua. Quam Ob- quid sit. rem cum studum sit dominium utile in re siua alteri a domino concessum sub conditione fidelitatis s. a 34), dominium vero plenum contineat & utile, & directum l. a. a. h.
E f. III. pari. a. Furi nar. I si res in udatur, domιntum ple num aeraritus in ursis ac Hrectum inter duas personas sub condiatione muttia Melitatis.
Patet adeo seudum convenire cum emphyleusi, quod utrin , bique dominium utile a directo separetur, & illud alicui competat sub conditione certae praestationis; in eo autem duo haec jura a se invicem disserte, quod in emphyleus dominium competat sub conditione praestandi canonis, seu certae pensionis annuae, in seudo autem sub conditione praestandae fidelitatis. Atque hinc intelligitur emphyleusin atque seudum tanquam duas species substare eidem generi, ac quomodo inlaudatio discernatur ab emphyleuticatione.
. f. I II. Res feta is dicitur, in qua seudum es onstitutum. Idio- a s fodisysmate patrio vocatur eill 2ehngui. εὐοam sit.
149쪽
Per inconstantiam loquendi vocatur ea etiam seudum: sed ab ea nobis abstinendum eis in Jure naturae, quae non admit- homonymiam. sed fixum requirit terminorum fgnificatum, quemadmodum saepe monuimus.
s. 33 8. Dominis Qui dominium directum in re laudati habet, dicitur H B vasalli ae minus fussi, seu dominus simpliciter: qui utile habet, v demitu. sulas vocatur.
Nimirum quando seudum constituitur, dominium utile ac directum dividitur, inter duas personas, quarum altera fit do. . minus utilis, altera directus c, Is 6. . Qui adeo nomine generali vocatur dominus utilis, hic in specie vocatur Uasellus, quemadmodum emphyleuta in emphyleus, & qui nomine generali dominus directus appellatur, hic in specie dominus laudi audit, quemadmodum dominus emphyleuseos in emphyleusi. Quando autem in utroque calu dominus directus simpliciter dominus dicitur, id fit brevitatis gratia per ellipsin, ut in priori casu subintelligatur ex subitrata materia seudum, in posteriori emphyleusis, tanquam rea, cujus autor est dominus superior.
Quoniam vasellus dominium utile in re seudali habet in re seiam s. 8 , dominium vero utile continet jus utendi fruendisi. nullo modo restrictum, proprietatem vero certo quodam . . modo ad alium restrictam β. r. ; vasassi competit jus utendi fruendi re nudati morsus irrestrictum, ast proprietarem nonnisi restractam haber, consequenter u de usu ae fructa rei nudatis pro arbitrio suo, non aurem prorsus pro arbuno Q i a substonad sponere valer j. a. .
150쪽
similiter quia dominus studi dominium directum habet Ius d mini in re seu dali I. is 8.), dominium vero directum consistit infudi m o
parte proprietatis, quae per ejus restrictionem domino utili nere. ademta 1. 3. ; dominus fodi partem proprietaris, adeoque juris aes nendi de ipsa sui antra rei sudatis . t 3 r. arr. a. Fur. n.rt. , quod vasallo Memium, in re seudati Hiat, & hinc pro ea parte Voprietatis, quae ipsus es, de ipsa substamia res disponere potest, S quando ipso inscio ac invito vasellas disponere ander, actus ipso jure nullus est . 4.).
Relegenda hic sunt, quae supra annotaVimus not. 3. 3. 4. .
ι antialia nudi vocamus determinationes essentiales, Sub antia. per quas seu dum in genere concipitur. Quoniam itaque ge- bal seMinus Ca continet. qttin speciebus omnibus communia siunt quaenam dia β. a 34. Onto J ; sui stantialia sevia omni Huc ιπ=nt, nec ab eo cantur. ab episent. Et quoniam seu dum est dominium utile in re sua alteri a domino concessum, cui adeo directum competit g. r. 3. , sub conditione mutuae fidelitatis V. is s. ; μῖ-saηιiatia tetidi sunt respectu υa alti dominium utile m re seu ab , di siueluas ae mino Hrecto praestanda, resipecta autem dominis
H dominiam drectum m debras vasello prastanda. Fidelitas a domino directo vasallo praestanda requiritur et-tiam II. f. 6. Diserte enim legitur: Dominus quoque in his omnibus vicem fideli suo reddere debet; quod s non fecerit, merito censebitur malefidus. Quamvis adeo vulgo in desinitione seudi tantummodo mentio fiat fidelitatis a vasallo praestandae, non tamen propterea nesatur, dominum quoque Va fallo fidelitatem debere. Equidem ad substantialia quidam
etiam referre solent attributa, quae non minus constanter insunt j. iso. Ont . . Sed cum ea per essentialia determinentur 3. I 46. Omol. , adeoque ex desinitione exulare debeant