장음표시 사용
481쪽
penu fia nec invitum, nec sorte ductum occidere Iicet, ne omnibus sit pereundum.
Nimirum lex prohibitiva de non occidendo altero .. si vel 'maxime oceidi velis, in summa cibi penuria conservationem sui essicit impossibilem, adeoque eandem eximit a lege praeceptiVade vita sua conservanda , ut adeo conservatio sine peccato omittatur. Necessitas adeo vim suam exerit in legem praeceptivam tollendo obligationem , non vero in legem prosiibitivam, ut actum alias illicitum faciat licitum , seu conserendo
3us ad actum in eadem prohibitum. Alia sane est ratio inte sectionis alterius in casu defensionis, in quo necessitas facit intersectionem medium unicum sese defendendi ac vitam suam. conservandi licitum not. g. 372. . Etenim in casu defensi nis defensor jure suo utitur, dum vim vi repellit g. 973. ara. . Iurinat contra eum, qui jus ipsius, nimirum securitatis β. 9II. Part. t. r. l. violat, sine ullo jure 3. 9I8. Part. .. nat. j, adeoque necessitas , quae oritur ex facto illicito aggressoris eximit e lege prohibitiva actum sub jure defensoris
oontentum: ast in casu praesenti fortuna adversa constituit mirumque in eadem necessitate, quae utrumque ab obligatione
se conservandi liberat i , 366. , ut neuter peccer, si fame
pereat. . Cum adeo nulla adsit Obligatio , cui satisfaciendum,. nec lex .naturae dare potest jus aci actum utrique aequaliter prohibitum: Equidem PQ ndo us lib. a. c. 6. 3. dubitat, quid in casu propositionis praesentis pronunciandum sit propterea quod cum tera homicidii pugnet atrocitas famis venter que auribus carens , & quod circa tristissimum hoe medium
omnibus foret pereundum; non tamen rationes istie sussiciunt ad conserendum ius in vitam alterius. Etenim atrocitas famis in malum dissicultet superabile, ex eo autem nullum jus nascitur ad actum lege prohibitum. Sane si hoc admittere u . Iis,. quod probari nulla ratione potest,. ad evitandum i tormen ta quaevis illicita patrare liceret. Et quamvis omnibus si pereundum , nisi .unus juguleturi ac carne eius vescantur ceteri I. nec tamen hinc Suoque jus nascitur uni. in vitam alterius, ne-
482쪽
que etiam in vitam suam , ut in caedem sui consentire possit. Jus nasci nequit nisi ex obligatione Passi f. 23. para. . Iurimit. , ubi nulla obligatio , ibi jus nullum 9 23. pari. r. Dr.
mat. . Obligationem vero vitam conservandi tollit necessitas inevitabilis ac irresist bilis quoad omnes , adeoque ex ea jus nullum oriri potest uni in alterum. Exemplum ex Meolas Turpio in obc med. refert neglerus ad Gotium lib. I. c. I. f. 3. de septem Britannis, qui vastum in mare projecti deficiente cilio potuque sortiti unum non sane reluctantem ijugularunt, cujus sanguine intolerabilem sitim ac famem carnibus utcunque sedaverunt , quos ad terram delatos post judex homicidii absolvit. Non sine peccato ceteri jugularunt unum , quamvis non reluctantem, etsi facile concedamus , homicidii reos
miseratione fuisse dignos nec poenam homicidii Iege positiva sancitam iisdem irrogail potuisse a judice. Alia nimirum quaestio est , num jure jugulaverint foetum ceteri, alia vero, an propter hoc factum poena ordinaria locum habuerit uui, fi ex-rraordinariae adhuc locus fuisset, in quod in praesenti non inquirimus , utrum ea potius Condonanda , an exigenda fuerit. Ceterum cum propositione praesenti oonfundendum non est. quod alibi demonstravimus, nimirum quod nemo hominum alterum occidere debeat, ut carne ejus vescatur f. 747. Pgra.
1. Iur. nat. γ , neque enim ibidem supponitur, id fieri in sumisma cibi penuria . ut sine isto medio si pereundum. Perperam vero huc refertur exemplum Ionae, quem volentem in mare pro)ecerunt, qui una cum ipso in eodem erant, sedandae tempestatis causa, yon. I. Sortes enim miserunt, ut palam fimllet, cujusnam peccato excitata esset tempestas omnibus intoritum minitans. Nec sortitio caruit eventu, cum enim son
Meldisset super Ionam is peccatum suum confitebatur , acsbi conscius , grandem istam tempestatem a Deo excitatam Euisse propter peccatum suum, ut in mare mitteretur ejus sein dandae causa voluit: quod num facere liceat, qui cum ipso in navi erant adhuc subdubitabant. Deum adeo invocantes, ut, si Qeccare contingat, Peccatum hoc ipse condonare velit c. II 4.
483쪽
Inde ig tur inserri nequit licitum esse . ut plurium servando.
rum causa uni innocenti manus violentae inferantur.
insicapham res msiberunt poste ore projicere Possunt, non vero idem licetra, si beniι- psc o ιις in ρηιβυ . diuo si vero omnes simul infitierint, bus. qui totest, eι auerum Hojicere licet. Nimirum perinde est, sive in naufragio quidam sui servandi caula tabulam capiant, sive in scapham, quae nullo jure peculiari ad unum pertinet, insiliant. Enimvero si quis prior in naufragio tabulam ceperit, ut evadat, & alter eodem fine eandem conscendere velit, sed non sine praesenti dis vimine ejus, qui prior ceperat ; ei, qui prior ceperat, alterum deturbare licet, non vero idem licet posteriori in priorem. Quod si vero uterque simul eandem tabulam apprehendat, ei facere hoc licet, qui potest . O T. 8art. I. γ' nar. J. Ergo etiam si in naufragio plures in scapham insilierint, quam illa ferre possit, neque ad unum peculiari jure scapha pertineat; qui priores insili erant, posteriores projicere possunt, non vero idem licet posterioribus in priores: quod si vero omnes simul insilierint, qui potest, ei alterum projicere licet.
Casum hune proponit Pussendosus loc cit. sed non decidit. Nostrum igitur esse duximus definire, quid in eo fir juris. Quo
niam vero convenit cum casu Geeνonis, de quo disputat M. Ei nutus not. f. IOIZ. Pari l. Tunno. ἰ non opus erat nova
demonstratione, sed sufficit illum ad hunc reducere: tabula eis nim & scapha hic spectantur ranquam instrumentum, quo ad se conservandum utuntur naufragium perpessi, & quod nullo jure peculiari ad unum eorum spectat. Aliud vero dicendum est, si scapha ad unum eorum, qui in ea sunt, peculiari qum
484쪽
De Fure ex communione priniaeva residuo M. 44
dam iure pertinet o tum enim scapha non amplius convenit cum tabula, quam in naufragio plures apprehendunt.
. 3 89. Si in naufragis plures in scapham in Pieriην, quam illi se EMAdb id re potes , cum conseinsi ejus , ad quem ea pecvlι δηι Τμ iam jure si ι eompertiriet; qui priores insiuerunt flosteriorei fr6Vere ρυμ- , non sensa viceversa posterioribus licet projιcere priores, Decstraicere licet eum, ejus ad ad 34em sic upha singulari jure pertinet. diuodsi vero omno simul 3MM, inliberint, qui possunt, iis ceteros trajicere ocra Quodsi enim νὸ hietolari . scapha ad aliquem singulari quodam jure pertinet, Veluti μα quod sit dominus, vel usus ejus a domino quomodocunque tiae . concessus; is quoque de usu ejus disponere potest pro arbitrio suo l. ii 8. ara. a. V g. 1 a. pari. 3. Jur. nat. . Quam Obrem si plures cum consensu domini vel ejus, ad quem peculiari quodam jure scapha pertinet, insilierint, cum acceptatio fiat ipso facto a. pari. 3. y r. nar.) , acceptatione vero jus acquiratur g. 38 .part. 3. Pr. nar. , eo ordine jus acquirunt, quo in scapham insiliunt. Enimvero cum jus aequilitum nemini invito auferri possit L I. 3 3 6. para. a. Prinar ) 3 is, ad quem navis peculiari quodam jure pertinet, non pluribus permittere potest scapham conscendere, quam ea ferre potest, consequenter posterioribus , seu ultimis jus nullum conferre potuit in praejudicium priorum. Patetissitur eos, qui prima conscenderunt scapham, illos, qui ultigi in eam insilierunt projicere quidem posse, sed non hos, utpote violaturin jus priorum, illos projicere posse I. 9 io.
Enimvero cum nemo obligetur alteri inservire citrarierelectum ossicii erga seipsum j. 6O8.parr. I. Fur. nat. , necta ad quem scapha peculiari jure pertinet, obligatur usum ha hae concedere asin ut ipsi salventur, sibi vero sit pereun-
485쪽
dum , consequenter nec praesumitur aliis permisisse in scalliam conscendere, nisi quatenus una cum ipso servari possunt. Quoniam itaque hisce non competit nisi jus sub hac conditione, si scapha eos una cum concedente ferre possit. quando contrarium contingit, jus iis non est manendi in scapha, quos serre non potest, adeoque nemo corum projicere
potest illum, ad quem scapha singulari quodam jur ertinet.
Denique si plures simae cum consensiu ejus, ad quem scapha jure quodam peculiari pertinet, in eam insilieri
patet per demonstrata n. I. omnes quoque eodem momento
rus acquirere, consequenter omnes esse jure paros. 4n hoc igitur cassi ossicium uniuscujusque erga seipsum colliditur cum ossicio erga alios s. aosi .part. I aeract. un . . Quamobrem cum in casu collisionis ossicium erga seipsum vincat g. 229. yart. f. mul. 'act. --. unicuique eum projicere licet, quem potest. Euod erat quanum.
Quodsi dieas , quoniam acceptatio Praecedere potest v luntatem jus tra serentis, quando scilicet plures una auxilium ejus etflagitant, ad quem scapha .jure quodam reculiari Pertinet g. I o. Part. 3. Dronat. , Conlaquenter Omnes eodem 'tempore jus acquirere sui screandi causa scapha utendi; haud dissiellis est responsio Cum ad transferendum jus requiratur declaratio sussiciens voluntatis ejus, ad quem scapha jure quodam peculiari pertinet 1 3. Parr. y. Iur. Παλ , is vero non pluribus idem conferre possit, quam quin scapha ferre potest ;non aliter quoque a ilium implorantibus ius conferre voluissexntelligitur, quam eo ordine, quo in scapham insiliunt, ita utis plures insiliant, quam ea ferre possit, qui ultimi sunt, iis scapham conscendere non purmiserit. Quamprimum nimirum tot in eam conscenderunt, quin ea ferre potest, nulli ampli permisisse intelligitur, ut in eam conscendat, aut in dubio non censetur permifisse nis sub hac conditione. iit sit projiciem
486쪽
De gure ex communime prMaeva residuo &c. 447
diis, squidem appareat, scapham eum serre non posse ,s 3 I: . Quod vero ly. ad quem scapha jure quodam singulari pertinet, ceteris omnibus .st. praeserendus , adeoque nunquam Projici possit; patet etiam ex eo. quod, si par malum imminer, quilibet sibi potius, quam aliis consulere debeat g. 374. , ut adeo usum scapnae ad se pertinentem non Concedere teneat , aliis, niti quatenus una cum ipso udem servari possint.
raro. plures in eam ansibant, . quam serme ' est./lis stra Fere res infitiant νιest, ut proiiciatur is , Pem voluerit, , si se pha, omora ferre ne in scapha quit, aut ut sorte dialus projiciarur: N8'idem eontingat , ror quam ea,
scapham jam conscendisse, quot ea se estotest, Hi impcire 'si ferre potest, lices, quo minus idio in eam insiliat. Etenim a voluntate. ejus, amino vel ad quem scapha singulari quodam jure spectat, pendet, cui- quasi nonronam usum scaphae concedere velit, ut servetur I. 1a-Ρrt i garo. Dr. t. . . Quamobrem cum non pluribus eam concedere possit quam illa ferre potest, quod per se patet, etsi tot concedere debeat, quot ferre potest g. 643. ροι. I. Ium aest.)I. ipsius omniso cit statuere, quinam illorem, qui in scapham insilierunt, sit projiciendus, ne omnibus sit pereundum. Praecipere igitur potest, ut is projiciatur, quem voluerit. . αuod
Quodsi vero consilii inops statuere nequeat, quinam sit projiciendus cum ad sortem confugere liceat in dubio.. seu quando ex dubitationum fluctibus emergere non potes, s. a 96. stare. S. Iur. n.r. J V si praecipit, ut sorte ductus proinjs ciatur, sorte ductus projiciendus. αuod erassecuodam. Denique cum nemo alteri inservire teneatur cum nevvicctu sui f. 6o8. para. . r. Iur. nar ne is, ad quem scaphai sis Iari quodam jure pertinet, usum ejus alteri concedere
487쪽
tenetur, dum ipse eodem indiget. Quamvis adeo jam tot cam conscenderint, quot ferre potest; non tamen qui in ea sunt, impedire licite possunt, quo minus ille in eandem insiliat & alius projiciatur. I uod erat Iertium.
Nemini jus suum auferre licet f. 3 36. para. a. Dr nat. x adeoque in communi periculo usu scaphae privari nequitis, ad quem illa pertinet. Et quoniam nemo pati tenetur , ut alter quid faciat, quod est contra jus ipsius 9 Io. 9I 3. 92 .pare. r. Jur. nat. ἔ cum hoc sit contra jus ejus, ad quem lcapha -- gulari quodam jure pertinet, si plures in eam insilierint quam terre potest, pati is utique non tenetur, ut omnes in scapha maneant, atque adeo vel omnibus una si pereundum, vetipsu excludatur. Patet itaque propostionem praesentem consentire cum principiis iuris naturae, nec quicquam in ea contineri, quod iisdem repugnet, quamvis in tanta consternatim ne, qualis in casu praesenti adest , R ubi natura unumquem . que sbimetipsi commendat, si quid justitiae adversum contin. gat, id facile excusationem habeat , praesertim cum non cujusvis si perspicere, aut in tanta perturbatione animi trutinari . quid iuris sibi, quid aliis conveniat. . Sed de eo nobis iam quaestio non est, uidnam excusationis det suprenia necessitas. quoniam desiniendum est , quid in communi periculo quoad 'usum rei alienae unicuique competat juris, si omnes eundem participare nequeunt, in eadem necessitate constituti, sive cum
illo, ad quem is pertinet, sive sine ipso. g. 39 I .
Quoniam is, ad quem sicapha si votiri quodam iure pertiner. quando pso non rogato Mures eam conscenderint, quam , a ferre potes, praecipere potest , ut projiciatur is, quem voluerit s. 39o.) ; s jubeat trajicere eum, quem quis Projuere 'Ies, qua 'primi aliquem projicere flossunt, us eum proiicere licet. Neeessitas nimirum dat jus ad aliquem eorum, qui in sca- . a sunt, projiciendum sya. sed . Voluntate ejus, ad
488쪽
De yare ex communione primaeva residuo . 44
quem ea singulari qpodam jure pertinet, determinandum, quinam ex illorum numero projiciendus sit f. suo. λ Quodsi
ergo neminem in specie nominare velit, aut, cum deliberatio moram minime ferat, praesertim in tanta consternatione, non
possit, jus sibi competens aliis committere potest, ipsorum arishitrio relinquens, quid facere velint, Ves possint, ne mora noceat omnibus. Casum hunc, etsi rariorem , ideo prolixe di cutere voluimus, immo debuimus, ut appareat, quomodo in aliis sit procedendum. Cum enim minima circumstantia varia jus, minime pronunciandum est , nisi singulis circumstan. iis probe expensis : quod cum non faciant , qui generaliter pronunciare volunt, insuper habitis circiam stantiis. quae variare possunt, mirum non est, si in eo, quod justum est, d solenta cespitent.
I uis fricto gladio duos fugientes persequarin, nec uterque meo, lata vit semari possit, licer uni foribus clansis alterum in Haesenti rerum aes periculo destrita re. Etenim cum quivis obligetur vitam tam tale in pra- suam I. 3so. pari. . Iur. nat. , quam altei ius consiervare sentiperiem g. 64 r. part. ι Iur. nar. , tum etiam integritatem omnium is, at ipse membrorum corporis β. 3Ta. 64 a. pari. r. Iur. nu. ; in cassi serve α propo fitionis praesentis officium erga seipsum colliditur cum officio erga alios l. ao6. para. ἔ. P .pract. unis. . Enimvero quando officium erga seipsum colliditur cum officio erga alios, officium erga seipsum Vincit .aam pari. . Hul. era L
snm. Quamobrem si quis stricto gladio duos fugientes persequatur, nec uterque simul servari possit, licet uni foribus clausis alterum in praesenti periculo destituere. Idem etiam ostenditur hoc modo. Si quis stricto gladio me & te fugientem persequatur , utrique nostrum par malum imminet, nimirum periculum mortis aut laesionis membri cujusdam corporis. Enimvero si nobis par malum I si M.NM. Pari VI. Lil im-
489쪽
imminet ego potius mihi, quam tibi consulere debeo Tq. , conloquenter multo magis mihi consulere, ac te in praetenti discrimine destituere possum, quando a neutro periculum averteretur, nili mihi consulere malim. Quamobre in cum simul servari non possimus, per ιχ ιι. mihi licet foribus, clausis te in praesenti discrimine destituere..
Geminum casum assert Pulfendo us lib. a. c. 6. f. 4. Scilicet quando duobus fugientibus hostis necem intentans instat,& unus vel ponte dejecto, vel porta clausa alterum iu raesenti vitae periculo destituit ,. si uterque simul servari nequeat. In colli honet ossiciorum erga seipsum & erga alios facere. licet, sui.conservandi gratia ,. qiaod alias non liceret. Ita pontem dejicere, vel portam claudere non liceret, ut hostis fugien- rem prosternere posset , nisi hoc fieret sui conservandi causa. Multi occurrunt. casus particulares passim apud Autores. qui mani praesenti in eundem censum referendi, sed lis immorari nolumus. Quin potius demonstremus principium generale, sub quo isti omnes continentur..
trahi possum , qpam quo tibi ad initur. potestas cffugiendi
490쪽
eum tamen necessitas irresistibilis licitum cssiciat actum, qui alias foret illicitus, quando fit medium unicum satisfaciendi 'obligationi tuae 3. 373. i talem actum suscipere licet, quo tibi adimitur periculum cisugiendi potestas , ut Uo ex eo
dem extrahar. Principium hoc generale mitto latius extenditur, quam ait casus particulares, de quibus modo diximus. E. gr. Ponamus incenaici suborto adesse aliquem , qui uni tantummodo optim ferre possit ad res servandas, nummos dare eidem licet, ut tibi potius opem ferat, quam alteri, qui nihil dare potest, vel tot dare nequit Idem intelligitur de alio quocunque periculo, ad quod depellendum ope aliena indiges. Similiter si tu&alter in communi periculo imploratis opem tertii, licet tibi offerre rationes particulares, quibus te aliis commendes , ut eum permoveas ad auxilium tibi potius, quam alteri serendum, modo non dehorteris, ne opem serat alteri:
I. 394. Si duo in prasenti periculosnt, ex quo uterque extrahi mi- De auxilio nime potes, talem actum suscipere licet ejus servanssi causa , qui frena uni Dei solus sine electione servara potes, vel cuι magis obbgaris, quo eam discri- Hiera eripitur utenvi potestas. 'Quoniam enim impossibile misse alie- est, ut uterque ex communi periculo extrahatur, ster hyoth. σms.
ab utroque autem malum pro virili depellere obligaris s. 6 r s. 8art. . Fur. t.), Ossicia erga alios colliduntur I. ao 6. pari. I. Ph/c stra I. usu. , adeoque illud vincit, ad quod major est obligatio 3. ago. 8art. L. Phil 'act. -υ. . Quam ob rem ab eo periculum depellere debes, cui magis obligaris, quam alteri f. a 8. para. r. Piat strin. -v.) , cumisque necessitas irresisti bilis licitum faciat actum, qui alias so-ret illicitus l. Too. pari. f. Jur. nat. ), quando fit medium
unicum satisfaciendi obligationi tuae f. 373. , periculum Lil α ut