장음표시 사용
521쪽
restituendum II 33 I. Atque adeo patet, quomodo computetur damnum resarciendum et , cujus res perdendo alterius servatae fuerunt, vel si inaequali jactura res utriusque fuerunt servatae. Quamuis enim Plures , quam duo, ad damnum c commune concurrant; hoc tamen minime obstat, quin per communem regulam societatis definiatur, quid unusquisque eontribuere debeat: regula enim illa docet, quomodo quantitas data , quale est hic commune damnum, si dividendum in ratione data, seu, ut ICti loquvnur, pro rata. 6 a 3.
De estoriane Quoniam damnum commune est, quando in communi facieiaa, si periculo res aliter servari nequit quam rem alterius perdendo perdendo res l. 6 a i , quilibet autem cum a se, tum ab alio damnum ave quasdam tere debet, quantum in se est 493. 49I .part. a. r.nat. : m te- servandae rutilo communi non licet perdere 'em pretiosiorem , ut semetur si . minus pretiosa , se pretiosior Gemari ' si ter de Milo rem minoris retia; consequenter se quis perae4ι res alteriar prestosores, at ' servares suas mim s pretiosas, cum se as sterdendo has siemare posset, cum huic damnum dederit culpa sua f. 488. para. a.
singendum est, νηs rei minoru pretii peraera fuerint, fematis
Ε gr. Ponamus rerditas esse res . quarum pretium est Io ooo, ut salvae ussent res, quarum pretium est socio. cum his ierditis illae servari potuissenr. 8c culpa quidem eris . cuius uni res vilioris pretii. Quodsi res vilioris prerii perditae fuissent, damnum ejus , cujias sunt pretiosiores, foret 3 3 3 unt. 3. 622 , consequenter eidem restarent 6666 qui igitur eas perdidit 6666τhan: rustimere tenetur , adeoque non
522쪽
De Dre ex communione imaeva residuo orc. 483 .
,- modo jacturam iacit rerum suarum omnium , Verum etiam praeterea adhuc solvere tenetur I 666', cum alias damnum
ipsius non fuissit nisi i 666φ, consequenter retinuisset 3333 not. s. 6a a L Nimirum damnum 3333 casui imputandum; damnum vero 6666φ ei, qui culpa sua id dedit.
Cum in eo casu, quo in communi periculo perdendo res De terris pretiosiores servat, sunt res minoris pretii, cum has perden- tammunedo illae servari potuissent, damnum casuale distinguendum sit peritatam ab eo, quod ciolo vel culpa datum 6 a 3 , damnum vero ab aliis aericulpa datum relarciendum sit ab eo, qui dedit f. mo. 8art.'Eore.
a. r. nat. ; s tertius quidam in periculo communi, ροι ad id depellendum obligarar , vel sua sponte id ameriere conatur, res pretiosores perdit, ut salva s t vitiores , cum vitiores flemaee o pretiosores servire potuisset, dawnum culpa datum Ese r
sarcire tenerari Qui rem alienam servat perdendo rem alienam, is proprio motu sine mandato domini vel dominorum, negotium . . alienum gerit, adeoque negotiorum gestor est F. st 3. pari. D. Turi nat. . Quamobrem cum negotiorum gestor damnum dolo vel eulpa sua datum domino resarcire teneatur f. st 6 part s. γαν. nat. ἔ mirum videri minime debet, quOὸ damnum re- sarcire teneatur, quod non casui, sed culpae debetur, qui res pretiosiores perdidit, ut salvae essent viliores, cum has perdendo illas servare potuisset. Aliter sese res habet, si mora 'non ferat electicinem, Vel adsint aliae circumstantiae, quae eam , reddunt impossibilem , aut nimis dissicilem ; cum damnune sotum tunc casui sit imputandum.
Si evirari naufragiam aliter nequit ηs merces quasdam ex De jactare. nais in mare iaciendo; eas faceo licet, S damnum eommune es rum omnium, qui merces in rami haben , ac bus, cujuι navis es.. due ranae nam Pp p a via -fragii eos.
523쪽
videndum m ratione pretii rerum, ouas ut syuhqre habuit, ac ipsas navis. In naufragio enim cum ipsa navi res omnes,
quae in navi sunt, interire possunt, adeoque periculum, quod
imminet. commune est omnium eorum, qui merces in navi habent, ac ipsius domini navis. Qilodsi ergo naufragium aliter evitari ncquir, quam merceS quasdam ex navi in mare jaciendo, mei ccs reliqua cum ipsa navi scrvari aliter neque uni, nisi i cs alienae podantur, adeoque commune periculum
d cpc lli aliter non potust, nisi perdendo res alienas. Quoni- am itaque rum alienam perdere licet, si periculum aliter amverti nequit, quam e rin perdendo, tumque damnum commune cst ejus , cujus res perdita, ac alterius, cujus servata I 6αι , si evitari naustagium aliter non porcst, nisi res quasdam ex navi in mare jaciendo, eas jacere licet, & damnum commune est Omnium, qui merces in navi habunt, ac domini navis. Ituod erra pr-- Usca/dum Enimvero si communis pericuIi evitandi eausa res alienae perditur, damnum commune dividendum in ratione pretii rerum, quas unusquisque habet, scilicet amissarum & servatarum s 3. 6aa . Quamobrem cum jactu mercium nau- fiagii evitandi causa facto commune periculum eorum, qui merces in navi habent, ac domini navis depellatur, damnum couunune in casu quoque propositionis praetc ntis d. videndum est in ratione pretia rerum, quas unusquisque habuit,
ac ipsius navis. Id erat remum..
Naturalem hanc aequitatem obsi in amant RFodii in legibus navalibus, per universum tractum mans mediterranei propter aequitatem rariquam jus gentium cultis. Legem adeo Rhodiorum eadem de causa etiam receperunt Romani. l. Rhod. de jactu. Leges Rhodias navales a Periis collectas recenset mi iras ad . Sruvusynta a Iurisprudentiae Exerciti io. I. 6. non 3. In serest non nunus. domini navis, ut navis servetur , quam eo
524쪽
De Fure ex communione priameva residuo M. 48S
rum , qui merces in navi habent, ne merces omnes intereant, sed, cum servari omnes non possint, saltem serventur, quot servari possunt. Quamobrem cum jactu mercium servetur etiam navis. alias interitura; damnum ut dominus navis quoque pro rata luntiat aequitati maxime consentaneum. Nulla enim ratio est, cur quas pati debeat res suas perdi navis conservandae causa in communi periculo , ut damnum sit stilum ipsius. Jactu mercium levatur navis: metuendum autem est nausea
lum, si saxo vel fundo allidatur navis, vel procella tam ve- ementer eam iactet, ut adversus fluctuum insultus exsurgera nequeat, nisi jactu levetur. Atque hinc patet jactus necessitas, tanquam unicum medium servandi navim cum iis , quaem eadem sunr, siquidem nori prorsus ire possibile ut serveturia Ideo l. a. de L. R. de jactu jactura facta dicitur necessario tempestate Orta.
. 6a6Quoniam eventus rerum nemo hominum certo praevi- γαπῶ dere g. 339 r pari. f. I, r. nato, nec ifum minime pravigam ces fa euuare stotes . 46 C. Wrt. 2. Neu nar consequenter orta mae acesse procella gravi non semper certo constat, utrum sine jactu pareς-- navis cum iis, quae in ca sunt, salva esse possir, nec ne; is eo facta navem levare licet, s 'obabile ferat, με eo Mavem θ' merces , quae in ea sent, Rudar smara hos, vel, naufret
um e vara mirirme posse, consequenter experientia constra inaestiusmodι ι aseu, quatis nunc emergu, Maofragiam conrisgere sol V s. a 8.part. 2. Iur. Nar. I, dc propterea determinaris factam Murum arbitrio relanquenda , qui miorem expers aram sιvim H αν uis haemia . Recte igitur iam ab aliis observatum ess , sectum non esse restringendum ad extremam & gravissimam necessitatem. Suia ficit nimirum adesse rationer probabilea, ob quaa naufragium metuendum . nisi navis jactu levetur. In rebus humanis nim standum est plerumque probabilitate ac proprerea eligem
525쪽
dum, quod tutius, ut damnum minus majori etsi non prorsuseerto praeseratur.
g. 627. uiuam is Quoniam damnum commune est domini navis & eo- resarciem rum qui merces in navi habent g. 6as. , ei vero resarciendum da dum, cujus res ejectis, utpote qui alias damnum solus paterem ' cρη tur, non vero pro rata ; ad res incundum damnum contribuere trabuere Δρ debent et minus navis es ii , quorum merces fervata sunt, ρο tan ες si tam quidem unusquisque conInburre debet, quanta es rara damni. E. gr. Si quis tertiam damni partem praestare debeat, ac pretium rerum amissarum sit 3oci ; is Ioo contribuere te-
l. 628. Raanam Similiter quia commune damnum dividendum est in adrem tm ratione pretii navis & rerum, quas unusquisque in navi habuit tunem ι-- Φ. 6a s. I at comparatio sera possit, seu determinari, quantum
trἀationu unusquoque contrariere debeat ad dimnum sarciendum ei, cuias requiramur. res amissae. Uranari debent merces ram amisa, quam servata, aseque navis cum instrumentorum aflparata. . Hisce cognitis quomodo per regulam societatis fiat computatio, supra docuimus not. g. 6aa. , ut adeo non opus sit exemplo eam hic denuo illustrari. 6a9amalam malam dicitur merces, quae solvitur provectura in na-γώβ. vi , nimirum ut merces in locum destinatum devehantur. ου ergo merces in locum desinarum salvae non 'memant, nec malam ro iis debetin , veluti s is naufragu res fuerint amissae,
vel navis eum mercibus a paratis capta, avi auo casu infelici interieris. Casta tribuendum, quod res fuerint amissae r eidem quo-
526쪽
. De Fure ex communione priuraeva res o Oc. 487
que tribuendum , quod naulum amittatur. Damnum utrumisque casuale est 3. 49 I. para. a. Jur. nati . Casum cum nemo praevidere ac evitare possit 46O. pari. a. Neoc nat. . damnum casuale patienter ferendum ei, qui damnum in re vel lucro suo contraxit f. 693. pari. I. Furi nar. . Non licet excipere, quoniam merces pro rata debetur operarum locatori,
qui partem aliquam Operarum praestitit, calta autem impedi. . tur, quominus integras praestare possit g. II 6 a. pari. 4. Drnat. J,naulum quoque pro rata deberi pro vectura usque ad eum locum , ad quem navis cum mercibus in mari Ialva pervenit. Dispar enim utrobique ratio est. Etenim in casu priori ex parte operarum praestitarum conductor eam capit utilitatem, quae ex illa operarum parte habetur; ast in posteriori nulla estrius , cujus sunt merces, utilitas ex vectura, nis merces salvae devehantur in locum destinatum: in negotio igitur praesenticum casus removeri nequeat, utpote nulla arte humana praevidendus atque evitandus f. 46 .Parr. a Neol. nat.); uterque contrahentium aleam subire tenetur, s3. 29 I. Part. F. Dr. nat.
nis iisdem aliud placuerit. Quemadmodum enim ita conve- 'niri potest, ut unus sociorum sit particeps lucri, sed non particeps fiat damni 3. 13ag. para. 4. Iuri nat. ) ἰ ita quoque comveniri potest, ut, si merces casu interire contingat, naulum dein beatur pro ea itineris parte , qua salvae vectae fuerunt. Aliisas casus saltem liberat a damno, quod in mercibus contingit, resarciendo. 63Ο.
inciniam naulum non debetur, si in naufragio res sue- δε naalum rint amitta consequenter ii jactu Periculum nau in contribuis fragii depcllitui; i m minus naulum, quam mercra, quae in iis,emve navi sunt, una ct in navi conser atur, adeoque eadem ratio, cur naulum in contIibutionem venire debeat, quam cur in candem vcnlat navis fg. 6a s. 6 a T. . Quamobrem se
iacto mercium evitandi naufrago causa navis levata fuit, ad ν
527쪽
sarciendum damnum eius , rasus merces jacta sunt, pro rara ρει-
rue naulum tu contributionem venire uehet. Naturalis haec aequitas etiam comparet in lege 'nodia de j ctu, quippe qua caulum est, ut, ii levandae navis gratia j ctus mercium factus est, omnium contributione sarciatur, quod pro omnibus datum est. Per ea autem, quae de naulo demonisu stravimus, abunde pater, non minus Pro eodem datum esse. quod e navi ejectum, quam pro mercibus in navi retentis 3c pro ipsa navi. Unde & Cerneres in dissert. de contributi propter jactum m. 6 s. casum proponens Vecturam quoque perinde ac navim aestimat, ut computatio fieri possit, quantum unicuique sit contribuendum.
- β. 6 3 s. De naulo, Quia mercibus deperditis naulum non debetur .629. ἐῶperditia si datum fuerit, restituendam es, adeoque ab eo, qui devit, reperimercibu1 re' potes.
Iιιηγήλ Quando naulum pro vectura s ritur, antequam advectae fuerint merces, utique sub hac conditione solutum, ut resti-- vir, si advectae non fuerint, sicuti conductor mercedem ante operarum praestationem solvens eandem non aliter solvisse latetis ligitur nisi sub tacita hae conditione, ut, si forsin contingat Iocatorem operas promissas Praestare non Posse, eandem re
. s. 63 a. De Fant Quoniam mercibus naufragio deperditis naulum non derare nauli in betur Φ.6a 9. , immo datum restituendum est 63t.b idem cuniributio. vero in contributionem Venit, s jactus inertium evisantanem veni- naufragii causea factus . 63O. ; mgister navis pro toro aulo, entis. seu pretio Nectura tam promisso , Τ am jam accepto 6a9. .
. conferre debet. 1Non est, quod excipias, naulum ei, cuius merces amissae sunt, esse restituendum, etiamsi jam datum fuerit g. 63g. et quo.
528쪽
De Fure ex communione istum, resduo Oc. 489
- niam enim contributione resarcitur, quod amissum est, ita ut nonnisi damni partem pro rata ferre teneatur, qui merces amisit s f. 6 3o. , consequenter perinde sit ac si res ejus servatae suissent & damnum tantummodo casu quodam in iisdem contigisset, ideo pro eo, quod servatum est, adhuc naulum deis vbet, perinde ac ceteri. quorum merces salvae furit. Quem. admodum itaque damnum contigisse sumitur in Omnibus meris' cibus pro rata, ita quoque in naulo.
g. 633. Cum magister navis pro toto naulo consore debeat, si memori is iactus mercium naufragii evitandi gratia facta g. 6 3 a.); to- ωψniat
aeum naulum, sea torum vectura pretium, in con utanda contriH- Pessitur. Done accensetur mercisas, quae sunt in nati. Nimirum perinde est, ac si magister navis merces haberet in Vi, quae tantundem valent, quantum est naulum, quod Provectura mercium solvitur.
Res tam amisse, quam semata eo pretio aestimo sent, quo De Ui-- vendi potuissent ac venia possum loco vistinoto. Quoniam enim tune rerum. jactu quarundam mercium servantur reliquae; is, cujus merces ejectae sunt, non deterioris esse debet conditionis, quam ceteri, quorum res servatae sunt, cum damnum omnium , qui merces in navi habent, commune esse debeat Φ.6as . . Sed merces, quae servatae sunt, loco destinato venduntur non eo
pretio, quo emtae sunt, aed quo ibidem vendi possunt. N cesse igitur est, nisi damnum majus kntire debeat, qui jactu
suarum mercium servavit merces ceterorum, ut ejus quoque merces aestimentur non eo pretio, quo fuerunt emtae, sed quo vendi possunt loco destinato. Patet itaque tam res amisias.
quam servatas eo pretio aestimandas esse, quo vendi potuissent vel vendi posIunt loco destinato. Tolfi yσ. Kal. Para VI. Qqq Equi
529쪽
Equidem secundum legem Rhodiam res amissae aestimanda sunt . quanti fuerint emtae, servatae vero , quanti peritorum virorum arbitrio loco destinato vendi possunt l. a. f. . de L R. de jactu; ast hoc aequitati minime convenit, quicquid alias de aequitate legis Rhodiae dicatur. Ratio enim, quae redditur l.c. quod detrimenti, non lucri fiat praestatio ei, cuius merces sunt
amissae , ceteris tantum revera lucrum ex alterius ejectione
percipientibus, quanti res loco destinato venduntur, nulla omnino est, cum hoc pacto in damno communi dividundo non Observetur aequalitas, quae parem facit communionem omnium, qui merces in navi habent. Omnium eadem est obligario patim , ut perdendo res suas serventur ceterae, ac inderesultat aequale jus ad res suas servandum perdendo alienas. .E- qualitas igitur, quae aderat, cum periculum commune esset avertendum, ut tollatur postea, ubi aversum fuit unius damno' 8c hoe resarciendum, nulla prorsus ratio suadet, eadem manente obligatione serendi partem damni, sine qua periculum averti non poterat. & eodem lubsistente jure percipiendi utilitatem ex periculo averso, cui res omnes aequaliter subjacebant.. Equitas propositionis praesentis statim per se in oculos incur. rit, ut propterea communi omnium eonsuetudine hodie a dustinctione , quam facit lex Rhodia quoad aestimationem interres amissas & servatas, recedatur. Et quamvis me iratio in Tractatu von Pisarien hoc usu observari scribat, ut, si jactura mercium facta sit, antequam dimidium itineris navis consecerit, merces amissae non pluris aestimentur, quam quanti emtae sun dimidio vero itineris jam superato eo aestimentur pretio, quo venditae fuissent Deo destinato, & idem moribus Belearum,
Britannorum & Francorum dudum Observatum notetur a mAIero ad Struvium Exerc. 2 th. I9. n. S. haec ipsa tamen diis rentia aestimandi res amissis prorsus arbitraria est, omni ratio
ne naturali destituta. quippe quae per antecedentia eadem est, sue iactura fiat. antequam navis dimidium itineris nondum confecit, sive demum riat, dimidio itineris jam superato. Quod damnum commune esse debeat, a quantitate itineris confecti
530쪽
De Jure ex communione primaeva residuo &e. ψ9I
minime pendet, sed quod commune periculum sine damno
averti nequeat. Eadem igitur ratio, cur damnum pro rata commune esse debeat, subsistit, quacunque itineris parte sericulum ingruat nonnisi jactu quarundam mercium avertendum, ad quod adeo avertendum unusquisque conferre debet pro ratione utilitatis, quam ex ejus aversione percipit. Jus de iactu pertinet ad jus ex communione primaeva retiduum, quae nul- iam admittit inaequalitatem h3. I9.27. pari. 2. Iur. nur. l.
In contributionem propter jactum veriunt etiam res, qua n res letavim non multum onerant, velutigemma ac nummi. Quoniam ves in eo
enim iactu mercium servantur ccterae, quae in navi manent, sititionem pretium ejectarum spectatur tanquam datum pro mercibus veniant. Omnibus, quae in navi int, servandis. Quamobrem cum non minus res, quae navim non multum onerant, quam ponderosae servatae fuerint; pretium istud non minus datum intelligitur pro mercibus servandis, quae navim non multum Onerant, quam pro ponderosioribus. Enimvero omno conistribuere debent, pro quibus illud datum est. In contributioncm igitur veniunt propter jactum etiam res, quae navim non multum onerant, veluti gemmae ac nummi.
Convenit hoe legi Rhodiae, qua expresse cavetur, ut omnium contributione sarciatur, quod pro omnibus datum est l. r. de L. R. de jactur unde Paulus i. a. f. a h. t. recte infert, jacturam praestare etiam debere , qui tales merces imposuere, quibus navis non oneratur, Velut gemmas, margaritas, quia id tributum ob servatas res debetur. Equidem res pretiosa quae navem parum Onerant, quales sunt gemmae ac margaritae, nihil ad periculum conserunt, cujus avertendi gratia jactus mercium fit, consequenter necis, qui tales merces navi imposuit, ad periculum avertendum quicquam conferre debere videtur; hoc tamen dubium iacile removetur, modo cogi-aemus casum . qui contingit, non tribuendum esse mercibus