장음표시 사용
531쪽
. ponderosoribus, quibus onusta est navis, sed procellis, quae
jactant navem, aut causis aliis, ob quas navis saxo vel fundo alliditur, ut adeo periculum non magis imputandum fit iis, quinavi merces ponderosas imposuere, quam illis, qui minus pon. derosas in eo habent. hoc est, nulli eorum, cuIus in ri4vi mer- . ces sunt. Omnium vero interest, ut periculum, quod navi ac mercibus in ea contentis,imminet,avertatur & quo quis pretioso. res merces in navi habet, eo magis ejus interest, ne naufra-mum fiat. Necessitas ius facit in res alienas, ut eas perdendo serventur propriae. Eodem igitur medio perinde utuntur ad res minus ponderosas, etsi ponderosis multo pretiosiores, servandum, qui tales merces in navi habent, quam qui ponderosas eidem imposuere ad has servandum. Obligatio contribuendi non nascitur ex qualitate mercium, sed ideo ad contri-huendum unusquisque obligatus est, quod jactu rerum alien rum suae fuerunt conservatae. Et ea de causa plus omnino conserre debet, qui maiorem ex jactu utilitatem percepit,quam qui minorem. Qui merces suas navi imponunt, eidem casui easdem committere tenentur, qui in mari contingere potest, qualescunque tandem illae fuerint. Atque ideo tacite consem tire censentur in commune periculum, quod forsan imminere in itinere potest, communi sumtu avertendum, consequentellis contributionem pro rata ad damnum jactu mercium qu rundam datum resa ciendum.
eo coniras. In coatribarionem σι jactam venisaei servit servi aurem. Milonem Ne in mara terais, non sis asimatio. Patebit suo loco, si i vos cer--. 3. to pretio perinde ac merces vendi posse, constequenter sit
servi ob jactum serventur, perinde ist domino, ac ii merces, quas in navi habuisset, servatae fuissent. Quoniam itaque
merces omnes, quae servatae fuerunt, in contributionem ve
niunt . 6ar.), in eandem quoque venire debent seivi.
532쪽
De Fure ex communione prisaeva residuo cte. 493
Enimvero si servus in mari perit, cum is non fuerit ej
ctus levandae navis gratia, consequc mer ut serventur res ceterae, quae sunt in navi, damnum, quod sentit dominus, qui eam certo pretio emit ac Vendere rursius poterat, non pertinet ad damnum commune , quod mercium servandarum
causa subeundum fuit. Quoniam itaque cessat ratio, Ob quam damnum datum per jactum resarciendum, quando de eo, quod eo fine contribuendum, disquiritur; servi, qui in mari periit, nulla habenda ratio est, adeoque nec ejus fit
aestimatio. duod erat Hrerum. Semus adeo, qui in mari perit, suo domino perit, ita ut ipse solus damnum pati aeneatur, nec quicquam ceteri ad id
resarciendum conferre deneant. Per se autem patet, merci um conservandarum gratia servos e navi in mare ejici non posse, cum neminem occidere liceat 3 743. Part. l. J-. Nar. .
Quodsi ergo servus in mari perit, hoc absque facto eorum, qui in navi sunt, ac praeter eorundem intentionem accidit, ut adeo perinde sit, ac si quis aeger in navi moreretur, & ejus cadaver in mare projiceretur. Quemadmodum Vero merces aestimantur eo pretio. quo vendi possunt loco destinato η. 6340 ; ita quoque servi eodem pretio aestimari debent, minime vero, quanti fuerint emti. Quamvis enim dominus eos non vendat; sussicit tamen, quod eos vendere psissit, quemadmodum quoque merces aestimantur eo pretio, quo vendi possunt, siveImax, me dominus eas vendere nolit, sed proprio usui reservat. Sufficit merces esse servatas , quae destinato loco tanto pretio Vera
di possunt. s. 637. Vector dicitur, qui in aliena navi pretio vehitur. Hoc rector nomine quoque compellatur, qui in equo, ves plaustro ali- η- ώ-eno vehitur pretio. ιον.
533쪽
curru, seu plaustro. Uector autem non modo active sumitur de eo qui vehit; sed etiam passive de eo. qui vehitur: unde Ovidis vector dicitur nomine generali, qui speciali eques appellatur.
a vectores Quoniam vectores pondere suo onerant navim; si na- in causa vis levanda gratia Iactus sieri debet, vectores non nianus in causa sint, ut na sunt, quam merces nam imposita. υj1 l et Nimirum navis levanda ideo, quia pondere eorum, qua: in
vi sunt, nimis gravatur. In levanda igitur navi cum specte. tur solum pondus, perinde est ac si vectorum loco in navi e sent merces tanti ponderis, quantum est pondus vectorum. E. gr. Ponamus vectorum pomus esse sexcentarum librarum; eodem modo gravatur navis, ac si merces totidem librarum eidem impositae fuissent. Immo quidni etiam contingere potest, ut loco mercium imponantur vectores, quae alias impositae fuissenti
g. 639. De tecto- Quoniam vectores pondere suo navim onerant perinde
rumpondere ac merces ac propterea pretium pro Vectui a solvunt β. 6 3 r. ; stimando. pondus eorum aliquid as-abile es, es valor astu QDι pretio me cιum , qua in rigorum locum suffluaι potu sent habua rasione sal
rem Ponderis. Homo liber cum non si in commercio , quemadmodum servus, seu certo pretio sicuti hic vendi nequeat; ejus quoque aestimatio nulla est. Non tamen hinc sequitur, pondus ejus non esse aliquid aestimabile, ubi ob pondus res aestimantur, conse
luenter homines & res ponderosae sibi invicem substitui posunt. Neque hoc a communibus abhorret notionibus, quippe cum non modo propter spatium, quod in navi occupant vectores, verum etiam propter pondus, quo eadem oneratur, pretium pro vectura solvant. Non est quod excipias, vectores. solve-
534쪽
De Fure ex communione primaeva residuo Oc. 49s
solvere pretium pro deportatione sui in locum destinatum, adeoque mercedem pro praestita opera, consequenter pondus ipsorum spectari minime posse tanquam aliquid aestimabile, uando aestimandae sunt res navi impositae communi quadam e causa, veluti ob iactum mercium factum. Id enim saltem
obtinet, quotieS navis mercibus non oneratur, sed vectores saltem recipit, qui adeo mercium loco tum esse nequeunt.
Quod aestimationem attinet, cum hominis liberi in se spectati nulla sit aestimatio, atque adeo nonnis pondus ejus, quo gravatur navis, aestimari possi; ut aestimatio fieri nossur, cum iis rebus comparandus, in quibus taxandis nauli definiendi gratia
ponderis saltem habetur ratio, nulla vero attenditur pretiositas. E. gr. Ponamus navim Oneratam esse nonnifi frumento. AEquitati minime repugnat, ut pondus hominis I 3o librarum aestimetur, quanti valet frumentum totidem librarum , propterea quod tantam frumenti copiam navi immittere potuisset magister , nisi homini in eadem locum concessisset. Quamvis autem rigor iuris naturalis nimiam in aestimando hoc pondere subtilitatem requirere videatur; ad eam tamen recurrere in praxi non est opus, cum consilio peritorum ac expertorum facile definiatur pretium , quod lege positiva essicitur constans. Immo cum in hac aesti natione nonnisi ponderis habenda r tio est , si ab homine, qui in navi est, ratione ponderis sui quid contribuendum, quid ratione ponderis contribuendumnt, computaridum, squidem omnes, qui merces in navi h bent, ratione ponderis contribuere deberent, & id a summa contributionis subducendum, ut comet, quid contribuendum sta ceteris, qui merces in navi habent, pro ratione pretii earundem , quemadmodum supra ostendimus. Hoc maxime naturale est & eum exemplo convenit, quod paulo ante dedimus, ac locum habere debere nemo non videt, si meroes omnes ejusdem sint pretii. Cessat nimirum ratio in homine aestimando, quae obstat, quo minus in computando eo, quod contribuendum, saltem attendatur ponatis, ted cur potius respici debeat Pretium mercium. In ratione ponderis contributio fieri nequit
535쪽
quit, nisi quando merces omnes eiusdem sunt pretii, quod tune attendendum minime venit, cum Pretium tum sit ut pondus. Quamobrem cum hominis nullum statui possit pretium, nisi qua iervi; quoad hominem liberum non aliter fieri potest computatio, quam si nec in mercibus attendendum foret pretium, sed solum pondus. Hoc pacto omnia expedita sunt, nec ulla accusanda est scrupulositas, nisi quis Arithmeticae fuerit imperitus, ut nec in ratione pretiorum computationem facere possit.
. 64O. Aa homines Naturaliter non repugnas. ur Pro re Iactam in contrisurioisiliari in nem etiam Uemant sommes tiberi, Da vectores. Etenim si na-
eo tribu D- Vis leVandae gratia jactus fieri debet, vectores non minus in nem veniane causa sunt, quam merces navi impositae g. 638. , & per se propter j patet, jactu non minus periculum a vectoribus depelli, quam ctovi. ab iis, qui merces in navi habent, consequenter damnum, quod jactu datur. commune est vetiorum atque eorum, qui merces in navi habent, cum nemo gratis facere teneatur ei, qui vicissim quid dare potest I. a 68.part. q. J.rinar. , adeoque nec gratis depellere ab altero periculum, hoc est perdendo rem suam scrvarci altorum, si is damnum sui servandi causa datum resarcire possit. Quamobrem cum damnum iactu datum dividendum sit inter eos, a quibus periculum aversium , in ratione pretii rerum . quas unusquisque habuit in navi g. 6 as. Ivcctorum autem pondus lit aliquid aestimabile ejusdemque valor aequi polleat pretio incrcium, quae in illorum locum habita ratione ponderis substitui potuissent I. 639. ; naturaliter non repugnat, ut citam v etores pro ratione ponderis sui ad damnum jactu datum re- , sarciendum quid conserant, consequenter & propter jactum
in contributionem veniant. ostenditur etiam hoc modo. Quoniam Vectores pondere i0jtiro' by Goral
536쪽
dere suo navem onerant, perinde est in praesenti casu, in quo navis levanda, ac si merces tanti ponderis in navi haberent. Enim vero si merces in navi haberent, eaedem in contributionem venirent propter jactum cI. 6ar. . Ergo etiam vectores ratione ponderis sui , quoia aestimari perinde ac merces potest s. 639. , in contributionem venire debent.
Nemo non agnoscet, aequitati naturali minime adversari hane contributionem, cum in rata vectorum computanda tantummodo spectetur pondus, quo navis levanda oneratur. Ne
que ullum est dubium, quin eandem agnovissent omnes, nisi dubium movisset, quod homines liberi aestimari non possint. quemadmodum servi. Quoniam vero ostendimus pondus homini, liberi in praesenti casu esse aliquid aestimabile, ut quoad pondus mercibus, quae in navi sunt, comparari ac inde rara contributionis computari possit 3. 63'. et dubium hoc nos minime moratur. Iuris adeo mere postivi est, quod liber homo ab onere contribuendi excipiatur. Sed quae hic adstruxi- .mus tantummodo Valent de vectoribus, non vero de hominibus, qui navigandi causa in navi sunt. Horum enim nonnisi opera utuntur ceteri. adeoque damnum casuale, quod sine culpa ipsorum contingit, 4d eos non pertinet.
f. 641. Quoniam vectores naturaliter in contributionem Veni- ω De isunt g. 64o. , pro locis autem, quae conduXerunt, locarium vectorum. solvunt, quemadmodum qui merces in navi habent naulum 3. 6a9. , & naulum totum in contributionem venit
63 a. ; naturaliter quoque locaraum , quod vectoressolvunt pro . 'iscis condams . in contributionem venis. Quodsi ad naulum etiam reseras Iocarium, quod vectores solvunt, ut hoc cum ipso in contributionem veniat, ab hae autem excipiantur vectore ἰ magister navis plus oneratur, quam aequum est, cum perinde se Vi eorum, quae antea ostendimus,
537쪽
ac si pro toto naulo contribuere deberet, etsi ah onere contribuisendi certae quaedam merces exciperentur. Quamobrem si ab eodem excipiantur vectores, locarium quoque, quod Pro locis in navi conductis solvunt, excipiendum.
I. 64 a. Quoniam vestes, quas vectores corpori suo applicu runt, & alia, quae ordinario cultui atque amictui corporis serviunt, ad vectores pertinent, nec ab iis tanquam res diversae considerantur in casu praesenti, ubi nonnisi ponderis habetur ratio, cum hom ines nudi non incedant,vectores autem mcontributionem pro ratione ponderis sui veniunt naturaliter 6 o. ; ideo vester, quas vectores corpori suo Upiscuerunt Saba, qua orianarao cultuι atque amictui cor ras serviunt, stro Ierbactum Nisone prian in contributionem mιmme volans, quemadmodum res servatae aliae I. 6as.).
Ex principiis naturalibus facile patet, cur vestes & alia, quae ordinario cultui atque amictui serviunt, in contributionem objactum minime veniant pretio suo seorsim taxatae. Qui vero nolunt hominem liberum in contributionem venire, quod ejus nulla sit aestimatio; illi non eadem facilitate vestes quoque, quas corpori applicuerunt, & alta, quae ordinario cultui & amictui serviunt, ab onere. contribuendi excipiunt, cum res hae uintique aestimabiles snt, licet homines ipsi non sint aestimabiles, ac propter jactum etiam servatae.
Annuli, quos vectores in Hyrasponi, o res strasertim me riosa altis, quas penes se hasent, obructum in contrihusistiem veniis ant. Res enim istae, quocunque tandem nomine veniant,& cuicunque usui inserviant, minime resciri posIunt ad ipsam personam, quemadmodum vcstunciata coipori applicata, quibus nessio sarere potest, ut sub pondere coruta una comin
538쪽
De Fure ex communione primaeva residuo . 499
prehendantur; sed potius rebus annumerandae, quas quis in navi habet. Quamobrem cum in contributionem propter
ψjadium veniant etiam res, quae navim non multum onerant,
veluti gemmae ac nummi β. 6 3 3. ; quin etiam annuli, quos vectores in digitis gerunt, & res pretiolae aliae, quas penes se habent, ob jactum in Contributionem venire debeant, du--bitandum non est.
Non est, quod excipias, si naturaliter vectores ipsi in conistributionem veniant 3. 64o. , non opus esse, ut annuli 3c res praesertim pretiola aliae, quas secum habent, a persona ipsorum distinguantur. Etenim modus contribuendi quoad perissonam differt a modo contribuendi quoad res. Personae enim contribuunt pro ratione ponderis g. 639. ; res autem in cono tributionem veniunt in ratione pretii f. 6as . . Magna adeo disserentia inter utrumque contribuendi modum intercedit, sive pretium ponderis personarum aestimare velis ut rerum, pro quarum pondere solvitur naulum locario pro Ioco conducto praestando aequale 3. 639. , sive pondus reseras ad pondus omnium rerum simul sumtarum, quae sunt in navi diu. αι. .
. 644. Locariam, quodsolvitur ministris uavium, edi modicum iis . α -- in quo sibi rem gerere ipsis conceditur in contributionem non venit. se Ministri enim navium sunt locatores operarum & damnum, rum natas quod propter jactum datur, casuale est, quod per se patet. B es Quamobrem cum locator Operarum non teneatur de casu, remsbie quem nulla ipsius culpa antecedit I. 3277. pari. q. Iar. nat. . ν ι μ' nec ministri navium tenentur Ob jactum memium, consequenter nil conferre debent ad resarciendum damnum eodem datum, adeoque locarium, quod iisdem solvitur, in
contributionem non venit. FPuod erat unum.
539쪽
stris navium conceditur, pro parte locarii habetur, lorarium vero in contributi unem minime venit, per demonstrara; nec modicum illud, in quo sibi rem gerere conceditur ministris
navium, in contributionem venit. AuoIeων atterum. Lorarium, quod ministris navium solvirur, vocatur Sooti maniis.ture; modicum vero, in quo rem sibi gerere ipsis conceditur. bes δίιhrung appellari solet. Praestant ministri operas suas . sive jactus fieri debeat, sive eodem non se opus, nee ipss imputari potest periculum , cujus evitandi gratia jactum seri necesse est ἔ iniquum adeo laret eos sine inmni culpa sua defraudari parte mercedis merita
consumend in contrabarronem ob factum minine vorant. In itinere enim
cause navi maritimo necesse est ut cibaria, quibus quotidie indigent. imposita in qui in navi sunt, sint in navi, &, quando contingit in naco, rahurio vigatione deficere cibaria, quod quisque habet in communem veni- ne conferre debet β. 633. 3. Atque adeo non modo t. mnium eorum, qui in navi sunt, verum etiam illorum, qui merces in navi habent, interest, ut sussiciens cibariorum c pia in navi sit. Cibaria igitur, quae consuri endi in itinere causa navi imponuntur. minime refcrri debent inter ea, quae ad locum quendam Ostinatum vehenda sunt, consequenter nec accenseti possunt iis rcbUs, quae ut serventur. aliae e n vi ejiciuntur. Iactus adeo cum non fiat pro cibariis conseris vandis, etsi cibaria conservanda sint 'propter homines. qui in navi sunt; nec propter cibaria, quae qui, in itinere coimstinendi causa navi imposuit, ad refarciendum damnum,quod jactu datur, quicquam conferre teractur, adeoque cibaria ista
propter jactum ita contributionum minimc veniunt. Cibaria, quae in itinere consumendi causa navi imponum
540쪽
tur, distinguenda sunt a rebus eomestibilibus, quae ad destin tum locum deportanda , ut ibidem instar mercium aliarunν vendanrurr has enim mercibus ceteris accensendas esse per se alet, cibaria vero, quae in itinere consumuntur, non sunt resuerativae, quae de loco in locum vehuntur, &necessitas imp rat, ut navi imponantur, nisi Omnibus, qui in navi sunt, fit Pereundum, consequenter fi navis ad Iocum destinatum deduci debet. .
s. 646. Si jactus fret duet, prius eicie a res majoris ponderis V m Minime
vrtiores eicere . panem ramuι, quam devit, resarcire levem .
Etenim jactus fit navis allevandae causa. Quamobrem cum res ponder aliores ejiciendo navis magis allevetur, quam si l viores ejiciantur, consequenter minorem quantitatem mer cium perdi necesse sit, ponderosioribus ejectis; utique priaus ejieiendae res majoris ponderis. Quoniam tamen jactus mercium fit naufragii evitandi, adeoque communis periculi declinandi causa, in periculo autem communi non licet perindere rem pretioliorem ut servetur minus pretiosa, si preti sior servari possit perdendo rem minoris pretii .haa. ἔnon sufficit, ut tantummodo ratio habeatur ponderis, v rum etiam pretium attendendum. Atque adeo patet, si j ei us fieri debet, prius ejiciendas esse res majoris ponderis &minoris prctii. erat ρramum. Enimvero si periculum sit in mora, medium unicum allevandae navis. adeoque evitandi nauseagii est jachis meriscium, quae proxime ad manus sunt, quod per se patet. Quare cum navis alluvanda sit, ut cum ipsa sciventur merces,