장음표시 사용
401쪽
corruptio. & ita totius formae, qua antea com posito inerat,abolitio est, semiputrefactio igitur ex necessitate quoque semicorruptio quaedam statuetur, hoc est , formae media ex parte,
non autem ex Ioso ablatio seu remotio : quod
quidem an peripateticae Philosephorum scho
lae admistiirae sulit,ipsae viderint. Poteram pro asset ione insuperioribus literis a me possita, illud etiam non absque ratione, ut arbitrCr, urgem re . Putredinem,cun) iecunda quaedam qualitas
sit,a primis calore scilicet atque humiditate orta ) temperiem primo destruere, non autem
formam a temperamento multum diversam. venenum contra proprietate quadam occulta
ita toti, aut illud conservanti& foventi formae esse adversam,ut nisi alexipharmacis&antidotis ex abdita proprie rate itidem formam resipicientibus opportune suceurratur continuo illam misto excedere cogat. verum nolo haec nuc pluribus persequi. Quantum ad permitte tium prohibentium ve ex arte inventionem attinet,nondum omnino in sententia tua, quam protulisti,acquiescere possum. Etiamsi enim in methodo resolutiva , & parte simiotica. signum occurrere & ipse intelligam , nequaquam tamen sub hac notione qua permittens, aut prohibens est,illud oceurriit , sed tantum quatenus incertae affectionis dignotionem nos adducere valet , quemadmodum , ver
bi gratia , pulsus debilis vitrutis imbecil-
402쪽
38 Epis ToLAst. MED1CIN. litatem denotat , quam quidem prohibentis vim in vente sectione possidere, iam ante praesupponebatur. Postquam enim in virium de- 4bilitate a venae sectione abst nendum ello scio, ltum demum ex pulsu,aut aliis signis, quomodo ie a sese habeant diligenter inquiro. Ego vero lmethodum postulaveram, cujus ope in permit-rentis aut prohibentis cognitionem directe si penetrare possemus, ita ut ex indicantis natura, leo quod agendum est inventu , statim etiam is cire liceret, num qui desici, cujus ratione au- ixilium Illud ad invenitura permitteretur, pro hibereturve. Contrariorum quidem seu oppositorum eandem esse disciplinam vulgo et iam fertur. Quamobrem hic quoque fortasse lcontrarias seu oppositas causas inter se confer
re,& effectus similes,aut oppositos inde elicere oportebat: sed ego de his ex te, quem Praeceptorem lubens agnosco, audire malim. At que hactenus quidem ad ea, quae in literis tuis continentur respondi, nunc corollarij gratia
hoc unum insuper abs te quaesierim , Quid , morbo illo, qui stuperioribus per totam sere Europam grassatus est,sentiasὶ Quo nempe genere illum concludas, & num vere contagiosum l ille existimes 3 Catarrhum cum febre adjuncta fuisse negari non potestsed tamen in eo non lomnes conveniunt,an febris illa synochus pu- tris,uel imputris exstiterit: Si putrida&ichorosa statuatur quemadmodum curatio per
403쪽
l diu phoretica potissimum absoluta indicare vi
detur) quomodo malignitate carere potuit e. cum etiam te ipso teste , Ichores omnes sint - non tantum excrementitium quiddam, sed etiam prorsus praeter natiaram, idque qnando pu-' trescunt multo magis. Quas etiam caulas turi externas seu communes,tum internas, sive privatas,ad mali hujus adeo longe lateque diffusi generationem coti curtisse dicemus ξ Quae ii tem curationis lex erit atque methodus 3 De his igitur ex te solidi quid, cujusmodi omnia tua esse praeclare novi,audite unice desidero. Ego vicissim omnia mea studia, omnem observantiae cultum,ita ut debeo, promptissimo animo tibi offero,atq; cladico ιvale. Pragae, 9. Cal. Febr; Anno i 38ia Hieronymo Capbuauio-Pet Monda, pitu Med. S. D.
AD teli quails utationis capita quod atti
net di in iis longius persequendis nequaquam tibi molestiam afferre volo. Etenim pletaque illorum logica sunt, hoc est , talia,tu nec usum in artis exercitio magnum habunt, & de illis in ullamque partem disse iere sit fatili- rnum. Quamobrem omissis de causa contenativa,de doloris es entia & causis, de by mptoma- . tu divisione , de prohibentium inventione, ec similibus aliis usum artis majori ex parte itan Bb N
404쪽
scendentibus disceptationibus, illud duintax' at tiris as', cujus in calce Epistolae tuaesti , uando icilicet morbum ante hieranti In circa hoc ipsum tempus per universam Europam grassantem contagiosum fuisse ri as,eo quod perniciosus non exiit iterit, Vi,ac pene nullo adhibito auxilio depilliustit. Ego quide quP modo aut cur sontagij n t ne illi demere debeamus,no satis me asse dingenue sateor. siquid a illi morbi coni giosi
recte nerhibentur, qui de uno subjecto in aliud utransmigrant,& per coia factum mediatum, immediatum acquiruntnr, Atqui ne rilo modo potest , dum epide micus ille catarullius,ut plerisque appellare placet, vaguetia duel uno in una domo aliqua , aut familia, cor, Tepto continuo etiam ad reliquos malum tra paucis imos , imo pene nullo Sprorsius intactos reliquisse. Haec invadendi ratio si contagium dici non meretur, quidnam contagium sit, haud equidem icio. N aae mihi sitis firma videtur ratio : cum contigiosum
fuisse negas, quod perniciosus non fuerit. Nanu&alij plures in orbi sunt, quos extra contro
versi iam omnes contagiosos esse fatentur,& ta- meli pernicksa dc maligni non aequeexistimanis .
tur,ut pote,scabies,lippitudines , phthisis,ryzae, similes alij , quorum de Aristoteles, Galenus,cHm de contagio loquuntur, nasio lnωre. Sicut autem de ratione epide mij se l
405쪽
L1BER. v. 387 vulgaris morbi non est , ut sit pestilens,vel per
niciosus sunt enim aliqui ex his etiam salutares ita multo minus ad contagio sumScadem haec gonditio necessario requi-titur e sed satis est de uno subiecto in aliud transeundi, ia per contactum cujuscunque ge neris sese vicinis corporibus insinuandi facuItatem habere. Quo tamen tanto uberiorem fructum ex tua responsione percipere queam, illud libenter ex te cognoverim , paralysis seu resolutio post colicam , quae in his terris usita sissima est quasinam indicationes habeat, &cuit parti potissimum prospiciendu per quas item ias materia peccans ex intestinis in extremos artus deponitur et Et num apud veteres etiam aliquid de illa traditum exllet ξ Incidit&a liud de usu hydrargyri intra corpus exhibendi dubium , cui occasionem dedit tractatus qui dam de morbo Gallico tuus , quem superiori anno ab amico acceptum diligenter , & cuml magna utilitate evolvi. Vallus certὰ quot- dot de eo scripserunt, qui tamen numero noui pauci sunt. viii clarissimi& Doctissimi, ita es.sentiam ejus pervestigavit,ex res natura indicationes eruit,artificio teque deduxit ut abs te in brevi illo libello factiim est, qui propterea ut a 'multis coga osceretur dignissimus esset. Mentionem autem ibi facis inter alia etiam Met4curij,&de eo allium endo,& admovendo prae cepta & regulas quasdam tradis. Hic qui
406쪽
388 Epis ToLAR. MEDICIN. dem cognoscere cupiam, an turpe thum qui
que minerale quod nihil aliud est, quam Me lcurius certa ratione praeparatus, nimirum cum ioleo vitrioli,non rubeo illo, sed albo live phle 'lgmatico) in usu habere soleas. idd si
crudum seu usitato modo praecipitatum miri dicorpus exhibere non vereris; praemissis tamen praemittendis, puto te multo minus abhorriturum ab eo,qui magis artificiosa ratione praepa- ltatus est , &cui ita compedes injeim lunt, ui congenitam sibi ferociam impune usurpare non queat. Multi sane fiunt qui in deploratis Gallicis post lignum sanctum act hunc tanquam Ilad sacram anchoram confugiunt, & omnem lmalignitatem, quae in corpore ab iniictioniblis
crebro repetitis relicta est,sese hujus praesidio funditus exstirpare posse sperant, neque plangat infelici successu , ut in multis casibus ipse vidi
etiamsi ncinnunquam,si non caute adhibeatur, deterrima & horrenda symptomata inducere seleat. Omnem noxam illius inhiberi quidam mihi retulit ; si mox altero die post illius exhibitionem leniens aliquod pharmaCum, a puta,manna,dilutum senae, casia, aut simili 'lpropinentur: ita enim impetus ejus, qui perse; ad superiora vergit, &salivationem nuncupa liam excitat, qua fauces laeduntur, & inferiorς l& ignobiliores partes quasi manu ducitur. Postremum est, num tibi satis tutum & rationabile videatur in febcibus, post universalia prae lmisia
407쪽
Ioxysmi , medicameneturn purgans exhibere: ita tamen ut illius operatio absoluatur priusia suam paroxysmus invadat. Tali enim curandi methodo plures & longissi in is febribus laborantes naulto citius, quam alias liberatos vim adverti. Nec videtur repugnare ratio, quando medicus, ut minister& imitator nat . rae,r um movere debet, cum natUra movet.& illius conatum adjuvare. Movet enim natura,
ut Hipp. ip 'e inquit, .ide morbis, in diebus imparibus, per quos intelligit non tam eos, quit numero impari definiuntur,quam criticos, alit eos quibus paroxysmi inviadunt; ut Galenus i- pse in Aphorismis explicare videtur. Sed ve- reor ne tibi tam longa commemoratione molestiam cleem. Quamobrem scribendi finem' facio, & ut respondere non dedigneris etiam atque etiam abs te peto. Vale Pragae.
D.Hieronym Mercuriali, Pusesripatapino,m. Petria Monarius Med.S, D. de morbo epidemio, non ita pridem longe lateque per universam pene Euro-l pam grassatur,ad D D. Cratonem semel atqne iterum perscripsisti,ipse quoque legi, & rationibus sitas subnixa esle animadverto. Ut tamen probabiliorem esse Cratonis nostri senia tentiam cliceat id inihi pace tua dicere
408쪽
modo sine aliquo saltem putredinis gradu de-- lfendi possit , nequaquam video , idque vel te ipsi aut ore,qui in lectionibus de contagio pti Alblice habitis haec verba diserte ponis : necessarium esse semper si contagium fieri debet, ut
adsit putrefactio aliqua in corpore, praeter Icilquam,cum a calore praeternaturali fiat, vapo- Ires attolluntur. Cur igitur febrem quoque, lillam 'nochvincatarrho adjunctam , de qua ii serino est , putridi quid habuisse negabimus h a Certe ptima etiam hujus mali rudimenta , nisi iplane fallor,idem omnino attestantur, Siqui idem enim communis morbi causam commu- J,nem assignari necessario oportet , nulla hau ldubiὰ aere ipso nos ambiente erit accomm
datior. Atqui hic cum multis dierum hebdo jura adibus ob pluvias pene continuas adiuvan- tibus forte etiam, ut nonnullis placet, peculia- 4ribus sydetiimaspectibu )permaduillet , mox Psub aestatis finem subitiι ingruentib. caloribust Iegregie fervefactis,ex humida& calida intem talperiebus sese invicem subsequentibus , non upotuit non putredinis seminaria concipete, quae corporibus convenienter praedispositi, similem exinde qualitatis labem impressere Quoniam tamen magis attenuata , & minus lenta atque glutinosa inquinamenta illa forent factum hinc est, ut malignitate & pestilenti
409쪽
,ostrί potissimum occuparet, ob eamque par- essentiae tenuitatem percutis poros dissi, paretur promptissa C. Non tamen negave- m ca ars hos qui cu ira inplerisque diutius re- .inanserint, symptomata varia excitarunt, a crassiori materia pependisse. Sed hoc ex acci
denti morbo ipsi epidemio acceptum seren- scilicet, materiae illi ante in corporibus existenti non generationem qui dem : sed motum duntaxat, sive impetum te- uitatis sus ut modo dixi, ratione silve impetitis xit. Sed pene praevaricatote ago, qui alienam li- tem quodammodo meam facio,.sententiam Mon rogatus dico, quod nisi discendi cupidi-te,qua incredibiliter ardeo,fieret, ne tu mihil iuprudentiae & tenacitatis dicam impingere juce posses. Unum illud, quod inpiae sentia. in mentem venit, si adhuc rogavero, scriptionim eae finem statim imponam, Velim igitur
scire causam, quainobrem plumbum ita grave si &ponderosum , cum tamen, teste Galeno, plurimum habeataqueae de aereae substantiae, jerrestris vero perparum. Atqui ex physico rum principiis gravi las& pondus in rebus mix- iis omnibus terrae primum accepta feruntur, inde aquae, quae vero aere,aut igni multo
rarticipant levia potius,& quam minimu ponderosa evadere solent. Sic lapides ferrum
410쪽
ob terreae materiae copiam gravia esse istimant ; pluma contra, oleum , &3lia hu liusmodi , ob causam contrariam levia. que hic quod de partium densitate nonnulli afferunt, satis probabilitatis habet. Vix e Anim fieri posse credam iut corpora, quae multo aere abundant, simul compacta sint,&densa. lEo quod aer necessario spacium aliquod, ac ver alui cavitatem requirat in quo librie ventiletur: dsicut in spongiis, ptimicibus,&aliis raris corporibus,multisque poris aeri perviis abundanti- bus apparet. Eadem dubitandi ratio et iami hydrargyro a seu argo ni Q vivo locum obtinet, quod quidem & ipsum aquea & aerea substan
tia constare plerique afferunt, cum tamen ita p*nderosum sit,&grave,ut omnia metalla solo
excepto auro spei aculo sane admirabili) in
eo supernatent. De his igitur neminem ali um,praeter te differentem libentius audire ve' llim,utpote quem ad intimos & occultos natin rae recessus penetrasse minime dubitem, vel po tius mihi certo persuasum habeam. Vale. gae.', Cal. anuar.anno I 81. ζ. Hieronymo Mercuriali, M. Pe-tm m piin, Med. S.D.
OUdo discrimen inter contagium
-θειαν attinet,&num is morbus,qui ah tebiennium totam peryolita'it Europam forte