장음표시 사용
391쪽
LIBER . V. 37 glubes id enim potestatis a patiente nostro, pro so Diepe fidejubendi, accepi quicquid hac in parte &aliis fieri juss iis . hi tantum ad vaporaruina seu stu fani sicca in attinet: dum
linentem tuam penitius introspicio , nequa- quana a os diliciat ire arbitror. Nam nec ego hic qhicquam cum impetu agi , aut ab uno extremo ad alieitim sine medio transire velim.
Blandisiimus ille vapor, qui e herbarum idone . um decocto feruente emanat, quid violenti habet i Caput quidem ne justo plus repleatur risertum manet. Reliquum corpus sudat tant to tempotissipacto , quantum absque ullo in-l commodo perferre potest, modo per semihol um, modo per tres quadrantes , ad integrami usque horam idque singulis sex aut octo diebust semel. Sudores matutini in lecto aegre in hoc corpore procedunt , & hominem occupatum j isto diutius detinent : at illic una vice faciliori cum tolerantia compensatur , quo
hic vix multis obtinere fas est. A Calendis D-l huarij huc usque singulis diebus mane usus est pulvere,ea fere forma, qua pro D. Quaestoris conjuge non ita pridem prasci ipsisti, incorpo-
rato scilicet cum rob debaccis sambuci. Nuncaute se te autore eundem pulverem cum melle acido in electuarii mollioris formam reda-l cturo f. mere constituit. Alter ille Italicus Mel diola nensis nimis amarus est,ut propter calorisi i xcessum utilem quoque succum in corpore
392쪽
3 4 Epys TOLAR. MEDICIN. depascere , & contiariam quandoque intemperiem inducere credibile sit. An inter oleum& spiritum vitrioli l quae vulgo confunduntur differentiam facias incertus sum. Arbitror tam mente id intelligere,quod medio inter destilia landum tempore exit. Spiritus enim subtilissi- mus ante omnia exhalat, id olei nomine aliqui non dignantur,quod flammam, ceu caetera O-tia omnia, no concipiat: sed liquorem dunt xat generis voce nuncupant. Si de re ipsa edo- stus suero de nomine cum nullo litigare volo. Atque hactenus quidem, quae consolationem tuarii attentius legenti & ponderanti in nae
tem venere,referre libuit : non tam mei exercendi causa, quod ramen ipsum non pernego quam ut D. Voletogij,ida me postulantis desiderio satisfacerem.Te etiam nobis optime vel- te minime omnium dubitamus , ita tamen respondere nolumus,ut quicquam in nostri gratiam tuae obsis infirmae valetudini , quam firmam esse , atque constantem serib optamus praecamurque. Vale. Pragae. 17. Jan. Anno
D. Hieronymo Capouaccio, Proselseri Patariano, M. Petrus Monavim Medi .
SCRips ERAM superioribus mensibus adtei aliquid,verum quando illud ad manus tuas p I
393쪽
pervcnisse, ob ia diu diu nu silentiu tuu non immerito dubito, labore hue denuo subire, & epistolam certiori b. homini h. comittere placuit, idq; tanto majori cu audacia, quanto ad me inis benigne quaesitis respodebo in pro-
xtinis temet offers. De causa continente , a
deoque de morbi e flentia, quam variae sint, eaeque haud satis explicatae disputationes, ad affe- uum tamen curationem parum admodum 'eo. docentes haud equidem me fugit: verum
τό plerisque illorum praeteritis in praesentia
pacica tantum,qtiae ex tuis verbis excerpsi, du-l bia,discendi gratia proponere constitui. Principio igiti r quaero : Aia causa continens seu 'ςontentiva in morbis vere detur, & si datur in ymnibus ne, an tantum in aliquibus Z Prorsus
non dari, illud primo demonstrare videtur. quod morbi sunt constitutiones quaedam , res jam factae, non adhuc fientes, quo nomine etiam a dispositionibus,astectionibus, seu passi-hnibus praecipui medici illos di Terre recte censuerunt. Causae vero coliti nentes illis dunt taxat rebus attribui solent , quae s Gal. de hiis cap. io. tamisper dum fiunt, ementiam suam obtinent; pulsibus, verbi gratia , Maliis motitionibus , actionibusque trans tot riis. Deinde Galen. ipse, ubi ex professo dei causis morbi ficis agit, nusquam, quod scio,
i continentium , seu contentivarum meminita, gnarum tamen cognitionem sit ullo
394쪽
modo necessariam me dico existi ira asser, eam si letio involucre volui flesa aud credibile est. Avi cenna item, fidelis Gade iii interpres, coni in Via es
te & ipue omissa nisi fortasse, quod aliquibus.
placere video , non vicariam paulo postea n-l adem nominasse dicamus conjunctam causam loco illius substituit,& in morbis agnoscar, iquae tamen aprio te illa omnino, ut mox explicabitur diversa est. Subit igitur haud immerito mirari ex cujusnam autoritate illa cauti
continens seu contentiva in medicinam aiecentioribus invectast,&cur tanta animorum
contentione hodie adhuc de eadem disceptetur. Ut enim maxime in censum causarum morbosarum admitti debere concedam his, quaeritamen secundo loco potest : Num omni morbo, an vero aliquibus tantum , & quibus. na inter hos conveniat)Sunt qui certis rationi- rhus ducti concludam: Nullum morbum temperiei continentem causa in qua scilicet ablata statim affectus perit) habere posse. Inter reliquos vero illos solummodo, qui in additione rei alicujus constituit,causam eandem posside-.Ie, caeteros non item.Nullam enim qualitatem, 'quae per motum generatur,ex remissione contrarii,& factum quid habet,ex continente causa pendere posse. Ita igitur angustis admodum ili mitibus causae hujus vis circumscribetur: ut scilicet ad similares morbos nullos : ad instru-
395쪽
mentarios autem alici uot duntaxat, qui in additione nempe consis triat,extendam r.. Te tamen cum id Gnon faccre , ex eo colligere in promptu est, quod a I erie inquis: Causam con ieritivam a c onjunctas u proxima diversum nihil aliud esse, quam morbi ipsi causam formalem; quod nisi valde fallor , a Gaioni mente inultum dissidet. Hic enim t. de sympi .causis cap 3. Causam contiuentem dc proximam 1ine .llo prorsus discrimine cita par. Sicuti & a. Meth. .& fortasse etiam et phoii simo vigesimo septimae particulae, ubtatem dei uisib. agist, tres illorum causas contincntes enumerat: facul- ut e. i nst i ti m e n t a, & usti. Qti od si j a cau is c on tinetes a forma lib. nihild Eerui, ut ipse as eris, sequetur omnino : Unicam rem qualis pulsus est, tres simul causas formales habere, quod mihi non potes non absurdum videri Conjunctaria sane causam quam a continente modo distinctam, proximam, immedia tam , & ada quatam etiam appellare libet) in morbis cum inareria non inuitus una cum ipso Avicenna admiserim , imo sub antecedentis nomine is iam a Galeno simul comprehensam existimo
Neque enim si rem vere aestimare volumuS , aliud est,quam antecedens, quatenus actu morbum efficit eique conjungitur & copulatur, ita quidem ut nulla inter eam de affectum si vo morbum causa alia intercedat media . Undo
396쪽
3 8 Epis ToLAR. MEDICIN. iii mirum Celsus etiam absque ullo rigore coti- tinentis causae nomine, de quavis abdita terna, in quantum ab externa&procatarchica cldit imitur , usus est, sicut&Medici fer me innes hodie, quando de tertio cantaru generea Galeno, ut putant , praetermissis, disputant. Post caussarum porro contemplationem mox ipsi occucrunt morbi quorum tu quidem ellentiam in facultate laesa, aut impotentia quadam
ad operandum collocas. Mihi ne quid disii-ntulem de utroque horum dubitationes in mente veniunt. Duenim morbia facultate laesa
appellas, nimis angustu gens s illi attribuere iacet tam tantum speciem, intemperiem scilicet, complecti videris. Ah hac enim proprie actio laedi atque labesactari dicitur reo quod facultatis essentia secundum Galenum in ipsa partis temperie consistat. Quonam igitur instrumentarjj morbi , & unitatis solutio. reliquae duae morbi primariae species pertinebunt λ Cur etiam Galenus in morbi definitione laesie facultatis non meminit λ cum lamen hanc necesse
lit operationis ipsius laesionem, utpote , aqua immediate dependet , praecedere Appellas 'deinde morbum impotentiam quandam adopcrandum. Qubd si impotentia erit, ergo privatio, ergo nihil. ergo in nulla categoria, nisi per accidens tantum, collocabitur Et sic frustra
an qualitas, vel relativum sit inquiretur. Nullu
397쪽
l enim privationis cerrum genus est, neque species ejus, nisi per contrarios actus distinguunt tur, minime autem per se. Et tamen Galenus ini definiendo morbo possitivis vocabulis sconi privativis) constitutionis scilicet, dispositionis, affectus S: aliis similibus uti non vere ruri Ista quomodo inter se concilianda sint cognoscere cupio. Denique morbam dupliciter accipi & considerari amrmas , & cum, & sine causa sua ςontentiva, hoc quid quaeso aliud est,quam dicere λ Morbum ab quando sumi cum sua forma aliquando sine causa, si quidem & Autore, ut sipra dictum est, causa contentiva a formali revera nihil differt. At qui morbus non curari tantum e sed ne intelligi quidem, aut mente concipi sine forma sua ullo modo potest,quandoquidem haec sola est, quae & essentiam , &s nomen rebus quibusvis imperiit. Et quid tandem forma remota in morbo supererit, quod eonsiderare atque contemplari,curare denique possimus Z Accidentia certe&qualitates qui b. morbu ipsu juvare, ut opinor, adnumeramus)nudae per se formae tantu sunt,&materia nulla, ceu essentiae suae parte alteram substratam habent. Qua igitur distinctionis hujus modi, allatae utilitate esse censebimus i Possem etia de tribus immis morboru generibus, quae ab omnimbus prope medicis magno consensu traduntur,quaerere,an non comodius ad duo dunta-aeaxi educerentur,ita ut continui soluti' sub in-
398쪽
strumentariis morbis , tanquam comt' nis,aut conformationis ad quam continuitas . etiam haud dubie spectat) partium laetio , vitium per se comprehenderetur. Atque ita et . iam Avicenna ipse cum aegritudinem definit, complexionem &compositionem ς quatenus iitra itue non naturalis est, sub illa solum collo- 'cat,& pro veris atque summis duobus morbi generibus agnos citra nitatis aut continui soli1-tione fortasse non ex oscitantia prorsus praeterita, secunda primi, doctrina prima , cap I. sed: verendum estne jam tum nimis longe a scopo. evagatus fuerim. Itaque ad reliqua capita, quae in tua epistola restant, tempestive convertor. De dolore capitis facile assentior: aliam ab eo indicationem de sumi,quatenus simpliciter, ut dolor, hoc est, tristis quaedam sensatio consideratur, aliam rursus quatenus a causa sua proxima,nempe morbo,vel hunc ipsam antecedente causa dependet & fovetur. Quod tamen ii- niversaliter, de sine exceptione affirmas , nun- γquam a dolore indicationem curativam desumi,in eo ab Avic. dissentire videris, quando loco paulo ante citato expresse inquit : Dolorem capitis,qui ex febre fit, dum diu manet &figitur, transire integritudinem. Si igitur in aegritudinem, sive morbum transit , quomodo non ab illo indicatio curativa haurietur Z cum symio ma necessario morbum snon autem ma
teriam,vel aliud symptoma consequi asserui, '
399쪽
suasioni ficatione , qtua res omnes praeter naturam finiui complectitur, acceptum respexi : sed po: ius ad alterum illud genus , quod in sipeciere privatim sic appellatur, quodque Gai ὁ -
αα etiam,id est succedens vocat , morbus sbios necessario sequi, ac tanquam umbra corpus comitari ipse testatur. Ex intemptrielium ida nul um omnino dolorem oriri posse citiai Avic &ipso Gai. ex 2. com p. medic. seeundum locos simpliciter affirmas. Et tamen idem Gai .inlibi de inaequali intemperie, cap, . inter causas doloris effectrices ira iniectationem quoque etsi minis quam calor,& frigus sunt, escacem qualitatem) enumerat, & exempli gratia esuriem seu famem producere videtur,
in qua ob siccat substantiae desectura & ita
per consequens ob humidae abundantiam dolor & molestia non sine levis in corpore noster suscitatur. Nisi igitur aperte ipsum sibi
contradicere velimus: loca haec inter se conci lianda veniunt. illud quin etiam dubitationem complectitur.quando scribis, mixtum similare in sese haec tria habere, Folmam, proprietatem,&complexionem ueti temperamentum. Quid enim aliud est proprietas, quam proprium cuiusque ruitem peramentum , per quam forma sive anima ipsa agit, seu escax esst 3 Aliud imaginari vix datur. Cur igitur haec duo tanquam diversa dirimuntur ξ imo ut maxime exquisita
400쪽
ratione ducti haec invicem differre concegastius. Parum tamen admodum medico uiui, de
quo in praesentia sermo est,&quem sensu potissimum niti scimus conduceret, atque ob id etiam nullam utilem indicationem inde haurire nobis liceret. Proprietates porro materiae,quas vocant, utpote crassitiem, tenuitatem, mollitiem, luritiem , laxitatem astrictionem, S similes, quonam refers i Num similaribus , quoad similares sunt, convenire non existimas λ Aliorum sane alia est sententia : eorum inprimis, qui totius substantiae morbos, veteribus sui putatur ignotos introducunt,a quibus te non prortiis abhorrere , mentio morborum a proprietate coarguit,quos quidem ex disproportione corporum elementorum ortos similaribus duntaxat partibus tribuis , & a temperio morbis differre aperte significas. Materiae putrefactio, si vitium est in forma, adeoque cor ruptio , hoc est mutatio ab esse simpliciter, ad non esse simpliciter , quonam modo gradus certus recipere,aut intendi, ac remitti poterit Forma certe secundum Philosophos tanquam in puncto consistit,latitudine omni prorsus destituta, tu tamen materiam morbificam interdum putrescere , interdum duntaxat semiputrescere , ac prioia quidem consideratione auxilium eradicans,posteriori vero suppurans indicare in methodo curandi universali doces.