장음표시 사용
421쪽
ntate&infrequentia offendi, eum nunc solicitationis impore itate amplius irritem. Quod si tamen,quemadmodum mihi firmitet persuadeo, hisce meis nugis aliquid respondere placuerit, ut in excellentis . D n. Scutellarij. manus deveniat, curabis. Ab eo enim quovis tempore recte accepero vale. Viennae Austriorum, ipso die Pentecostes secundum veteres. Fastos. Anno II 8 .
EVdu Arus sui ante aliquot hebdomadas
ad curam Generosi cujusdam Baronis ua vicinia,ubi clim opinione diutius mihi h rendum esset , geminae interim tuae huc allatae sunt. Quoniam vero excellentia mus Scuteli aius fgnificabat desiderari adhuc alium fasciculum, in quem libellos nonnullos nuper abs te isthic editos coniecisses,disterendum putavi responsum quoad te ille quoque appellaret, Factum autem hoc est ante dies plus minus octo , ut nunc nihil amplius,quod scriptionem remore, tur meam supersit.. Pro tua igitur tam bene sca erga me voluntate , quam non tantum ii terarum adeo frequenti missione i sed e iam eruditissimarum tuarum lucubraticionum communicatione satisabunde testatam iacis , magnas tibi habeo 5e ago
422쪽
o Epis TocAR. MEDICIN. giatias,relaturus etiam si qua sese in postellini ejus tei offerat occasio. Non possum antem quin irri petrata,praesertim lani dudum abs te Iicentia de more ex te rogem, sicubi sol te inter legendum dii bij mihi aliquid occurrit, in traa statu igitur de in orbis puertitum iactam abs te peculiariter velim quaestionem illam , non tam logicam quam medicam : Αnt Etum siti infantium aegritudinibus purgatoria medicamenta nutricibus exhibere it Haec siquidem alii valitida erunt,aut debilia. Illa sanis,sive sa has carnes
habentibus propinare vetat ipse Hippocrates. a. Aph. 36.&37. H2c nihil ptot sus auxilij infirmis infantibus, cum vircs suas haud lathextendant, praestabunt ut tacea superioribus illis menstruas purgati nes nutricibus intella pesti- vh sane aliquando provocati . in quo inanis stum petieulum non abelle si iis constati Quamobrem tutius erat opinor, & rationabilius de talibus praesidiis cogitate , qua ipsi infanti, in parva tamen quantitate absque omni noxa, cum portione materni laetis propitiati, aut ali oqui tenello ejus osculo iii ieri queant.Ejusmodi sunt succi quidam,pulveres,liquores , & alia
hujus generis. Praeterea, quae extrinseus etiam ad citandum alvum magno commodo applia cantur. Omissum etiam video in eodem tractatu tuo morbum illum in nostris regionibus
haud scio,an etiam in vestris sie satis ustatum , quem vulgari idiomate Mittellιν quasi
423쪽
L1BER V. ssos diras,e mmestores nuncupamus. Eo quod pueri illo la horantes paulati o absumi, depascide emaciari,absque ulla manifesta causa,deprehenduntur. In tergo ipsorum, quando solennis cura, frict io nimirum ex medulla panis tri-xicci . aut farina hujus melle subacta adhibetur, veluti capita vermiculorum quo undam hinc inde prominςnt , quibus novacula semel atque iterum derasis ad pristinam sanitatem redeunt . Quidam hunc morbum eundem cum drancuculis G caesorum', aut cum vena civili seu medena Arabum esse putant , sed nisi fallar, magis ad similitudinem aegritudinis bovinae, seu vermis sub cute generatucvj xis Nicolaus Florentinus ex Albo-casi meminit,accedit Michael Savonarpta sit . perioris aetatis insignis Medicus, in capite de .Lumbricis seu vermibus se quoque t te aliquid
fando inaudiisse meminit. Vexum cum nunquam viderit,fabulosum esse statuit. Crederet autem haud dubie si vel papς- mensibus hodie apud nos agereran libello de vene s illustre praestantis iugenii , & variae literaturae documentum edidisti , muls que in ea palaestra antehac versati pylipam praei ipuisti. Verun- tamen in eo ignosce quaeso) fidem meam tibi accommodare haud possum , quando argumentis nonnulli4 probare niteris:venenum esse non qualitatem aut acsidens , sed potius subsuntiam. Et tam paucis ante lineis ipse ase
424쪽
4ος EPIsTOLAR. MERICIN. firmas ; Nihil aliud esse venenum, quam Vim quandam effectricem veneficam in corpore aluiuo positam. At potest ne vis venefica in corpore aliquo posita recte substa tia dici . & non potius accidens, quod certum & determinatum iubjectum requirit 3 Si in substantia collocari meretur , cedo quod erit genus ejus p 'oximum , aut ubi in tabella praedicamenti lubstantiae locum suum obtine-hit ρ scorpionem quidem , Napellum . aconitum , & alia hujusmodi, facile concedo in substantiarum ordinem cooptanda: venenum autem non item , etiamsi venenata ista esse dicantur , sicut copinor nec alimentum cinquo tamen caulae tuae firmamentum potissimum consistit ) nec medicamentum. Reetius mihi philosophari Gal. noster videtur: qui&3. de temperam. 4. & I. simpl. I. e pressis verbis tria haec r alimentum videlicet, medicamentum , & venenum , relata esse ad quid diserte pronunciat et ad hominem nimirum , cujus respectu omnia attestante etiam
ipso Philosopho,s. Metaphys. Ir.) in medendi
arte dicuntur. Nutrimentum igitur ad nutribile si vald , quod inde nutritur, non secus a que calefactivum ad calefactibile , seu se-Aivum ad sectile , agens videlicet ad pas sum refertur. Atque ideo a bsolutis Categoriis, ne dum substantiis ipsis haud quaquam accersetur, quando ut idem Aristoteles univer-
425쪽
saliter decernit; nec tota substantia, nec partes eius ad aliquid dici vere queunt. Superest igitur tu inter relata,quae secundum dici apud Logicos nuncupantur,locum obtineat. Ut enim
triticum, verbi gratia,&vinum substantiae sunt.& res mere absolutae , quae per se lum existunt,ta,m etiam intelligutur, ita vicissim cibi seu nutrimenti appellationem eadem, Don alia ratione accipiunt,nisi quatenus ad hominem relataeibare illum & trire apta sunt. Quemadmoω dum versa vice veratrum & cicuta , c placet enim Galeni nostri exemplis uti θ hominis quidem respectu, medicamenti aut veneni etiam appellationem sortiuntur,sin ad coturnicem &sturnum referas pro alimentis habentur. Unde jam liquido consta i veneni nomen,sicut & nuisiti menti& medicamenti non ipsam primitus substantiam,quae fundamenti loco ejus subjacet, sed certam potius ejus habitudinem, ut sieloquar, seu officium,& effectum cujus respectu substantiae alicui imponitur , denotare, ut his hoc modo concessis & probatis,ad reliqua duo
argumenta , quae pro veneni substantia asserenda pugnant , respondere minime sir pns. Utile tamen ta ret, ut arbitror, in commentariolo jllo tuo hoc etiam praeteralia in quaestionem vocari: An venena illa contagiosa sint , &.si non sint, quam ob causam hoc accidat 3 Item num propriZpestilens malisnitas , quae omnium maxime contasiosa
426쪽
39ι Epis et o LAR. MEDICIN. niim & Aristotelem inter se committas propositum esse animadverto : ita quidem pro hoc contra illum omnes tuas rationes de argumenta, ceu spicula quaedam dirigas. Lice at autem mihi quaeso mei exercendi, &abs te
discendi gratia aliquid vicillimi in medium a , 'ferre, quo Galenum respondendo ad rationes: abs te allatas pro viribus dofendam, ipsique in Cterim A ristoteli nullam prorsus injuriam infe ram. Si qujd igitur judicare queo, Galehum vere & probabiliter sensisse existimo , cuin ud plumbum in s. simpl. medic. multum habere
substantiae . tum humidae a frigore congelatae, tum etiam aereae, pam cum vero terreae diceret
idque non solum rationibus δc experientia, Ased etiam autoritate ipsius Aristotelis hunc iii modum me verisimile facere posse confici Principio quidem, ut a notione incipiam , argonium vivum ex quo plumbum poti si mum constare sensus ipse patefacit , quoquo potiorem estentiae ejus partem ab luit, ut ita de utroque & dubitandi, & decidendi par sit ratio ) . argentum inquam vivum hanc apud F
Graecos appellationem reperit, ut 3
quasi dicas,argentum quoddam aqueum , seu Jin quo ηqueum elementum praedominium ob ratinet, obiter nuncupetur. Deinde ut ne in no sminibus immorer , illud magnum est&indu-rahitat tim argumentum abundantis in plumbost lueae Scaere*substantiae , quod ita facile
427쪽
L1BER V. 3' igni admodum liquatur, imo etsi ignium vi in
pulv res redactum , rursus tamen ab iisdem fluidum & liquidum reddatur, qtiem admodum & Mercistius. Cum contia quae terre- stris materiae copiam habe nr, non nisi vel eis, mentissimis subiectis ignibus colliquari & funisi di videamus,ut in ferro,ae re,&aliis quibusdami metallis apparet. Affirmat autem Aristoteles r 'Ea colliquari facilius , quae connrimia quidem sint aquar&rerrae,sed tamen plus aquae habe- ant,& a frigido coagulata sint, atque concreta. Tertio mollities, & quae hanc sequitur tractabilitas, reliquorum scilicet metallorum resperi. citi idem plane convincit. Neque enim fieri potest , ut quorum compositionem multum iccissimae terrente substantiae ingreditur, ea mollia evadant , &:ad tractandum apta. Accedit & quarto loco tenuitas substantiae ilia 'lius , clim liquatum per subtiliores pannos 'transmitti queat. Sicut & argentum vivum,' quod cum hoe magnam habere cognatio h iem sopra diximus ) per densissimum corium. ξ cervinum se cillime transIudat. Quae certe P. renuitas non in terrea mole sed ab aeris potius, aquae sitbtilitate raritateque proficiscitur Denique rubiginem,ut ferrumias, aut cuprum nequaquam bene situm ; sed seu squalorem S sorditie quanda contrahit. Ex quo iteria colli.
situr humore multo, eoq; frigido abundare
428쪽
terrestris autem siccitatis perparum habere. χl quandoquidem rubiginis causia philosophis non assignaturalia, quam corruptio sicci illi' a 'terrei in superficie corporis ab humore calia & extraneo , veluti adurente orta, Liceret mplures alias ratio aes in medium afferre, sed ex rei natura ductas in praesentia sullicere arbi-ali tror. Quod vero in usu medico hoc jam ad experientiam facit) praeter refrigeratoria' humectandi etiam vim obtinear, multis exem plis per se comprobatis, Galetius loco praealle. gato declarat, quae fortasse non ita simpliciter . sine ulteriori inquisitione rejici merentur.a
Quin ipsum quoque Aristotelem haud dissimi iliter sensisse , non obscure quis ex eo dicto
quod in . Meteor. affert collegerit , Quando quidem ibi concretilium , & in concretilium; corporum naturam explicans , diserte argen ' itum vivum de cujus ponderositatis causaliter in superioribus dubitabaturo ideo incon
cretile existere, qubdaquosam quidem humi dditatem : sed tamen aeris plus obtineat. quod de plumbo eodem modo assirmari rectu posse existimo. Quamvis boc eam ob causam 'facilius concrescat & coaguletur quod terrea
substantiae,sive,ut chymicorum voce utar,
puri sulph uris plus adiunctum habeat, quan largentum vivum, multo vero minus quam fer alrum,aurum quoque , & similia alia metalla, quae sua se gravitate,& liquandi dissicultate sta
429쪽
LIBER V. 39 t m produnt. Quantum porro ad ejusdem
Atistotelis Peripateticorum de ortu&ge ineratione metallor u dogma spectat, quamvis
'lud nequaquam, tanquam falsum repudio, li- lentius tamen, ne quid dissimulem, Avicennae,
oberti&aliquot recentiorum opinioni inhaei eo , qui non ranium mentis aciem ad hujusmodi perscrutationem intenderunt, verum de manuum mirificam adhibuerunt industriam, ut Onania sub terram latentia penitius rima rentur,exactioremque& veriorem nobis de iis . doctrinam ab Aristotele,&sequentibus solum
modo inchoatam adumbratamque relinque
lent. Neque tamen, si silmmam rei consideres hos cum illis inter se ullo dicto discordare re- L eries. Sicuti enim Philosophis cum medi- cis belle convenit, quantumvis illi corpus hu-
manum ex quatuor clementis, igne, aere,aqua & terra. Hi vero ex quatuor humoribus, san- 'avine,phlegmate,& bile utraque constare de . cernant: ita etiam non pugnant inter se Peri patetici,& quos chymicos , veluti in funden- eorum metallorum arte ac petitia eximie ver-
latos,recentiori vocabulo appellant, etiamsi il-di una cum Aristotele, quem unicum duceni se- quuntur,metalla S fossilia a duplici exhalatione vaporosa ortum trahere dicunt. Hi autem
geminum illis principium , quae sulfur & meris curium indiguant, assignant. Illi enim in remotioribus tantummodo causis , quas sola
430쪽
398 Epis ToIAR. MEDI cI M. mentis acies apprehendit, demon stra n eis scupantur. Hi propinquiora principia,& sen- ,
sui magis obvia fres ictis illis nihilominus prae- litippolitis) ostendulit. Per sulphur tu idem plintelligendo exhalationem illam spirituosam, iii ipse Aristoteles, seu unctuosam&pinguem, iit alij loqui malunt , quae semini parentis informando foetu in utero respondet. Per mer curium autem , seu argentum vivum, aquam viscosam & lentam in terrae visceribus contentam , quam vaporis nomine effert Artia istoteses,quaeque materni sanguinis cum semine in utero commisti, groportionem gerit. v - , traque tamen voce rem significatam pCtentia
potius , quam actu talem sese exprimerentonent. In eo vero admodum salse Galeni dsimplicitatem irrides , quod crediderit plumbi squantitatem augeli, si in locis subterraneis, vel etiam humectis reponatur, quemadmoduri statuarum vincula satis declararent. Praeter iquam vero , quod huic rei experientia attesta- ltur,& mercatores etiam praeclare norunt, dum
tempore pluvio plumbum sub Dio, ut Aajus
incrementum acquirat, obque id carius ven. D dant, collocare solent. Etiam ratio ipsa nobis- cum aperte facit. Neque enim absurdum adeo est.&puerile cogitare, plumbi substantiam & molem augeri, & incrementum sumere po