장음표시 사용
101쪽
permisit : deinde quem elegerat , in par tes duas distractum ab utroque viae latere se suit, &hac victima lustravit exercitum. Harbuit itaque quem debuit exitum . victus, &late longeque susuS, ac stratam ubique rui- ,
nam suam cernens, medius inter suorum cadavera incessit. Ηaee barbaris regibus feritas in ira suit: quos nulla eruditio, nullus lititerarum cultus imbuerat . dabo tibi ex Amsotelis sinu regem Alexandrum, qui Clytum carissimum sibi & una educatum , im ter epulas transfodit, & manu quidem sua, parum adulantem, S pigre ex Macedone ac libero in Pellicam servitutem transeuntem. Nam Lysimachum , aeque familiarem sibi , leoni objecit . Nunquid ergo hic Lysim, chus, selicitate quadam dentibus leonis es Psus, ob hoc, cum ipse regnaret, mitior sulta Nam Telesphorum Rhodium amicum suum
undique decurtatum , cum aures illi nasumque abscidisset, in cavea velut novum an,
mal aliquod & inusitatum dui pavit 3 cum oris detruncati mutilatique deformatas humanam faciem perdidasset . Accedebat famesoc squalor & illuvies corporis in ster restio destituti, callosis super haec gehibus manabusque, quas in usum redun, angustiae loci cogehant. laterihus vero attritu exulcera iis, non minus sinda quam terribilis erat forisma ejus visentibus: factusque poena fila monis strum , misericordiam quoque amasicrat. t
men eum dissimillimus csIet homini, qui illa patiebatur ; dissimatior erat, qui incaebat. CAP. XVIII. Utinam alia lavitia Intra peregrina mansisset exempla, nec in Romais nos mores cum alii S adventitiis vitiis , M suppliciorum irarumque barbaria trantisset I i M. Mario, cui vicatim populus statuas p suerat , cui thure & vino Romanus posu
102쪽
si totiens occideret , quotiens vulnerabat,
paulatim & per singulos artus laceravit. Quis erat huius imperii ministere quis , nisi Catilina, iam in omne iacinus manus exercens
hie illum ante bustum Q. Catuli carpebat,
gravissimus mitissimi viri cineribus e supra quos vir mali exempli, popularis tamen, &M'n tam immerito quam nimis amatus, perstillicidia sanguineni dabat. Dignus Orat Marius qui illa pateretur, Sylla qui iuberet, Catilina qui faceret : sed indigna Respublica, quae in corpus suum pariter & hostium &civium gladios reciperet. Quid antiqua perscrutor i modo C. Caesar Sextum Papinium, cui pater erat consularis, Belienum Bassunt quaeliorem suum Procuratoris sui filium, alios Senatores & equites Romanos , uno die flagellis cecidit, tortit, non quaestionis, sed animi catilla 4 Deinde adeo impatiens fuit differendae voluptatis, quam ingens crudelietas ii ne dilatione poscebat, ut in xysto maternorum hortorum , qui porticum a ripa se- Parat , inambulans , quosdam ex illis cum matronis atque aliis senatoribus ad lucernam decollaret. Quid instabat φ quod periculum
aut privatum , aut publicum una nox mInabaturὶ quantulum fuit, lucem expectare edenique ne senatores populi Romani soleatus occideret.
CAP. XIX. Quam superbae fuerit crudelitatis , ad rem pertinet scire , quanquam aberrare alio possumus videri, R in devium exire: sed hoc ipsum pars erit irae super solita saevientis . Ceciderat flagellis senatores: ipse enecit, ut dici posset, Solet fieri . to serat Per omnIa quae in rerum natura tristi L1ima sunt, fidiculis , tabularibus , eculeo , Igne, vultu suo . Et hoc loco respondebitur, magnam rem I si tres senatores , quasi nequam mancipia , inter verbera & flammas divisit, homo qui de toto senatu trucidando D E cogu
103쪽
. itabat: qui optabat . ut populus Romanus unam cervicem haberet, ut scelera sua tm locis ac temporibus diducta , In unum i-
hum & unum diem cogeret . Quid tam iis nauditum , quam nocturnum supplicium pcuin latrocis tum tenebris abscondi soleat ;anam adversiones 4 quo notiores sunt, plus ad exemplum emendationemque proficiunt. Et
hoc loc9 respondebitur mihi: Quod tantopere admiraris, isti bellure quotidianum est; ad hoc vivit, ad hoc vigilat, ad hoc lucu-hrat. Nemo certe an venietur alius, qui im-veraverit his, in quos animadverti jubebat, Os inserta spongia includi, ne vocis emittendae haberent facultatem . Cui unquam In Tituro non est relicti ina , qua gemeret i timuit, ne quam liberiorem vocem extremus dolor mitteret: ne quid quod nollet, audiret. sciebat autem innumerabilia elle, quae objicere illi nemo, nili perituruS , aUderet. Cum spongiae non in vendientur , scindi vestimenta maserorum, &In os sarciri pannoSimperavit. Quae illa saevitia est e liceat ultimum spiritum trahere: da exiturae an inaae locum et liceat illam non per vulnus emittereis
CAP. XX. Adjicere his longum est, quot
Palles quoque occi rum eadem nocte, di m Is ii S per domos centurionibus, consecat: Id est, homo ma seri cors luctu liberavit. Non enim aji Levitiam , sed irae malum prpposit viri est scribete: quae non tantum v Iritim furit, sed gentos totas lancinat, sed urbes, sed fiu mina, & tuta ab omni sensu doloris conver- herat. Sicut rex Persarum totius populi nares recidit in Syria: inde Rhinocolura loci atomen est. Pepercise illum Iudicas , quod
non tota capita praecidit novo genere Paenae
desectatus est. Tale aliquid pa11i krent 2Ethiopes , qui ob longa stimum vitae spatium. Macrobii appellantur. In hos enim , quia non iis panis mam bils exceperant seivitutem, mil-
104쪽
ssiue Ie atis libera responsa dederant, quae contumeliosa reges vocant, Can byses fremebat: & non provisis commeatibus , non ex pIoratis itineribus , per invia , per arentia trahebat omnem bello utilem turbam : cur intra primum iter deerant necessaria , nec quic tuam subministrabat sterilis & inculta, rhumanoque ignota vestigio regio. Sustinebanc famem primo tenerrima frondium, & cacumina arborum, tum coria igne mollita, Mquicquid necessitas cibum secerat: postquam Inter arenas radices quoque &herbae desecerint , apparuitque inops etiam animalium1olitudo, decimum quemque sertiti, alime tum habuerunt fame saevius. Agebat adhuet
ira regem praecipitem, eum partem exercitus amisisset , partem comedisset: donec timuit, ne &ipse vocaretur ad sortem. tumcemum sienum receptui dedit . Servabantu Pinterim illi generosae aves , R instrumentae
epularum camelis vehebantur: cum λrtirentur milites ejus, quis male periret, quis Pe-
Ius viveret. αCAP. XXI. Hic iratus fuit genti & i
gno , immeritae , sensurae tamen Cya rus numini . Nam cum Babylonem oppugnaturus sestinaret ad bellum , cujus maxima momenta in occasionibus sunt, Gynden late fusum amnem vado transire tentavit τquod vix tutum est, etiam cum sensit aestiatem , & ad ni ininium deductus est . Ibi
qui trahere regium currum albi solebant , abreptus , Vehementer commovit regem . juravit itaque amnem illum regias equis meatum auferentem , eo se redacturum , ut transiri calcarique etiam a sentinis posset. Huc deinde omnem transtuli dbelli a ratum , & tali diu assedit operi , donec . C. & LXXX. cuniculis divisum abveum in CCC. & LX. rivos dispergeret soc hccum relinqueret in diversunt fluentibus.
105쪽
aquis. Periit itaque & tempus , magna in vanas rebus jactura, & militum ardor , quem
inutilis labor fregit , & occasio aggrediendi imparatos, dum ille bellum indictum horicum flumine gerit.
CAP. XXII. Ille sutor quid enim aliua
voces Romanos quoque contigit . C. e.
nim Caesar villam in Herculanensi pulcher rimam, quia mater sua aliquando in illa custodita erat , diruit , secitque ejus per hoe
notabilem sortunam . stantem enim praen vigabamus o nunc causa dirutae quaeritur iaEt tam haec cogitanda sitnt exempla , quae vites: quam illa e contrario, quae sequaris, moderata, lenia: quibus nec ad irascendum causa defuit, nec ad ulciscendum Potestas. Quid enim tacilius fuit Antigono , quam duos manipulares duci iubere , qui incumbentes regio tabernaculo faciebant, quod homines & periculosissime & libentissime saciunt, de rege suo male existimaut Audie-Tat omnia Antigonus, utpote cum interdicentes & audientem palla interesset quana. alle leviter commovit, &, Longius, inqui . discedite, ne vos rex audiat. Idem quadam nocte, cum quosdam ex militibus suis exaudisset, omnia mala imprecantes regi, qui
ipses in illud iter & inextri bil lutum deduxisset, accessit ad eos qui maxime laborabanti & eum ignorantexa quo adiuvaren. tur, explicuisset: Nunc, inquit, maledicite Antigono, cuius vitio in has miserias in cidistis: et autem bene optate , qui vos ex hac voragine eduxit. Idem tam miti animo hostium suorum maledicta , quam civium tulit. Itaque eum in parvulo quodam castello Graeci obsiderentur, & fiducia loci con temnentes hostem multa in desormitatem Antigoni jocarentur , & nunc staturam humilem , nunc collisum nasum doriderent et
Gaudeo , inquit, de aliquid boni spero: si in
106쪽
in eastris meis Silenum habeo . Cum hos dicaces fame domuisset, captis sic usiis est ,
ut eos qui militiae utiles erant, in cohortes describeret , ceteros praeconi subiiceret : id quoque se nθgavit facturum fuisse, nisi expediret his dominum habere, qui tam malam haberent lingu- . Hujus nepos suit A. Iexander, qtii lanceam in convi passum to quebat , qui ex duobus amicis quos paulaante retuli, alterum serae obiecit, alterum
sibi . Ex his duobus tamen , qui leoni o
CAP. XXIII. Non habuit hoc avitum
ille vitium, ns puernum quidem . nam santia in Philippo virtus, fuit & contu. meliarum patientia , ingens instrumentum ad tutelam regni . Demochares ad illum , Par besiaster ob nimiam & procacem limguam appeIlatus , inter alios Atheniensium legatos veneraT: audita benigne legatione ,
Philippus , Dicite , inquit , milir, facere quid possum , quod sit Atheniensibus gratum Excepit Timochares : Te , inquit , suspenderae .. Indignatio circumstantium ad tam inhumanum responsum exorta est: quos
Philippus eontieescere iussit & Thersitam illum salvunx, incolumemque dimittere . Rivos , inquit, ceteri legati nuntiate Atheniensibus ,. multo fiaperbiores esse , qui ista dicunt , quam qui impune dicta audiunt . Multa & divus Augustus digna memoria fecit ἡ dixitque quibus appareat illi Iram non imperasse . Timagenes historiarum scriptor,
quaedam in ipsum , quaelam in uxorem eius, & in totam domum dixerat , nec Pedididerat dicta et magis enim circumfertur, &. in ore hominum est temeraria urbanitas. Saepe illum Caesar monuit , ut moderatius lingua uteretur: perseveranti, domo sua imterdixit . Postea Timagenes in contubernio
Pollionis Asinii consenuit, ac tota civitate
107쪽
ὰilectus est. nullum illi Iimen praeclusia Caris Iaris domus abstulit. Historias laestea , quas
scripserat, recitavit, &combinit ; & libros acta Caesaris Augusti eontinentes in Ignem, posuit. Inimicitias gessit cum Caesare . Nemo amicitiam eius extimuit , nemo quali fulguritum refugit: fuit qui praeberet tam a Lete cadenti sinum. Τulit hoc, ut dixi, Ca, 'sar patienter , ne eo quidem motus , quod laudibus tuis, rebusque gestis manus attulerat. Nunquam cum hospite. inimi ei sui que-- stus est: hoe duntaxat Pollioni Asinio dixit, . Paranti demum excusationem, obstitit. Fruere , inquit , mi Pollio, seriere. Et eum Pollio diceret: Si iubes Caelarissatim illi domo mea interdicam. Hoc me, inquit, putas facturum , cum ego vos in grartiam reduxerim ' Fuerat enim aliquatino Timageni Pollio iratus: nec ullam aliam habuerat causam desinendi , quam quod Cae-
CAP. XXIV. Dicat itaque quisque sibi , quoties lacessitur : Nunquid potentior simi Philippo ς illi tamen impune maledictum est. Nunquid in domo mea plus possum, qua raioto orbe terrarum divus Augustus potuit ille tamen contentus fuit a conviciatore tuo secedere . Quid est quare ego servi me I nI-larius responsum , & contumactorem Vultum, S non pervenientem usque ad me murmura-
ionem , flagellis & compedibu S e Xylem t quis sum, cujus aures laedi nefas iit Ignoverunt multi hostibus : ego non ignoscam pigris , negligentibus, garruli S Puerum aetas excuset, feminam sexus, extraneum libertas, domesticum familiaritas. Nunc primum offenditi cogitemus quandiu placuerit. saepe dc alias offendit i feramus quod diu tulimus . Amicus est fecit quod noluit. Inimicus est
fecit quod debuit. Prudentiori cedamus: stultiori remittamus. pro quocunque, ilis te,
108쪽
spondeamus nobis, sapientissimos quoque via ros multa delinquere e neminem esse tam ciraciimiectum, cujus non diligentia aliquando sibi ipsi excidat neminem tam maturum cujus non gravitatem in aliquod servidius sa ctum casus impingat : neminem tam timidum offensarum, qui non in illas, d univitat, incidat.
CAP. XXV. Quomodo homini pusillos
latium in malis Tuit, etiam magnorum virorum titubare fortunam, & uiole animo filium in angulo flevit, qui vidit acerba m. nera etiam ex regia duci: sic animo aequioraeferet ab aliquo laedi, ab aliquo contemni cuicunque venit in mentem, nullam es. tantam potentiam , in quam non incurrat injuria. Quod si etiam prudentissimi peccant, cuius non error bonam caussam habet e Respiciamus, quoties adolescentia nostra inos. scio parum diligens fuerit , in sermone purum modesta , in vino parum temperans iaSi iratus est: demiis illi spatium , quo dispicere quid secerit, possit. se ipse eastigabit. Denique dabit poemas. non est quod cum illo paria faciamus. Illud non venit in du-hium , quin se exenierit turbae, & altius sieterit, quisquis despexit lacessientes. proprium est magnitudinis verae , non se sentire per cussum. Sic immanis fera ad latratum canum lenta respexit: sic irritus ingenti scopulo fluctus assultat. Qui non trinitur , inconeussus injuria perstitit: qui irascitur, motus est. At ille quem modo altiorem omni incommodo posui , tenet quodam amplexa summum bonum . nec honuni tantum, sed ipsi fortunae respondet. Omnia licet facias,
minor es, quam ut serenitatem meam obducas. Vetat hoc ratio, cui vitam regendanti dedi. plus mihi nocitura est ha, quam injuria. Quid ni plus: Illius modus certus est easta quousque me latura sit, incertum est
109쪽
CAR XXVI. Non possum , inquis , Pa ti. grave est, injuriam sustinere . Mentiris quis enim Injuriam non potest ferre, qui potest iram λ Adjice nunc quod id agix ut Sciram seras, & injuriam. Quare fers aegri r biem , & phrenetici verba c puerorunx prointervas manus ὶ nempe quia videntun neseire, quid faciant. Quid interest, quo quisque vitio fiat imprudens λ imprudentia par in mnibus patrocinium est. Quid ergo inquis. impune illi erit - puta te velle 2 ta n non erit. Maxima est enim factae iniuriae poena, fecisse : necquisivam graviu&assicitur, quam qui ad supplicium poenitentiae traditur. Denique ad conditionem rerum humanarum reis spiciendum est, ut omnium accidentium a
qui iudices simus r iniquus autem est , qui commune vitium singillis obiecit . Non est AEthiopis inter suos insignitus color et nec rinfus crinis de coactus in nodum apud Germ ROS. utrumque decet. Nihi I in uno iudica. bis notabile aut foedum, quod genti sitae publicum est. At ista quae retuli, uniuS regi O-Nis atque anguli consuetudo defendit: vide nunc quanto in his iustior venia sir, Per totum genus humanum vulgata sunt. Omnex inconsulti& improvidi sumus. omneS incerti, queruli, ambitiosi. Quid lenioribus Ve
bis ulcus publicum abstondo ' omnes mali
sumus. Quicquid itaque in alio reprehendi, tur , id unusquisque in suo sinu inveniet . Quid illius pallorem , illius maciem notas pestilentia est. Placidiores itaque invicem simus . mali inter malos vivimus . Una rex
nos sacere potest quietos, mutuae facilitatis convehito. Ille malit jam nocuit : ego illi
4 aliquem fortasse laesisti :sed laedes. CAP. XXVII. Noli aestimare hanc horam , aut hunc diem e totum inspice mentiae
tuae habitum . etiani si nihil niali secisti ,
110쪽
potes sacere. Quanto satius est, sanari inire. riam , quam ulcisci λ Multum temporis utitio absumit. multis se iniuriis obiicit, dummial dolet. Diutius irascimur omnes, quam Iaedimur e quanto melius est, abire in diversum , nec vitia vitiis componere ς Num quis satis constare sibi videatur, si mulam calcibus repetat, & canem moisi i ista, inquis, peccare senesciunt. Primum, quam iniquus est, apud quem hominem esse , ad impetranis dandi veniam nocet ὸ deinde, si cetera animalia irae tuae subducit, quod consilio carent reo loco tibi sit, quisquis consilio caret. Quid enim refert, an alia mutis dissimilia habeat, si quod in omni peccato muta defendit, similem habet caliginem mentis ' Peccavit.
hoc enim primum , hoc enim extremum .
Non est quod illi credas, etiamsi dixit: It rum non faciam . Et iste peccabit, & in istum alius, &tota vita inter errores vol ut bitur. Mansuete immansueta tractanda sunt.
Ruod in luctu dici solet, essicacissime &in ira dicetur Utrum aliquando desines, an nunquam si aliquando ; satius est iram reis linquere , quam ab ira reIinqui. Sin semper haec cogitatio durabit; vides quam impacatam tibi denunties vitam. Qualis enim erit
CAP. XXVIII.. Ad jice nunc ,. quod nisi bene te ipse succenderis, &subinde caussas auibus stimuleris , renovaveris , sita sponte ira diste det, & vi res illi dies subtrahet. quanto satriis est a te illam vinci ,. quam a se H uic irasceris,. deinde illi: servis , deinde
Iabertis parentibus, deinde liberis: notis, deinde ignotis . Ubique. enim caussae supersunt, nisi deprecator animus accessit. Hinc te illo furor rapiet, & illlinc alior & novis subinde irritamentis orientibus continuabitur rabies. Age infelix, &quando amabis3