장음표시 사용
241쪽
silicet in se solatiorum habens - ideoque deis
tractis oblationibus , quas ipsie occupatio. rnes discurrentibus praebent, domum, solitudinem , parietes non fert, invitus aspicit se
sibi relictus. Hinc illud est taedium, & displieentia sui , & nusquam relidentis animi
volutatio, & otii sui tristis atque aegra pa- tientia: utique ubi causas lateri pudet, tor. menta introrsus egit verecundia, in angusto incluta cupiditates, sine exitu , se ipsae stran. gulant. Inde maeror marcoique i & mille suetus mentis incertae , quam inchoata λυ bent suspensam, deplorata tristem: inde ille affectus otium naum derelianixum, quaeremtiumque nihil ipsbs habere, quod agant, Malienis incrementis inimici suma invidia. Alia enim livorem infelix inertia : & omnes destrui cupiunt, quia se non potuerunt Provehere : & ex nae deinde aversariotie alienorum processuum , & suorum de eratione , obii ascens fortunae animus, & de Laeculo quearens, & in angulos se rerrahens , & poenae incubans suae , dum taedet sui , pigetque . Natura enim humanus animus agilis est , α Pronus admotus: grata omnis illi excitandite abstrahendique materia eis; gratior quu busque pessimis ingeniis , quae Occupationi-ihus libenter determitur . Ut ulcera quaedam Ocitliras manus appetunt, δέ tactu gaudent, di saedam corporum scabiem delectat qui cis quid exasperat: non aliter dixerim lias men.
tibus , an quas cupiditateS velut mala ulcera eruperunt, voluptati esse laborem vexationemque. Sunt enim quaedam , quae corpus
quoque nostrum cum quodam dolore dese-isant: ut versare se , dc mutare nondum sescum latus, & alio atque alio positum ventilari . Qualis ille Homericus Achilles est ,
modo pronus, modo supinus, in varios ha-hitus se ipse componens. quod proprium a
Mi diu pati , dc mutationibus ut
242쪽
Tet rediis uti. Inde peregrinationes suscipium tur yagae , dc littora perorantur , & modora arise , modo terra exporitur semper prae-Ientibus infesta levitas . Nunc Campaniam vetamus. iam delicata fastidio sunt: inculta videantur. Bruttios & Lucanos saltus perse-Muamur. Aliquid tamen inter doserta amae- mi requiratur, in quo luxuriosi oculi longo locorum horrentium squallore rejeventur . Tarentum petatur , laudatusque portus , &Biberna coeli mitioris, & tecta vel antiquae latis opulenta turbae. Iam flectamus cui sum ad urbem. nimas diu a plausia & fragore auxes vacaverunt ἰ juvat jam & humano sariagrii ne frui. Aliud ex alio suscipitur, & spe-oacula spectaculis mutantur ; ut ait Lucr etiυS sHοι se qm ue modo simper rivit. Sed quid prodest , si non emigii t sequit 'Le 1ple , & urget gravissimus comes. Itaqu . scire debemus, non locorum vitium esse quo laboramus, sed nostrum. Infrnii tumus ad
omne tolerandum , nec laboris patientes, nec Voluptatis, nec nostrae , nec ullius rei diuintius. Hoc quosdam egit ad mortem , quod propolita tape mutando, in eadem revolveis hantur, & non reliquerant novitati locum . Fauidio aliis esse coepit vita , & Ipse mun-.dus: & subit illud rabidarum deliciarum et vivo usque eadem pCAP. III. Advei sus hoc taedium quo auxilio putem utendum , quaeris . OptImum
erit ut ait Athenodorus j actione rerum, &Rei p. tractatione osticias civilibus se deis tinere. Nam ut quidam sole, & exercitatione, di corporis diem ducunt , athletisque' utalsiliniuiu eit, lacertos sitos roburque, cui se uni dicaverunt, maiore temporiS parte nu' trare: ita nobIs animum ad rerum cavillum certamen parantibus, in opere este, non longe pulcherrimum diam cum utilem se
243쪽
essicere civibus mortalibusque propositum hubeat , simul & exercetur & proficit , qui in mediis se ossiciis posuit, communia prirat que pro facultate administrans. Sed quia ianae, inquit, tam insana hominum ambitio ne, tot calumniatoribus in deterius recta torisquentibus, parum tuta simplieitas est , &Hus futurum semper est quod obstet, quam quod succedat, a foro quidem & publico recedendum est . sed hahet , ubi se etiam in
privato lare explicet magnus animus . nec ut leonum animalitinaque impetus caveis coem cetur: sic hominum, quorum maxime in seductu actiones sunt . Ita tamen delituerit, ut ubicunque otium suum abstonderit, prodesse velit & singulis & universis, ingenio, voce, consilio . Nec enim is solus Reip. prodest, qui candidatos extrahit, & tuetur reOS , dc de pace belloque censet : sed qui iuve
tutem exhortatur, qui in tanta bonorum praeceptorum inopia, virtute instruit animos , qui ad pecuniam luxuriamque cursu ruentes
prensiat ac retrahit, & si nihil aliud, certe
moratur, in privato publicum negotium agit . An ille plus praestat, qui inter peregrinos aecives , aut urbanus praetor adeuntibus assessoris verba pronunciat: quam qui doret quid
sit justitia, quid pietas, quid patientia , quid
fortitudo, quid mortis contemptus, quid de rum intellectus , quantum bonum sit bona conscientia ρ Ergo si tempus in studia conferas , quod subduxeris ometis, non deservieris , nee munus detrectaveris . Neque enim ille solus militat, qui in acie stat, &cornu dextrum laevumque defendit e sed &qui portas tuetur, & statione minus pericu Iosia, non otiosa tamen tangitur, vigiliasque servat, dc armamentario praeest . quae minIsteria quamvis ineruenta sint , in nam erum stipendiorum veniunt. Si te ad studia revocaveris, omne vitae fastidium AEugeris . nee
244쪽
noctem fieri optabis taedio lucis , nee tib gravis eris, nec aliis supervacuus: multos in amicitiam attrahes, affluetque ad te optimus quisque . Nunquam enim quamvis obscura
virtus latet , sed nuttit sui signa . quisquis dignus fuerit , vestigiis illa colliget . Natusi omnem conversationem tollimus, & generi humano renunciamus, vivimusque in nos tantum conversi sequetur hanc solitudinem, omni studio carentem, inopia rerum agendarum. Incipiemus aedificia alia ponere, alia subvertere, & mare submovere , & aquaseontra dissicultates locorum ducere, & male dispensare tempus, quod nobis natura conis
semendum dedit . Alii parce illo utimur, alii prodige : alii sic impendimus , ut POL
simus rationem reddere: alii, ut nullas h beamus reliquias . Quare nihil turpius est, quam grandis natu senex, qui nullum alitia habet argumentum, quo se probet diu vixicie, praeter aetatem. Mihi, carissim e Serene, nimis videtur submisisse temporibus se Athenodorus, nimis cito refugi sse . Nec ego negaverim aliquando cedendum: sed sensim relato gradu , & salvis signis , salva militari dignitate . Sanctiores tutioresque sunt hostibus suis, qui in fidem cum armis veniunt. Hqc. puto vartuti faciendum , studio que virtutis si praevalebit fortuna, & praecidet agendi sa- cultatem , non statim aversus inermisque frigiat, latebras quaerens, quasi ullus locus siquo non possit fortuna persequi: sed parcius se inserat officiis , & cum dilectu iuveniat aliquid , in quo utilis civitati sit. Μilitare non licet λ honores spectet . privato V1veR- dum est i sit orator . silentium indictum elictacita advocationς cives iuvet. periculosum etiam ingressu forum est in domibus , inspectaculis, in conviviis , bonum contuber nalem, amicum fideleni , temperantem con
245쪽
vis exerceat . Ideo magno animo nos non
tinius urbis moenibus clausimus , sed in t etius orbis commercium enauimus, patriam. que nobis muncham professi sumus : ut liceret latiorem virtuti campum .dare . Praeci
sum tibi tribunal est , & rostris prohiberis , aut comitiis respice post te, quantum latis
rimarum regionum pateat , quantum populorum e nunquam tibi ita magna pars o struetur, ut non major relinquatur. Sed vi-
de , ne totum istud vitium tuum sit . non vis enim nisi consul , aut putanes, aut ceryx, aut suses admini strare Rempub. Quid si militare molis, nisi imperator, aut trabunus e .etiam si alii primam frontem tenebunt, te sors inter triarios posuit: inde voce, adhortatione, exemplo, animo milita. Praeciass quoque manibus ille in proelio invenit quod partibus conferat, qui stat tantum, Nelamore juvat . Tale quiddam facies , si a prima te Reipub. parte fortuna submoveratrales tamen , clamore juves e di quis fauces cppresserit : stes tamen , & silentio iuves . Nunquam inutilis est opera civis boni . amditu enim , visu , vultu , nutu, obitinati ne tacita, incessuque ipso prodest. Ut sal
etaria quaedam, citra gustum tactumque, odore proficiunt a ita Nirtus utili taetem etiam ex longinquo & latens fundit, sive exspatiatur S. fruitur suo iure; sive precarios habet a cessus, cogiturque vela contrahere ; sive metiosa mutaque cit, di angusto circumscripta, 1ive adaperta in quocunque habitu est , prodest. Quid λ tu parum utile putas exemplum bene quiescentas ρ Longe , inquam , optimum est miscere otium rebus, quotiens actuosa vita impedimentis fortuitIS , aut civitatis conditione prohibetur. Nunquam enim usque eo interclusa sunt omnia, ut nus
ti actioni honestae locus sit . Numquid v res invenire urbem miseriorem, quam Athonicum
246쪽
niensium fuit, cum illam triginta tyranni divellerent I mille trecentos cives , Optimum quemque, occiderant: nec finem ideo facie.
hat, sed irritabat se ipse saevitia. In qua civitate erat Ariopagos , religiosissimum iudicium , in qua senatus populusque senatui similis: coibat quotidie carnificum triste coulegium , & infelix curia tyrannis angusta . Poteratne illa civitas conquiescere, in quae tot tyranni , quot satellites erant Ne spes quidem ulla recipiendae libertatis animis poterat offerri r nec ulli remedio locus apparebat contra tantam vim malorum . unde enim miserae civitati tot Harmodios 3 Socrates tamen in medio erat, de lugentes patrocon labatur, S desperantes de Repub. ex hortabatur, & divitibus opes fias metuentibus exprobrabat seram periculόsae avaritiae poenitentiam ; & imitari volentibus magnum circumserebat exemplar, cum inter triginta dominos aiber incederet . Hunc tamen Athenae ipsae in carcere occiderunt . & qui tuto insultaverat agmini tyrannorum , eius libertatem libera civitas mon tulit: ut scia vri in afflicta Repub. esse occasionem sapienti viro ad se proferendum, & in 'florenti ac
beata, pecuniam, invidiam , mille alia vitia Ineimia regnare. Utcunque ergo se Respub. dabit, utcunque sortuna permittet, ita aud explicabimus nos, aut contrahemus: utiquena ovebitium, nec alligati metu torpebimus. Imo ille vir fuerit , qui periculas undique imminentibus , armis circa & catenis Trementibus, non alliserit virtutem -, nec abs conderit. Non enim debet servantem se obis ruere . Ut opinor, Curius Dentatus ajebat, Nalle esse se mortuum , quam vivere . Ultimum malorum est , ex vivorum numero exire, antequam moriaris. Sed faciendum erat , si in Reipub. tempus minus tractabile lucideris , ut plus otio ac qitteris vindices ἰec a Nec
247쪽
nee aliter quam in periculos a navigatione , subinde portum petas : nec expectes donec
reste dimittant, sed ab illis te ipse dilicii.
CAP. IV. Inspicere autem debem prImum nosinetipsos , deinde quae aggredimur negotia, deinde eos quorum causia, aut cum quibus agendum est . Ante omnia , necesse est seipsum aestimare o quia fere plus nobi avidemur posse, quam possumus . Alius et cluentiae fiducia prolabuur, alius patrimonio suo plus imperavit, quam ferre postit: alius infirmum corpus laborioso oppredit officio. Quorundam parum idonea est verecundia re-hus civilibus , quae firmam frontem desiderant et quorumdam contumacia non iacit ad aulam . quidam non habent iram in potestate : & illos ad temeraria verba quaelibet
indignatio efert . quidam urbanitatem nesciunt continere, nec periculolis abstinent sa, libus. Omnibus lais utilior negotio quies est. serox impatiensque natura irritamenta nociturae libertatis evitet.
CAP. U. Hstimanda sunt deinde ipsa
quae aggredimur, & vires nostrae cum rebuAquas tentaturi sumus , comparandae. Debet enim semper plus ese varium in latore , quam in onere. necesse eis Opprimant one ra, quae ferente majora sunt. Quaedam praeterea non tam magna sunt negotIa , . quam ecunda , multumque negotIorum strunt . ει haec refugienda sunt , ex quibus nova Uccupatio multiplexque nascetur. Nec acceden.
dum eo, unde laber regressus non lit : his admovenda manus est , quorum finem aut facere, aut celte sperare possis . Relinquenda, quae latius actu procedunt, necubi proposueris, desinunt. CAP. VI. Hominum utique delectus habendus est, an digni sint, quibuS partem vitae nostrae impendamus, an ad illοβ temporis
248쪽
nostri iactura perveniat . Quidam ultro officia nostra nobis imputant . Athenodorus ait, ne ad coenam quidem se iturum ad eum,
qui sibi nil pro hoc debiturus sit. Puto, in
telligis , multo minus ad eos iturum , quItum amicorum ossiciis paria in mensa faciunt, qui fercula pro congiariis numerant: quasi in alienum honorem intemperantes sint. De me illis testes spectatoresule, non deloctabit popina secreta. Considerandum est, utrum natura tua agendis rebus, an otioi studio conis templationique aptior sit& eo inclinandum, quo te vis ingenii desert . Isocrates Epho. rum injecta manu a foro subduxit , utiliorem componendis monumentis historiarum ratus . Male enim respondent coacta ingenia . reluctante natura, irritus labor est.
CAP. VII. Nihil tamen aeque oblect umrit animum , quam amicitia fidelis & dulcis . Quantum bonum est , ubi sunt praeparata pectora , in quae tuto secretum omne descendat, quorum conscientiam minus quam tuain timeas , quorum sermo solicitudinetis
leniat, sententia consilium expediat, hilaritas tristitiam dissipet , conspectus ipse dele
diei quos scilicet vacuos , quantum fieri poterit , a cupiditatibus eligemus . Serpune enim vitia, &in proximum quemque transiliunt, & contactu nocent. Itaque , ut iapestilentia, cavendum est, ne corruptis jam corporibus & morbo flagrantibus assideamus, quia e*ricula trahemus , amatuque ipso i horabimus: ita in amicorum legendis ingeniis dabimus operam , ut quamminime ii quinatos assumamus. Initium morbi est, aegris sana miseere. Nec hoc praeceperim tibi, ut neminem nisi sapientem sequaris , aut attrahas . ubi enim istum invenies , quem tot faeculis quaerimus pro optimo est , minime malus . Vix tibi esset facultas dei
249쪽
phontas , & illum Socratici scelus proven tum bonos quaereres : audi si. tibi potestas Ca tonianae 'eVt aetatis, quae plerosque dignosttulit , quh Catonis saeculo nasi erentur , si in multos. peioreS, quam unquam alias maxamorumque molitores sceserum . Utra que enim turba opus erat , ud Cato posset antelligi . habere debuit & bonos , quibuxv approbareos ac malos , in quibus vim uam experaretur. Nunc vero, in tanta bonoruni egestate, nunus fastidiosa satelectio I raeca pue tamen vitentur tristes , & omnia ceplorantes, quibus nulla non caussa in aue.
xelas placet . Constet illi licet fides & be. Nevolentia , tranquillitati tamen inimicus&-gemens. CAP. VIII: Transeamus: ad patrimonia ,
maximam humanarum, aerumnarum male
Maiat. Nam si omnia alia quibus angimur.
celideria, dolorum laborumque patientiam eum ars quae nobis mala pecunia nostra ex-nibet. ; haec pars multum praegravabit . Ita. que cogitandum est quanto levior dolor si non habere, quam perdere: &intelligemus' paupertatI. eo. minorem tormentorum , quo minorem damnorum esse materiam . Erras. enim , si putas aniniosius detrimenta divites maximis minimisque corporibus pax est dolor vulneras Sion eleganter ait, Non minus molestum esse calvis, quam comatis, pilos velit Idem. scias licet de pauperibus loc letibusque , par allis esse tormentum . mrisque enam pecunia sua obhaesit , nec λne sensu avelli potest . Tolerabilius autem ait, ut clxi, faciliusque , non acquirere . quam inmisse : ideoque laetiores. videbis
deseruιt. Vadat hoc ogenes. , vin ingentia
au aliud paupertatem, inviam, egestatem
250쪽
voca , & quam voles ignominiossum' securi. tati nomen impone .' putabo hunc non esse
felicem , si quem mihi alium inveneris, cui nihil pereat . Aut ego saltor , aut regnum
e 1t , inter avaros , circumscriptores latro. nes, plagiarios, unum: esse , cui noceri non
possiit. Si quis de felicitate Diogenis dubiotat, potest idem dubitare & de deorum immortalium statu , , an parum beate degant ruitod illis non praedia, nec horti sint, nezalieno colono rura pretiosa,. nec grande in foro foenus . Non te pudet , quisquis divitiis adstupes λ reseice agedunI mundum: nu'dos videbis deos,. omnia dantes nihil habentes . Hunc tu pauperem putas, an diis immortalibus similem , qui se sortuitis omnibus exuit Feliciorem tu inmetrium Pompeianum vocas, quem non puduit locupletiorem esse Pompeio 3 Numerus illi quoti die servorum, velut Imperatori exercitus, reserebatur; cui iamdudum divitiae esse debuerant ,. duo vitarii , & cellae laxior . At Diogeni servus unicus fugit, , nec eum reducere cum monstraretur, tanti putavit. Tumpe est inquit ,-Μanen sine Diogene posses vivere Diogenem sine Mane non posse . Videtur mihi, dixisse: Age tuum: negotium fortuna . . nihil apud Diogenem' ιama tutini est.. Fugit mihi servus ' imo liber abiit . F milia 'estiarium petit , . victum lue: tot venistres avidissimorum animalium; tuendi sint: emenda vestis , & custodiendae rapacissimae manus flentium detestantiumque mini- 'steriis utendum . Quanto ille felicror , qui nihil ulli debet , nisi , cui facillime negat, sibi ρ Sed quoniam non.est tantum' ioboris:
nobis, angustanda certe sunt patrimonia, ut minus. .ad injurias . fortunati limus cYpositi . Habiliora sunt corpora putilla, quae in armasia contrahi possint , quam quae suyersun-, damur dc undiquς magnitudo sua via inerti