장음표시 사용
261쪽
posui illo velocissimo momento , an sensinus sit animus , exire se . promisitque , si
quid explorasset, circumiturum amicos, S indicaturum quis esset animarum status. Ecce in media tempestate tranquillitas, : ecce animus aeterni rate dignus, . qui fatum, suum in argumentum veri vocat: qui in ultimo illo gradu positus exeuntem animam pem contatur: nec usque ad mortem tantum , sed
aliquid etiam ex ipsa morte distit . Nemo diutius philosophatus . sed non raptim relinduetur magnus, vir, & cum. cura dicendus .abimus te in omnem memoriam clarissimum caput, Caianae cladis magna portio . CAP. XU. Sed nihil prodest. privatae tristitiae caussas abjecisse . Occupat enim non. nunquam odium generis humani, &occur rit tot scelerum felicium turba , . cum cogitaveris quam sit rara simplicitas , quam ignota innocentia& vix unquam , . nisi cum expedit,. fides, & libidinisducra, damnaque Iariter invisa, & ambitio usque. eo iam sebis non continens terminis , ut per turpitudinem splendeat. . Agitur animus in noctem& velut eversis, virtutibus , quas nee sperare licet nee habere prodest, tenebrae oboriuntur. Ire hoc itaque flectendi. sumus , ut innania, vulgia vitia non invisa nobis . , sed ridicula: videantur : &' De moeritum potius imitemuo,. quam, Heraclitum . Hic enim quoties in publicum, processerat, . fiebat: ille ridebat. huic omnia quae agimus, miseriae; illi ineptiae videbantur . . Elevanda ergo Ooninia, & facili animo serenda . humanius deridere vitam, quam deplorare. Adiice, quod de humano quoque genere melius meretur qui ridet illud , . quam qui luget. Ille spei bonae aliquid relinquit : hic tamen stulte deflet quae eorrigi posse desperat, & universa
262쪽
vissim tim assectum animi movet , & nihil magnum , nihil severum , nec setium qui dem, ex tanto apparatu putat. Singula, propteri quae laeti ac tristes sumus, sibi quisque proponat, . &' sciat verum esse , quod Bion dixit, Omnia hominum negotia simi. lia initiis esse, nec vitam illorum magis.
sanctam. aut severam esse, quam conceptus
inchoatos . Sed satius est , publicos mores &humana vitia. placide accipere , nec in risum, nec ini lacrymas excidere. Nam alienis malis torqueri, aeterna miseria est: alienis deis
lectari malis , . voluptas inhumana: sicut illa inutilis humanitas, flere, quia aliquis filium
esserat, & frontem. suam fingere. . In tuis quoque malis .id' agere te oportet, ut dolori tantum des, quantum poscit, non quantum consiletudo. Plerique enim lacrymas fumdunt, ut ostendant: & toties siccos oculos habent, quoties spectator defuit: turpe judicantes, non flere, cum, omnes, faciant. Adeo penitus hoc se malum: fixit , ex aliena opinione pendere, ut in simulationem etiam . simplicissima res , dolor veniat. Se quitur pars, quae selet non immerito contristare,& in solitudinem deducere, ubi honorum, exitus mali sunt. Ut, Socrates c9gitur: in carcere mori . Rutilius. in exilio vivere. Pompeius & Cicero. clientibus suis praebere cervicem : Cato ille, . virtutum viva Imago , incumbens gladio, . simul de se aede Re P. palami facere. Necesse est torqueri , tam iniqua praemia sortunam persolvere,
α quid sibi quisque nunc speret , cum videat pessiim a optimos pati Quid ergo est evide quomodo quisque illorum tulerite &si fortes uerunt, . ipsorum animos desidera asi muliebriter & ignave periere, nihil periit. Aut digni sunt, quorum virtus tibi placeat: aut indigni, quorum desideretur ignavia . Quid enim est turpius, quam si maximii viri
263쪽
viri timidos sortiter moriendo faciunt p Lamssemus toties dignum laudibus, & dicamus: Tanto sortior. tanto felicior i humanos es- fugi sti easus, livorem, morbum existi ex custodia: non tu dignus mala fortuna Diis visus es, sed indignus in quem iam aliquid
fortuna posset. Subducentibus vero se, &in ipsa morte ad vitam respectantibus, manus injiciendae sunt. Neminem flebo laetum , ne. minem flentem . ille lacrymas meas ipse abstersit; hic suis lacrymis efficit, ne ullis dignus sit. Ego Herculem fleam, quod vivus urituri aut Regulum, quod tot clavis con figitur: aut Catonem , quod vulnera sua foraliter tulit f Omnes isti levi temporis impensa invenerunt, quomodo aeterni fierent rad immortalitatem moriendo venerunt. Est re illa solicitudinum non mediocris materia ,s te anxie componas, nec ulli simpliciter ostendas: qualis multorum vita est, ficta, re ostentationi parata. Torquet enim assidua observatio sui, & deprehendi aliter, quam solet, metuit . nec unquam cura solvimur , ubi toties nos aestimari putamus, quoties aspici. Nam & multa incidunt, quae invitos denudent: & ut bene cedat tanta sui diali gentia, non tamen iucunda vita, aut m cura est, semper sub persona viventium . At illa quantum habet voluptatis, sincera &sex se ornata simplicitas, nihil obtendens moribus misi Subit tamen & haec vita comtemptus periculum , si omnia omnibus patent . nint enim qui fastidiant, qui equid pro. pius adierunt. Sed nee virtuti periculum est, ne admota oculis revilescat: & satius est simplicitate contemni, quam perpetua simulatione torqueri. Μodum tamen rei adhubeamus. multum interest, simpliciter vivas, an negligenter. Multum in se recedendum est . conversatio enim dissimilium bene composita disturbat, dc renovat astectus , dc
264쪽
et nidquid imbecillum in animo, nec perciserat una est, exulcerat. Μiscenda tamen ista,& alternanda sunt, solitudo & frequentia.
Illa nobis faciet hominum desiderium , haee
nostri: & erit altera alterius remedIum .
dium turbae sanabit solitudo, taedium soli. tudinis turba. Nec in eadem intentione aequaliter retinenda mens est, sed ad j oeos revocanda . Cum pueris Socrates ludere non erubescebat: & Cato vano laxabat animum, curis publicis fatigatum .' & Scipio triumphale illud & militare corpus movit ad n meros ; non molliter se infringens, ut nunc mos est , etiam incessu Ipso ultra muliebrem
mollitiem fuentibus; sed ut illi antiu ui vi. ri solebant, inter lusium ac festa tempora, virilem in modum tripudiare, non facturi detrimentum , etiam si ab hostibus suis spectarentur. Danda est remissio animis: meis Itores acrioresque requieti surgent. Ut serutilibus agris non est imperandum; cito enim exhauriet illos nunquam intermissa foecunditas: ita animorum impetus assiduus labortiangit. Vires Eecapient paullum resoluti, α remissi. Nascitur ex assiduitate laborum animorum hebetatio quaedam , & languor: nec ad hoc tanta hominum cupiditas tenderet, nisi naturalem quamdam voluptatem haberet iussus j qcusque quorum frequens usus omne animis pondus, omnemque vim eripiet. Nam dc Dmnus refectioni necessarius est: hunc tamen si per diem noctemque continues, mors erit. Multum interest, remittas aliquid, an solvas. Legum condiritores festos instituerunt dies, ut ad hilaritatem homines publice cogerentur; tamquam necessarium laboribus interponentes temperamentum. Et magni, ut dixi, viraquidam sibi menstruas certis diebus ferias dabant; quidam nullum non diem, inter &otium & curas, dividebant . qualem Pollionem
265쪽
mem Asnium , oratorem magnum,nimus: quem nulla res ultra decimam reistinuit. ne epistolas quidem post eam horam legstat , ne quid 'novae curae nasceretur :sed totius diei lassitudinem duabus illis horis ponebat . Gidam medio die interiunxerunt,& in pol meridianas horas aliquid levioris
operae distulerunt. Naiores quoque inostri novam relationem , post horam decimam,
in senatu fieri vetabant. Miles vigilias di. vidit, & nox immunis est ab expeditione redeuntium . Indulgendum est animo: dan. dumque subinde otium, quod alimenti aevirium loco sit: & in ambulationibus apeptis vagandum , ut coelo libero & multo spi. ritu augeat attollatque se animus. Aliquando veetatio, iterque, & mutata regio, vigorem dabunt, convictusque di liberalior potior nonnunquam & usque ad ebrietatem ve. niendunt, 'non ut mergat nos, sed ut d primat. Eluit enim curas, & ab imo animum moveti& ut morbis quibusdam, ita tri. stitiae medetur. Liberque non ob dicentiam
linguae dictus est inventor vini, sed quia li.
herat se Mitio curarum animum , '& asserit, vegetioremque εc audaciorem In omnes coisnatus facit . 'Sed ut 'liberimis, ita vini a. lubris moderatio esti Et Solonem , Arcesi laumque indulsisse vino credunt. Catona mbrietas objecta est: at facilius essiciet , quil- quis objecerit, hoc crimen honestum, quam turpem Catonem. Sed nec sepe faciendum est, ne animus mala consuetudinem ducat:& aliquando tamen in exultationem liberis Tatemque extrahendus , tristisque sobrietas removenda paulisper. Nam , sive Graeco poetae credimus, aliqnando & insanire tu. cundum est: sive Platoni, frustra poeticas foreet compos sui pepulit: sive Aristoteli , mullum magnum ingenium sine mixtura deis
mentiae fuit. Non potest grande aliquid de
266쪽
mupra ceteros loqtii, nisi mota mens. Cum vulgaraa & solita contempsit , instinctuque Lacro surrexit excelsior , tunc denrum aliquid cecinit grandius ore mortali . Non potest subliine quicquam & in arduo positum contingere, quandiu apud se est . Desciscat portet a soluo, & efferatur , & mordeat hae- nos, & rodiorem rapiat suum : eoque ferar, quo per se timuisset ascendere . Habes, Serene carinime, quae possint tranquillitatem tueri, quae restituere, quae surrepentibus vi. tiis resistant. Illud tamen scito, nihil horum satis esse validum, rem imbecillam sedivantibus, nisi intenta & assidua cura ciet..cumeat animum dabentem.
Sive quod in Sapientem non cadit Injuria ,
affectus , verberibus , edi onus t Ab hac objectione ingreditur in Materiem et oe, Non s
267쪽
atqui in rapientem injBria non eadis . quod tamen ea mente dici aἰr, non tir far,sed m non admἰιtar . Tangi potes injuria, sed ' non Iridi: a te es e, .n illo non esse. me pulcherrime exsequitur ad cap. Iv. Di,idit deinde diecnda In duas parres, ἰdque in disertaine Injhriae , O Conrumelia . Friore negat illam cadεre in sapientem. Foseriore, nee sam. De Injuria haec sunτ aetasmen-ra . Sapiene nutitur mali patἰens : at malumes InjuνIa. Sectindum, Iniuria detrahit, Odiminuit : sapienti nihil eripituν . habet in se uno omnia reposita , O firmiter , ur Sruso . Territim, Fortis ab infirmo non laeditur: non ergo a Malitia Virtus . Hic objicitur , Atqui Socrater nonne injuria damnat s cIra, fed sine se a injuria . Iui intulernnι , ipse non accestis, sed Lapientia rejeeit. setismenenum mihi das, ego antidoto vim estis infringor scelus tu facis , ego non patior. Quartum argumentωm: Injuria enm Injώμ. tia mixta est: non hac cadιτ in Sapientem :m Inime ergo illa . Muἰntum, Sapienti nenis prodes ergo nee laedit. Sextum, Iniuria ariste, aut metu est: Sapiens neutro eortim ramgitur. Septimum ult-umque: Injuriam nemo immotus accipit: non movetur Sapiens. A que hic eonelusio prioris partis, in adhortarisio ad Dogma animis accipiendum . Alrera erat de contumelia, quam explicat cap. N. quid proprie si, in tam a Sapiente arcer . Primo, quia Sapiens magnitudinem suam novis r non ergo contumelia ad eum pertiner , quae nomen O rem haber a eontempιu . Misenndo , superbi O insolentes inferunx eontra. meliam : ipse tales spernit: itaque O ab iis istam . Tertio. Lemo maiorem meliorem AeContemnit: is es Saepiens. Ereo in se dicta rider , tir in eonviviis ioculos puerorum . Sias 4ρ feri igitur haec omnia Sapiens λ non
268쪽
eamgar aus compescit ρ imo Deit interdum P, sicin illos insos pueros solemus non quIa mao cum ille aeceperir , fid quia hi feceruns . Atque hactenus ad cap. xiv. in solam con
pria es Sapientis : non est , si alterutram accisir , aut potest ace exe . Simile o Epi- eurei iactant et es m Inus fortiter . Denigne Iemia pleraque , quibus vulgus offenditur , adeι rejicere , ct ridere, ne ridearis . Comiauseo , Quomodo eunti ad Sapientiam , QM modo visi pervenit , ferendae injuriae λ Iuleum morsu aliquo animi , O adhue pugna ς huic , sine aliemino , mictor iam agis antes naramque , Oriumphas . Ego isero , magni animi scriptum est e robur ab eo in remporum hae inminumqtie quoiadiana malitia
TAntum inter Stoicos , Serene , 3c ceteros sapientiam professos interesse , quantum inter foeminas & mares, non im-nierito dixerim : cum utraque turba ad vitae societatem tantundem conserat ; sed altera pars ad obsequendum , altera Imperio
nata sit . Ceteri sapientes molliter & blande, ut sere domestici & familiares medici,
aegris corporibus , non qua optimum & celerrimum est , medentur, sed qua licet: Stoici virilem ingressi viam, non ut antaen 2 ineuntibus videatur curae habent, sed ut quam primum nos eripiant . & In illum editum verticem educant, qui adeo extra Ο-mnem teli jactum surrexit , ut supra fora rimam emineat . At ardua per quae Vocainmur , & confragosa sunt. Quid enim plano aditur excelsum e Sed ne tam abrupta quidem sunt , quam quidam putant . PrimRTOm. d. L tan-
269쪽
tantum pars saxa riipesque habet , α Inv Is speciem: sicut pleraque ex longinquo lPeculantibus abscissa & connexa vIderi solent . eum aciem longinquietas fallat. DeInge . yropius adeuntibus eadem illia , quae in uni congesserat error oculorum , paullatam ad periuntur: tum illis , quae praecI pretia ex In tenvallo apparebant , redit lene fastigium.
Nuper cum incidisset mentio M. Catonis indigne serebas sicut es iniquitatis Impatiens quod Catonem aetas sita parum Intellexisset , quod supra Pomprios & Caesares surgentem, infra Vatinios posuisbet : tibi indagnum videbatur, quod illi disi vasuro legem , toga in foro esset erepta, quodque Rostis utque ad arcum Fabianum , per ac di tota labionis manus tractus, voceS Im- lprobas, S sputa, S omnes alim inranae mulis titudinis contumelias pertuli siet. Tunc ego respondi, habere te quod Reipublicae nonu me movereris, quam hinc P. Clodius, hine Vatinius, ac pessimus quisque vaenundabat:& caeca cupiditate corrupti , non Intellige. bant, se, dum vendunt, etiam 'aenii est
CAP. II. Pro ipso quidem Catome secinetum te esse justi . Nullum enim sapientem
nec injuriam accipere, neccontumeliam pose lse: Catonem autem certius exemplar layIem
tis viri nobis deos immortales dedisse, quam Ulyssem, Herculem prioribus saeculis. HC.
enim Stoici nostri sapientes pronunciaverunt, invictos laboribus , Ec conismptores volu ptatis, victores omnium terrarum. Cato I cum feri, manus non contulit, quaS cons Oari , enatoris agrestisque est: nec monstra igne ac se reo pei secutus est, nec in ea tem
pora incidit , quihus credi posset coelum unius humeris inniti , cxcussa jam antiquaxredulitate, & faeculo ad summam perducto 1blertiam. cum ambitu congressus , multu formi malo , ct cum potentia immensa cin
270쪽
DIditate , quam totus orbis in tres divisus Latrare non poterat, adversus vitia civitatis degeneiantis , & pessum sua mole sidentis 1tetit solus , & cadentem Rempublicam , quantum modo una retrahi manu poterat , retinuit .' donec vel abreptus , vel abstractus comitem se diu sustentatae ruinae de- exstincta sunt, quae nefas erat dividi . Neque enim Cato post libertatem vixit, nec libertas post Catonem. Huic tu Putas injuriam fieri potuisse a populo, quod aut praeturam illi detraxit, aut: togam , quod racrum Illud caput purgamentis oris asi ersite Tutus est Iapiens, nec ulla affici aut injuria
CAP. III. Uideor mihi intueri animum
tuum incentum , &.effervescentem o paraS acclamare. Haec sunt quae auctoritatem praeceptis velitas detrahant. magna promittiti S,
quae ne optari quidem, nedum credi possint: dein gentia locuti, cum pauperem negatiIs esse sapientem , non negatis solere alti Sc siervum , & vestem , & tectum , &cibum deesse; cum sapientem negastis insanire , non negatis & alienari, & parum fana verba emittere , Sc quicquid vis morbi cogir, audere i cum sapientem negastis servum es-1e, Ddem non itis inficias , & vaeniim iturum, & Imperata facturum, & domino suo servalla praestaturum ni inisteria . Ita, sublato alte lupercalao , in eadem quae ceteri, d IccnditIS , mutatis rerum nominibus. Taleataque aliquid & in hoc esse suspicor, quod Prima specie pulchrum atque magnificum este
nec contumeliam accepturum esse sapientem . Multum autem interest , utrum Iapientem extra Indignationem , an
extra Injuriam ponas . Si dicis ilium aequo animo laturum ; nullum habet privilegium. contangit illi res vulgaris, & quae discatur