Senecae philos. Opera L. Annaei Senecae philosophi Tomus primus continens opuscula moralia

발행: 1728년

분량: 584페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

351쪽

raculis. Vis tu, relicto solo , mente aci tuai respicere e nunc dum calet sanguis, vigenti bus ad meliora eundum, est. Expectat te in hoc genere vitae multum bonarum artium, amor virtutum atque usiis cupiditatum o-hlivio, vivendi atque moriendi scientia , aura rerum quies . Omnium quidem occupa- horum eonditio misera est e eorum tamen mi-1errima, qui ne suis quidem occupationibus laborant . ad alienum dormiunt semnum , ad alienum ambulant gradum , ad alienum comedunt appetitum g amare & odisse, rex omnium liberrimas , iubentur . Hi si velint fiixe , quam brevis ipsorum vita sit , cogitent, ex quota parte suasit. Cum videris illaque praetextam saepe iam sumptam , cum celebre in foro nomen, non invideris. ista vitae damno parantur: ut unus ab illis nume. Tetur annus , omneS annos suos conte rent . Quosdam , cum in simmum ambiotionis eniterentur , inter prima luctantes ae- eas reliquit.' quosdam, cum inconsummationem dignitatis per mille indignitates ereptis .sent, misera subiit cogitatio , ipsis laboracse in titulum sepulcri : quorundam ultima senectus, dum in novas spes ut juventa dis 'Ponitur , inter conatus magnos & improbos, invalida defecit. CAP. XX. Foedus ille , quem in iudicio xro ignotissilvas litigatoribus grandem natu, di imperitae coronae assentationes captantem, spiritus liquit ..turpis ille, qui vivendo las-cus citius qnam laborando, inter ipsa ossicia

collapsus est . turpis, quem accipiendis immimortentem rathonibus , diu tractus risit M. res c Praeterire quod mihi oecurrit exemplum . Non ossum . Turannius suit exactae diligemtiae senex , qui post annum nonagesimum , gum vacationem procurationis a C. Caesare Eutro accepisset, componi se in lecto, &vGAR exanimem a ciuumstante familia plangi

352쪽

Iussit. Lugebat domus otium domi H senis V nee finivit ante tristitiam , quam labor illi suus restitutus est. Adeone iuvat occupatum morte Idem plerisque animus est i diutius cupiditas illis laboris , quam facultas est rcum imbecillitate corporis pugnant: sene intem ipsam nullo alio nomine gravem judieant, quam quod illos seponit. Lex a quim . quagesimo anno militem non cogit, a sex, gesimo senatorem non citat: difficilius homines a se otium impetrant, quam a lege. I terim dum rapiuntur ae rapiunt, dum alter alterius quietem rumpit, dum mutuo senu miseri, vita est sine fructu, sine voluptate , sine ullo prosectu animi: nemo in conspicuoemortem habet, nemo non procul spes intendit. Quidam vero disponunt etiam illa quae ultra vitam sunt , moles magnas sepulcrorum , & operum publicorum dedicationes , ad rogum munera, & ambitiosas exsequias .. At mehercule istorum suaera, tanquam minimum vixerint, ad faces re ad cereos ducenda sunt.

L. ANNAEI SENECIE

De Vita beata AD GALLIONEM FRATREM

LIBER

fensionem praefer fis contra calumniatores , qui opes O Hiam objectabans . Beatam vitam in misture esse et sed hane externa nom

353쪽

ns L. ANNAEI SENECAE

Beatam fritam esse conveniantem naturae suae:

fectas resus, . V que eo , . ni. nec jungi cum Visrnte Volumatem mesit , ε, totum; hoc nomen νepudiet Hae ad cap. XVI. Inde pars alimra . Aa per eniendMini 0ἰtων sola Virtus amplectenda cetera nemnendaci P egat ; admittὶ quidem externa posse, sed non ut finem . mosis , qui in viai adhuc sunt , Proteuntium nlim ero. ras, esse aliqua indulgentia Fortunae. His primatam. nam ea sam callide iam , in νοbuste agit obheientem inducis , cur rude Visturo se locutus, alia etiam habes t eurfervos, nummos, Ῥῖllas, supellemlem Vadiis respondet e ae pr o Sapientem se non esse , sed eonari esse .. Deinde aliis nummatibus m. .

vis , Platoni , Zenoni , Ariuoteli. jam olim

haec Objecta . . At quin omnes isti non, qMmodo miserent , sed Nimendum esset. , docebant. Adidua res. Virrus. Susisiendi, etiam qui conan-rur ascendere , es Geidunt interim , aut harent. Tum de Oρἰbus ex professe , an ba'sendae Sapianti a cap. XXI Es asserit , haberi, es non amar; : quaesias ramen honeste, O benigne emittendas aut emissisas . Insurgio deinde in Urix blatirones a m-νonem fiasi, Socνare indMeio , fringit . Sed finis deficis, O qua visuo attaxunium atrerius scrip ι sunt atque argumenii.

354쪽

CAPUT Ι. - . V Ivere , . Gallio frater omnes beate volunt : sed ad pervidendum , quid

sit quod beaxam vitam efficiat , c, ligant . Adeoque non est facile consequi bea-t4m Vitam, ut ab qa Misque eo. longius re cedat, quo.ad illam citatius sertur , si via lapsus est: quae ubi in 'contrarium ducit ipsa velocitas majpris. intervalli caussa fit . Proponendum est itaque primum quid sit quod petamus; tunc circumspicienJhm est, . Qua contendere illo celerrime possimus: im tellecturi in ipse itinere , si modo rectum. erit, quantum quotidie. profli Returi , . quantoque propius abι eo simus, ad quoa nos cupiditas.naturali impellit . Quandiu quidem. passini vagamur, non ducem secuti , sed fremitum ω clamorem ditanum in di-Versa. vocantium , . conteritur vita inter e

rores, brevis, etiam si dies noctesque bonae menticlaboremus. Decernatur. itaque & quo tendamus,. quae non sise perito, aliquo cui exploratae sint et , in i quae t procedimu Quoniami quadenti non. eadem nic, i quae in ceteris percginatidnibus , co itio eri. In illi S. cqmprehensiis aliquis. limes , & interr gati incolae, non patiuntur errare: at hic tri- tissima quaeque via & celeberrima mMaxime decipit . Nihil ergo magis praestandum

est, quam ne , pecorum ritu, sequamur antecedentium gregem , pergentes. non quae

eundum est, s ed qua Hur. Atqui nulla res noS inaioribus malis implicat, quam quod

ad rumorem componImur: Ni ma rati eam aquae magno assensu recepta iunt , quorum ἰque exempla nobis multa sunt : nec ad rationem, sed ad similitudinem vivimus. In ide ista tanta coacervatio aIiorum supra alios

355쪽

evenit , cum ipse se populus premit, nemo ita cadit , ut non alium in se attrahat ; primi exitio sequentibus sunt : hoc in omni vita accidere,' videas licet. nemo sibi tantum errii', sed alii errroris caussa & auctor est. Νocet enim applicari antecedentibus rdum unus tui qe mavult credere, quam iudieare. nunquanr de vita itiaicatur, semper creditur: versatque nos & praecipitat truditus per mitius error, allienisque perimus exemplisi Sanabimur , si modo separemur a coetur nunc vero stat contra rationem, de- senser mali sui, populus . Itaque idem mvenit, quod in comitiis, ira quibus eos fa-itos praetores iidem qui secere mirantur , cum se mobilis favor circumegit Eadem ymbamus, eadem reprehendimus. hic exitus

est omnis iudicii, in quo lis secundum pli

res datur.

CAP. II. Cum de beata vita agitur, non est quod mihi illud discessionum more res ndeas : Haec pars maior esse videtur . Ideo enim pejor est. Non tam bene eum rebus humanis agitur, ut meliora pluribus placeant: argumentum 'pessimi, turba est Quaeramus quid optime factum sin, non quid usitatisssimum: & quid nos in possessione se. licitatis aetemae constituat, non quid vulgo veritatis pessimo interpreti , probatum sit .

Vulgum autem tam chlamydatos, quin co Tonam voco. Non enim colorem vestium , quibus praetexta corpora sunt, aspicio: oculis de homine non credo. habeo melius certi

usque lumen, quo a salsis vera dijudicem. Animi bonum animus inveniat . ille , si unquam illi respirare Sc recedere in se vacaverit; o quam sibi ipse verum , tortus a 'se, latebitus, ae dicet 3 Quidqind seei adhuc,' intectum esse mallem: quidquid dixi, cum 'vecogito, in multis videor quidquid optavi, Φ,umicorum exsecrationem Puro ἔ quidquid.

356쪽

DE VITA BEATA .i . 32 '

timui, dii boni, quanto melius suit, quana quod concupivi J Cum multis inimicitias gelii, & in gratiam ex odio si modo ulla

inter malos gratia est redii: mihi ipsi nomdum amicus sum . Omnem operam dedi, ut me multitudini educerem , & aliqua dote notabilem facerem : quid aliud quam telis me opposui , & malevolentiae quod monderet ostendit Vides tu istos, qui eloquemtiam laudant, qui opes sequuntur, qui gratiae adulantur , qui potentiam extollunt omnes aut sulit hostes, aut quod in aequo est esse possunt . Quam magnus miram lium , tam magnus invidentium populus

est.

CAP. III. Quin potius quaero aliquid usu

honum , quod sentiam . non quod osten. dam: ista quae spectantur, ad quae eonsistitur, quae alter alteri stupens monHrat, foris nitent, introrsus misera sunt. Quaeramus alis

quid non in speciem bonum , sed .lidum.

K aequabile, & a secretiore parte formosius . Hoc eruamus nec longe positum est , i, venietur e scire tantum opus est , quo mΡ. num porrigas . Nunc velut in tenebriscina transimus, offensantes in ipsa, quae desideramus. Sed ne te Per circuitus traham, aliorum quidem opiniones praeteribo : nam ct enumerare illas longum est , & coarguere . nostram accipe . Nostram vero cum dico ,

non alligo me ad unum aliquem ex Stoicis proceribus t est & mihi censendi ius . Ita, que aliquem sequar , aliquem iubebo semientiam dividere: fortasse & post om nes citatus, nihil improbabo ex his quae priores

decreverint , & dicam et Hoc amplius censeo. Interim, quod inter omnes Stoicos concivenit, rerum naturae assentior . ab illa nota

deerrare, & ad illius legem exemplumque formari, sapientia est . Beata est ergo vita, conveniens naturae suae; . quae non aliter con

357쪽

tingere potest, quam si primum sana mens est , & in perpetua possessione sanitatis suae . Deinde , si sortis ac vehemens , tum puta

cherrima & patiens, apta temporibus, coris

poris sit pertinentiumque ad id curiosi tnon anxie tamen οῦ rerum quae . vitam, iri

struunt , diligens, sine admiratione eua usi quam , usura forunae muneribus non sedivitura. Intelligis, etiam fr. non adjiciam , siqui pervetuani tranquillitatem, Iibertatem. depulsis his; quae aut irritant nos, aut terἀ- manu. Nam pro, voluptatibus, & pro illis. quae parva ae fragilia sunt , & in ipsis flagitiis noxia, ingens gaudium subit, incon. cussum , & aequabile: tum pax & concordia

animi, & magnitudo cum mansuetudine . . Omnis enim ex infirmitate. seritas. est . .

. CAP. IV. Potest aliter 'quoque definiri bonum nostrum, id est, eadem sententia , non iisdem comprehendi verbis . Quemadmodum. idem exereiti s modo latius pandi tur, modo in angustum coarctatur , & aut in cornua, sinuata mediat parte , curvatur aut recta. fronte explicatur: vis illi , utcunque ordinatus est , eadem est' , & voluntas

pro eisdem partibus standio ita definitio sum. mi boni alias diffundi potest & exporrigialias colligi, & in ser cogi Idem itaque erit ,

s. dixero e Summum bonum est , anim 'Driuitae despiciens, virtute laetias, aut, Invista vim animi,. perita rerum . placida in a stu emti humanitate multa ,. δε conve an tium eura. Libet 8 ita definire , ut beatum dicamus hominem eum , cui nullum bonum malumque sit , . nisi bonus malusque animus: honesti cultor, virtute contentus, quem nee extollant fortuita , nec franMnt : qui nullum majus. bonum eo, quod sibi ipse dare potest, noverit: cui vera voluntas erit, vo-'luptatum contemptiori Licet, si evagari ve lis L idem in aliam . atque, aliam faciem, sal.

358쪽

DE VITA BEATA. 333

va & integra potestate , transferre . Quid' enim prohibet nos beatam vitam dicere, ILberum animum, & erectum, & interritumae stabithmia extra metum extra cupidiis temi postium ; cui unum bonum honestas, unum, malum turpitudo Cetera vilis turba rerum, nec detrahens. quicquam beatae v tae, nec adjiciens, sine auctu. ae detrimento summi boni veniens ac recedens. Hunc ita fundatum . necesse est velit nolit , sequatur hilarit s continua , Iaetitia alta atque ex

alto. veniens, ut quae suis gaudeat, nec maiora domesticis cupiat. R iidni ista penset

bene cum, minutis, &frivolis, & non per L verantibus corpusculi. motibus ς quo diς infra voluptatem fuerit, . & infra dolorem. erit. CAP. V. Vides autem, quam malam &noxiam servitutem .serriturus sit, quem yo-Iuptates doloresque, . incextissima dominia , impotentissimaque, iternis possidebunt. Ergo exeundum ad libertatem est ; hano non aliares tribuit , . quam fortunae negligentia. . Tum illud orietur inaestimabile bonum , quie*mentis. in tut c'llocatae , ει sublimitas ; e pulsisque. terroribus, &. ex cognitione veri gaudium grande α immotum, cquaitasque de diffusio animi ; quibus .. delectabitur- non ut bonis, . sed ut ex bono suo ortis, imioniam liberaliter agere coepit, potest. Mus dici, qui nec cupit, nec timet beneficio rati nis. Quoniam & saxa timore & tristitia curem, nec minuS. Pecudes s non ide'. tamen

quisquam feliciae dixerit , . quibus non est se. licitatis. intellectus . . Eodem loco pone ho

mines, quos . in . numerum. pecorum & ani

mali uini redegit hebe naturia , &.ignoratios; i. Nihil interest inter hos , & illa : qu niam illis nulla ratio est, his parva, & malo suo atque in perversum. sQlerS . . Beatuhenim nemo dici potest, e3tra veritatem Pr i.

359쪽

Iectus 1 Beata et go vita est , recto eerto que iudicio stabilita, & immutabilis . Tune enim pura mens est, & soluta omnibus malis, cum non tantum lacerationes, sed editam vellicationes effugerit: statura semper ubi constitit, ac sedem suam etiam irata Ee i Infestante fortuna vindicatura. Nam quod lad voluptatem pertinet, licet circumsu ad tur undique, per omnes vias influat, aniniumque blandimentis suis leniat, aliaque aliis admoveat, quibus totos partesque nostri sellicitet: quis mortalium, eui ullum superest hominis vestigium, per diem noctemque titillari velit , & deserto animo, corpori operam dare CAP. VI. Sed & animus quoque, inquit, voluptates habebit suas. Habeat sane , sedeatque luxuriae & voluptatum arbiter, impleat se omnibus eis, quae oblectare sensiis solent: deinde praeterna respiciat, & exoletarum voluptatum memor exstillet prioribus, suturisque iam immineat, ac spes odidinet suas, & dum corpus in praesenti sagina iacet, cogitationes ad futura praemittat: hoe mihi videtur miserior, quoniam mala prohonis legere, dementia est. Nee sine san1tate quisquam beatus est: nec fanus, cui o futura pro optimis appetuntur. Beatus est -- ergo iudicii. rectus: beatus est praesentibus qualia que sunt, contentus, amicusque rebus tuis beatus is, cui omnem habitum rerum suarum ratio commendat. Vident 8e illi, qui summum bonum voluptatem dixe runt, quam tu i illud loco possierint. Ita. que negant posse voluptatem a virtute diis et , dc ajunt , nec honeste quemquam vivere, ut non jucunde, nec jucunde, ut non honeste vivat. Non video, quomodo ista tam diversa in eamdem copulam conii. ciantur. Quid est, oro vos, cur separari voluptat a virtute non possit/- videlicet, quod

360쪽

.-ne boni ex virtute principium ess : ex hujus radicituis etiam ea , quae vos & ama tis &era etatis, oriuntur. Sed si ista itidi, screta essent, non videremus quaedam iurcunda, sed non honesta: quaedam vero homestit in , sed aspera, & per dolores exi.

CAP. VII. Addite nunc, quod voluptas

etiam ad vitam turpissimam venit: at virtus malam ullam non admittit. & infelices

quidam non sine voluptate, imo ob ipsam voluptatem sunt: quod non eveniset, si vita tuti se voluptas immiscuisset , qua virtus

cepe caret, nunquam indiget. Quid similia, inio diversa componitis λ Altum quid)am est virius, excellian , regale , invictum , insatigab1le: voluptas humile, servile, imbecillum , caducum , evius statio ac domi. cilium sornices & popinae sunt. Virtutem in templo invenies, in soro, in curia, pro

muris stantem, pulverulentam, coloratam, callosas. habentem manus Voluptatem latistantem siepius L ae tenebras captantem; circet balnea ac sudatoria, ae loca aedilem metuem tia; mollem , enervem, mes atque unguento madentem, pallidam, sucatam, & medicamentis pollutam . Summum bonum immortale est, nescit exire; nec latietatem

habet , nec poenitentiam . nunquam enim re

cta mens vetitur: nee sibi odio est, nec quidquam mutavat optima. at voluptas tunc

eum maxime delectat, ex 1li nguitur . Nec multum loci habet. Itaque cito implet, re taedio est, & post primum impetum marcer Nec id unquam certum est, cujus in motu natura est . ita ne potest quidem ulla ejus esie substantia, quod venit transitve cele rime , in ipso usu sui periturum. Eo enim. Pervenit, ubi desinato & dum incipit, sile ctat ad finem.

. CAP. VIII. Quid, quod tam boni , quanil

SEARCH

MENU NAVIGATION