장음표시 사용
371쪽
m1am laudem virorum , sicut ad oeciirsiim ignotorum hominum minuti canes, latratis. Expedit enim vobis , neminem videri bonum: quasi aliena virtus, exprobratio deli
chorum vestrorum sit. Inviti splendida cumserdibus vestris consertis , nee intelligitis quanto id vestro detrimento audeatis. Nam si illi qui virtutem sequuntur , avari , libidinosi , ambitiosique sunt : quid vos estis, quibus ipsum nomen virtutis odio est Negatis quemquam praestare quae loquituri, nec ad exemplar orationis suae vivere . Quid mirum, cum loquantur fortia, ingentia, omnes humanas tempestates evadentia cum refigere crucibus conentur , in quas unusa uicque vestrum clavos suos ipse adigite ad supplicium tamen acti , stipitibus singulis pendent . Hi qui in seipis animadvertunt, quod cupiditatibus, tot crucibus distrahuntur: αmaledici in alienam contumeliam venusti sunt. Crederem illis , nisi quidam ex patibulo suos spectatores consPuerent.
CAP. xx Non praestant philosephi quae
loquuntur multumatamen maestant , quod loquuntur; quod honesta mente concipiunt.
Nam si de paria dictis agerent, quid esset illi, beatius . intelim non est, quod coni mnas bona verba , & bonis cogitationibus plena praecordia . Studiorum salutarium , etiam citra eflectum , laudanda tractatio est. id miris', si non ascendunt in altum aris dua aggrelli sed viros suoree, etiam si decidunt, magna conantes , Generosa res est,
respuientem non ad suas, sed ad naturae suae
vires, conari alia,c tentare, & mente mal ra concipere, quam quae etiam ingenti animo adornatis essici possitnt. Qui sibi hoc proposuim Ego mortem eodem vultu audiam , quo videbo. ego laboribus, quanticunque iubi erunt, parebo, animo sulciens corpus. ego divitias oc praesenteε &absentea aeque muto P s muam ἄ
372쪽
an nec s aliubi iacebunt , tristior ; nec si circa me fulgehunt, animosior . ego fortinam nec venientem sentiam , nec receclem tem . ego terras OmneS tanquam, meaS Vldeinbo, meas tanquam omnium . ego sic VIvam, .
quasi sciam aliis me natum et i & naturae rerum hoc nomine gratia& agam, . Qi P enm 'melius genere negotium meum agere Potuit unum me donavit omnibus :mnes. Quidqui ct habebo, nec sordide cultodiam, nec prodige spargam . nihil magis po1- fidere me credam quam bene donata: non numero, nec pondere beneficia. , nec nisi accipientis aestimatione, pendam. Nunquam id mihi multum erit, quod dignuSaccipiet. Nihil opinionis caussa, omnia conscientiae laciam: populo teste fieri credam, quidquid me nescio faciam . Edendi erat LI bendique finis, desderia naturae re Hlnguere, non implere alvum, δέ exinanire. Ego amicis jucundu&, inimicis mitis & facili S., exorabor antequam roger, honestis precI S Occurram . Patriam meam esse mundum Ici z.
N praesides deos supra me, circaque m it
re, factoriam dictorumque censiores. inam docunque autem natura spiritum, repetet , aut ratis dimittet , .lestaliis exibo , Donan me conscientiam amasse , Luna itudia . nu lius per me libertatem imminutam , mani
P. XXIa, Qui hoc sacere proponet
volet, tentabit, ad deos ite v faciet: nae iI le , etiam si non tenuerit , magnIS tamen excidet ausis . Uos quidem:, . qui virtutem
cultoremque ejus odistisa nihil novi facilitnλin & solam luminat aegra formid/nt , maverantur diem splendiu- nocturna am-malia, quae ad primum ejus ortu u 'sent, α latibula suae palisim petulit i, abduner in
373쪽
is state, commordete: citius multo frangetis dentes,. quam imprimetis. inare ille phil sephiae studiosus est, & tam dives vitam , git λ quare opes contemnendas dicit, & ha
bet vitam contemnendam putar, & Tamen vivi τ valetudinem contemnendam , & taomen illani diligentissime tuetur, atque optimam mavult Eu exilium nomere vanum
putat, & ait, Quid est enim mali, mutare regiones & tamen si licet , senestit in patriai Et inter longius tempus ει brevius nihil interesse iudicat : tamen si nihil prohibet,. extendit aetatem, & in multa senectuate plaeidus viret Ait ista debere eontemni: non , ne habeat, sed ne solicitus habead. non abiget illa a se sed abeuntia securus prosequetur. Divitias quidem ubi tutius sortuna deponet,. quam. ibi , unde sine querela redis dentis receptura est f M. Cato cum laudaret Curium & Coruncanium,. & seculum illudio quo censorium crimen erat, paucae argen, ti lamellae,. possidebad ipse quadragies sesterulium : minus sine dubio quam Crassus, plus tamem quam censerius Cato .. Maiore spa tio, si comparentur , Proavum vicerat, quam a Crassis vinceretur . Et si majores illi obvenissent opes, non sprevistet . nec enim se sapiens indignum ullis muneribus. fortuitis putat. Non amat divitias, sed mavult: non in animum illas , sed in domum recipit et nec respuit possessas , sed continet , & majorem virtuti suae materiam subministrari
CAP. XXII. Quid autem dubii est , quin
major materia sapaenti viro sit, animum e
plicandi suum in divitiis quam in paupertate ς cum In hac unum genus. virtutis sit ,
non incIinari, nec deprimi: in divitiis, &temperantia& lihexalitas, & diligentia, &dispositio, & magniscentiae, campum habent Patentem. Non contemnet se sapiens, etiam
374쪽
fuerit minimae staturae: esse tamen se pro. rum volet. & exilis corpore, acam ita culo valebit: malet tamen sibi esse corporrs robur. Et haec ita , ut sciat esse aliud in se valentius. malam valetudinem tolerabit, bo-mam optabit . Quaedam enim , etiam si in summam rei parva sunt , ut & subduci sine ruina principalis boni possint; adjiciunt i men aliquid ad perpetuam laetitiam , & ex virtute nascentem. Sic illum afficiunt diviaiae, & exhilarant, ut navigantem secundusae ferens ventus, ut dies bonus, ut in bruma ae frigore apri eus locus. Quis porro sa-Pientum , nostrorum dic' , quibus unum est honum virtus, negat etiam haec quae indi D erentia vocamus, habere in se aliquid pretii , & auia aliis esse potiora Quibusdam ex his tribuitur aliquid honoris, quibusdam muletum. Ne erres itaque, inter potiora divitiae sunt. Quid ergo, inquis, me derides, cuma undem apud te locum habeant, quem apud me Vis scire, quam non habeant eum deni locum i mihi divitiae si effluxerint, nihil au- serent , nisi semetipsas tu stupebis , & vi. deberis tibi sine te relictus , si illae a ter .cesserint . apud me divitiae aliquem locum habent: apud te, summum . ad postremum, divitice meae sunt: tu divitiarum es.
CAP. XXIIL Desine ergo philostphis p.
cunia interdieere: nemo sapientiam paupera are damnavit. Habebit philosophus amplasaepes , sed nulli detractas, nec alieno sisgui ne cruentas, sine cujusquam ivjuria partarisne sordidis quaestibus, quarum tam hon sius sit exitus quam introitus, quibus. nem ingemiscat, nisi malignus. In quantum vis sexaggera illas; honestae sunt: in quibus cum
multa sint quae quisque sua dici velit , nihil est quod quisquam suum possiti dicere . Ille
uero sextunae benagilitatem a se noussibino-mebit, S patrimonio sex horissa aesito nec
375쪽
gloriabitur, nee erubescet . Habebit tamen etiam quo glorietur , si aperta domo, & admissa in res suas civitate, poterit dicere et Quod quisque suum agnoverit , tollat . o magnum virum , optime divitem , si opus ad hanc vocem consoneis si post hanc vocem tantumdem habuerit i ita dico , si tutus& securus scrutationem populo praebuerit : si nihil quisquam apud illum invenerit ,.qu'manus injiciat: audacter & propalam erit dives . Sicut sapiens nullum denarium intra limen suum admittet, male intrantem: itλει magnas opes, munus fortunae , fiuctumque virtutis non repudiabit, nec excludet.
Quid enim est , quare illis bonum locum invideat i veniant, hospitentur . Nee jacta bit illas, nec abscondet . alterum ins unitianimi est; alterum timidi & pusilli , velut
magnum bonum intra sinum continentis . Nec, ut dixi, ejiciet illas e domo . Quid enim dicet p utrumne, Inutiles essis : an , Ego uti divitiis nescio λ Quemadmodum ev-aam si pedibus sitis poterit iter eonficere , ascendere tamen vehiculum malet: sic si po, terit esse dives, volet: & habebit utique pes, sed tanquani leves & avolaturas , nec ulli alii, nee sibi graves esse patietur. D nabit . quid erexistis aures ς quid expeditis sinum λ Donabit aut bonis , aut eis quos facere poterit bonos. Donabit cum summo consilio, dignissimos eligens : ut qui meminerit , tam expensorum quam acceptorum rationem esse reddendam. Donabit ex recta &probabili caussa. nam inter turpes iacturas malum munus est. Habebit sinum facilem ,
non perforatum: ex quo multa exeant, nimhil excidat .
CAP XXIV. Errat , si quis existimat. sa, cilem rem esse donare. Plurimum ista res h het difficultatis, si modo consilio tribuitur , a hypeis spargitur. Hunc Promem
376쪽
reor, illi reddo huic Riccurro, huius mi. se reor, illum instruo, dignum quem non diducat paupertas, nec occupatum teneat. 3ibusdam non dabo , quamvis, desit: quia edi
iam si dedero erit delaturum . quibusdam offeram qui Ram etiam inculcabo .. Non possum in hac re esse negligens : nunquam magis nomina'ncio,.quam. eum dono. Quid tu, inquis , recepturus donas 3 imo non peraditurus . Eo disco sit donatio , unde repeti non debeat, reddi possit. Beneficium collocetur,. quemadmodum thesaurus alte obrutus I quem non eruas nisi fuerit necesse.
Quid domus ipsa divitis viri quantam ha bet benefaciendi materiam λ Quis enim libe.ralitatem tantum ad togatos vocat ' hominiis
bus prodosse natura iubet: servi liberine sint, ingenui an libertini, iustae libertatis, an inrter amicos datae, quid resert λ ubicunque lio. mo est, ibi beneficio locus est . . Potest etiam,
pecuniam suam, intra limen. suum: diffunde. re, & liberalitatem exercere: quae non quia liberis debetur sed quia a libero animo proficiscitur, ita nominata est . Haec apud sal. entem. nec unquam. in turpes indignosque impingitur , nec umquam itae defatigata erit, ut non quotiens dignum Invenerit, . quasi. eXPlenoi, fluat. Non est ergo,. quod perperam exaudiatis, quae honeste, fortiter, animose,
a studiosis sapientiae. dicuntur : & hoc pri mum attendite. Aliud est, studiosus sapientiae ς aliud, iam adeptus sapientiam. Ille ii hi dicet ,, Optime loquor , sed adhue inter
mala voluton plurima 4 Non. est, quod nie ad formulam meam exigas : cum maxime sa-cio me & formo, & ad exemplar ingens a tollo . si processero, quantum proposui, exirge, ut dims facta respondeant L AssecutuS vero humani boni summam , aliter tecumaget, & dicet: Primum, non est, quod tari permittas de melioribusisti e sintentiam. a mi.
377쪽
mihi iam quod argumentum est recti contiagit , malis di licere . Sed ut tibi rationem reddam , quam nulli mortalium invideo , auis di quid promittam & quanti quaeque mena . Divitias nego bonum esset: nam si essent, bono facerent. nunc quoniam quod apud malos deprehcoditur, dici bonum non potest ; D illis no nen nego. ceterum & hvbendas esse, ac utiles, &. magna commoda adserentes, fateor. .
. CAP. XXV. Quid ergo sit quare illas non in bonis numerem, & quid in illis praestem aliud , quam vos, . quoniam, inter utrocque convenit habendas, audite. pone in opulentissima me domo, pone aurum argentumque in phomis uo usu sit: nun suspici anxme ob ista,. quae. etiam si apud me extra me tamen sunt In sublici uin pontem me transfer, Sc inter egentes abige . non ideo tamen me despiciam, quod in illotum numero consideo, qui . manum ad ilipem po rigunt. quid enim ad. rem, an tiustum. pa
nis desit, cui inon deest mori posse. φ Quid ergo est: idomum illam splendidAn Smalo , quam pontem . Pone in instrum i s. spiqnidentibus, & delicato apparatu :ihihilo pie
feliciorem credam so quod mihi 'inplici erisam Iculum, quod purpura convivis meis si semetur. Nihilo ni iserior ero, si lasia ce vix mea in manipulo foeni acquiescet, si sinper Circense tomentum, persuturas veteris
lintei emuens, incubabo. Quid ergo est malo quid mihi animi sit otiandere , praetextatus α candidatus, quam nudas scapulis. N istentibus. Ut omncs mihi dies ex voto cedant, novae gratulationes prioribus sit, texantur: non ob hoc mihi placebo. Muta n. contraraum hanc indulgentiam temporis: hinc illinc percutiaetur animus, damno, i
, incursionibus variis P nulla hora sine
adaqua querela sit c aon ideo me dicam iqrex
378쪽
miserrima miserum, non ex crabor diem . provisum est enim a me, Tu uis mihi ater dies enet . Quid ergo est: malo gaudiastemperare, quam dolores compescere. Hoe tibi ille Socrates dicet : Fac me victorem universarum gentium t delaevlux ille Liberi currus triumphantem utque ad Thebas a solis ortu vehat ; iura reges Per sarum petant i me hominem esse tum Maxa' me cogitabo , cum Deus undique consalutabor. Huio tam sublimi fastigio cuniunge protinus praecipitem mutationem ; in alienturi imponar serculum, exornaturus 'ictoris su perbi ae seri pompam; non humilior sub alieno curru agar , quam in meo steteram . Quid ergo est e vincere tamen , qualm capImalo . Totum fortunae regnum despiciam ;sed ex illo, si dabitur electio , molliora tiu mam. Quidquid ad me venerit, bonum seu sed malo faciliora ae jucundiora veniant , &minus vexatura tractantem . Non est enim
quod ullam existimes esse sine labore virtutem; sed quaedam virtutesstimulis , quaedam fraenis egent. Quemadmodum corpus In Proo clivo retineri debet, in ardua impe,li ; ita quaedam virtutes in proclivi sunt , quaedam clivum subeunt . An dubium sit, quyn scendat, nitatur, obluctetur patientIa, toristitudo ; perseverantia, & quaecunque alia d ris opposita virtus est, & sortunam subigit couid ergo i non aeque manifestum en per devexum ire liberalitatem, temperantiam , maduetudinem In his continemus anImum , ne prolabatur; in illis exhortamur , incitam que . Acerrimas ergo paupertati ad hibebimus , illas quae pugnare sciunt , for times; divitiis illas diligentiores , quae sus pensunt gradum ponunt, & pondus ruum
CAP. XXVI. Cum. hoc ita divisum M , malo has in uis exercendae
379쪽
.anquillius sint, quam eas quarum experi. mentum sanguis & sudor est . Ergo non ego, inquit sapiens, aliter vivo quam loquor, sed vos aliter auditis . Sonus tantummodo verborum ad aures vestras pervenit: quid significet, non quaeritis. Quid ergo inter me stultum , & te sepientem interest , si ute que habere volumus t plurimum . Divitiae enim apud sapientem virum in servitute sunt eapud stultum in imperio. sapiens divitiis nihil permittit.: vobis divitiae omnia . Vos , tamquam aliquis vobis aeternam possessionem earum promiserit, assuescitis illis, de cohaeretis: sapiens tunc maxime paupertatem meditatur , cum in mediis divitiis constitit . Numquani imperator ita paci credit, ut non se praeparet bello r quod etiamsi non geritur , indictum est . Uos domus formosa , tamquam nec ardere nec ruere pol sit, in lentes: vos opeS, tamquam periculum omne transtende. rint, maj9resque sint quam quibus consumendis fatis virium habeat fortuna, obstupefaciunt. Otiosi divitiis luditis, nec providetis illarum periculum . sicut barbari plerumque inclusi, & ignari machinarum , si gnes laborem obsidentium spectant, nec quo illa pertineant, quae ex longinquo instruumtur, Intelligunt. Idem vobis evenit. marceistis in vestris rebus: nec cogitatis, quotc,sus undique immineant , iamiamque pretiosa spolia laturi. Sapienti quisquis abstul erit
divitias, omnia illi sua relinquet : vivit enim praesentibus laetus, suturi securus. Nihil magis, Socrates inquit, aut aliquis alius, cui idem jus adversus humana atque eadem pytellas est, persuasi mihi, quam ne ad mpiniones vestras actum vitae meae flecterem . Solita conferte undique verba: nota conviis
elari vos putabo , sed vagire velut infantes miserrimos. Haec dicet ille , cui sapientia contigit: quem. ammis vitioruni immunis
380쪽
crepare alios, non quia odit ,: sed in remedium, jubet. Adjiciet . his illa : Existimatio me vestra non meo nomine , sed vestro movet . Ddisse, & lacessere virtutem, bonae
spei eiuratio est. Nullam mihi injuriam facitis . sicut De diis quidem hi, qui aras evertunt . sest malum prppositum apparet , malumque consilium , etiam ubi nocere non potuit . Sic yestras halluci nationes i sero , quemadihodum Iupiten optimus maximus in. editi as poetariandi et quorum aliun illi alas im-sosuit ι alius cornua :' alius.adulterum illum induxit, & abnoctantenti , alius saevum in deos., alius iniquum in. homines .' alius ra ptorem ingenuorum, corruptorem que , & cognatorum quidem: alius parricidam, & regni alieni paternique expugnatorem . Quibus nihil aliud actum est , quam ut pudor hominibus peccandi demeretur, ii tales deos credidissent . Set quamquam ista me nihil laedant, vestra tamen vos moneo caussa : suis stipite virtutem. Credite his, qui illam diu
iecuti, magnum quiddam ipsos, & quod in
dies majus appareat , sequi. clamant. Et ipsam ut deos , proseores eius ut antisti. res colite ' α quotienses mentio, sacra ΙIttera. rum intervenerit , lavete .linguis ..HOc ver hum non , ut plerique existimant, a favore trahitudi r sed imperatur silentium , ut rite peragi pisit sacxum, nulla voce mala oburs-- CAP. . VII. Quod' multo, magis necessaritimi imperari vobis , ut' quotiens a. liquid ex illo proferetur oraculo, intenti . N compressa voce audiatis. Cum: sistrum aliquis concutienS.ex impetio mentitur, cum aliquis secandi lacertos suos artifex , brachia atque humeros suspensa manu cruentat: cum aliqua genibus per viam repens ululat a lau-xumque linteatus senex, & medio lucernam die Prae&rens, conclamat , iratum aliquenti