장음표시 사용
501쪽
'irrens via, infra ipsium solem orbem suum stosuit, & illum objectu sui abscondit: quae modo parte, eius exiguas, si in transcursu strinxit, obducit: modo plus tegit, si majorem partem sui objecit : modo excludit totius adspectum, si recto libramento inter solem terrasque media successit e Sed iam ista sederae hue & illo diducet velocitas sua. jam reciprendi diem: terrae, & hic ibit ordo per saecula : quae dispositos ac praedictos diei
habent, . quibus sol intercursu lunae vetetur omnes. radios effundere. Paullum expecta.
jam emerget . iam istam velut nubem relin-ouet, iami exselutus impedimentis lucet Luam libere mittet . Soprate, parem gratiam Archelao referre non posset , si illum docuit. set regnare parum, scilicetir magnum, seneficium a Socrate. aceipiebat, ' si ullum dare potuisset Socratie Quare ergo hoc S. rates dixit Ut facetus, & cuius per sguris sejω mo procedere solitus erat, derisior omnium maxime potentium maluit illi vaste nega.
Te, quami contumaciter, ac superbe. Dixit se nolle beneficia ab eo jaceipere , cui non posset paria. reddere. . . Timuit fortasse , ne cogereturi accipere quae nollet: timuit, ne quid indignum Socrate accipere . Dicet aditi quis e Negaret, si nollet. Sed instigasset in se regem. insolentem, & omnia sua magno aestimari volentem . Nihil ad rem pertinet, utrum dare aliquid regi nolis, an acciperea rege: in ae quo utramque ponit repulsant.& superbo fastidiri acerbius est, quam noutimeri . . Vis scire, qui di vere noluerit i No. Ivit ire ad voluntariam. servitutem; is, cujus tibertatemi civitas. libera. serre non Potuit. CAP. MII. . Satis c ut exista mou hanc paritem tractavimus , an turpe esset beneficiis
vinci : quod qui quaerit , scit non solere homines sibi ipsis beneficium dare. manifestum enim suisset, non esse turpe a stipiis vinci a.
502쪽
Atqui apud Stoicos quosdam & de hoe am. bigitur, an possis aliquis sibi beneficium da re an debeat reserre sibi gratiam e quod ut
videretur quaerendu', illa fecerunt. Solemus dicere . Gratias mihi ago , 8c , De nubio queri possum alio, quam de me r Ego mi. hi irascor, &, Ego a me poenas exigam .&, odi me. multa vi aeterea hujusim i , ver quae unusquisque de se, tamquam de altero loquitur. Si nocere . inquit, mihi possum e quare non & beneficia mihi dare possum Praetereae quae si in alium contulissem,
beneficia vocarentur: quare si in me continii, non sint λ Quod si ab altero accepissem, deberem; quare si mihi ipse dedi, non de.
heam i Quare sim adversus me ingratus , quod non minus turpe est, quam in se somdrdum esse, & in se durum ac laevum, &sui negligentem rim alieni eorporis leno
male audit, quam 'sui. Nempe reprehenditur assentator, & aliena subsequens verba, paratus ad falsa laudator: non minus placens
sibi, & se suspiciens, &, ut ita dicam, assentator suus. Vitia non tantum cum foris peceant, invisa sunt, sed eum in se retorisquentur . Quem magis admiraberis, quam qui imperat sibi, quam qui se habet in pol. testare t Gentes facilius est barbaras, impΡtientesque alieni arbitrii regere, quam an, mum suum continere, & tradere ubi . Plato, inquit, agit socrati gratias, quod ab iblo didicit quare Socrates non agat, quod i- use se docuit' Μ. Cato ait: Quod tibi d est, a teipsis mutuare . quare donare mihi nota possum, si commodare possum p Innumera. bilia sunt, in quibus consuetudo nos divis dit. Dicere solemus: Sine tu, loquar meis clim: &, Ego mihi aurem pervellam . Quae si vera sunt, quemadmodum aliquis sibi ij rasci debet, fic & gratias agere: quomoda objurgare & laudaret quomodo dat,
503쪽
mno sibi esse, sic & lucro potest. Iniuris de beneficium contraria sint . si de aliquo diiscimus, Injuriam sibi fecit: poterimus dicere , Beneficium sibi dedit.. CAP. VIII. Nemo sbi cebet. natura prius
est, ut quis debeat , deinde ut gratiam referat. debitor non est sine creditore , non magis quam maritus sine uxore, aut sine λlio pater. Aliquis dare debet, ut aliquis accipiat: non est dare, nec recipere, in de teram manum de sinistra: transferre . Quomodo nemo se portat , quamvis corpus suum moveat & transferat et quomodo nemo,
quamvis pro se dixerit, affuisse sibi dicitur,
nee statuam sibi tamquam patrono ponit quomodo si aeger cum cura sua convaluit , mercedem a se non exigit: sic in omni negotio, etiam cum aliquis probe fecerit, non tamen debebit referre gratiam sibi, quia non habebit, cui reserat. Ut concedam aliquent dare sibi beneficium : dum dat , & recipit. ut concedam aliquem a se accipere beneficium: dum accipit, reddit. Domi quod a. junt) versura fit, & velut lusorium nomen statim transit. Neque enim alius dat, quam qui accipit, sed unus atque idem. Hoc vera hum DEBERE , non habet nisi inter duos locum o quomodo ergo in uno consistit, qui se obligando liberat s Ut in orbe ac manihil est amum, nihil sitim mum, nihil extremum , nihil primum, quia motu ordo mimetatur, & quae sequebantur praecedunt, & quae
occidebant oriuntur, omnia,quomodocunque,erant, in idem revertuntur: ita in homine existima fieri . cum illum in multa mutaveris, unus est. Cecidit se: injuriarum cum quo agat, non habet . alligavit & clausit rde vi non tenetur . beneficium tibi dedit: protinus danti reddidit . Rerum natura ni-ciit dicitur perdere, quia quidquid illi avel- itur, ad illam redit; nec perire quidquam
504쪽
'potest, quod quo excidat non habet, ieci eo. dem revolvitur unde discedit. Quid simile . inquit, habet hoc exemplum propositae quaeasioni φ dieam . Puta re ingratum esse , non peribit beneficium , habet illud, qui dedit.
puta te recipere nolle - ayud te est, antequam redditur. Non potes quidquam amittere: quia quod detrahitur, ninilominus ti. bi acquiritur . 'Intra teipsum orbis agitur. accipiendo das, dando acciyis . . . CAP. IX. Beneficium, inquit, sibi da. re oportet: ergo & referre gratiam oportet. Primum illud falsum est, ex quo pendem sequentia. Nemo eniti sibi beneficium dati, sed naturae suae paret a qua ad caritatem sui compositus est; unde illi summa cura est nocItura vitangi , 'profutura appetendi .-It,
que nec liberalis est , qui tibi' donat: nec elemens, qui sibi ignoscit: nec misericors, qui malis suis tangitur . Quod aliis praestare 't.beralitas est , clementia, misericordia r sibi
praestare natura est. Beneficium res voltinta.
ria est: at prodesse sibi, necessarium est . Quo quis plura beneficia dedit, beneficentior Istriauis umquam laudatus est, quodvibi ipsi fui 1-set auxilior quod 'se' eripuisset latron1bus nemo sibi beneficium dat, non magi S quam hos,itium t nemo sibi donat, non magis quam credit. Si dat sibi quisque beneficium, sem. perdat, sine intermissione dat: anire beneficiorum suorum non potest numerum .duum modo ergo gratiam reseret, cum per hoc I-Psum, quo gratiam refert , beneficium det Quomodo enim discernere poterit,utrum det sibi beneficium, an reddat, cun intra eum dem hominem res geratur δ' Liberavi' me periculo : beneficium methi dedi. iter a me poriculo libero: do beneficnim , an reddo e Deinde ut primum illud concedam, dare nos beneficium nobis: quod sequitur, non comκedam. nam etiam si damus, non debemus.
505쪽
, quare quia statim recipimus. Accipere beneficium nos oportet, deinde debere, dern. de referre . Debendi locus non est, quia sine ulla mora recipimus. Dat nemo, nisi alteri: debet nenio, nisi alteri: reddit nemo, nisi alteri . id intra unum non potest fieri, quod toties duos exigit..
CAP. X. Beneficium est , praestitisse aliquid utiliter . verbum autem Praestitisse, ad alios spectat . Numquid non domens videbitur , qui aliquid vendidisse sibi se dieet equia venditio alienatio est, & rei suae , jurisque sui in alium translatio . Atqui quemadmodum vendere , sic dare aliquid , a se dimittere est, & id quod tenueris , habendum alteri tradere. Quod si est, beneficium nemo sibi dedi quia nemo dat sibi aliquid.
Duo contrarIa in unum coeunt , ut idem it dare , S accipere . Sed etiamnum multum interest inter dare , & accipere . quidni ecum ex diverso ista verba potata sint . atqui
si quis sibi beneficium dat , nihil interest in-
aer dare S acci pere. P ullo ante dicebam, quaedam ad alios pertinere& sic esse foramata , ut tota significatio allorum disice data mobis. Frater sum , sed alterius . nemo cst enim suus frater . Par sum, sed alicui. quis est enim par sibi et Quod comparatur , lane altero non intelligitur: quod jungitur, sine altero non est. Si & quod datur , sine altero non est: & beneficium sine altero non est. Id ex ipse vocabulo apparet, in quo hoc continetur , hene seca se . Nemo autem libi benefacit; non magis quam sibi favet, quam suarum partium est . Diutius hoc & pluri bus exemplis licet prosequi . . quidni ρ cum
intex ea sit habendum bel3eficiunt , quae se- .cundam personam desideratit. Quaedam cum sint honesta, pulcherrinia, sium mae v a tutis, nisi cum altero non habent locum . Laad Maur, & inter maxima humani generis bona ,.ῆ4 fides
506쪽
sdes colitur . mam quis ergo dicitur λ1 si. dem praestitisse iCAΡ. XI. Venio nune ad uItimam par. tem. Qui tratiam refert, aliquid debetim. pendere , sicut qui selvit pecuniam r nihil autem impendit, qui gratiam sibi refert, non magis quam consequitur , qui beneficium a se accepit. Beneficium & gratiae relatio, ultro citroque ire debent et intra unum honii. nem non est vicissitudo . Qui ergo gratiam refert, invicem prodest et , a quo conseeutus est aliquid: qui sibi gratiam refert, cui prodest sibi. Et quis non alio loco relatio. nem gratiae, alio beneficium eogitat Qui gratiam sibi refert, ' sibi prodest . es quis uni. quam ingratus hoc noluit facere o imo quis non ingratus suit , ut hoc faceret f Si gratias, inquit, nobis agere debemus , & gratiam referre debemus. Dicimus autem , Ago gratias mihi, quod illam uxorem nolui du.cere, & cum illo non contraxi secietatem. Cum hoc dicimus, laudamus nos: & ut f
ctum nostrum comprobemus , gratias agemitum verbis abutimur. Beneficium est quod sotest, & cum datum est, non reddi r qui sibi beneficium dat, non potest non recIpeis ye , quod dedit: ergo non est beneficium. Alio tempore beneficium accipitur, alio redditur. In beneficio hoc est probabile, &sus
Piciendum, quod alteri ut aliquis prodesset, utilitatis interim suae oblitus est: quod alimri dedit, ablaturus sibi . hoc non faeit, qui beneficium sibi dat . Beneficium dare , :1,cialis res est , aliquem conciliat , aliquem obligat j sibi dare, non est socialis res, neminem conciliat, neminem obligat , neminem in spem inducit, ut dicat : Hic homo colendus est . illi beneficium dedit: dabit Semihi. Beneficium est,quod quis non Dacausta dat, sed ejus cui dat: is qui sibi beneficium dar, sua cautia dat: non est ergo beneficium.
507쪽
CAP. XII. Videor tibi iam illud , quod
in principio dixeram , mentitus f Dicis me abesse ab eo qui operae pretium facit : imo totam operam bona fide perdere t Expecta. etiam hoe verius dices, simul ac te ad has latebras perduxero e a quibus cum evaseri 9 nihil amplius assecutus eris , quam ut eas difficultates effugias, in quas licuit non descendere. Quid enim boni est , nodos operosesblvere, quos ipse ut solveres, feceris ρ Sed quemadmodum quaedam in oblectamentum ac jocum sic alligantur , ut eorum solutio impertio dimilis sit; quae ille qui implicuit, sine ullo negotio separat; quia commisibras eorum & moras novit i & nihilominus illa
habent aliquam voluptatem e tentant enim acumen animorum & intentionem excitante
ita haec quae videntur callida & insidiosa , securitatem , torporem ac segnitiem ingeniis serunt , quibus modo campus in quo vagentur, sternendus est, modo scabri aliquid de contragosi objiciendum, per quod strepant, de sollicite vestigium faciant. Dicitur nemo ingratus esse . id sie colligitur . Beneficium est , quod prodest: prodesse autem nemo homini malo potest, ut dicitis Stoici: ergo beneficium non accipit malus: itaque nec ingratus est. Etiamnum , beneficium honestaec probabilis res est. Apud malum nulli h nestae rei aut probabili locus est et ergo nec beneficio: quod si accipere non potest, nec reddere quidem debet . & ideo non fit ingratus. Etiamnum, ut dicitis. Bonus vir Omnia recte facit : si omnia recte facit , Imgratus esse non potest. Bonus beneficium res diis malus non accipit. quod si est, nec bonus quisquam Ingratus est ,- nec malus: ita ingratus in rerum natura est nomen, &hoc inane. Unum est apud nos bonum , honestum . id pervenire ad malum non potest zdelinit enim malus este , si ad illum virtus Tom. I. X In.
508쪽
Huraverit . Quandiu autem nia us cst , ne. mo illi dare benefici inn-: quia bona malaque disientiunt , nec in unum eunt . Ideo nemo illi prodest: quia quidquid adlum pervenit, id pravo usu corrumpit. Quemadmodum stomachva morbo vitiatus, & cobligens bilem, quoscunque accepit cibus mutat. & omne alimentum in caussam doloris trahit: ita animus caecus, quidquid illi commi ris , id onus suum , & perniciem , de occasionem miseriae facit. Felisissimis itaque opulenti nimisque plurimum aestus subest , minusque se inveniunt , quo in majorem materiam inciderunt, qua suctuarentur . Ergo nihil potest ad malos pervenire , quod prosit: imo nihil quod non noceat. aecunque enim illis contigerunt, in naturam suam vertunt , & extra speciosa , profuturaque si meliorii darentur, illis pestifera sunt . Ideo
nec benefietum dare possunt quoniam n mo potest, quod non. habet, dare: hia benefacie r voluntate caret.
CAP. XIII. Sed quamvis haec ita sint,
accipere tameni malus potest, quae beneficii si similia sitit : quibus non reddaris , ingratu berit. Sunt anum bona, sulit corporis, furit fortunae . Illa animi bona a stulto ac malo submoventur : ad haec admittatur , quae. &accipere potest, & debet reddere o & ii non reddit, ingratus.est. Nec hoc ex nostra institutione tantum. Peripatetici quoque, qui
istacitatis humanae longe lateque terminos PD-nunt, alunt, manuta pervenire, beneficia ad malos . haec qua non aedilit ingratus e ih.. Nobis itaque beneficia esse non placet, macnon sunt animum factura meliorem et continmoda tamen illa esse , & expetenda , nunnegamus. Haec & viro bono dare malus potest , & accipere a bono : ut pecuniam , ve stem, honores, & vitam . quae si non revidet, in ingrati nomen incidet. At quomin
509쪽
do ingratum vocas , eo non reddito , quod negas esse beneficium φ Quaedam etiamsi vera non sint , propter similitudrnem eodem vocabulo comprehensa sunt . Sic pyxidem& argenteam & auream dicimus. sie illi teratum , non ex toto rudem, sed ad litteras altiores non perductum . sic qui male vel 1 tum re pannosium vidit , nudum se vidisse dicit. Beneficia ista mon sunt e habent tamen beneficii Upeciem. Quomodo ista sunt tamquam beneficia r sic & ille tamquam ingratus est, Non ingratus . Falsiim est . quia illa beneficia & qui dat appellat , &qui in ei stat . Ita & qui veri beneficii specie seselistit, tam Ingratus psh , quam veneficus, qui morem cum venenum crederet , miscuit -- CAP. XIV. Cleanthes vohementi Iti Licet, inquit, beneficium non sit quod ac mylt , Ipse tamen Ingratus erit quia non furiredditurus, etiam si acerpisset. Si elatro est, iam antequam manus inquinet e quia ad occidendum .sam armatus est, & habet spmliandi atque metselendi voluntatem .. Exe Hetur & apemur opere nequicia i non incia sit . Ipsum quod accepit , benefici ini non erat , sed vocabatur. Saerilegi dant Poenas, quamvis nemo usque ad deos manus .pomis Sat . Quomodo , inquit , adversus maliint ingratus est quisquam , cum malo dari hene.
icium non roiluὸ Ea scilicet ratione quia aceepit ab illo aliquid ex his, quae apud timperitos bona sitn quorum si nialis copia est, ipse quoque in fimili materia Uatus esse d hebit &. illa qualiacunque sunt, cum pro
4ienum hinere dicitur qui aureos debesidi qui corium , forma publua percustum R, quale apud Lacedaemonios fuit, quod asiam
numeratae pecuniae praeitat. Quo genere o, ligatuLes, hoc fidem exsolve.
510쪽
in hane sordidam humilemque materiam deis duci magnitudo nominis clari debeat, ad vos non pertinet: ad alios spectat verum . Uos ad. speciem veri componite animum . & dum.
honestum dicitis, quidquid est id, quod nomine honesti iactatur, id colite. Quomodo,
inquit, nemo per vos ingratus est, sic rurasus omnes ingrati sunt. Nam ut dicitis omnes stillii mali sunt: qui autem habet vitium unum , habet omnia : omnes autem stulti &mali sunt. Omnes ergo ingrati sunt. Quid ergo non undiuue humano generi convicium fit ' non publica querela est, bene. scia perisse , & paucissimos esse , qui de benemerentibus non invicem pessime meream tur L Nec est quod hanc tantum nostram murmurationem putes , pro pessimo pravoque numerantium, quidquid citra recti sorumulam cecidit. Ecce nescio , quae, non ex
philωωphorum, domo clam , sed ex medio conventu, populos gentesque damnatura vox mittitur: Non ιο pes ab hospite tutus, inon scer a genero , traιrum quoque
miser exitio vis eoniugis, illa mariti. Hoc iam amplius est . beneficia in scelus verissa sunt : & sanguini eorum non parcitur , pro quibus sanguis fundendus est. Gladio ac venenis beneficia sequimur : ipsi patriae manus astrare, & fascibus sitis illam preniere, potentia ac dignitas est . Humili se ac d vresso loco putat stare , quisquis non supra
xempublicam stetit. Accepti ab illa exercI-tus in apsam convertuntur , imperatoria concio: est , Pugnate contra conjuges ,.Pu gnate contra liberos: aras , kcos, penates armas incessite . Qui ne triumphaturi quidem antrare urbem injussu senatus deberetis , quibusque exercitum victorem reducentibuSxu ria cxtra muros praeberetur et numc civibus