장음표시 사용
471쪽
CAP. XI. Eligam virum integrum , .un vlicem. memorem .gratum, alieni abstinentem, sui non avare tenacem , benevolum . Hunc vero cum elegero, licet nihil illi foris tuna tribuat, quo referre gratiam possit, ex
sententia res gesta erit. Si utilitas me &ser. di da computatio liberalem facit, si nulli pr sum, nisi ut invicem ille mihi prosit : non dabo beneficium proficiscenti in diversas longinquasque regiones, non dabo abfuturo semisper, non dabo sic affecto , ut spes ei nulla fit convalescendi, non dabo ipse deficiens.
non enim habeo tempus recipiendi . Atqui ut scias, rem per se expetendam esse , bm, nefacere; advenis modo in nostrum delatis portum , & statim abituris , succurrimus . D, gnoto naufrago navem , qua reotatur , 6c damus & instruimus. Discedit ille , vix satis noto fallitis auctore , & nunquam amplius in conspectum nostrum reversurus , debitores nobis deos delegat , precaturque ut illi pro se gratiam reserant : interim nos juvat
sterilis beneficii conseientia. Quid elim ipse
vitae in fine constitimus , cum testamentum ordinamus, non beneficia nobis nihil pros dira dividimus quantum temporis conssimi. tur, quandiu secreto agitur, quantum & quibus demus Quid enim interest, quibus deismus, a nullo recepturi 3 Atqui nunquam diis ligentius damus, nunquam magis judicia nostra torquemus , quam ubi remotis utilitatibus , solum ante oculos honestum stetit. tamdiu officiorum mali judices, quandiu illa de-Pravat spes ac metus , ac iiaertissimum vitium , voluptas. Ubi mors interclusit omnia, di ad serendam sententiam incorruptum iiis dicem misit, quaerimus dignissimos, quibus
nostra tradamus : nec quidquam cura sanctio-:m componimus , . quam quod ad nos non peris. tinet a
472쪽
iuptas subid cogitantem . Hunc ego locuplextiorem faciam et huius dignitati adjectis opi-hus, aliquid splendoris affundam . Si non damus beneficia, nisi recepturi, intestatis moriendum sit. Dicitia, inquit, beneficium creditum 1 nsolubile esse: creditum autem non est res . per se expetenda . Cum creditum dicimus , imagine & translatione utimur. Si e& legem, justi iniustique regulam esse: & regula non est res per se expetenda . Ad haec verba demonstrandae rei caussa descendimus . . Cum dico creditum, intelligitur tanquam creditum. Vis scire 3 adjicio inselubile , cum, creditum nullum, non 'lvi aut possit , aut debeat:. Adeo beneficium utilitatis caussa
dandum, non est, ut saepe, quemadmodum dixi, cum damno ac periculo dandum sit . Sic latronibus circumventum defendo , ut tuto transire permittatur : rerum gratia lamborantem tutor, & hominum potentium factionem in mel converto, quas illi detraxero. sordes, sub accusatoribus. iisdem, sortasset sumpturus, . cum abire in partem alteram possimi,. & securus, spectare aliena certamina et spondeo pro iudicato ,, & suspensum: amici bonis libellum dejicio, ereditorious ejus me 'bligaturus a ut possim servare proscriptum , . ipse proscriptionis, periculum i adeo. Nemo Tusculanum, aut Τiburtinum emere Par
tus, salubritatis caussa , & aestivi secessus ,
quoto anno empturus sit disputat: cum em
rit , tuendum est . Eadent in beneficiis ratio es . nam cum interrogaveris, quid reddat, respondebo, bonam conscta ni iam . Quid red-set beneficium t dic tu mihi , quid, reddat; justitia, quid innoccntia ,. quid magii Itudo, animi, quid pudicatia , iuid temperantiae,i
si' quidquam praeter ipsas petIS .. . I
CAP. XIII. Munitu, in quid incessuine absbivit λ in quid tot diem cxtendit &c On-rtrahiti omnia ista beneficia sint : fund e.
473쪽
nim, nobis profutura . Quomodo mundi officium est, circumagere rerum ordinem, quo modo sol is loca mutare, ex quibus oriatur, in quae cedat, & haec salutaria nobis faceresne praemio : ita viri ossicium est inter Plia & beneficium d dare . Quare ergo dat stne non det, ne occasionem benefaciendi perudat. Vobis. voluptas est , inerti. otio Iuue- facere corpusculum , & securitatem soporis simillimam, appetere , & sub densia umbra latitare, tenerrimisque cogitat Ionibus, quas . tranquillitatem vocatis, animi marcentis oblectare torporem , &.cibis potronibus ue intra hortorum latebram cor ra ignavia patri Jentia sagi nare i nobis voluptas est, dare beneficia vel laboriosa, dum aliorum labores levent; vel periculosa , dum alios: a periculis extrahanti: vel ratione S nostras aggravatura, dum aliorum necessitates & angustias laxent. Quid mea interest, an recipiam benescia etiam cum recepero , danda sunt. Beneficium ejus . commodum spectat: cui. praestatur , non nollrumi: atroquin nobis non Illi . . damus . Itaque multa , . quae sum .mam utilitatem alias asserunt, pretio gratianti iverdunt. Mercator urbibus prodest, medi-.cus aegris,.mango, vaenalibus, . sed omnes isti , quia ad alienum comm um pro su l. veniunt, non obligant e S, quibus prosunt,'
CAP. XIV. Non est beneficium quod in
qua stum mittitur. Hoc dabo, hoc recipiam . auctio est . . Non dicam pudicam, quae ama torem ut incenderet repulit: quae aut legem , aut virum timuit, ut ait OvidiuS, . .
Non inmerito in numerum, peccantium restitui, quae pudicitiam timi,ui praestitit, &non tibi . eodem modo xivi h neficium ut recipcrct dcciit, non de iit . Ergo & nos be-
sciunt damus animalibus, quae aut usui
474쪽
ς tra ipsim fructus est. Ad bbI iis ira non adducit cogitatio avara, Te seri
mem nori, beneficia sua libentilis eum ide i
vides inesse . Gei proram nos beneficia d hyb T
475쪽
nos ad beneficia non impellit utilitas, ut &inutilia tueri ae fovere perseveremus , sola beneficii caritate: cui etiam infeliciter dato indulgere, tam naturale, quam liberis pra
: CAP. XVI. Iident isti gratiam referre
apsos latentur , non quia honestum est, sed Muia utile. quod non esse ita, minore opera probandum est . Quia quibus argumentis collegimus beneficium dare, per se rem expetendam esse, iisdem etiam hoc colligemus. Fixum est illud , a quo in cetera probationes nostrae exeunt, noninum ob nullam a. liam caussam, quam quia honestum sit, e Ii . Quis ergo controversiam sacere audebit, an gratum esse honestum sit ' mis non in. Eratum detestetur hominem, sibi ipsi inuti, km Quid autem cum tibi narratur de eo, qui adversus summa beneficia amici sui in. gratus est , quomodo id sers p utrum tam. Quam rem turpem fecerit , an tamquam metilem rem sibi & profuturam omiserit' Puto, nequam hominem existimas : cui poena, non cui curatore opus sit . quod non accideret, nisi gratum esse, per se expetendum, honestumque esset Alia fortasse minus diis gnitatem suam praeserunt , & an sint hone-sa , interprete egent : hoc expositum est, pulchriusque , quam ut splendor ejus dubie ac parum luceat. Quid tam laudabile, quid tam aequaliter in omnium animos receptum, quam reserre bene meritis gratiam ε .
P. XVII. Ad hoc , die mihi , quae
caussa nos perducit λ Luerum quod qui tu,ncontemnit, ingratus est. Ambitio ἡ & quae iactatio est solvisse, quod debebase Μetus nullus ingrato . hute enim uni mei hon posui. mus legem, tamquam satis natura cavi st . Quomodo nulla lex amare parentes, indulis gere liberis iubet: supervacuum est ςnim tu
Quod imus , impelli. quemadmodum nemo
476쪽
in amorem sui cohortandus est, quem cum
nascitur trahit: ita ne ad hoc quidem , ud honesta per se petat. Placet suapte natura , adeoque gratiosa virtus est ut insitum sit etiam malis , probare meliora . QIis est qui non benescus videri velit qui non inter stetera & iniurias opinionem bonitatis affectet i i qui non ipsis qtiae impotentissime
Deit, speciem aliquam induat' recti e velit quoque & iis videri, beneficium dedisse quos laesi' Gratias itaque agi sibi ab his , quos
afflixere,. patiuntur': bonosque se ac libera. les fingunt, quia praestare non possunt. Quod non facerent, nisi illosi honesti: & per se ex petendi amor cogeret moribus sitis. opinio Nem contrariam quaerere, & nequitiam arudere; cujus fructus concupiscitur ipsas voeo odio nudorique eae: nec quicquam. tan tum a naturaly lege descivit, & hominem exuit , ut' animii caussa malus sit. Dic enim euilibet ex istis, qui rapto vivun , an ad illa quae latrociniis & furtis consequuntur, malint ratione bona pervenare ρ Optabat ille, cui grassari & transeuntespercutere quaessus est potius illa. invenire, quam eripe-- - minem reperies. , qui, non nequitiae
praemiis, sine nequitia, frui milIt:. Maximum hoc habemus naturae meritum, quod virtus in . omnium animos lumen suum pra*'
mittit etiam qua non sequuntur illam, ubdent :CAP. XVIII. Ut scias , inper se expetemdam esse grati animi affectionem, ,er se fugienda: res est ingratum esse et quoniam)ntini I atque 'concordiam humani generis dita ei ae ac distrahit, quam ioc virium . Nam quo alio tuti sumus, quam quod mutuis im an--offieiis 8 hoc uno i instructior: -vita',
contraque ineursiones. subitas munitior est, beneficiorum commercio. Facinos lingulos.
477쪽
. DE BENEFICIIS , LIB. IV. 4sI
ae vilissimus & facillimus sanguis . Quom amiceteris animalibus in tutelam sui fatis vianum est . Quaecunque vaga nascuntur , & actura vitam segregem , armata sunt: hominem imbecillitas cingit: non unguium vis, non dentium , terribilem ceteris secit: n dum infirmum , societas ni unit . Duas res dedit .. quae illum obnoxium ceteris, va lidissimum facerendi, rationem Sc societatem.
Itaque qui par ine nulli posset , si . diduceretur, rerum solitur .. Societas ilIi dominium omnium animalium dedit ; secietas terris genitum, in alienae naturae transmisit imperium , & dominari etiam in mari iussit . Haec morborum impetus arcuit , senectuti adminicula prospexit, solatia contra dolores dedita haec fortes nos facit, quod licet comtra soritinam advocare. Hanc tolle: & unbtatem generis. humani, qua. vita. sustinetur scindes . tolletud autem, si essicies , ut imgratus animus non per se vitandus sit , sed
uuia aliud illi timendum est. Gam multi
fiant enim, quibus ingratis esse tuto licet denique ingratum voco , quisquiS metu gyar
CAP. XIX. Deos nemo sinus timet
Furori est enim metuere salutariar nec quisiquam amat, . quos timet. Tu deni'ue Epi, cure Deum inermem .sacis. omnia illi telas. omnem detraxisti potentiam, &. ne cuiquam metuendus. esset, projecisti ipsunυ extra nam
tum . Hunc ligi uir septum. ingenti quodam re inexplicabili muro divissimque a contactu & a conspectu. mortalium, non habes quare verearis: nulla illi nec tribuendi, nec nocendi materia est In medici, intervalla hujus alterius coeli deserius , sine animali sine homine , . sine re, ruinas mundorum supra se circaque se cadentium evitat , non audiens vota, nec nostri curiosus . Atqui hunc vis videri colere, non aliter quam sv -
478쪽
ventem: grato, ut opinor , animo e aut laxion vis videri gratus , quia nullum habes illius beneficium, sed te atomi & Istae micae tuae sorte ae temere conglobaverunt, cur colist Propter majestatem , anquis , ejus mximiam, singularemque naturam . Ut comcedam tibi: nempe hoc sacis nulla spe, nuΙ-lo pretio inductus . Est ergo aliquid per se expetendum , cuius te ipsa d3gnitas ducit: id est honestum. Quid est autem honestius,
quam gratum esse λ hujus virtutis materiatam late paret, quam vita. CAP. XX. Sed inest, inquit, huic bono etiam utilitas aliqua. cui enim virtuti non inest y sed id propter se expeti dicitur, quod uuamvis habeat aliqua extra te commoda , sepositis quoque illis ac remotis, placet. Prodest gratum esse: ero tamen gratuS , etiams noceat . Qui gratus est, quid sequitur ut haec res illi alios amicos, alia heneticia
conelliet i Sid ergo si quis sibi ossenias com citaturus est φ si quis intelligit , adeo perhoe se nihil consecuturuin , ut multa etiam ex reposito acquisitoque perdenda sint: num libens in detrimenta destendet λ Ingratus est, qui in reserenda gratia secundum datum videt, qui sperat cum reddit. Ingratum Voco , cui aestro assidet, quia testamentum facturus est, cui de hereditate, aut de legato vacat cogitare . Faciat licet omnia, quae facere bi nus amicus & memor ossicii debet, u anismo eius obversetur spes, si captator est , ochamum iacit: ut aves, quae laceratione coroporum aluntur, lassa morbo pecora, & e
sura e proximo speculantur 3 ita hic immisnet morti, & circa cadaver volat. ., CAP. XM. Gratus animus ipsa virtute propositi sui eapitur. Vis scire hoc ita esse , nec illum utilitate corrumpi a Duo sunt genera grati hominis. dicitur gratus, qui ali. Quid pro eo quod acceperat, reddat. hic sortitaste
479쪽
rasse ostentare se potest: habet quod iactes, quod proferat. dicitur gr3tus , qui bono ni tiro accepit beneficium , bono debet. Hie intra conscientiam elusias est . quae illi conis tingere potest utilitas ex affectu latenti i AD qui hie , etiam si ultra facere nihil potest ,
gratus est: amat, debet. referre gratiam cupit . Quidquid ultra desideras, non ipsi deest.
Artifex est etiam, cui ad exercendam artem instrumenta non suppetunt: nec minus ea nendi peritus, cuius vocem exaudiri fremitus obstrepentium non sinit . Volo reserre
gratiam. post hoc aliquid superest mihi, non vi gratus , sed ut silvius sin . Saepe enim di qui gratiam retulit, ingratus est: & qui
non retulit , gratus. Nam ut omnium alia rum virtutum , ita huius ad animum
aestiniatio redit. hie si in ossicio est, qiud. ruid defuit, fortuna peccat . Quomodo esti sertus etiam qui tacet , serias etiam quieompressis manibus , vel &. alligatis 2 qu modo gubernator etiam Qui in sicco est, quia consummatae scientiae nihil deest , etiam siquid obstat , quo minus se utatur: ita gr. sest, etiam qui vult tantum , nec habet huius voluntatis suae ullum alium , quam sct testem . Imo amplius adiiciam. est aliquam do gratus, etiam qui ingratus videtur, quem mala inter pres opinio in contrarium traducit. Hi e quid aliud sequitur , quam Ipsam con scientiam ς quae etiam obruta delectat , quae concioni ac famae reclamat, &in se omnia reponit, & cum ingentem ex altera parte turbam contra sentientium aspexIt, non numerat susiragia, sed una sententia vincit. Si vero bonam fidem perfidiae suppliciis affici videt, non descendit e fastigio , sed supra Poenam suam consistit. CAP. XXII. Habeo , inquit , quod volui, quod petit . Non poenitet , nec poeni rebit, nec ulla iniquitate me eo fortuna Pera
480쪽
ducet, ut hanc vocem audiam . Quid mihi volui t quid mihi nunc prodest bona voluit. tas Prodest & in equuleo , prodest & in igne ; qui si singulis membris admoveatur,
ει paullatim vivum corpus circumeat .' licet
ipsum corpus plenum bona conscietitia stilolet: placebit illi ignis, per quem bona fides collucebit . Nunc quoque illud argumentuniri quamvis dictumnam, reducatur . Quid est,
quare grati velimus este , cum morimur pquare fingulorum perpendamus officia ὸ qua. re id agamus in omnem vitam nostram meis moria decurrente, ne cuius officii videamur oblitiὶ Nihil iam sit perest , quo spes porri. gatur . in illo tamen i cardine . Positi , abire e rebus humanis quam grmissimi volumus .. Est videlicet magna in ipso opere meFces reis, S ad allieiendas mentes hominimi ingens ho. nesti potentia: cuius pulchritudo animos cIN eumfundit, & delinitos admiratione luminisae fulgoris .mi rapit . At multa illinc coni. moda oriuntur . Et tutior est vita melioribus, amorque & secundum bonorum judi. tium, aetasque scurior , quam innocentia , quam grata mens prosequitur. Fuisset enim iniquissima rerum natura , vi hoc tantum bonum mi serum , &anceps, 8c stetiIe fecisset. Sed illud intuere an ad astam virtutem , quae saepe tuto ac facili aditur , etiam per faxa, & rupes , & seris ac serpentibus ob senum iter , fueris iturus . CAP. XXIII. Non ideo per se non est
expetendum, cui aliquid extra quoque emo. lumenti adhaeret . fere enim pulcherrima qua que multis & adventitiis comitata sunt dotibus: sed illas trahunt , ipsa praecedunt . um dubium est , quin hoc humani generis domicilium, circuitus solis ac lunae, vicibus siris tena creti' quin alterius calore alantur corpora, terrae relaxentur, immodari humores comprimantur , alliganti S omnia