장음표시 사용
481쪽
Byeniis tristitia frangatur: alterius tepore e scaci & penetrabili rigetur maturitas frugum, quin ad hujus cursum fecunditas humana respondeat s' quin ille annum observabilem
fecerit circumactu suo ; . haec mensem . mio
poribus se spatiis flectens ς Ut tamen detra.
has ista, non erat 4 pse sol idoneum oculis 4pectaculum , dignusque adorara , si tantum praeteriret non erat digna suspectu luna , etiam si otiosum iidus transcurreret 8 Ipse mundus quoties per noctem ignes suos fudit, ct tantum stellarum innumerabilium reful-tit, quem non intentum in se. tenet g quis tibi illa, tune cum miratur, proaesie cogitati' Adspice ista tacito superne coel' labentia , quemadmodum velocitatem suam stibi pecie viantis atque 4mmmi operisi abscondant. Quantum acta nocte, quam tu innuis merum ac disci imen dierum observas , a tur ρ quanta rerum turba sub hoc silentio evolvitur φ quantam fatorum seriem certus limes adducit λ Isai quae tu non aliter, quam an decoxem sparsa eonsideras, singula in ope re sunt. Nec enuri est , quod existimes se.
ptem 1ola discus re , 'cetna hari ere . pauco rum minus comprehendimus innumerabi les vero, longiusque a conspinu notiro seducti dat, eunt, redeuntque . Et ex his qui ocu. Jos noliros patiuntur, plerique obscuro gradu pergunt, & .Per occultum aguntur. Quid ergo i non caperis tantae molis aspectu, etiam si te non regat, non custodiat, non foveat, generetque, ac spl ri tu siuo riget λ. CAP. XXIV. Queniad moduni haec cum
primum usum habeanς , necessaria vita. liaque sint ,. nimiaias 'amen .eorum tota mentem Occusat axa umnas virtus , .& inprimi, alla giati animj ό multum quidem praestat , sed non Iuli ob hoc diligi : amplius quiddam an se habet, nec satis ab eo antelligitur , a quo inter utilia numeratur 4
482쪽
Giatus est, quia expedit ergo & quaritum expedit. Non recipit sordiduna virtus ani torem: soluto ad illam sinu veniendum est . Ingratus hoc cogitat . Volebam gratiam r ferre , sed timeo impensam , timeo periculum , vereor offensam ἔ faciam potius , quod expedit. Non potest eadem rario & Datum
facere, & ingratum . Ut diversia illorum O. pera, ita inter se diversa proposita sunt. Ille ingratus est, quamvis non oporteat, quia expedit:.hic gratus est, quamvis non expediat, quia oportet . . .
CAP. XXV. Propositum est nobis 1ecum
dum rerum naturam vivere , & deorum exoemplum sequi : dii autem quodcunque faciunt , in eo nihil praetenipsam faciendi ra. tionem sequuntur . nisi forte existimas illos
Buctum operum suoriam ex fumo extorum, re thuris odore percipere . vide quanta quotidie moliantur, quanta distribuant , quantis terras fructibus impleant, quam 'ppor tunis & in omnes oras ferentibus ventis ma ria permoveant , quantis imbribus repente delectis solum molliant venasque fontium arentes re integrent, &infuse per occulta nutrimento renovent. Omnia ii' sine merce de , sine ullo ad ipsos perveniente commo do, faciunt. Hare quoque nostra ratio , si exemplari ab suo non aberrat, servet, ne ad res honestas conducta veniat. Pudeat ullum venale esse beneficium et gratuitos habemus
CAP. XXVI. Si deos, inquit, Imararas, da re ingratis beneficia . Nam & sceleratis sol oritur, piratis patent maria . Hoc loco 'interrogant, an vir bonus daturus sit beneficium itrarato, sciens ingratum esse ρ Per mitte mihi aliquid interloqui, ne interrogatione insidiosa capiamur . Duos ex constituistione Stoica accipe ingratos . alter ingratus, uia stultus est . Stultus etiam malus est aqua
483쪽
qm malus est, nullo vitio caret : ergo & imgratus est . Sic omnes malos dicimus , im temperantes, a aros, luxuriosos, malignos:
non quia ista orinia singulis magna εc nota vitia sint , sed quia esse possint o & sunt,
etiamsi latent. Alter est ingratus, qui a vulgo dicitu in hoc vitium natura pronus & pr pensus. Illi ingrato , qui sic hac culpa non caret, quomodo nulla caret, dabit beneficium vir bonus. nulli enim dare poterit, si tales homines submoverit. Huic ingrato, qui beneficiorum fraudator est, &in hanc partem procubuit animo , n*n magis dabit beneficium, quam decoctori pecuniam credet, aut depositum committet et , qui iam pluribus abnegavit. Timidus dicitur aliquis, quia stultitus est: & hoc quidem malos sequitur, qliba indiscreta 3e universa vitia circumstant . dicitur timidus proprie , natura etiam ad in nes senos pavidus. Stultus omnia vitia hahet , sed non in omnia natura pronus est alius in avaritiam , alius in luxuriam , ali in petulantiam inclinantur.
CAP. VII. itaque errant illi , qui in- tetrogant Stoicos Quid ergo φ Achilles tiamidus est Quid ergo Aristides , cui tu stitia nomen dedit , iniustus est φ Quid erugo λ 8c Fabius, qui cunctando restituit rem. temerarius est λ Quid ergo Decius mortem timet ς Mucius proditor est y Camillus de se aorς Non hoc dicimus, sic omnia vitia esse in omnibus , quomodo in quibusdam sing la eminent : sed malum ac stultum nullo
vitio vacare. nec audacem quidem timoris
absolvimus : ne prodigum quidem avaritia liberamus. Quomodo homo omnes sensus habe nec ideo tamen omnes homines aciem ha- .
. bent Lynceo similem : sic qui stultus est . non tam acria dc concitata habet omnia , quam quidam quaedam. Omnia in omnibus vitia sunt sed non omnia in singulis exta Tom I. V stant.
484쪽
sant . Hunc natura ad avaritiam impelliti hie libidini , hic vino deditus est: aut si nonis dum deditus: ita formatus, ut in hoc illuni
inores sui serant . Itaque ut ad propositum revertar, nemo non ingratus est, qui malus est i habet enim omnia nequitiae semina: tamen proprie ingratus appellatur, qui ad hoc vitium vergit . huic ergo beneficium non dabo . Gomodo male filiae consulit , qui it.
Iam contumelioso .& saepe Tepudiato colloca.vit : quomodo malus paterfamilias habebitur , qui negotiorum gestorum damnato patrimonii sui curam mandaverit: quomodo dementissime tectabitur , qui tutorem filio reliquerit, pupillorum spoliatorem : sic pesisme beneficia dare .dicetur , quicunque 1ngratos eligit, in quos peritura conserat.
CAP. XXVIII. Dii quoque , inquit , multa ingratis tribuunt . Sed illa bonis pa.
Taverant: contingunt autem etiam malas ,
quia separari non possunt. satius est autem, prodesse etiam malis propter bonos , quam honis deesse propter malos. Ita, quae refers, diem , solem, hyemis aestatisque curius, &media veris autumnique temperamenta , Imbres , & sontium hamstus , ventorum Raetos flatus , pro una versis invenerunt et excersere sngulos non potvehunt . Rex honores di. gnis dat, congiarium & indignis. Frumen. rum publicum tam fur quam perjurus & adulter accipiunt , & sine delectu morum , 'quisquis civis est . cum aliquid est, quod tan- quana civi, non tanquam bono datur, ex ae- quo honi ac mali ferunt. Deus quoque quaedam ala liniversum humano generi dedit, a quibus excluditur nemo. nec enim poterat fieri , ut ventus bonis viris secundus esset,
contrarius malis e coni mune .autem bonum erat Patere commercium maris , & regnum humana generis relaxari . bec poterat lex c
auris imbribus dici , ne in malinum a Pr
485쪽
borumque rura defluerent. Quaedam in medio ponuntur. Tam bonis quam malis conisduntur urbes e monumenta ingeniorum, re ad indignos perventura, publicavit editio: medicina & sceleratis opem ministrat. Compo- 'stiones remediorum salutarium nemo suppressit, ne sanarentur indigni. In his exire censuram , & pei senarum aestimationem, quae Te paratim tanquam digno dantur: non in his, quae promiscue turbam admittunt. Multum enim reseri, utrum aliquem non excludas, an eligas. Ius seri omnibus dicitur: pace etiam homicidae fruuntur: sua repetunt , etian qui aliena rapuerunt . Percussores , Si domi ferrum exercentes, murus ab hoste defendit:
legum praesidio, qui plurimum in illas peccaverunt, proteguntur. 'Quaedam non pote-Tant certis contingere , niti universis darentur. Non est itaque quod de istis disputes , ad quae iublice invitati sumus : illud quod iudicio meo ad aliquem pervenire debet, ei
quem ingra tum stiam , non dabo. - CAP. XXIX. Ergo , inquit , nec consilium deliberanti dabis ingrato, nec aquam
haurire permittes ,, nec viam erranti monis
strabis' an haee quidem facies, sed nihil donabis Θ Distinguam istud : certe tentabo distinguere.. seneficium est opera utilis , sed
non otianis opera utilis beneficium est. Quaedam enim tam exigua sunt, ut beneficii no-m n non occupent Duae res coire debent, uuae beneficium eniciant . Primum rei magnitudo: quaedam enim sunt infra hujus no- minis mensuram . Quis beneficium dixit . quadram panis, aut stipem aeris abjecti, aut .ignis accendendi factam potestatum & i terdum ista plus prosunt , quam maxima et sed tamen vilitas sua illis , etiam ubi telΠ- more facta sunt necessaria, detrahit pretium .. Deinde quod potissimum est ,.oportet acce dat: ut ejus caussa faciam , ad quem vos a ham
486쪽
ham pervenire. beneficium: dignumque eum
iudicem , & libens id tribuam , percipiensque
ex munere meo gaudium. quopiam nihil est.
in istis, de quibus loquebamur. Non enim. tanquam dignis illa tribuimus, sed negligen. ter tanquam patva οῦ & non homini damus, sed humanitati . CΑΡ. XXX. Aliquando daturum me et iam indignis quaedam non negaverim , Inhonorem aliorum . sicut in petendis honoribus quosdam turpissimos nobilitas industriis sed novis praetulit . Non sine ratione sacra est magnarum virtutum memoria: &es se plures bonos juvat, si gratia bonorum non eum ipsis cadat. Ciceronem filium quae res consulem fecit , nisi pater Cinnani nuper quae res ad consulatum recepit ex hostium castris quae Sextum Pompeium , aliosque Pompejos , nisi unius viri magnitudo p tamia quidem , ut fatas alte omnes suos etiam ruina ejus attolleret . Quid nuper Fabium Perticum , cujus osculum etiam impuri viistabant, sacerdotem non in uno collegio secit, nili Verrucosi, & Allobrogici , re illi
trecenti, qui hostium incursioni pro rep. u. nam domum objecerante Hoc debemus vim tutibus , ut non praesentes solum Illas , sed etiam ablatas e conspectu colamus . Quo modo illae id egerunt, ut non In unam aetatem prodessent , sed beneficia sua etiam
Pollapsas redinquerent: ita & nos non una ae rate grati sumus. Hic magnos viros genua Isdagnus est benescias, qualiscumque est. dIgnos dedit. Hic egregiis majoribus ortus est:
qualiscunque est, tib umbra suorum lateat. Ut loca sordida repercussu selis illustrantur, ita Inores maiorum suorum luce resplem
Liberatas, deos volo. Interdum enim solemus dicere : Quid ubi volitat providentia so quae
487쪽
uitae Aradaeum regno imposilit e Illi put1s hoe
datum patri eius itatuni est, & fratri . Qua re C. C. Esarem orbi terrarum nraesecit, hominem humani sanguinis avidissimum, quem non aliter fluere in conspectu suo iubebat , quam si ore excepturus esset ' Quid ' ergo tu illi hoc datum existimas f patri eius Germanico datum, datum avo, proavoque, &ante hos aliis non minus claris viris, etiam si privati paresque aliis vitam exegerunt . Quid tu , cum Mamercum Scaurum Cos. faceres , ignorabas ancillarum sitarum me strinim ore illum hiante exceptare e Numis
quid enim ipse dissimulabat : numquid purus videri volebat λ Referam dictum tibi eius in se, quod circumferri memini, & ipse praesente laudari. Pollioni Asinio iacenisti, obscaeno verbo usus, dixerat se facturum id quod pati malebat. & cum Pollionis attractiorem vidisset frontem : quidquid , inquit, mali dixi, mihi & capiti meo. Hoc dictum suum ipse narrabat. Hominem tam Palam obscaenum, ad fasces, & ad tribunal admisisti nempe dum veterem illum Scaurum , senatus principem cogitas, indigne
'CAP. XXXII. Inos videre est , ut alios
indulgentius tractent, propter parentes avos que, alios propter futuram ne tum proneis
potumque, ac longe sequentium posterorum indolem. Nota cis enim illis operis sui series . omnium illis rerum per manus suas iturarum scientia in aperto semper est e nobis ex abdito subit , & quae repentina putamus , illis provisa veniunt ac familiaria . sint hi reges, quia majores eorum non fuerunt , quia pro siimmo imperio habuerunt iustitiam, abstinentiam , quia non rem p. sibi , sed se reip. dicaverunt . Regnent hi , qui λvir bonus quidam proavus eorum fuit: qui
488쪽
sensione civili, quoniam ita expediebat rei pia vinci quam vincere maluit . Retem Ini gratia tam longo spatio non potuit . in illius respeAum iste populo pNesideat et non qu Iascit, aut potest , sed quia alius pro eo meruit. Hic corpore deformis est, adipectu simus, Mornamenta sita traducturuS. . Ian. me homines. accusabunt , caecum & temerarium dicent. nescientem quo loco, quat summis ac excellentissimis debentur, ponam. At ego scIo, alIl me
istud dare, alii olim debitum lvere. Unde isti norunt illum quemdam , gloriae sequentis fugacissimum,eo vultu ad pericula euntem, quo alii ex periculo redeunt 3 nunquam bonum suum a publico distinguentem a Ubi, inquis, iste, aut qui siest λ apud me istae ex Pensorum acceptorumque rationes dispungum tur. Ego quid cui debeam, scio. aliis post longam diem repono , aliis in antecessum rac prout occasio , dc reip. meae facultas tuis. CAP. XXXIII. Ingrato ergo aliquando quaedam, sed non propter ipsum dabo. Quid si, inquit, nescis, utrum gratuS.sit , a' ingratus p expectabis donec scias , an clanaI heis nescii tempus, non amittesi Expectare longum est: nam ut Plato ait ) dimcilis nu-
viani animi conjectura est e non eXyectare, . temerarium est. Huic reisondebimus, nunquam expectare nos certissimam rerum comis. yi ehensionem: quoniam in arduo est veri e .
ploratio : sed ea ire , qua ducit veri similitudo. Omne hac via procedit oraclum . licserimus, sic navigamus , sic militamus , sic uxores ducimus, sic libero& tollimus: cum . omnium horum incertux sit eventus . Ad ea accedimus, de quibus bene sperandum esse credimus. Quis enim pollicetur serenti proventum , naviganta portum , . militantI vl-ctoriam, marito pudicam uxorem , Patra pios liberosi sequimur qua ratio , non qua Ve ruaa
489쪽
ritas trahit. Expecta , ut nisi bene ces ira non facias , & nisi comperta veritate nihil moveris : relicto omni actu vita consistit iaDum verisimilia me in hoc aut in illud impellant , non verebor beneficium dare ei, quem verisimile erit gratum esse . , CAP. XXXIV. Multa , inquit , interis
venient, per quae α malus pro bono surrepat, & bonus prori malo displiceat. fallaces enim sunt rerum species,. quibus. credimus .
Qui negat ' sed' nihil aliud invenio , per
quod cogitationem reganis. His veritas mihi vestigiis sequenda est : certiora non habeo iaΗaee ut quam diligentissime aestimem ,. operam dabo, nec cito illis assentiar . Sic enim in praelio potest accidere, ut telum meum in commilitonem manus dirigat j aliquo e rore decepta; & hosti, tamquam meo, ya eam . sed hoc & raro accidet, & non vitio, meo: cui propositum est hostem serire , ei vem dese idere . Si sciam ingratum-esse, non dabo beneficium . At obrepsit , at imposuit. nulla hie culpa tribuentis est , quia tamquam grato. dedi . Si promiseris , inquit, te datu-rtim beneficium ,. & postea ingratum esse sei
ris,. dabis , annona. si facis , stiens peccas: das enim ν eui non, debes. . si. negas hoc modo peccasu quia 'non. das ei, cui promisisti. Secta vestra hoc loco titubat, & illud
superbum promissum , numquam sapientem facti sui poenitere , nec umquam emendare quod fecerit , nec mutare consilium . Non mutat sapiens.consilium , omnibus his manentibus quae erant , cum uimeret. Ideo numquam illum poenitentia siibit: quia nihil melius illo tempore fieri potuit, quam quod factum est: nihil melius constitui, . quam quoaconstitutum est . Ceterum ad omnia cum exceptione veniet , si nihil inciderit quod impediat: ideo omnia illi silccedere dicimus, α nihil contra opinionein accidere, quia Prae-.ι V inti
490쪽
simit animo posse aliquid intervenire , nuod destinata prohibeat. Imprudentium i-sa fidueia est, fortunam sibi spondere : sapiens utramque partem eius cogitat . scit quam tum laeeat errori, quam incerta sint hum na, quam. multa consiliis obstent . ancipitem rerum ae lubricam sortem sitspensus quitur , & consiliis certis incertos eventus.
Exceptio autem , sine qua nihil destinat , nihil aggreditur, & hie illum tuetur. CAP. XXXV. Promisi beneficium , nisi fi quid incidisset , quare non deberem dZ M. Quid enim, si quod illi pollicitus sum , patria sibi me dare iusserit φ Si lex lata mxit , ne id quisquam faetat , quod ego me amico meo facturum promiseram . Promisi tibi filiam in matrimonium. postea peregrinus apparuisti: non est mihi cum extraneo connubium. Eadem lex me defendit , quae vetat. Tune fidem fallam , tune inconstantiae crimen audiam , si cum omnia eadem
sint, quae erant promittente me , non Praestitero promissum. alioquin quidquid muta tur , libertatem iacit de integro consule i, ει meam fidem liberat. Promisi advocati
nem : postea apparuit peri illam causam praejudicium in patrem meum quaeri . promisime Peregre una exiturum i sed iter infestari latrociniis nunciatiir . in rem praesentem venturus sui: sed aeger filius , sed puerpera uxor tenet. Omnia esse debent eadem, quae fuerunt cu' promitterem , ut promittenti Ssdem teneas. Quae autem major fieri mutatio potest, quam si te malum virum, & in gratum comperit quod tamquam digno dabam . indigno negabo, & irascendi quo gue caussam habebo deceptus. CAP. XXXVI. Inspiciam tamen, & quam tum se de quo agitur dabit mihi conilium promissae rei modus. Si exiguum est, dabo et non quia dignua ea, sed quia Prom,