장음표시 사용
511쪽
caesis perfusi cruore cognato , urbem sebis rectis intrate vexillis. Obmutescat inter militaria signa libertas; & ille victor, pacator que gentium populus, remotis procul bellis. omni terrore compressis , intra muros obseGsus, aquilas suas horreat. HCAP. XUI Ingratus est Coriolanus e sero & post sceleris poenitentiam pius . posuit arma , sed in medio parricidio posuit . In gratus Catilina. parum est illi capere patriam, nisi everterit, nisi Allobrogum in il Iam cohortes immiserit, & trans Alpes accitus hostis , vetera & ingenita odia satiaverit , ac diu debitas inferias Gallicis bustis duces Romani perseiverint. Ingratus C. Marius, aleonsulatum a caliga perductus: qui nisi Cimbricis caedibus Romana funera aequaverit , nisi ei vilis exitii & trucidationis non tantum dederit signum, sed ipse signum fuerit , parum mutatam ac repositam in priorem locum fortunam suam sentiet. Ingratus L. Sylla : qui patriam durioribus remediis quam pericula erant , sanav t. qui cum a Praen i ina arce, usque ad Collinam portam, pe sanguinent humanum incessisset, alia edidit in urbe praelia, alias caedes: legiones duas, quod erudele est, post victoriam; quod nens, post fidem, in angulum eongestas conis trucidavit, & proscriptionem commentus e strdii magnis ut qui civem Romanum occidis set, impunitatem , dc pecuniam , tantum non ei vicam acciperet . Ingratus Cn. Pompeius : qui pro tribus consulatibus, pro triumphis tribus, pro tot honoribus, quos ex maxima parte immaturus invaserat , hanc gratiam reipublicae reddidit, ut in possessi nem eius alios quoque induceret , quasi potentiae suae detracturus invidiam , si quolnulli licere debebat, pluribus licuisset: dum extraordinaria concupistit imperia, dum Pro. vineias, ut eligat , distribuit, dum ita πω
512쪽
umviris renap. ut tamen in uia domo duae partes essent , eo reaegit Populum Rom. ut salvus. esse non fascio servitutis. Ingratus ipse Pompe3i hostisae victor , qui a Gallia Germailiaque heia
Inm in urbem circumegit ἡ &ille plebicola, ille populatis, castra in circo Flaminio po- propius quam Porsenη suerant . Tena..peravie quidem ius crudelitatemque victoriar. quod dicere solebat , pustriit : nemrnem occidit nisi armatum . inlid ergo est rCetera. arma mientius exercuerunt , . iaciatu
tamen. aliquando abiecerunt : hic gladium, cito condidit , numquam posuit . Lngratus Antonius in dictatorem Rum , quem Iure caesum pronuntiavit , interetectore1que ejus in provincias & imperia dimisit, patriam vero proscriptionibus, 'incurrionibus , bellis 1 ceratam , post tot naala ,. destinavit, R manis quidem regibus .r ut q' Achaeas khodiis, εο plerisque urbibus claris Ius I
tegrum, libertatemque cum immunitate reddiderat, ipsa tributum spadonibus pendereri CAP. XVII. Defiei et dies , equmeri
sem ingratos, usque in ultima patriae exitia. AEque immemum enit , si percurrore empe -το , ipsa respublica quam ingratian OstLmos ac devotissimos sibi, fuerit . quamque non, minus sepe peccaeverit , quam in a P I Re
catum est . Camillum in exilium milite vionem dimisit. exulavit post Catilinam cero, diruti eius penates, dir 'tλ, quidquid vitior Catilina fec1uet.
etiIius innocentiae pretium tulit in. Asia. la. tere r Catoni populus Romanus praeturam Negavit, consulatum pernegavit. Ingrati ν Hice sumus . se quasque interrogeE: nemo non alis em queritur ingratum : Aequb nompotest fieri , ue omnex querantun ω nisi, sue xendum est de cimtamus. OmneRem ingra
513쪽
ygni omnes , & timidi omnes , illi in pr1mis qui videntiar audaces . Adjice , & an hi tiosi omnes sunt , & impii omnes . seflnon est quod irascaris . ignos e illis: omnes
insaniunt. Nolo te ad incerta revocare, ut dicam , Quam intrata sit juventus , vide. Quis non patri stio supivmum diem, ut innocens sit, optat ut moderatus, expectat 'ut pius, cogi at quisive uxoris o-vtimae mortem timet , ut non computet pCui rogo litigatori desen , tam magni beneficii, ultra res proximas , memoria durais
vit/ Illud in consesso est . quis sine querela moriture quis extremo die dicere audet: Visi , quem dedera3 cursum fortuna , . peragi φ .
quis non recultans , quis non gemens exitpAtqui hoc ingrati est , non esse contentum
praefato tempore . Semper pauci dies erunt, si illos numeraveris . Cogita, non esse summum bonum in tempore . quantumcunque
est, boni consule . Ut prorogetur tibi dies
mortis , nihil proficit ad selicitatem: quois niam mora non fit beatior vita, sed longiori Quanto satius essi, gratum adversus perce
pias voluptates, non aliorum annos computare , sed suos bene aestimare , & in luero ponere Hoc me dignum iudicavit Deuse hoc saris est. Potuit plus f sed hoc quoque beneficium est. Grati simus adversus deos, grati adversus homines , grati advorsius eos, qui nobis aliquid praestiterunt ; grati etiam adversus eos qui nostris praestiterunt. CAP. XVIII. In infinitum , in quis , me obligas, cum dicis, & nostris. itaque pone aliquem finem . Qui filio beneficium dat. ut dicis , & patri eius dat.' primum unde, quo, quaero. Deinde illud utique mihi M. terminari volo a si Se patri beneficium da. tur, numquid φ fratri mam quid & patruo numquid avo ' numquid uxori , & socero φ
514쪽
a te mihi , ubi debeam desinere et quousiue personarum serieni sequar . Si agrum tuum coluero, tibi beneficium dedero: si domum
tuam ardentem restinxero , aut ne cadat exiseepero , tibi beneficium non dabo λ Si servum tuum servavero , tibi imputabo : si si tum tuum servavero , non habebis beneficium meum fCAP. XIX. Dissimilia ponis exempla rquia qui agrum meum colit , agro beneScium non dat, sed mihi: & qui domum meam , quo mimis ruat fulcit , praestat mihi . ipsa enim domus sine sensii est. Debitorem me habet, quia nullum habet . Et qui agrum meum colit, non illum , sed me demererivnit. Idem de servo di eam . mei mancipiixes est, mihi servatur: ideo ego pro illo debeo. Filius ipse beneficii capax est . itaque ille accipiti ego beneficio laetor. contingor , noti obligor . Velim tamen; tu qui debere non putas, respondeas mihi: filii bona valetudo , selicitas , patrimonium , pertinet ad patrem ς felicior laturus est , si salvum habuerit filium: infelicior, si amiserit Quid ergo λ qui & felicior sit a me , dc infelicitatis
maximae periculo liberatur, non accipit beneficium ' Non , inquit . quaedam enim in alios conseruntur , sed ad nos usque permargiant: ab eo autem exigi quidque debet , in quem consertur: sicut pecunia ab eo petitur, cui credita est, quamvis ad me illa aliquomodo venerit. Nullum beneficium est, cuius commodum non & proximos tangat , nonnumquam etiam longius positos . Non quaeritur, quo beneficium ab eo cui datum est, tranMeratur, sed ubi primo collocetur
a reo tibi ipse & a capite repetitio est . Quid ergo i oro te, non dicis , filium mihi donasti, & si hie perisset, victurus non sui f pro eius vita beneficium non debea , ciua Y1tam tuae praesera i Etiamnum cu
515쪽
ssum tuum servavi , ad genua procumbis , diis vota ilvis , tamquam ipse servatus. ID Iar voces exeunt tibi: Nihil interest, mea ait
me servaveris'. duos servasti t imo me masgis . Quare ista dicis, si non accipis benemetum p quia & si filius meuli pecuniam mutuam sumpserit, ereditori numerabo 1 noa
tamen ego debuero. quia etsi filius meus in adulterio deprehensiis erit, erubescam, nomino ego ero adulter . Dico me tibi obligatum pro filio : non quia sum , sed quia: volo me offerre tibi debitorem voluntarium. At pervenit ad me summa ex ineorum itate ejus voluptas, summa utilitast, & orsitactis gravissimum vultius estiiri . Non qua inritur nunc, an profueris mihi , sed an beneficium dederis . prodest enim de animaIEt lapis , dc herba r nee tamen benefici uuae dant, quod numquam datur, hi si a volem te . Tu autem non vis patri, sed filio darerre interim , ne nosth quidem patrem. Ita, que eum dixeris, Patri ergo beneficium noludedi, filium eius servando 3 contra oppone,
Patri ergo beneficium dedi , quem non novi , quem non cogitavi ς Et quid , quod aliis quando evenit , ut patrem oderis , filium-
ferves: beneficium ei videberis dedisse, cui tune inimicissimus eras, cum dares' Sed ut dialogorum altercatione seposita , tamquam Iurisconsultus respondeam , mens spectanda est dantis. Beneficium ei dedit, cui datum voluit. Sicut si in patris honorem feeit, P ter accepit beneficium e sic pater beneficio in filium collato non obligatur, etiam si fruitur. Si tamen oecasionem habuerit, v let 8t ipse maestare aliquid : non tamquam klvendi necessitatem habeae , sed tamquam incipiendi caussam . Repeti a patre benefi-eium non debet: si quid pro hoc benigne faeit , iustus , non gratus est. Nam illud finia Ei uis potest: si patri do beneficium, &ma
516쪽
m, & avo, & avunculo , M liberis , M tinibus , & amicis , & servis , & patriae . Ubi ergo beneseium incipit stare t sorites. innim ille inexpi suis subist cui dissicile estimo dum initispere, quia paullatim surrepit, α non de utut serpere . Illud, solet, quaeri et Tratres dim dissident. si alterum dem beneficium ei qui fratrem invuum non
Hriine molesse laturus est y Non est dubium , ruin, ianςscium sit etiam invito prodesse rciit non dedit beneficium , qui iuvis pro
Ois Benescium , inquit , vocas . quo ηle offenditur , quo torquet Mulia beneflcia tristem frontem & a .ram habent, quemadmodum secare & urere ux sanes , α vinculis coercere Non est spectandum an doleat quis beneficio accepto: sed ani gaudin re debeat. Non. est m/lus. denarius , quem. harbarus & ignarus sermae publicae reiecit .
Menescium & odit , 3c accepit: si modo id: vrodest , si is qui dabat, ut prodesset dedit.
Nihil refert an bonam rem malo animo uuia . accipiat , Agedum , .hoe in contrarium veriste . odit fratrem uium , quem illi expedit habere . hunc Oecidi non est beneficium , quamvis ille dicat esse , & gaudeat . Insidio-sssime nocet, cui araciae aguntur pro injuria. video. Prodest aliqua res , & ideo beneficium est: nocet, de ideo non est beneficium. Ecce, quod nec prosit, nec noceat , dabo: c tamen benescium est . Patrem alicujus in litudine exanimem inveni, cor S e uS
sepelivi .. nec illi profui quid enim illius.
Intererat, quo genere dilaberetur nec fi lio. viiid enim per hoc commodi accessiti Lu i Dieam quid consecutus sit ri ossicio seis lenni & nece lario per me iunctus ps ... Prae stiti patri eius, o Nd ipse praestare voluisse necnon & debuisset .. Hoc tamen ita beneficium est,.st con insericordi e diminiani lati. dedi,
517쪽
gedi, ut quod l=bet cadaver absconderem : sed fi corpiis agnovi , si filio tunc hoc praestarenae cogitavi. At si terram ignoto momm inieci, nullum habeo hujus officii debitorem. in publicum humanus. Dicet aliquis, iideantopere quaeris , cui dederis beneseium, tamquam repetiturus aliquando Sunt qui nunquam iudieant esse repetendum, &haseatis fas inerunt. Indignus, etiam repetenti 'non
reddet dignus, ipse per se referet. Praeter ea si bono viro dedisti , expecta . ne isti νiam illi facias appellando , tamquam non filisset sua sponte redditurus . s malo viro dedisti , ser. Beneficium verbo ne corrupe ris, creditum faciendo . Praeterea lex Muod non jussit repeti , vetuit rida sunt 'ista . quam diu me nihil urget, quam diu'sorium, nihil cogit , petam potius beneficiuni quam repetam . sed si de salute liberorum agitur, si in periculum uxor deducitur , si patriae fatus ae libertas mittit me etiam quo ire noulem , imperabo pusiri meo , dc testabor omnia me fecisse , ne opus esset mihi auxilio hominis ingrati . novissinie recipiendi beneficii necessitas, repetendi ver undiam vi cet . Deinde , eima hono viro beneficium do, sic do, tamquam numquam repetiturus, insine cesse suerit. iCAP. XXI. Sed lex , inquit , non perimittendo exigere, vetuitis Multa legem nota habent, nec actionem .s ad ' quae consuetudo
vitae humanae, lege omni valentior, dat aditum. Nulla lex jubet amicorum secreta non eloqui, nulla lex fidem etiam inimico praeis stare. Quae lex ad id praestandum nos quod alicui promisimus , alligat Querar tameticum eo qui arcanum se monem non continuerit , & M-idatam , nec servaram im dignabor. Sed ex beneficio , inquit, crediatum lacis. Minime. non enim exigo , sed repeto: & ne repeto quidem, .sed admoneo
518쪽
Ne uItima quidem neeellitas in hoc ager, Ut ad eum veniam, cum quo diu mihi tu ctandum sit. Qui tam ingratus est , ut illi non sit satis admoneri , eum transibo, . ne dignum iudicabo , qui gratus esse cogatur. Quomodo faenerator quiadam debitores non appellar, quos scit decoxisse, &in quorum pudorem nihil superest, quod pereat: sic mgo quosdam ingratos palani ac pertinaciter praeteribo, nec ab ullo beneficium repetam, nisi a quo non ablaturus ero , sed receptu,
. CAP. XXII. Multi sunt , qui nee nega
re sciant, quod aeceperunt, nec referre: qui nec tam boni sunt quam grati, nec tam maeli quam ingrati , segnes & tardi, lenta n mina, non mala. Hos ego non appellabo . sed commonefaciam , & ad ossicium aliud a gentes edueam , qui statim mihi se respondebunt: Ignosce , non mehereule scivi hoc e desiderare , alioquin ultro obtulissem . Rogo ne me ingratum existimes. memini quid mihi praestiteris . Hos ego. quare dubitem , ac sibi meliores & mihi saceret Quemcunque Potuero peccare prohibebo , multo margis amicum, &ne peecet, δέ ne in me PO risumum peccet. Alterum, illi beneficium do, si illum ingratum esse nore patior nec
dure illi exprobrabo quae praestiti, sed quam
Potero mollissime , ut potestatem reserendaegra ae Iaciam , renovabo memoriam ejus s& pexam uescium : ipse me repetere in Militat - Aliquando utar verbis durioribus , si emendari illum speraevero posse .. nam defloratum propter hoe quoque uon exagitabo .
ne ex ingrato inimi una faciam. Quod si ad monitionis quoque suggillationem ingratis.r mutimus , segniores ad reddendae beneficia. Dciemu&. ossiam vero sanabiles. & qui err boni pomini, si quid illos momorderit, orare Paciemur adauinitione sublata quae
519쪽
& pater filiuni aliquando correxit, &uxor maritum aberrantem ad se reduxit, & amr cus languentem amici fidem erexit. CAP. XXIII. Quidam ut expergiscantur non feriendi, sed commovendi sunt.' eodetri modo quorundam ad reserendam gratiam fides non cessat, sed languet . hane perveli mus. Noli munus tuum in injuriam verim re . iniuria est enim, si in hoc non repetis,
in ingratus sim. Quid si ignoro , quid desi,deres ρ quid si occupationibus districtus, MIn alia voeatus, occasionem non observavi fostende mihi quid possim, quid velis. Quare desperas , antequam tentas 3 quare Properas & beneficium, & amicum perdere ρ Unde scis, nolim, an ignorem , an animuS,an acultas desit mihi λ experire. Admonebo ergo , non amare, non palam, sine convicior se . ut se redisse in memoriam , non reduci putet .
CAP. XXIV. Caussam dieebat apud dium' Iulium ex veteranis quidam , paullo
violentior adversus vicinos suos , & caussae Iu emebatur. Meministi, inquit, Imperator In Hispania talum te torsisse , circa Sucro nem cum Caesar meminisse se dixisset: Memanaui quoque, inquit , sub qiradam arbove minimum umbrae spargente , cum vellex residere serventissimo sole a & esset asperrimus locus, in quo ex rupibus aeutis, unica. 1lla arbor eruperat , quemdam ex commilitonibus penulam suam substravisse i Cum di. Milet Caesar , quid ni meminerim r. & quidem siti confectus; quia impeditus ire ad sonistem proximum non poteram, repere manibus volebam , nisi commilito , homo sortis, ac Hrenuus , aquam ivihi in galea sua attu-1iIset . Potes ergo, inquit, Imperator ,
gnoscere illum hominem, aut illam galeam Caesar ait, se non posse galeam agnostere,
520쪽
hoc iratus, quod se a cognitione media ad Veterem fabulam adduceret ia Tu utique ille non es. Merito, inquit, Caesar me non gnoscis . nam cum hoe famam est integer eram . postea ad Mundam in acie oculus mi.
hi estossus est, Se in capite lecta ossa. Nee galeam illam si videres, agnosceres machaeora enim Hispana divisa est . Vetuit it Ii eκ- hiberi negotium Caesar : & agellos, in aut
hiis vicinalis via, caussa rixae ae litium sum rat, militi sim donavit.
CAPυ XXV. Quid ergo n repeteret
beneficium ab Imperatore, cuius memoriam multitudo rerum eonfuderati quem fortuna ingens, exercitus disponentem , non pariubatur singulis militibux oceurrere Non est hoc repetere beneficium , sed resiimere honoloco positum, & paratum .'-ast quod tamen ut sematur, manus porrigenda est. Repetam itaque, quia hoc aut necessitate facturus ero , aut illius caussa, a quo repeWm . Tiberius
Caesar inter initia dicenti cuidam , Meministi, antequam plures notas familiaritatis voreris proserret: Non memini, loquit, quis suerim. Ab hoc nedum esset repetendum beneficium , optanda erat oblivio . MersabΡtur omnium, amicorum.& aequamim notio
etiam, & illam selain praesentem sortunam sitam adspici, illam tam cogitari ac narrari volebat . inquisitorem habebat, vererem amicum. Magis tempestive repetendum est
beneficium,quam petendum. Adhibense ve
horum moderatio, ut nec ingratus possu di Psimulare . Tacendum & expe*ndum , si, inter sapientes viveremus: & tamen sapienti. bus quoque indicare meliustiuinet, quid rerum nostrarum status posce et . Dens , quorum notitia nulIa res effugit, rogamus &illos vota non exorant, sed admonem. Diis quoque , inquam Homericus ille sacerdos