장음표시 사용
161쪽
externa cubiti tota cutis fusca erat ,
pilis pollicem cum dimidio longis hirta Sapon prius perstiaato loco , novacula
abraserunt, dum novem annos nata seret;
sed mox locum abrasum occupabat densum pustularum agmen , totum brachium inflammabatur quam validissime , non sine gangr.ela; instantis metu idoneis remediis sedato hoc malo , recreverunt pili , mansit deforme illud imaginationis maternae vestigium, quod postea patiente ferre
maluit, quam novam curam rentare.
Vellem rogatos illos viros, qui meam in his credulitatem ridebunt , an putent se intelligere plurima alia mirabilia, quae in generationis opere feri certo novimus. Dicant causas, quae tuba sallopianas pendulasin libere fluctuantes erigunt. fimbrim explicant , variis applicanici explicent
cur uterus suscepto masculino semine conceptu facto, crescere incipiat in omnem diniensionem' cur menstrua non prodeant λcur excus stet decrescat uterus , increscant mananiae' Quomodo scelus nectatur
ῆin umbilicali ρ Quomodo nascatur placentam se alligat utero λ c Credo arduum fore subtilissimis etiam philosophis, ut
demonstrent nexum cause cum his flectis,
quos tamen revere existere nemo negabit.
Nec meliori iure ergo Genus maternae imaginationis in cetum negare licet ob hanc rationem , quia non intelligitur modus, quo haec cetu mutatio fieri posset .. Praecedenti paragrapho dictum fuit,. illo tempore , dum paroxysmus pilepticus adest, encephalon aisci adeoque minime nurum videri poterit, si illa , quae encephalon dunt , pilepsiam etiam producant frequentissime . In vulnerum capitis historia pluribus locis probatum fuit, ahesione encephali per instrumenta vulnerantia, a contusione valida capitis pariter,
convulsiones pessima productas fuisse isti etiam a sola effusione sanguinis in cavo, cranii; multo magis, si sanguis , vel alii effusi humores, mora inagnatione in
acrem rodentem chorem denegaverint . Verum in omnibus illi casibus causa vi lenta vulnerans , vel contundens , capiti applicata suerat. Contingit autem .seims . , absque talibus causis praegressis, α
cavo calvaria accumulari humores , qui vel mole premere vel acrimonia acquisita encephalon laedere, sicque hunc, o citin
producere posunt. In cadavere e sile lici colluviem talem aquosam invenit in cavacranii Piso e . O COHE. Amor is a
& inprimis versus posticam capitis partem Drelincunius plurium pilepticorum insantum calvarias disse ruit, & ventriculos ant riores, sero flaventi acri turgidos. reperit.
In ebrioso viro, pilepsia exstincto, gelatinam flavam copiosam inter duram matrem vidit. Potu Academ Roxale des Sciences 7os. His pag. 62 in cadavere juvenis epileptici inte calvariam .diram matrem pituitam albam spissam obse vavit : ipsa autem dura mater tumida
simili quasi pituita madens , vix ab illa
distingui poterat, neque cranici videbatur adhaerere , nisi huius pituitae ope . Imo Hippocrates CDe Morbo Sacro . I. . 6. Tom. I o. p. 478. O seq. talem pituitam videtur pro sola causae epilepsiae habuisse
diuturnum hunc morbum ideo incurabilem pronunciavit, quia encephalon er diturin colliquatur a pituita, per moram nempe acriore reddita
TERNi. Ubi de morbis ossium antea agebatur , tetrum fuit ad 3. 4'. quandoque latentes ob causas tumore tales osseos excrescere . Si hoc in capite interno fiat comprimetur a tali exosto encephalonci. s acuta figura fuerit talis excreicentia, facile patet, quam enormia mala inde fieri debeant . Vidi tale sceleton, in quo nullum sere os erat, quin acutis ejusmodi osseis prominentiis hirtum foret . Sed similia in cavo calvariae fuerunt observata. Vidit D lis otio Trailhcimplet de Chirur te Tom. 2. p. OS duram matrem illo loco , ubi falcem sormat , osseis talibus aculeis asperam , ita cadavere iuverais, qui per octodecim annos epilepsia laboraverat. Sic autem eminebant illi aculei, ut piam matrem laedere pungere potuerint . Raram hanc observationem Academiat RGgiae scientiarum trant misit, in cujus hist ri etiam habetur Uan. I7 I. I .p.ῖ6. . Invenit tamen in eodem cadavere ventri
162쪽
culos cerebri sero extravasato plenos Postea celeberrimus Hianauta in adulto ho. mine , pariter pileptico, similia spicula ossea invenit insta Jnum longitudinalem superiorem, qua cerebrum punxerant Ibid. Pan. 1774. Fis p. q. 6o. Et in cadavere iuvenis epileptici inventum fuit intra ipsum cerebellum os irregularis figurae quod longitudine pollicem, latitudine vero dimidium pollicem , aequaret Ibid. Jan.
vum semper plenum est naturaliter, unde, abscissa post mortem , calvariae olla non facile iterum adaptari potest , quia ence- Phalon osse coercente liberum exsurgit dum ergo, intropressa calvaria, minuitur ejus cavum , ncephalon om primitur
unde epilepsia is plura alia mala fieri poterunt , uti ad g. 67. dictum
fuit. A TLLATINUAM IINUUM ENOSORUM NATURAM . Ut functiones cerebri recte perficiantur, requiritur expeditus motus humorum per arterias, & reditus eorundem per venas Sinus autem venosi quasi diveristicula quaedam sunt, in quibus sanguis cotiligi possit, retineri, saltem per aliquot
momenta, dum per tussim risum nixum validum, impeditur iber sanguinis motus ex corde dextro per pulmonem , adeoque Qvenae iugulares se commode evacuare nequeunt debent ergo illi sinus utcumque cedere posse i ergo in cartilaginem obdu-xuerint , distendenti sanguiyi cedere nequeunt inflexiles, simulque tune crassescere solet substantia sinuum in cartilaginem, rata, adeoquein minuitur sinuum cavitas: utroque hoc modo turbatur facilis reditus sanguinis venosi ab encephalo. Talia autem impedimenta reditus sanguinis venosia capite in cadaveribus Epilepticorum deis prehensa fuerunt Bonet. Sepuler. L. I. Ses. xa Tom. r.ρGr. 92. . FRAGΜENTA , spiNλsvκ e. Si enim tuta osse spicula', enata ex durae matris
processibus irritando, pungendo cer brum, pilepsiam producere potuerint, uti statim dictum fuit, idem et, si post vulnera capitis, validasve contusiones, aspera fragmenta ossis, vel instrumentorum vul.
nerantium partes relicti , similem irrita. tionem secerint. De his autem dictum fuit in vulnerum capitis historia ARGENTUM ivvM c. Notum est quod arcentum vivum satis facile bibula venarum oscula ingrediatur , in superficie externa interna corporis disposita, in. primis si subtilissime divisum fuerit. Experiuntur lio illi , qui metallis inaurandis operam dant, Wigne argentum vivum quocum hoc artillatum peractum fuit, in
auras difflant. Sic enim argentum vivum, vi ignis adeo divisum , ut in aere volitare possit, una cum aere inspirato hauriunt, tremore membrorum, paralysi,
epilepsia, tape corripiuntur . Eadem mala contingunt illis, qui in i inis argenti vivi versantur,m inprimis his, qui ignis vi ex
minera sua argentum vivum excoquunt Postquam uis Venereae cura per inunctiones argenti vivi tentata fuit, saepe imprudenti consilio ab agyrtis magna copia unguentorum mercurialium applicabatur, numerosissima observata docuerunt similia mala contigisse miseris talibus, ae prius recensita suerunt . Imo constitit argentum vivum, humoribus circulantibus mistum, miram mutationem corpori inducere de qua re postea in Capit si de MVenerea dicetur sed Trequenter elabi ex vasis, colligi stagnare in ossium ellulosis recessibus ibique pondere suo, membranas sensiles premendo distrahendo
dolores molestissimos, tota vita pertinaciter manentes, producere . Si Mathiotas
Aphrodisiae p. 268 observavit, ex osse cruris corrupto ominis; qui decies a diversis empiricis inundius fuerat, argentum vivum non semel emanasse. Aliquoties&taelia ossa calvariae vidi, in quorum diplo argenti vivi globuli manifeste appa. rebant: Nec repugnat, in ipsa cava iace. phali argentum vivum sic eructari posse in summa mala producere. Cum autem epit psi satis frequenter observata suerit, sequi imprudentem applicationem argenti vivi, a quidem in hominibus nunquam ante huic morbo obnoxiis, in quibus nulla alia epilepsiae causa severo etiam examine detegi potuit, patetis hanc morbi causam retia quis adnumerari posse. IDEM
163쪽
In ΕΜ CEREBRuΜ AFFECTUM MALE C. Illae causae, quae hoc numero hactenus recensitae fuerunt, omnes sunt tales, ut irritando, rodendo c. , crebrum laedendo, hunc morbum fecerint. Verum inflammatio
eundem effectum praestare poterit, uti facile patet ideoque in phrenitidis historias. 77 .
convulsiones numerantur inter illa mala,
quae pessimam phrenitidem sequi solent ;&g. 77s patuit, in cadaveribus hoc morbo desunctorum non tantum inflammationes in capite interno repertas suisse, sed Minflaminationis seque lac, abscessus nempe, sph celos, lacres rodentes liquores; quae singula certe sufficiebant, ut ante mortem epi-lepsiam producerent. Si bonum pus, post validam contusionem collectum sub cranio, potuerit producere sortissimam pilepsam, ilico levatam, dum perterebrato crani exitus conciliabatur purisia Amite Traityrem-plet de bim .Tom. a. p. 387. c.' facile intelligitur , pure acriorem longe saniem corruptam pejora adhuc mala sacere debere. Verum illud pus haerebat inter cranium &duram meningem , adeoque premendo mole
sua, vel irritando, nocuerat tantum, nondum ad ipsam cerebri substantiam penetrans. Si ergo caries nata suerit in ossibus cranii, corrupta sanies ex affecto osse depluens inmeninges cerebri epilepsiam sacere poterit; qualis casus apud Non tum CPpularet Anat. L. I. Sest. I 2 T. I p. 272. legitur de iuvene, qui post diuturnum capitis dolorem vehementissima corripiebatur pilepsic, cujus tertio paroxysmo exstinguebatur . Aperta calvari , inveniebatur os occipitis juxta
cerebellum carie exesum, ita tamen ut ex-rerna calvariae lamina adhuc integra mansisset unde , nudato cranio, in externa
eius superficicie nihil mali detegebatur . Si
graves odores , ut monet Aretaeus me causo sign. morb. acut Lib. I. c. s. p. I. y epi-lepsiae paroxysmum renovant, quant m
gis hoc faciet cariosi ossis pessima racedo ipsum encephalon immediate afficiens, dum
hoc putridum tegmine osse cranii coercetur, ne extrorsum difflari possit. Gumm,ta autem Venere solent frequenter ossa quibus insident , corrumpere caries vel si intra ranium ha reant, premendo molesua encephalon , nocere possunt de quibus
postea in Capitulo de Lue Venerea dicetur. Atra vero bilis , soluta, mota , si ad
cerebrum venerit, cum simul tunc magnam acrimoniam habeat, frequenter hunc Orbum producit; sed pessimum,in plerumque cito lethalem, uti postea ad . I Io .dicetur.
HA AUTEM CAusA IuvANT OΜNIAinc. Verum illae causae, hactenus recensitae, non semper praesentem sistunt hunc morbum saltem non omnes Lintervallum inter par
xysmos hujus morbi est,is , uti antea dictum fuit, saepe satis longum Manet ergo illa causa praedisponens, licet non renovet paroxysmum, nisi vel augeatur ipsa, vel nova alia causa accedat, quae , priori juncta , paroxysmum pilepticum producit Videmus autem , antiquis jam innotuisse latentem illam dispositionem pilepticam quae silere posset diu is dein improviso emergere. Hinc Legislatori Plato de Legius
L. II. T. a. p. pi 6. yposuit , licere emptori restituere servum, quem emerat, nescius, illum huic morbo obnoxium esse, tum in aliis morbis latentibus, nec vulgo gnitis, spatium sex mensium pro termino restitutionis statueret, integrum annum concessit, si morbo sacro laboraret probe enim gnarus erat , longa talia intervalla inter hujus morbi insultus quandoque inveniri Minus sorte aequus videtur suisse medicisin gymnastis, dum hoc restituendi servos en to jus illis negaret, credens illos arte sua& experientia detegere posse latentem illam diathesin i cum tamen certum sit
peritissimos Medicos in hac re alli posse, dum in illic, qui diu a paroxysmo liberi
sunt, intermedio tempore nullum saepe tagnum laesae sanitatis apparet. Videtur a tem in more suisse antiquitus , ut servos venum expositos gagatis lapidis nidore e plorarent emtores, ut detegerent, an Epialepsiae obnoxii forent . Nidore hujus sunt migii insultum epilepticum excitari, Aretaeus Loco citato monuerat , Apuleius Apolog prim pro se iis Tom. a. p. δύο. . magiae accusatus, dum causam suam ageret, habet sequentia : Quod si Agni Ἀμtarem caducum dejicere, qui Ostis uis carimine cum incensus gagates .it is, At V iti uicos Ieg pulchre O facile unc morbiam e se m cuiuo odore etiam in venaliti liti a
164쪽
Observatum jam fuit , quod insultus
epilepticus recrudesceret in praedii positis ad hune inorbum , si humorvi cui=ia vel impetus versus caput , augeren cur
quo imprimis fit a sequentibus. PLET MORA . Quid ple thora sit,in signa, quibus praesens cognoIc poma, antea ad
I. Io6. dictum suit. Ad g. roio. I. data sestr tio, quare lethora enceptiali unetiones prae reliquis turbet. Dum osse aculei, ex dura matre enati, pungebant piam matrem cerebrum suppositum, tanto plus debebant nocere , quanto magis urgeret diastenta in vasis suis pia mater . Sed tu cortice cerebri naturaliter sanguis ruber non
adest , hinc in lethora turgent imprimis
piae matris vasa sanguinea, Qtanto validius premuntur illis aculeis eminentibus unde miser homo evabuur valida sanguinis missione, per quam depleta vasa tu,
His. p. sp.J. Neque tantum lethoraci sti causae excitantis agit , sed videtur sola quandoque evissimam pilepsiam, Scsubito lethalem, producere. In nobili iuvene octodecim annos nato athletici habitus, lethorici, hoc vidit Carolus in sincuritas tonet S u M. Auruom. Lib. s. Sin. q. Tomo Iop. st post lautius enim prandium dum se pita ludo accingeret, concidit epilepticus sanguine tamen naribus fundens Hicet autem efficacia tentarentur auxilia, novis insultibus crebris intra sp cum sedecim horarum periit . Frigidis fima autem vasa sanguinea encephali sanguis extravasatus in ranio reperta
poris validum, per calorem aeris dichim, videmus manifeste omnia vasa sanguinea
plus distendi , licet copia sanguἰnis per mlum vel calorem non augeatur, sed rare-
stant humores: hinc similem effectum haec praestare possunt, ac nimi abundantia boni unguinis. in lethora. Quantum in hominibus bene potis nitentur vasa sanguine latis notum est εἰ a bla ebrietate leth lem convulsionem fieri, nisi febris corri-yuerit, notavit Hinocrates s uti alia occa-
sione ad I. 338. monuici non mirum ergo in pra dispositis inde renovari paroxysmum Epileptici tamen generosos potus saepe ainant, quia ab insultu rei urgentes se adeo debilesis languidos sentiunt. Epularum aute in luxus duplicem ob causam nocet ,
quia copioso chylo crudo sanguini aD suis, augetur subito fluidorum moles is
quia ventriculo admodum distento magis turgent vasa sanguinea superiorum corporis partium isti alia occasione ad . Iolo. r. . . explicatum fuit. Unde etiam frequenter contingit , pilepticos solemnia convivia foedare morbi sui paroxysmola posteaque pudibundos hominum consortia fugere, in pessimam melancholiam incidere. VLvus. Si considerentur illa, quae coitus tempore in viro contingunt , aliquas militudo cam pilepsia videtur adesse Absque voluntatis imperi musculi erectores penis tendunturi totius enim rigent invitigetiam , dum in aliis, quovis pretio hoc
redimere volentibus , 18accidi mutent sed, vera convulsione semen exprimitur H. Oreb Institur. U. g. 6s7. , illo tempore oculorum acies obnubilatur hinc putres in amore ocellos dixerunt Poetae zpaulo post totum corpus resolvitur clanguet; ita ut seroci:smus, oestroque Venere sere furens taurus post coitum langueat mansuetus. Uti frequentes pilepsiae par xysmi omnes unctiones cerebri laedunt, tandem omnino delent, lethali apoplexia, sic, similes enectus ab immodica venere natos fuisse, ingens observationum practicarum numerus docet. I in confiitit ab imprudenti licitae etiam Veneris usu epi-lepsiam secutam fuisse mers Obs iv. M aev8. p. g. 76. . Omnium autem maxime hoc metuendum est in illic, qui ante. huic morbo obnoxii fuerunt; contigisse novi,
quod talis primas conjugalis ledii delicias epileptico insultu cedaverit . Non sine
ratione Ueteres ergo. dixerunt σου συνουσια ει ναὶ α μιλι QUM . Hippocratem quidem
hoc dixisse voluit Atilias Getiitit με .Atris. Lib. I '. c. a. p. 6 F. , apud quem leguntur sequentia : HIPPOCRATES atii ni, Eiυinia vir scisntia , de coitu Venere ita exi sιmabar, partem eo quanadana morbi relerrimi, quein nostri comitialem dixerunt ranterim apud
165쪽
Nippocratem, saltem in ejus operibus, quae
ad nos pervenerunt , non memini hoc inveniri Galentis comment. I. in Lib. . Di N. Tom. p. p. o 7 tribui Democrito hanc sententiam memorat Ires xxi υκ PERSPICAR ALTUM
omnes illas causis, quae gravemin manifestam noxam cerebro eiusve meningibus inducunt , pilepsiam producere posse etiam in his , qui Uervecum in patria cras que sub aere nati sunt, certum es Verum illi, qui perspicaci mentis acie gaudent , videntur sensorium commune sic dil positum habere, ut a similibus causis, etiam levioribus , turbetur facilius. Ingeniosissimas puellas .hoc morbo, 3 hyst ticis assectibus, frequentius corripi obser- 'an Medici . atque in viris, ad summa in rebus humanis negotia capessendit natis, scientia claris, ille morbus saepius o servatus Hic pauca , sed magna, nominani recensere susticiet, Iulius Caesar gaudebat istudine prosper nisi quod' porrotremo repente ianimo iisqui , atque etiam se somnum exterreri solebas. Comitiali u pis morbo bis inter res agendas correptu est S ton. Lib. I. c. s. p. 9. . Huic mor-
' obnoxius suisse Petrare creditur In vita, praefixa eius operibus . . . De seipso fatetur Fabius Cυlumna In Praefatione
ideo veterum Medicorum scripta volverit, ut videret, an antiquorum testim nil probarentur illa , qua Medici pro morbi curatione facienda suadebant . R
dic autem Ualeriana Sylvestris usurpata, se ab hoc morbo liberatum fuisse memorat 'bid. p. iro. h. Multiplici eruditione Celeberrimum Frane eum Red ultimis vitae annis pilepti cum fuisse constat an vita, prora ejus operibos p. Io. septuagenario iam major inventus fuit iane in
qui studiis operam dant, propria experien-ria noverunt, quantum caput afficiatur
dum diu attentissima mente eidem cogitationi inhaerent , inprimis in abstracta Mathematicorum disciplina uti etiam dum
in intimo quas memoriae recessit quaerunt
siquid, quod se antea novisse sciunt ,
cuius iam recordari nequeunt. Vidi egregium virum , qui nimiis lucubrationibus lanitatem perdiderat, ilico vertigine molestissima correptum, si attenta mente aut cultaret alios narrantes etiam brevem
historiolam . Nihil autem molestius sibi
accidere querebatur, quam , dum aliquidia memoriam revocare velle ; tunc enim summopere angebatur, imo quandoque inanssimi deliquium inlidebat , cum summae lassitudinis sensu nec poterat a scrutinio hoc semel incepto desistere , licet omnimodo obluctaretur sed cogebatur invitus in eo pergere, donec deficeret. Sic GaD- nur Lib. s. de locis se iis e. 6. Tom. . IV. pr. obsevovit in iuvene grammatico . quod toties Epilepsia corriperetur
quoties vehementer Ocerer, attente cogitaret, aut irasceretur . Vidi ii aliquo
ties se dolui , optima spei pueros in pesssimam insanabilem pilepsiam incidisses, dum morosi praeceptores urgebant, ut absque ulla sere interpolatione studiis incumberent : dumque credulos parentes vana spe portentosae filiorum eruditionis lactabant , turpissime tantis exciderunt promissis dulii miseros discipulo epit plicos reddiderant, quandoque tota vita
hebetes' fatum . . AFFECTU ANIMI INGENTE . Quam
lubitas Qvalidas mutationes in corpore pruducere possint animi assectus , antea ad 3. ος. Io . dictum sui simulque tunc constitit , omnes tinctiones corporis per illos turbari posses imprimis auteni has, quae ab encephalo pendent. Minime ergo mirum est , ab iisdem excitari , in actum deduci, latentem diathesin epi-lepticam . . Dum valida percellitur ira homo , rubet acies & tumet, oculi sanguine suffunduntur , pulsus sortior celerior fit . quae omnia signa docent auctam humorum celeritatem .in validiorem versus caput affluxum inde iuvenis grammaticus , de quo statim dictum sit, corripiebatur pilepsia , dum irasceretur . Idem Q g uidio subito,is tristitia contigisse , vidi saepius . .
g. oo. ubi de Deliri febrili agebatur dictum fuit, quod imaginatio dicatur e
166쪽
ceptio ideae , natae ex motione physica organi sentientis intimi, sive eo sorti comanunis, a causa interna. Quando enim a causa externa in sensus agente dea,
scitur , tunc dicitur sensuum perceptio Mirabilem hanc facultatem homo possidet, ut per imaginationem rem absentem sibi sistere tanquam praesentem Dissic imo
novas excitare ideas rerum , quae nunquam exstiterunt: dum v. g. sibi chimaeram im
pinando sistit . Uti jam 5 reliquae mentis
iunctiones non eadem iacilitate exercentur
in omnibus hominibus, sed in quibusdam
maius intellectus acumen observatur, immior memoria, judicium magis accuratum;
ita etiam in quibusdam hominibus haec ina ginandi vis maior est . Laudatur hoc in pictoribus & statuariis, qui pulcherrima sua arte hoc et Ilaiunt , ut in aliis hominibus similis idea excitetur per sensuum pereeptionem , qualem illi imaginando conceperant. Poetarum Enthusamus validae imaginationi pariter originem debet. Ubi e go vis imaginatrix ingens est is solitariam inprimis vitam ducens homo ab objectis externis raroin non adeo sertiter asticitur, tunc idea, per imaginationem nata, saepe
sertius mutat sensorium commune, quam
aliae deae ex sensuum perceptione producta dum simul sensorium commune sic,
latur, alia ratione, quam unquam ab obiectis externis aestum suerat, novaein imsolitae nascuntur deae, quarum causas extra
se exsistere credunt, bona fide putant, se revelationes aliaque multa mira vidisse. His autem deis sic per imaginationem natis si se jungat illud gratum vel ingratum videri. cio. , tunc insuperabilis hispe perturbatio omnium unctionum inbanalium sequitur . Unde patet, quare iis,
qui ad pilepsiam dispositi sunt , vivida
talis imaginatio adeo noceat cimo observamus quandoque in initio paroxysmi epi-leptici, vel paulo ante excitari tales novasis insolitas ideas dum pulcherrimos
di nunquam ante visos , colores , sonos suavissimos, odores nunc gratos nunc imgratissimos, percipiunt . irascuntur quandoque, dum caput ligno vel lapide percuti ex insidiis credunt Aretaeus do ea uis signis
metus fgna in vultu apparere quibusdam, dum concidunt , in aliis contra ad risum
composita facies observatur quae omrita confirmare videntur, quod tunc novae ideaenaescantur a causa interna in sensorium commune agente . Dum spectrum humeris insiluisse, illudque ad aedes suas usque se detulisse, imaginabatur adolescens, pessime se inde habuit, Wrenovata simili spectrivis imaginatione sui factus epilepticus
CFred. H mann med varion os t. q. Ian. 2. c. . Asem. 4. p. a. TERROR METUSQUE IN PRIΜis . Nulla sorte causa requentius produxit hunc morisbum is saepius incurabilem, moin quandoque satis subito lethalem . Multos novi epilepticos actos fuisse , tota vita mansisse, dum coram ipsis alter epilepticus conciderat; numerosi tales casus in historia medica habentur . Doluit acerbissime Schenae ius C s. med. I. I. p. I 28. , charissimam sibi conjugem , robustamin optimae valetudinis, ultimo graviditatis mense periisse cum scelu, dum incendio in vicinia excitato, de senestra in sublimiori aedium parte conspexisset flammam,is scintillas per aera volitantes ac quaquaversum dispersasci adeo enim saeva inde corripiebatur epilepsia, ut intra duodecim horas, saepius repetitis imsultibus, exspiraret. Nihil autem morbosi praegressiim uerat in hac matronara solus terror ingens, subitus causam dederat.
Verum pilepsa, a terrore nata , rem
Nare solet paroxysmos suos tunc imprimis, quando similis idea renascitur, ac suit illa, quae morbum excitaverat. Puer a cane magno insiliente ita terrebatur, ut paulo
post concideret pilepticus , postea, dum
maiorem canem videret, velin latrantem
audiret, redibat paroxysmus . Unde discimus, quam parum saepe requiratur, ut i rem illa diathesis epileptica denuo in aestum deducatur. Vidi hominem , qui aliquoties sum serat haustum purgantem , nauseolam satis, viso poculo, de quo hauserat remedium, horruisse non tantum nauseasse sedin alvum deposuisse frequenti sic sola idea fastidios remedii renovata purgantis pharmaci vices supplevit, uotum corpus turbavit. Numquid O literarum notulae nihil commune cum rebus significatis ha
167쪽
bentes , in nobis renovant easdem ideas, quas ante plures annos habuimus, inuarum memores non amplius eramus t imo
ab hac sola causa saepe renovantur validiasse Dus animi, i , odii, tristitiae c., qui iam dudum sopiti fuerant . Simili modo videntur renovari insultus est epila illis,
qui a valido terrore in hunc morbum inciderant . Unde videtur Galenus CCOUP. ympuer e lupi. c. a. t. o. p. 288. , dum notabat illa , quae vitanda erant in puero epileptico , ne recrudesceret paroxysmus, optime dixisse : a quistis Grpus vel emeracerniουeri oe pert&rbari sis , atque in rem mscentiam morbi referri - ου παρους α σαμιν - σui ad se oration m mox mi de uet. Ibi enim pulchre paroxysmum recrudesin
centem comparat renovata quasi memoria:
filentis antea illius dispositionis pilepticae.
. Causae illae, praecedenti numero recensitae , in ipso cerebro sedem suam Ghebrat, i inde turbabatur miris adeo in dis totum systema nervosum . Verum a nervis mutatis in diversis partibus corporis turbari posse adeo cerebrum , ut inde epi-lepsia oriatur , constat certis observatis Du:n leviter titillando attrectarentur plantae pedum in puella , de qua praecedenti paragrapho dixi, fiebat mutatio in nervis quam maxime dissitis ab encephalo , sebat epilepsi Ab inopinato tubarum elangore puerum epilopticum redditum sui se is decem horarum spatio occubuisse,
reser Sch nc ius b. med. l. I. p. op. h. Antea ad 9.ῖ6 . ubi de luxationibus gebatur , dictum sui , quandoque pessimas convulsiones sequi , dum tentaretur res reo, ubi valida inflammatio jam aderat: imo ex Hippocratis observatis constitit, uti ibidem dictum sui , quasdam luxationes non debere restitui , imprimis si ossa luxata per vulnus actum exciderint , quia
reductione sacta pereunt convulsi tales aegri. Ex quibus patet, violentas a Tectiones generis nervos, quamvis ortas a causis agentibus in loca dissita ab encephalo , pile-psam producere posse . Illud autem Jeri
gnum dolorem convulsiones producere
Antea ad g. 226. probatum fuit: si ergo
validi tales dolores recurrant per periodos,
si hae causa pileptici paroxysmi produci
A calculis v. g. renis pelvim, ureteres, vesicam irritantibus, pilepsiam natam filisse constat. Puella duodecim annorum sibito corripiebatur insultu pileptico , biennii spatio peribat frequentius recumrentibus Qvalidioribus paroxysmis epit plicis. Inc Uavere nihil inventum fuit in capit , quod pro causa hujus morbi haberi posset sed in pelvi renis dextri reperis
batur triangularis calculus quinque drachmas pendens OL Morte Trait comple de chir t. 2. p. I 6. h. Verum quidem est, uti
postea dicetur, causas epilepsia quandoque esse adeo absconditas, ut di petitissimi viti fassi suerint, se in cadaveribus epilepticorum, omni cura lustratis , nihil detexisse , cui morbus adscribi posset adeoque posset non sine ratione dubitari , an quidem calculus ille pro causa haberi deberet,is an non se te quid mutati in encephalo fuisset, quod morbo producendo suffecisset, licet sensibus
non dete .endum. Verum apud eundem a
ctorem alia observatio Ib. t. ro. habetur puelli eiusdem aetatis sere,, similiter epi-lepticae, quae post validum paroxysmum excretis quinque calculis , ab hoc morbo liberata fuit; adeoquo probabile videtur, in priori casu a simili causa morbum, tum fuisse . Notum autem est , calculos non semper eosdem cruciatus facere , sed prout in reteres propelluntur, magisque anoulosi sunt, dissicilius transeunt &α,
turbare corpus , adeoque a tali causa periodici insultus epileptici excitari poterunt. PAss IoivsTERICA . Antea ad g. 633. , ubi de anxietate spasmodica agebatur, notatum sui , quibusdam hominibus adeo mobile esse totum systema nervosum , ut levioribus causis lavae convulsiones , scantur. In viris dicitui tunc msitis Hin Iochondria sci in oeminis vero passo h seriea, quia ab utero pendere omnia haec mala crediderunt plurimi imo uterum loco suo motum , versus superiora ascendere Tales autem mulieres , lape sitis
caeteroquin sanae, ad iram provocitae vel perteriitae , incipiunt angi, morum ,
guinis per vasa turbatum habere, cum pati
168쪽
pitatione cordis non ita diu post sentiunt cire hypogastrium quid moveri, rotari quasi , quod ascendit plerumque in latere sinistro is ubi diaphragmatis altitudinem attingit, sentiunt se quasi suffocari, in gula obstaculum molestissimum percipiunt , imo quandoque manifeste apparet, celophagum distendi paulo post cadunt saepe diro modo convelluntur Hec est illa πνἱ υἰ-σplici, sive sui locatio uterina, Veteribus dicta . Cum autem globi, quasi per abdomen ascendentis , motum sentiant , constricto per fasciam abdomine, antequam ad diaphragma ascende-v:t, levamen habeant , in faucibus globi praefocantis sensum percipiant, circa memsi tuorum tempus cpe recrudescant hysterie illae dictae passiones' hinc concluserunt, ut rum sic ascendere versus superi ra , vel altem causam omnium horum malorum in utero haerere. Negari quidem nequit. corruptos humores , in uteri cavo
eollectos, vel in vasis per substantiam eius dispersis haerentes , rodendo vel irritando nervosam hanc partem, eissima mala sacere posse ; verum ubi nihil choris de utero prodit, nulla signa docent , in flamiuatimnem ulcerationem , cirrhum c. in utero haerere, post solum animi ast nurn tantae excitantur turbae; in viris similia quandoque mala observantur; acile patet, ut Tum pro causa absoluta unica passionis hysterica haberi non posses; sed omnia symptomata docent, in nervis , per abdominalia viscera dispersi , inordinatos tales Diotus excitari, qui posse totum cerebrum turbant m pessimas convulsiones producunt uti in sequentibus patebit fieri, si in Hiis corporis locis nervi similiter Lificiantur. Contingit autem aliquando, quod tempore paroxysin talis hysterici inens constet, omnia audiant, intelligant, & finito paroxysmo nullam mentis hebetudinem sentiant, nulla spuma ex ore prodeat : tunc hysterica, vel hypochondriaca passio solet vocari, non epilepsit; qui , ex definitione g. ro 7 r. vata, sensus interni, externi abolentur in vera, exquisita pilepsia. In--terim tamen assini admodum .ec mala
sunt passio hysterica saepius observata
ita in Epilepsiam mutati Pathog numicon
fgnum passionis hyilericae, quae saepe quosvis alios morbos mentitur , γλαε --
videri Ora. posuit urinae limpidisssimae copiosum profluvium , quod insultun huius morbi praecedere solet; sed Hippocrat, C ia .
signi'.m: Ubi prudenter Orat, turicaalern urinam dsignare insultum pilepticum. s praerer moram is absque replitione fiat. D.Intur enim homines,, novi aliquot inles, quibus familiare est urinam copiosam inst.i aquae linipidam emittere, etiam duria morbis acutis laborant: potu tenui copioso assumto, semper talis urina prodit.
Verum in hystericis hypo hundriacis, simulac turbari incipit per animi asseclus, vel aliam qualia vis causam , systema nervo sum. limpida talis inodora, inspida urina , ad aliquot sepe libr. is excernit aut
post sequuntur illae anxietates ac convulsiones. Unde merito passo hysterica Pater chusas epilapsae recensetur.
BRICis. De vermibus, mplurimis malis, quae ab his in corpore nasci observatum iuit, poster ad 3. 36 o. in capitulo de morbis infantum, dicetur. Sutficit hic notasse, quod dum , rependo per intestin x vel
ventriculum, irritant has partes, vel ro ibdo Ledunt epilepsam produxerint saepius. In puero bienni , optimo corporis hab: tu praedito, gravissii nisin continuis convulli
nibus extincto . invenium sui duo lenum intestinum perforatum a lumbrico terere, qui adhuc vivus inde extractus sui CBon l.
ro h profuit pluribus ; sed vermes peranum expellebaiatur ab hoc remedio DEMTlTIONE, ACRI HUMORE&c. I: prima aetate cerebrum ejusque propagines nervi cmpe, proportione χiores sunt ad
reliquas partes quam in adultis Q levioribus etiam cauli valde irritantur mi:at
169쪽
nioribus producit; is cetuum hominibus vix unus est, qui non simile quid in primo
vitae stadio passus suit, licet postea tota vita ab hoc malo immunis maneat. Praecipue autem hoc metuit se dentitionis tempore dum gingivae tensae, in t flammam laepe , dilacerantur sensim a dente ex alveolo emergente , cque magnum dolorem faciunt. Imprimis autem hoc contingit, dum canini dentes prodeunt, qui crassiores obtusum apicem habentes , ingivas difficilius findere possunt . Notavit hoc Hippocrates Aph. a 3 fct. 3. r.s. p. o. , ubi praecipuos in variis aetatibus morbos recenset . Cum autem causa talis epilepsiae esset, simulac
dens prorupit lanceola dividi possirtuto in tali casu gingiva hinc alio loco
CD demit ne n. II. t. s. p. 87I. Hippocrare dixit mon omnes a dentibus conυulsi in-ereMnt, sedo multi s ite madunt. Idem iam metuendum est in insantibus,
si ventriculus aut intestina acri quocumque irritantur, quod in recens natis a me- coni retento is postea a laete acescendi
in ventriculo Wintestinis toties fieri , servatum est de quibus postea agetur in
eapitulo de morbis infantum CONTAGIO, ARIOLARUM . Videnturo
servata plura docere, quod , dum corpus gravatur, Vel irritatur insolito stimulo acri, tunc sequantur saeph validae convulsi nes, per quas vel expellitur illud , quod gravat aut irritat vel deponitur ad talia
corporis loca, ubi minus nocet. Si ventriculus inolesta ingestorum saburra oneretur, vel fluctuet iners pituita in ventriculo sere vacuo oritur nauseain vomitus, per quem xcutitur illud gravetura aut irritan . Sed vomitum & nauseam pro sua causa proxima agnoscere convulsionem fibrarum muscularium, saucium , oesophagi , machi, intestinorum , diaphragmatis , musculorum abdominalium , antea ad g. 6 a. I. 6 2. probatum fuit. Si acre quid oculis insiliat, convelluntur palpebrarum musculi orbiculares, nec diduci possunt palpebrae , nisi prius, spuentibus simul copiosissimis lacrymis, illud acre enervatum uerit, vel elu- tum de oculis. Idem in tussi' sternutarione apparet, dum nares internae, vel Q. perscies intem asperae arter. Ianiin
rum eius, irritantur . Unde Galenus Contimem. i. inci Hipp. de lum ad ext. I. r. 8 p. sis. dixit Comitialem morbum fieri , nemvorum rincipis se ipsum quatiente, ut, qu noxia sunt, excutiat. Ideo etiam Hippocrates
uti alia occasione ad g. ii dictum scito
monet, convulsionem in febre natam , si eodern die desinat, bonam esses Tunc enim
illud, quod ebrim secerat , per convulsi nem expellitur de corpore . In variolis autem saepius hoc observatur, & inprimis in junioribus, quod , paulo antequam materies morbi ad corporis peripheriam deponatur, paroxysmus pilepticus nascatur papulis
in cute erumpentibus, sedatur hoe malum, nec tota dein vita redit plures enim novi,
qui prope tempus eruptionis variolarum epi-lepsiam passi sunt, & tota vita ab hoc morbo immunes postea suerunt. Imo Dd ni mus Sest. 3.c. a. et εχ. si paroxysmum epi-Iepti cum videret in insantibus , dentitione iam perfunctis, suspicabatur semper, riolas in procinctu esse, plerumque satis mites boni moris. Idem ante morbillorum eruptionem frequenter contingit Metiam saepe observatur in aliis morbis exanthema. ticis , in febre miliari, petechiisque, a
tequam in cute appareant haec exanthem ta quae, si subito retrocedant , novi insultus pileptici sequuntur , donec omnis materia morbosa ad cutim deposita lacrit
CARDioc Mo Veteres Medici καρδιαν vocaverunt superius ventriculi orificium, ubi insophagus ventriculo committitur 'ine κας λωγμδε,- καρδιαλγίαν , VocaVerunt dolorem molestum quasi rodentem, perceptum circa hanc partema uti antea ad
g. 6; dictum suilla ubi simul notabatur, illud ventriculi ori fietiam longe sensibilius
esse ipsa interna superficie ventriculi. Tantum imperium hujus partis in reliquum corpus agnovit Helmontius , ut hoc loco sedem posuerit animae sensitivaeis Archaei, cui omnia sere tribuebat in morbis & morisborum curationibus unde, ubi ille locus, vel a vermibus , vel ab acri humore in
ventri ulo haerente, irritatur, aut roditur, aut inflammatione corripitur, non mirum
est, pilepticas convulsiones sequi . Videantur cilla, qua g. 93ῖ habentur.
170쪽
T ANTE . Dum vomica purulenta nimis diu clausa manet , pus , mora tenuius reddutumis acrius simul , resorbetur venis
pessimaque mala producere potest vide'. o 6. . A tali causa epilepsiam, primo
paroxysmo lethalem , vidi , ad cerebrum deposito per malam metastas pure Sed observata sui chronica epilepsia, repetitis frequenter paroxysimis molesta , quae a carios pedis pollice oriebatut Banest. Suerular Anat. l. I. sedJ. a. r. I. p. 94. apud Schenelium Obsere med. l. I. p. II 6. Iegitur, pilepticum sanatum fuisse, dum aperto per cauterium tumore in coxa, osse , quod simul computruerat , ablato, ulcerosa haec pars diligenter a putri sanie
IN Eni , CRAPu LA&c Pluribus iam in Iocis videri ras. oo. Io. antea demonstratum fuit, cerebri unctiones omnes turbari posse miris modis per causas tales, quae in ventriculo haerent . Pulchre
ho notavit Galentis De Sympi causis i. I. c.
7. r. 7. p. 6o. , simusque monuit, in quibusdam hominibus maiorem stomachi imbecillitatem ac sensibilitatem adesse, mil-Ios inprimis ideo capitis morbis astici. Sic autem habet: Ita enim epit si ob stomachi imbecillitatem Nibusdam oriuntur oe cari. maia , catalepsis, , deliria, melancholis, consentiente principis, quo nerrebro .s nervis es . Ideoque alibi tota eis affectis I. g. e. a. u. p. '. triplicem epilapsi constituit speciem , pro diversitate
loci, ubi causa morbi haereret in cerebro nempe, vel circa stomachum, vel tertio in alia quadam parte corporis , unde , se tiente aegro, ad cerebrum usquesscenderer, de qua re ad sextum huius paragraphi numerum dicetur . similia apud Eginet CLib. . c. I . p. 29. vors. , Trallianum Uib. c. s. p. οῖ. , alios plur)ra habentur. Ubi ergo in diuturna inedia acriores ur res, inprimis bilis, ex duos no intestino inflacci dumis vacuum ventii culta inracile repurgitans , alluunt stomachum, vel crapula gravat cibis potibusve copiosis is per
Oram spontaneamque degenerationem ,
tribus redditis bel ingeruntur acria armmata , salina c. tali copia, ut rodere latitare o Tint sens lem hanc partim, in
ierit sequi pilepsa In grammatico juvene Galinus te locis Q h I. v e. 6. t. 7. p. 49 a. ρῖ. observavit, quod simulae inediam diutius sustineret, insultu pileptico
corriperetur dum postea , a tam curatus, integra valetudine rueretur, tamen brevissimae convulsione vexabatur , si aliquando ob negotia diutius a cibo abstinere cogeretur . Addit deinde , se Wali vidisse, qui epileptici caderent, si non probe concoxissent ingestos cibos , aut vini
meracioris copiam majorem potassent, aut intempestivae veneri dedissent operam. Acria autem medicamenta, venena, rodendo ventriculum , diras convulsiones
secisse, numerosissimis observatis constat,
ubique fit obviis 'in illis non immorabor . Videmus ex pluribus Hippocratis locis, quod hanc calamitatem ab helleboro dato ortam observaverit hinc multus est inenarrandis cautelis , qua requiruntur , ut
generosum illud remedium tuto dari possit; simul monet, quid agendum sit, si post
helleborum sumtum convulsiones sequantur. Verum & dantur alia venena; in quibus magna acrimonia non deprehenditur, quae tamen in ventriculo arrentia evissimam epilepsiam producunt. Cicutae aquatica radices saporis dulcedine placuerant innocuis
pueris & puellabus, sed horrenda epilepsia secuta fuit; nec evaserunt, nisi qui vel sponte . vel per artem , noxium illud veneniam evomuerant , ut alia occasione ad g. Ep.
p. s. c. . Hinc etiam apparet ratio , quare quandoque vomitori , excussis humoribus admodum acribus, similes morbos sanaverint cuius memorabile exemplum apud illisium Pariol. Cer. c.' p. IJ s. legitur.3 Multiplex observatio docet, excerni de corpore humano Lepe talia, quae vel copi.iobessent, vel prava qirilitate , si manerent in corpore . Ubi iam silubres tales evacuationes a quacumque demum causa impediebantur secuta sui cepe epilepsia Iuveni. bus optime valentibus, illo aetati, tempore,
quo vasa minus facile cedere incipiunt liquidis impulsis , salubris saepe narium haemorrhagi, nascitur, veret inprimis lautuin .
