Gerardi vanSwieten ... Commentaria in Hermanni Boerhaave Aphorismos de cognoscendis et curandis morbis. Tomus primus septimus Gerardi B. De VansWieten ... Commentaria in omnes aphorismos Hermanni Boerhaave de cognoscendis et curandis morbis

발행: 1764년

분량: 364페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

181쪽

nantia in insantibu capiti v lcera exsc- cantibus unguentis curantur , sere semper

epileptici sunt; omnium optime ac citissime restituuntur ab hoc morbo, si raso capiti applicetur emplastrum lene aromaticum cum pauca copia vesicatorii emplastrim istum isti v. g. dum octava pars emplastri vesicatorii admiscetur unciae emplastri meliloti vel similis, & caput tali obvolvitur emplastro incipit tunc intra paucas horas

rubescere cutis, plorare acrem ichorem, subito cum levamine . Idem verum est, ubi a menstruis lochiis, acinorrhoidibus retentis, pilepsia nascitur oportet enim

tunc , has evacuationes denuo provocare

per apta remedia . Neque tam facile supplentur excretiones solitae, suppressae, perj. Io8α Ausa enim prima secunda, in mala conformatione solidorum consistens pio73 . n. I. 2. , vix ullam suscipit radicalem medelam , paro-xysmorum autem renovantes causas, utpote renatas alsidue, tollere tuto potest Medicus unde hae quae infinitae, nec nisi observaodo cognoscendae , indagari debent

sedulo, dein pro sua natura curari . Antea pluribus dictum sitit, quod Epi postea per totam vitam manent liberi es alias evacuationes, a quidem migo creditues per verne sectionem instituta ira minuitur quidem copia sanguinis, dum men, strua vel lochia suppressa sunt , sed in nent tamen in Arcta vasa uterina, Dsimos morbos siciunt, vix sanandos, nisi per consueta loca exeat illud retentum Haemorrhoidarios magis iuvant bina cochlearia sanguinis per haemorrhoides exereta, quam libra sanguinis ex vena incisa educta. Dum vera isthuria adest, tent. iverunt medici pagantia hydragoga, sudorisera valida, ut educerent illud retentum per alias vias, nec potuerunt tamen evitare funestum morbi eventum , nisi libera secretio, excretio urinae restitue

retur

lepsiae causa duplex sit, una Negumena sive praedisponens alia excitans, quae accedens iacit morbi causam proximam , deoque morbum iptum producit . Verum. illae causa excitantes sive occasionales non

faciunt morbum, nisi in illis hominibus, in quibus illa caula praedis ponens adest Adeoque duplex curatio hujus morbi est:

una radicatis, quae illam causam pro umenam , latentissimam tape, delere valet:

altera, quae, manente causa proegumen tollit, vel cavet , causas procatarcticas, sive occasionales Sporrte autem patet, integem imam illam curam esse, quae causam praedisponentem tollit adeoque messem per praeserendam esses modo obtineri possit. Sic v. g. in recens nati sis iunioribus et ephalon mollius, nervosum system. t tum quam facillime irritandum , videtur sicere causam proegumenam , quae a leviss-mis causis occasionalibus accedentibus in

actum deducitur paroxysmi pile-ptici adeo frequente ii junioribus occurrunt. Verum , procedente sensim aetate .

nimia illi enceptiali mollities emendatur roborato sensim corpore , minuitur illa illa irritabilitas totius generis nervosi . hoc morbo, quem primis infantia annis sa pius fuerant perpessi. Ideo sapientes Veteres Medici Hippocr. Aph. - . se l. a. r.9. p.

8 . tantam spem collocaverunt in illa mutatione corpruis , quae et aetatem obtinetur ita ut gineta u. . c. p. 29. e

. voluerit, in infantibus, pilepsi co reptis, nihil omnino tentandum esse: nam istare ad biliosiorem cir sicciorem satum trans mite, oe victu mileratione ad ibita, fui sponte plora. ιλλι Iur morbus finitur Docet simul hoc exemplum , non abjiciendam esse omnem spem tollendae vel emendandae caulae promumenae in epilepticis Verum dum ex labe haere uitaria originem duxit haec causa proegumena, a-tens per plures annos virili saepe aetate firmo jam corpore, morbum producit, facile .iter, parum spei superesse , ut a. tentissimus ille character morbosus, in ipsis vitae primordiis a parentibus traditus , de lai possit. Idem verum et , i a terrore matris nondum nato infanti morbo lum illud vestigium impressum fuerit , quod vix

unquam deletur postea. Huc in re rri poterit mala cranii configuratio , dum a tus tempore magnum .iput uti intis val

182쪽

EPI LEPSI A.

matris nixibus per angustiorem pelvim trans primitur, aut rudi oris obstetricis manubus cratui figura mutatur nisi enim statim post partum emendari pol sit illud vitium , incurabilia postea mas supersunt. Memini

me in nolocomiis, ubi in curabiles epileptici, fatui, servabantur, vidisse plures, in quibus vitiosa crinii figura ui seste obseravabatur . Praeterea constitit ex illis , quae ad . io s. 3. dicta suerunt, a solo te more

natum hunc morbum tota vita perennasse

incurabilem, licet plurimis c quidem efficacissimis, remediis tentata fuerit curatio . olo hoc animi fleetu nata suerat haec causa proegumena, non delebilis tota vi a. Videndum iam , quid ab arte exspectaripvssit in tollendis causis talibus adeo arentibus , ut ne exercitatissimus quidem Medictis auderet dicere, quid mutatum sit in homine, antea sanissimo, nunc epileptico. Quantum potui intelligere ex iis, quae Optimi Medici observaverunt contigisse in

hoc morbo, vel tentaverunt ad eumdem curandum , sere sola spes in illo consistebar, ut magna mutatio induceretur corpori. Non det ei minaverunt, quid mutandum esset in epileptico , ut fieret sanitas , sed tantum Praesentem corporis conditionem conabantur mutare in alia in malebant enim exicli. ando per incerta agere, quam miseros illos suo relinquere fato. Neque credi debet, talia tentata luisse cae eo impetu, sed optimarum ratione, dum ars naturae, hunc mor-- curantis, ductum sequebatur . Obse vaverat HipIocrates At/. . seM. s. t. s. p. Ist Aph r. s. sect. Σ. b. p. 8 . circa puber ati tempus, quando intro adeo modorinum corpus mutatur, pilepitam qua mque essare . Ideo commendavit mutatio.

nem regionum, vivendi generis Cuid.

ad hunc morbum tollendum . Sed idem illud confirmatum sui recentiorum observatis . Novi epilepticos, qui in Indiam orbe im lem transmigraverant, immunes suisse ab

hoc morbo os lea , quamdiu ibi vixerunt: in patriam reduces msubito abliguriem te illa ut solet saepe hoc hominum genus

iae magno labores, nec ninori periculo, sibi comparaverant, recidivam passi fuerunt

erutilam otii manserunt ab hoc morbo li- Cina autem magnas illas regionum

victus mutationes non semper ab aegris impetrare possent medici, de aliis etiam coruporis mutationibus cogitaverunt, eadem spe freti. Constitit enim ex historia medica morbos alios ingruentes, corpus valide mutantes, sanasse epilepsiam . Ita testatur Hillocrates Epis . L. 6. T. p. p. sso.

vortana laborantes magno morso n

piuntur; si uisu capianire , O quartana supervenia , liberantur. In Commentariis ad hunc locum Galenus demonstrat , permagnum morbum hic debere intelligi Epi-lepsiarim; quod, contirmatur alio textu Hippocrisiis C hor. o. Sect s. Hid. p. 242. ,

ubi eadem habentur, sed loco τ .u μεγαλης ο σου legitur σπασμων. Recentiorum obse vata confirmaverunt illa, quae Hip7ocrates

scripserat. Epilapsia, quavis hebdomada

novo paroxysmo recrudescens, post varia remedia incassum tentata, sanabatur febre quartana in sanus vixit postea homo, licet cortice peruviano haec ebris suisset debellatai Miscet Curius. Decur. . au.ῖ. P. I Puer decem annorum, jam a tribus annis

epilepticus , paroxysmo interdiu pluribus vicibus recurrente, si ustra adhibitis inultis remediis corripitur febre epidemica, plurimis molestis sympto mali bus stipata sella ter superat hunc morbum in pollea ab Epulepsia immunis manes Is. an. 7. 8.p. 298. . Hic similibus pluribus exemplis incitati Medici, tentaverunt delere causam illam proegumeram pilepsae , tu ibando corpus validissimis remediis non semper hac spe, ut materia morbosa expelleretur per sertissima purgantia , merica Sc. sed ut turbis

tantis in corpore excitatis mutaretur sorte praesens conditio latens, qua hunc morbunasovebat. Sic Trallianus Lib. t. c. I s. p. 7S. ubi morbus vetustus contumax erat, ad veratrum album confugiebat . Similia in eodem casu laudatis inera et 2. c. Iῖ. p.

29. versu. . Recentiores medici mercurialibus' antimoniatis remediis usi fuerunt ob eandem causam isti passim apud Obse

vationum Medicarum collectores habetur Summa enim capita similium curationum hic notasse lassiciet nimis enim operosum, nec adeo utile, oret, describere singula. Facile autem patet, hic magna prudentia opus esse , dum Herculea talia tentant ut

reme

183쪽

remedia, quae , ab Agyrtis temere adhibita in debilioribus hominibus, toties morbum morte finiverunt.

Alii mitioribus quidem remediis usi sunt, ut similem effectum obtinerent , sed albbus, quae per totum corpus mirabili vi penetrant vix mutata . In Asia moschi aud te in dos dant, hoc imitatus sui H

Dedi pulchro cum successu repetitis etiam vicibus, ocienni puellae decem moschi grana, per plures dies saliva, urina, sudor, moschum redolebant ita ut nimia fragrantia non assuetis molesta redderetur haec aegrotula . In metallis , laboriosa arte resolutis ad intim usque , tale remedium quaesiverant Chemici, quod non ageret evacuando, sed irrimulando tantum. Hoc volebatis montius I. os . , dum dicebat: Podatrae, cadiici, maniae, asthmaris , persecta sanatio usisit in characteris seminalis oe incorporei

fermenti ablation , on item in materiae cujusdam flus time. Longo labore ex cu- pro praeparatum remedium vidi, quod a sumtum nullam ficiebat nauseam , sed miram quandam formicationem quasi per totum corpus ad extremos digitorum apices

usque Millud quibusdam profuisse novi.

Aretaetis CLib. I. de curatisne mors Acur. c. s.

p. 84. cuprum dedit epilepticis, sed ut per

vomitum vel alvum excuteret noxiaci illud autem remedium , non turbando primas corporis vias , ad intima penetrare videbatur, Win totum nervorum systi m agere , miris quidem , sed blandis concumbus unde apparet ab his, & sorte aliis simili bus, quid boni exspectari posse is cipue eum tutior longe talis remedii usus si , quam illorum , quae sortiter evacuando agunt debilioris constitutionis mminibus non adeo facile tolerantur . Interim tamen in horrendo hoc morbo aliquid audendum esse , merito monuit Aretaeus

cens , ingentibus, valentissimis medicamentis in hoc morbo opus esse, qui adeo calamitosus est, ut crediderit , ne vitam quidem tolerare posse pilepticos , si cognoscerent, quam atrocia inuam foeda pa-roxysmi tempore paterentur. Felices certe

adhuc sunt miseri illi 'dum omni sensu

privati ignorant mala sua, is morbo reis surgunt hebetesin obliviosi , immemores

omnium, que contigerunt, dum paroxyiamus aderat. Sin il .hinen monet, optimam esse methodum medendi, quae naturae acilitatem sequitur , mutatione corporis per aetatem saepe hunc morbum curantisci eideo victus mutationem suadet. Ubi autem haec frustra tentata sunt, tunc ad alia validiora remedia pergendum est , sed tamen semper magna cum prudentia Interim tamen saepe accidit , ut optimi Medici doleant , plurimis etiam tentatis methodis , se non potuisse delere illam causam proegumenam Epilepsiae . Tunc illud adhuc superest in arte, ut caveantur, vel tollantur, catis, ocesi sionales quae unita cum causa proegumen paroxysmos renovant. Verum quidem est, illas caulas o casionales numero sere infinitas esse is in singulis aegris saepe diversas adeoque attentissimam diuturnam saepe requirunt obse vationem . Hoc autem taedium devorandum est Medico, si miseris illis succurere velit Summa ergo cum cura inquiratur, quisinam locus in eorpore observetur, in quo prima signa instantis paroxylini dei rehe duntur dein accurate nos da omnia lym plomata , quae a principio paroxysmi ad finem usque apparent , quo ordine sibi Nautuo succedant . Simul notandum , an aliquid tempore paroxysmi, vel intervallo inter bilios paroxysmos medio , casu vel arte applicatum , profuerit, an Vero O-cuerit. Observari debet, quo tempore a ni paroxysmi frequentiores vel validiores fiserint an circa novilunium vel plenil nium contingant Quid boni vel mali egerint evacuationes consuetae menstruorum haemori hoidum, sudoris c. Quid venti, aeris temperies, meteora effecerint in limrinorbo plures enim pileptici instante tonitru corripiuntur paroxysmo . Dda gandum praeterea, quid fecerit uilis sex rerum non naturalium , gesta, ingesta, duc. in hoc ni orbo ita toties observatum fuit,

iram, Bacchum , Venerem , II in rorem animi atrontionem, ante consuetum tempus induxisse paroxysmos. Verum quidem est , quod raro Medici ipsi omnes has observationes colligere possint,

184쪽

sint , cum non semper adsint aegris sed nibus. Dum in grammatico iuvene videtunc optimum est , dare regulas harum g Io 7s. . Galenus observabat , paroxy observationum illis , qui cum aegris ver mum nasci, si inediam pateretur , panissantur , ut sollicite notent omnia , quae buccella data poteret cavere tantum m sngulis diebus contigerunt is in diaria lum. Vidi epilepti cum iuvenem, cui ante redigant . Vidi , exercitatissimos medicos paroxysmum incipiebat tremere inserius quandoque Illustribus personis dedisse quae labium Psymptoma vomitum suturum se, dam remedia, non nocitura quidem, sed e praecedens' mox cadebat epilepticus, a quibus non multam sperabant et ricaciam, si paroxysmi tempore vomebat, brevi simul monuisse, ut omnia modo dicta finiebatur insultus . Cum autem singulo accurate notarenturm videbantur sic esse mense circa plenilunium insultum morbi pa- admodum solliciti de praescriptorum rem e teretur, datum sui vomitorium lene omnidiorum et lectu . cum potius colligerent mense triduo ante plenilunium, & eodem historiam morbi, quem curare, vel saltem die vesperi leve diacodiatum reliquis die- levare conabantur . bus roborantibus utebatur remediis, , sex

observationibus sic collectis, in mensium spatio tali medela usus , libet eva- ordinem digestis, .sedulo expendat Medicus sit a morbo Ubi enim paroxysmi per aliquod

oinnia is facile deteget regulas agendo tempus caveri possunt, videtur sensim mirumin vitandorum , sed in singulari an nui causa illa proegumen , non excitata pertum hujus aegri casu . Nam generales in magnum temporis intervallum Antea ad omnibus Epilepticis curandis regula habe g. OTI . . I. notatum fuit Galenum com-ri nequeunt; quod enim uni prodest , a, parasse paroxysmum recrudescentem renope nocet alteri. Ubi hoc actum, tota dis vatae quasi memoriae silentis illius disposti ficultas evanuit , nam reliquum est tan nis epilepticae Sc Aretaeus Loco titi est. latiutiam facilis executio bene perpensarum re tu vocabulo ιίπουν lam in eodem sensu, utirum . Certum est , Medicos, luculenta pra- Aeberrimus Petitu b. 77. 78. optimex obrutos , saepe deficere in cura hujus notavit . Quemadmodum iam illae deae morbi cum tempus ipsis non sufflatat, ut quarum memoria magno temporis spatio singulari aegro tantam curam impendant: non renovatur in nobis, sensim delentur&Verum doluerunt toties , aegrorum cu evanescunt quasi , ita d aliqua spes est,

stodes observasse illa , quae ips neglexe diathesin illam epilepticam in ensorio com-rant, non ne famae damno . Credo fir muni haerentem, diu silentem, nec excit

missime , si omnem animi attentionem ad tam per causas occasionales , sensim deleri hiberent hic Medici, quod sanarent plures posses vel saltem sic disponit, ut minus faci- epilepticos,is levamen adferrent et om te a causis occasionalibus in actum ducatur.3. Io 8 IJ 'Ertia oo7s. num. 3. cognoscitur ex symptomatibus aliis esura simul I cerebrum designantibus, teli dolor, gravitas, plenitudo, laeso capitis

antecedens, vertigo, tremor univerialis, scintillae oculorum, eorundem immobilitas,

circumgyratio totius capitis, vel & corporis . Hujus causa solida vix tolli potest quia vix cognoscitur singularis revellentia, discutientia , viam parantia, depurantia 3 uvant et hinc vena secti, purgatio, vomitus , inustio, fonticulus, fillula , pis panicum, vulnus capitis , rami perterebrati , anti hysterica, piata , prosunt ex

quibus quid eligi debeat, docebit inventa mali causa proxima o79. .

Tettia epilepsiae causa , uti dictum fuit quae capiti contigerunt , vulnere . contu- ad . Io7s. supponit encephalum, in in sione valida, morbis inflammatoriis capitegumentis vel propria substantia laesum tis praegressis c. vel ex manifesta laesione

praecipv. caulis harum laesionum tunc sue sumitionum illarum , quae ab encephali in-runt enumeratae . Signa autem, ex quibus tegritare pendent praecipua haec signa iii,

cognosci potest , talem pilepsiae causam textu recensentur m de illis adium uit esse , h auriuntur vel ex praegresss noxis, in Carutulis GPhronitide, pulexia, C.

185쪽

Mlipsi is Caro, quae ergo hic repeti non debent . Ubi igitur ante epilepsiam alia

signa laesarum functi Onu ira animalium praecesserunt, merito licet uspicari tale causas quod inprimis ideo monetur , quia rempore paroxysin epileptici tanta vis en-

cephalo insertur , ut saepe maneant insignes laesiones unctionum animalium, uti ad primum numerum 3. io pluribus dictum fuit; verum tunc illae laesiones sunt enectus pilepsiae, non ejus causae . Nisi autem ab externi sis manifestis causis tales laesiones contigerint, non facile patet, in quo loco encephali haereat causa morbi, cujus naturae sit. Ut enim spicula

osse acuta, ex dura matre nata, cere

bium pungentia , pilepsiam faciunt , sic

acer chor ex cariosa tabula internacranii depluens , velis similis sanies inventriculis cerebri collecta , eundem essectum praestare peterit . Hinc saepe manet magna obscuritas de natura ipsus causae morbi, & de loco, ubi haeret adeoque magna dissicultas radicalis cum . Verum

cum ad s. Iors. 7. monitum fuerit, Omnes illas causas encephalon male asti tentes, augeri per illa , quae liquidorum ineranium affluxum augent, patet satis, generalem etiam usum praestare omnia illa, quae impetum, copiam humorum a capite revellunt, haerentia in cavo calvariae liquid discutere possunt, Vias , per quas natura quandoque haec expellere visa suit, laxant Maperiunt: imo etiam per artent quandoque novae viae factae fuerunt , per

quas a noxiis liberari posset encephalon Singula autem haec , quae in simili casu

profuisse observata fuerunt, enumerabuntur. VEN SsLCTio. Multi inveniuntur epi-Ieptici in quibus signa praesentis plet horae

raecedunt paroxysmum epilepticuinci quanoque, licet in reliquo corpore tanta plenitudo vasorum non adsit, manifeste tamen

apparet , vasa capitis plurimum distendi

sentiunt enim dolorem tensivum in capite, calorem majorem, oculos habent rubentes. In tali casu minuere plenitudinem vas rum, secta vena, conducit, ut sicile paret. Licet autem non semper radicalis cura obtineatur per sanguinis missones, caven- tun tamen morbi insultus Bonnus sepuler.

f. I. t. I. sect. a. p. 28. 3 aliquo casus κ-ber, qui docent, per sanguinis missiunem epilepsiam quandoque curatam fuisse . Ubi autem plenitudo praecipue vasa capitis occupat , multum boni exspectandum est ab

arteriolomes; sive arteria temporalis discindatur sive illi rami, qui pone aures decumrunt multo cum fructu se hoc tentasse in

Epilepticis , testatur Severinus me esseacirared tart. p. 46. 47. ,- plures casus ibi recenset. Sedin videmus, Veteres Medicos audacissima remedia adhibuisse, ut pertinacem hunc morbum debellarent, inprimis si causa eius in ipso capite latere credebatur

tunc enim dixit Aretaeus Decur mors citat. l. I. c. . P. 2I. , inhabitat ἐνοικήσι, id est, fixam sedem habet; caput occupat, vena. in cubito oonte secari jubet, cucurbitulas applicari is arterias omnes ante, post aures discindi , cavendo tantum , ne

ad animi deliquium usque sanguis educatur; metuebat enim inde morbi insultum ,

merito, cum convulsiones aeque sequantur subitam vasorum inanitionem , quam nimiam eorundem plenitudinem isti alia occasione ad g. ΣῖI exHippocrare monitum fuit. PURGATIO, voΜITus. Quantum ab his

boni in capitis morbis gravisssimis curandis exspectari possit ad .ior 6. ubi de cura poplexi agebatur, die uinci simuGque tunc monitum fuit, in vomitoriis exhibendis maiorem cautelam requiri , dum inter vomendum semper vasa capitis magis turgent. Praeterca impimis haec remedia proderant , ubi a lenta inerti, higida causa morbus oriebatur idem etiam in Epilepsia cui anda verum est . Ubi enim calor , plenitudo vasorum , vel sanguinis dispositio inflammatori , adest tunc a sanguinis missionibus major utilitas speratur . Interim tamen purgantia per alvum impetum copiam humorum a capite abducunt , adeoque hac ratione semper prosunt acriora, calida purgantia adhibentur, ubi lenta Miners morbi causa est tuncque Hieram suam laudabat Aretae, ib., quae pituitam e capite eliceret irnprimissi maiori quantitate exhiueretur . Ubi autem inflammatoria sanguinis diathesis calor adsunt, tunc primis illa conveniunt, quae absque aucto motu vel calore

agunt,

186쪽

ngunt tamen satis uda alvum solvunt qualia laudata suerunt ad . I96., ibi de cura inflammationis agebatur ad numerum secundum g Iopo in cur tione poplexi a simili causa natae Videmus etiam , plurirn. ex antiquis Medicis multam spem coli casse a purgantibus remedii ad hunc moibum curandum: ratio autem facile patebit ex illis, quae apud HiI acriit m Q Abro eo rob. σοί habentur videbat enim , pile- psam eis admodum familiarem recens natis considerabat, illos in utero mata rno balneo tepido immerso luisse , d inde mlucem editos habere carnes mollislsimas

circa aures, axillas, inguina, omnia humescere, nares , auces, pulmones, ventri--Cutam , intestina, muco copioso madere observabat, per aetatem minui accidami Ilam corporis humiditatem, solida: que partes firmari sed & smul tunc cessare in scintilem pilepsiam iotabat in illis, quibuaquamcumque ob causam per aetatem minus tirmabatur corpus, illam diathesin ad epi psiam diutius manere observabat in 'issociis capitibus ovium pilepticarum pitia amcopiosam , quandoque jam corruptam olidam : videbat, ad ultioribus epilepticis hyemali tempore frequentius paroxysmum contigere, inprimis pos teporis & frigoris vicissitudines , quando subitae illae fusiones humorum cataretiosorum fiunt isti etiam tempestate austrinain nebulosa praecipue si subito tunc boreale frigus sequatur i iam per emunctoria quaecumque illud lentum pituitosum subducebatur de corpore in insantibus , ut per cutis capitis erosiones lenes perpetuo manantes, nauci copiola in fluxum per nares, vomitum pituitae, Lvum laxam, melius se habebant in contra, fi impedirentur temere illae evacuationes malum recrudelcebat pessime. Ex omnibus illis coneluserunt antiqui medici, curati

nem pilepsiae praecipue consistere in v cuatione illius humidi superabundantis & dein robora tone partium solidarum Per purgantia iam illa glutinosa pulchem rime fundunturis educuntur de corpore: daaeta siccior exercitia corporis, abstinentia glutinosis omnibus cautelam dabant ne similis copia glutinosorum denuo accu-

mularetur in corpore. Hanc autem unicam sere caustam pilepsae videtur statuisse in socrates , ideo inculcabat, ut mutaretur frigida illa ciners ac hymia in oppositam, biliosam nempe & calidam credebat enim biliosos nunquam pilepticos fieri. Quamvis autem haec causa, ab Hippo .ur

memorata, Iatis frequenter occurrat; tamen

ex ante dictis satis apparuit, plures alias praeterea pilepsiae causas esse essedin simul constat, purgantium satis insignem usum esse in cura ei lepsiae dum ejus causa iii

capite haeret. INUSTI FONTICULUS FISTULA. EPISPASTIC Μ, Quantum haec usum a.

beant , revellendo impetum sanguinis ad aliae partes , in cura inflammationis adg.ῖρο. . di tum fuit; ideo pulchro cum succesi ad apoplexiam curandam adhiberi solent, uti f. Ioas monitum fuit. Omnia enim hae a hibentur partim ad derivandum impetumin copiam humorum in alias patates partim etiam , ut per artificiales has vias exeat illud , quod retentum bel ad

caput derivatum, noceret. Observamus tinties, infantibus totam capitis cutim manare

ichorem, quandoque satis olidum is bene tunc se habent : si imprudenti cura coerceatur ille effluxus, episeptici unt, nec curantur, nisi denuo ille ichoris fluxus redeat. Puella circa pubertatis tempus incepit laborare epilepsia, quod malo omine fieri antea jam dictum fuit, sola dum esset in aedibus, paroxysmo corripitur corruens supra carbones accensos miserrime faciem & synciput comburit, ita ut non tantum integumenta, sedis calvariae os ipsum fuerit exustum adeo, ut postea exterior cranii tabula ad magnitudinem palmae manus decideret. Quamdiu autem loca haec ambusta suppurata manabant saniel iuris copiam. libera erat a morbo qui rediit, simulaccicatrice obducta erant haec ulcera IVilis PMMAg. Cmreb Gq. p. 39. y. Unde patet, dum per haec ulcera exibat tanta copia liquid , exivisse simul illud noxium , quod

clausis ulceribus retentum renovabat morbum bel saltem sic ad externa capitis revulsum suisse humorum, per carotides allatoruin , impetum, ut minus urgeretur encephalon,' sileret morbus. Inde intelligitulin a M

187쪽

ratio, quare in curando hoc morbo Medici conabantur reddere cutim capitis nitidam quam maxime perspirabilem dein irritabant cucurbitis dropacibus, sinapis mis inde Ati rel.de Morb.Chron. Lib. I c. q.I.3 6. a lenioribus incipiendo sensimque procedebant ad reliqua, si priora nullum levamen attulissent. Sic rubefacientia capiti applicari iussit Aretaeus L. i. de curat morb. Hur. c. q. p. 2I praecipue cantharides

imo ignem capiti adhiberi jussit, si nempe reliqua nihil proficerent. Iure enim Celsus

CL a. c. 23 p. 7 inter ultima remedia posuit, occipitium incidere eucurbitulasabni ere e ferro candente in occipiti quoque infra , qua summa vertebra cum capite

committitur, adtirere duobus locis, tir per ea

perniciosus humor maciat. Mures si finitum malum non fueris, prope es, ut perpetuum sit. Crudelis quidem haec methodus est ' sed quacumque molestia redimere vellent atrocem hunc morbum aegrorum plurimi praecipue cum observationes practica docuerint,

etiam in adultis hunc morbum, raro caeteroquin curabilem , sanatum fuisse . Sic cauterio prope suturam coronalem applicato, se quadragenarium hominem pilepti cum curasse testatur Piso CD morbis asserina reum vis Sed3 2 paret. . . . p. 7r x in in Asa frequenter cum felici successu idem tentari

scribit Hem erusi A ban ei an de Himr. v uJapin p. q6 . . Plures observationes quae idem confirmant , apud Abene tam Lib. I. p. ii . videri possunt.

Cum autem cauterium praecipue ideo prodesse videatur , quod separata eschara maneat locus ulcerosus diu liquidum plorans hinc convenit lenibus suppurantibus haec ulcera diu aperta tenere atque ideo fistulosa ulcera sponte nata, sonticuli, setacea, similem effectum praestare poterunt. VULNU CApiris. Discinduntur enim vasa plurima, inprimis si vulnus magnum fuerit adeoque similes effectus exspectari possunt ac ab arteriotome. Praeterea vulnus alicuius momenti vix curatur absque suppuratione, ideo & effectus praecedentium inde exspectari potetit. Si autem vulnus in ca .vum eranti penetraverit, exitus conciliabitur materiae noxiae contenti, si haec epilepsiae causa fuerit. Fortuiti casus hoc docue.

runt. Ita apud Marcellum Donatum CLib. a. c. 4. p. 3. Schenc iura. I. p. II 6 legitur

de nobili Gallo, qui pilepsia laborans in

Italiam prosciscebatur , ut primarios ibi medicos consuleret verum a latronibus spoliatus, pluribus vulneribus confossus pro mortuo derelictus suit praeter alia vulnera ingentem admodum plagam in fronte

susceperat cum insigni ossis deperditione unde post longum lati tempus ab hoc vulnere curatae fuit; simul ab epilepsia quae singulis mensibus amigere solebat liber evasit. Plura similia hinc inde apud

auctores Medicos reperiuntur. CRANII PERTERERRATI . Ars enim

imitata fuit, quod casus fortuitus docuerat profuisse Antea ad . ro 7s. . notatum

fuit, pilepsiam, post validam contusionem capitis sequentem , ilico levatam fuisse

dum perterebrato cranio exitus conciliab tu puri sub calvaria collecto. In pertinaci epilepsia hanc operationem apud Aretaeum L. I de Cur. Morb.Cbronic. c. l. I 2I. etiam commendari legimus Uerum inprimis inde

boni quid sperare licebit, si signa docuerint,

extravastatos sub cranio humores haerere vel corruptum calvariae os in quodam loco

esse. Nisi enim talis causa epilepsiae ueri

trepanum applicatum levat quidem morbum pro tempore, non autem eradicat .

Dum enim homini epileptico ob capitis percussionem applicabatur repanum , liber quidem sui a paroxysmo, quamdiu iue

bat hoc vulnus, verum , eodem cicatrice obducto, redibat morbus Mentiare de Pae inmisino te de Chirurg Tom. I. pag. Io. ANTI HYSTERICA PIAT . Illa non

prosunt adeo, quod tollant, vel minuant, causam materialem morbi, cerebrum, in integumentis suis, superficie, substantia aut ventriculis, male afficientem, sed quatenus validos affectus animi sopiunt, subitas illas generis nervosi turbas compescunt pacantra quae causas illas stabiles , inencephalo haerentes, juvant, Win actum deducunt, uti g. io s. dierunt fuit. Ex uui Aus uuio LLIGI DEBEAT GVaria hic recensita fuerunt remedia, sed satis patet , illa non convenire in omni

casu, sed diversa requiri pro singularibus causis, quae cerebrum male assiciunt; de que

188쪽

que omni cura prius indagandam esse camsam , quae cerebrum laedit. Si enim v. g. contuso valida praegressa metum faciat ne effusi humores sub cranio haereant, vel fragmenta ossis pungant enitae ipsamve cerebri substantiam , cranii perterebr tio locum habebit . De signis autem,

quibus hoc cognosci possit , in vulnerum cranii historia dictum sui . Ubi vero si-

gna docuerint , pituitosam Egidam iac hymiam in toto orpore abundare,

in cavo encephali sensim colligi da his

signis videri. Io Io. . . , tunc vesic tori , istacea , sonticuli c. pulchrum praestabunt effectum . Si a lue venerea Mriosa reddita suerint ossa cranii , medela huic morbo propria requiritur iis ut dereliquis.

9.io8a. causa quarta Io73. num. 4. fit, ea tractanda erit varie pra varietate suae causae proximae hinc a nodyna , aregorica , narcotica anti hysterica anthelm inti ea demulcentiain corrigentia acrium i incisio apta singivarum ablatio, correctio, materiae ulcerulae tunc fiunt antepileptica . Prius multiplices Epilepsiae causae in classes quasdam ordinatae fuerunt , ut facilius

possent indagari a medico , cognosci ,

dein causis cognitis apta medela adhiberi

Causae autem g Io7s. 4. recensitae extra canium haerebant in aliis corporis locis, vel humoribus circulantibus mistae per i tum corpus vagabantur, mirabilesque excitabant turbas donec iterum ad quaedam Corporis loca deponerentur , vel exirent per corporis emunctoria . Patuit ho tune de contagio variolarum, quod toties convulsiones pilepticas excitat, antequam illud virus, una cum mutatis per eius efficaciam

humoribus, ad corporis superficiem deponitur. Idem de materia ulcerosa in quodam loco corporis hospitante, In sanguinem resorpta , verum est. Simul tunc inter camsas epilepsae numerati fuerunt dolores valudi, ac periodici , perturbationes hystericae totius generis nervos , pluraque alia, quae

primas vias mole sua gravare, vel aerim nia irritares, poterant. Unde facile patet ad diversas adco causas varia etiam requiri remedia , quae hac paragrapho recensentur.

CA . Inter effectus molestos doloris 3 2χ6. etiam convulsio numerata, W3. 2'. a. notatum fuit, posse obtinet per narcotica remedia, ut sensorium commune non sentiat dolorem , licet 'neat causa dolorem

faciens , sicque posse tolli nonnullos effectus doloris is quidem inprimis illos, qui

fiunt ob turbatum sensorium commune per

doloris acerbitatem . ubi ergo epilepsa ab hac causa nascitur, sedando dolorem, multum boni fieri poterit. Quaenam autem di-

cantur anodyna paregorica , quaenam vero narcotica, Qquomodo haec adhiberi debeant, locis citatis explicatum suit. ANTI HYsTERICA In illa nempe casu hae usum habent , ubi nimis mobile genus nervosum a lovissimis etiam causis turisbatur totum is mira saepe convulsiones facit observaverunt iam Medici, dari in arte talia remedia , quae graveolenti aliis suo turbas illas systematis nervosi compeia

eunt felicissime Asa fatida, eastoreum , MLbanum, ruta oeci, talia sunt, quae hoc e sectu se probaveiunt quam effcactissima, ideo dicta fuerunt medicamenta anti hysterica, quaeis externo Interno usu saepe juvant. Omnia enim haec naribus supposita, umbilico, plantisve pedum, sub forma emis plastri applicata , profuerunt toties. T Llianus Lib. I. e. s. p. 8o. plures pilepti- eos se curasse testatur ruta sylvestri, quae longe odoratior est lacrior ruta hortens smulque addit se hoc didicisse a rustico, qui casu invenerat hujus remedii efficaciam: contundebat nempe hanc herbam , illiusque fiagrantiam toto corpore spirabat dum conservus eius epilepticus concideret; quem accedens is nares ejus digitis araripiens, excitabat ilico a paroxysmo hunc

aegrum, qui postea ab hoc morbo liber

vixit ANTHELMINTICA . Quae nempe, vel necando , vel expellendo, vermes, hoc me merentur de quibus postea in Capitulo de morbis infantαm dicetur. Antea ad g. Iops. 4. notatum fuit, quod celeberrimum illud antepilepricum Fabii Comnianae , radix nempe Valerianae sylvestris

189쪽

prosuerit pluribus, dum ab eius usu ver dole obtundere potestin involvere omnem

me expellebantur de corpore . acriiuoniam . Interim tamen etiam levIDxMuLCLNTr ET CORRIGENTIA A vi anodyna agere videtur, cum pacatum QRiu Μ . Si percurramus decantatissimos reficientem somnum producat.

illos pulveres pilepticos, qui in officinis Ivcisio ApTA GINGiva Rum. Sic enim proflant , invenimus plerosque continere tollitur doloris irritatio continua gingia insignem copiam talium, quae acidum ab uarum in pueris dentientibus, quae acie . sorbendi Qenervandi vim possident. Cum a illa dilaceratione per dentem erupi outem in juniore aetate acida acrimonia rum oritur. Quaenam autem cautelae hic roties adsit in primis viis, rarequenter requirantur, postea dicetur in Capitulo is ob hane causam epileptici fiant, patet ra morbis infantum lio, quare tantam famam obtinuerint haec a LATIO, CORRECTIO c. Nisi enim

remedia, licet in Epilepsis, ab alia causa via possit fieri contentae sanie in Ioeo tali ortis, vix prosint. Simili modo iidetur ulceroso is mundari plaga , nulla spes

agere oleum illud animale , frequenti re curae superest observationes praesticae hoc Pificatione ab omni Empyreumate libera confirmantes habentur ad g. Io7s. 4. Sirum, tenuissimumque simul & molle res virus venereum ossa insecerit , inprimis ditum, quod Umrannus Cisse in ph c. cranii , saepe pilepsia sequitur , non Mem. i. I. obsere. 4. p. 38. , aliique cete rabilis, ni sanata hac tueri tuncque a bres medici, in Epilepsia inveterata persa gentum vivum , quod tamen temere Minnanda adeo commendaverunt. Summa enim hibitum pilepsiae causa toties fuit vide tenuitate sua aptum est, ut penetret etiam . Io s. . , prudenti arte administratum, par minima vasa, simulque blanda sua in fit remedium antepilepticum.

ἔ.io 8r x Quinta causa oo73. Num. 'ortae epilepsiae medela fit solvendo 1 materiem immobilem, laxando vias , expellendo 'in vescatoria eaustica, sonticulos,in fistulas , producenti aristolochica emmenagogari haemo

rhoidas aperientia diuretica toties contra hunc morbum prosunt. In hoc casu epilepsae causa pende a autem plures ex illis causis combinantur, suppressis quibusdam excretionibus , per ita & concurrere debent plures indicati quas exibant de corpore liquid quaedam, ne curatoriae ad tollendam morbi causani. vel sana, vel morbosa, uti ad locum in In exemplo res sorte evidentius patebit etextu citatum pluribus dictum fuit . u contingit quandoque a suppressis menstruis ratio ergo requirit , ut restituantur illae epilapuam nasci i adeoque generalis indi-

excretiones, quarum suppressi hunc mor catio curatoria est, ut restituatur menstrua produxerat . Interceptio autem soli haec evacuatio. Quandoque laborant talestarum excretionum fit , vel quia materies puellae mucosa lenta sanguinis ac hymia, excernenda non satis mobilis & fluida est, pallent, tument, Z totus corporis abis ut exire possici vel quia vasa transmit tus ad leucophlegmatiam inclinat pulsus rantia liquidum excernendum non satis arteriarum debilis lentus est in his, Me pervia sunt i vel denique quia vis movens queis materia excernenda non satis, materiam per vasa nimis iners est. Facile dis est. simul vires moventes debiles autem patet, singulas has causas seorsum sunt . si tunc per limaturae seni usum existere posse, quandoque combinatas age friectiones , corporis motum, diaetam si re imo QOmnes concurrere . Simul inde ciorem, augeatur vasorum Aio in fluida intelligitur riplex indicatio curatori , in contenta , superam ille mucosus si id rextu proposita, quae vel materiem excer sanguinis lentora color vividus in corpore , nendam spectat, vel vasa per quae excretio antea pallido renascitur calor fit aequais haec fieri debet , vel denique vires, quae bilis ad extrema usque, menstrua supinhumores et vasa movent, secretorus pressa redeunte nobili nempe redditari,

vel excretoriis organis applicant. Prout teries, ratibus moventibus instaurati

190쪽

Verum contingit quandoque , sanguinem bonum esse , vires vitales satis validas Qtamen menstrua supprimi, vel difflait limes, nec satis magna copia , prodire

quia extrema vasorum orificia , in uteri cavum hiantia, nimis resistunt suae dilatationi tunc debent laxari viae per balnea, vapores c. sentiunt tales puellae molenum saepe ardorem circa os sacrumin pulum, valida tormina abdominis, inuandoque convulsitones patiuntur, inprimis circa primam menstruorum eruptionem in multis sentia emendatur hoc malum

dum singulis mensibus dilatata haec vasa magis cedere incipiunt; in quibusdam satis diu manet. Ille inprimis casus est , ubi

foecundum conjugium toties profuit aem-Pore enim graviditatis omnia ureri vasa admodum distenduntur excussis scelumagno cum impetu sanguis exit, simulac placenta solvitur ab utero , perguntque puerperii tempore lochia fluere atque sic disponuntur extrema oscula vasorum uterinorum, ut postea facilius cedant sanguini

menstruo prodituro.

Quandoque in valde plethoricis observatur, sanguinem bonum esse, vasa pervia sed nimia plenitudine sic distendi vasa, ut reagere nequeant in riuida contenta; simul tunc cord s vires supprimuntur, quia non potest libere se evacuare in vasa nimis plena vide g. io 6. y unde vis expellens deficit. Verum simulac per sanguinis , vasa distendentis, moles, redeunt solitae cordi arteriisque vires, saepe menstrua prodeunt, dum adhuc anguis de vena seela fluit uti omnes Medici, in luculenta praxi versati,

Simul ex dictis apparet, quanta prudentia opus sit, ut Medicus indicationes curatorias generales adhibeat singularibus casibus. Plethoricae enim tali puellae , suppretiione

mensium laboranti, limaturae serri Ius frictiones, motus corporis, nocuissent quam

maxime in contra in debili & leucophlegmatica virgine sanguinis misso auxisset cavisam suppressionis menstruorum. Facile autem patet , similes cautelas in methodo medendi etiam requiri, ubi ab aliis excretionibus suppressis pilepsia nata stat. Verum, ut ante dictum est . Io s. s.fiunt quandoque excretiones morbosi hum ris per quaedam loca corporis, quae subito cessantes, vel imprudenti medela suppressae summa saepe faciunt mala . Omnium requentismine hoc observatur in cataneis illis eruptionibus, uti tunc monitum suit. In tali casu optimum est, severe illa loca corporis,

leviter irritares, ut redeat consuetus humorum per cutim exitus cita in insantibus, quibus manans ichore capitis cutis siccata

fuerat subito, 'in epileptici facti suerant, profuit lixivio saponis veneti calido caput fovere , dein emplastro aromatico tegereri quin imo egregie prosuisse novi

uti antea monitum fuit, si una pars emplastri vesicatorii octo partibus emplastri delabdano permista supra totam cutim capillatam capitis extenderetur post paucas enim horas incipiebat rubescere cutis molestus oriebatur pruritus is incipiebat denuo manare ichorem cutis, simulque statim cessabant insultus pileptici . Tutissimum enim semper est educere suppressam excretionem per illa loca, per quae antea exire solebat. Ubi vero sic constricta sunt vasa culanea per adstringentia, spirituosa, calces plumbi, similia, ut non possit restitui consuetus ichoris in hoc loco es nu-xus, tunc in aliis coi oris locis nova tentare emunctoria convenit, quibus illud noxiuin retentum exire possit, per vesicatoria,caustica &c de quorum usuin esticacia ad g. io8i dictum tuit. In iunioribus etiami inultum prosuit, per plores dies artifici: Iem uirrhoeam sacere, datis manna, ha-

barbaro , similibusve blandis purgantibus

f. io8 . PUM autem a causa sexta Iz73. Num 6. oritur, tolli poterit, sanata debilitate generis nervosi nimis facile movendi, quod exercitio motus, lusus, equitationis, eo ionis assumtu aromatum si chalybis,in corroborantium; optime fit tum tram loci fomitis exulceratione artificiola, profunda, diuturna induet caesim , causticis, vescatoriisci dem autem apertis retentis diu per supputant a corros vis milli tandem ligaturis nervum comprimentibus affectum M A M.

SEARCH

MENU NAVIGATION