Medicina practica rationalis Hippocratis sanioribus neotericorum doctrinis illustrata. Opus Pompeji Sacci ..

발행: 1717년

분량: 612페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

481쪽

46 1 Lib. IV. Adnotationes

runt; ideo alimenta biliosa, bilem, pituitosa,

pituitam, melancholica, melancholiam congreant. Haec omnia signa sunt attente considerama in quolibet morbo, cum haec sola naturam humoris peccantis a priori nobis demonstrent. ΤEXΤ. XXIV. Curatio Deia hine totius Cor

poris Uctc. Quid agendum sit pro Curatione sterilitatis.

In hoc num. demonstrat Hipp., & totum resu. citur ad tollendas causas supradictas sterilitatis, contraria istis opponendo. re quicquid in me,sibus mali inest auferendo per contraria , ne m si sint pituitosi, pituita minoranda , & cor. rigenda per ea, quae pituitae causam auserunt,& hoe faciendum in bile, & melancholia r

dundante .

TEXT. XXV. Rubuscunque igitur menses pituitose, ac pessiculos sunt ere.

Curationem sterilitatis a pituita describit in hoc Textu Hipp. .& varia signa proponit, prodistinguenda pituita dominante , & ait carn fas esse Mulieres pituitosas, intelligendo deca ne flacida cum colore ad pallidum declinante. Caro fit ab humido, quod facile adhaeret, &apponitur partibus, & in quo nulla sit acti. monia, 1 qua exasperentur , ct rodantur par. tes, quibus apponendum est humidum: pituita est talis conditionis, ideo in istius redundantia caro excrescit, sed flacida, quia in redundantia pituitae calor est debilis, nec valet ita apposi.

tum humorem exsiccare, ut caro re appositione resultans exsiccetur, quantum requirit soliditas, & firmitas persectae carnis; ideo mollis,& flacida remanet, quia multo humido reserta.

Oi bumectum es, & saliva in ore redundat, ct es υνω a. Saliva analogiam cum pituita

habet, cum eadem sit utrique communis materia , ideo redundantiam salivae , redundantiam pituitae in corpore designat. Mulier pituitosa,

s aliquid aridum degusabit, salisam in copia

effundis, eo quia ab irritamento acidi vellicati ductus salivales in ore existentes determinantur ad copiosam salivae essusionem, quia copia humoris in dictis vasis, & glandulis existentis, si non conservaretur. deficeret. Liquida saliua, erinfusa fit, eo quia per irritamentum in glandu- Iis non commoratur , in quibus re crassitiem,& aliqualem suscipit saporem, sed serositatem glandulae salivales eo modo , quo recipiunt ab arteriis valde fluidam in os ab acido icritatae essundunt. Mulier pituitosa a quolibet cibo, &pota turbationem sentit, dum venter attollitur nausea supervenit cum anxietate , er binnatione multa, quae omnia pendent a ventriculo debili, a linitate fibrarum istius, a redundantia humoris pituitosi in eo, a flatuum copia, quae elevatur a debili calore in pituitam, & ali, mentum agente. Venter supprimitur, eo quia saeces a multitudine muci intestinis adhaerente media viscositate istius detinentur , earumque motus remoratur. Cim pituita in vala redum dat, a capite fluunt .humores ad partes instrio.

res in copia, juxta sententiam Hipp., cui assem sum non esse praestandum, convincunt demon, strationes anatomicae, quae omnes vias a capite ad partes inferiores humoribus negant, Praetereas, quae circulationi sanguinis serviunt ; sed omnes partes non recipiunt humores , nisi ab arteriis,& nervis. Omnia obducit humor fluensa capite, idest omnia inficit pituita redundans tam stinguinis massana, quam krmenta omnium partium. Partes sub oculis lividae sunt, es im tae , livor est a languine essuis in porositat

bus partium ,&stagnante, stagnat sanguis, quia a copia seri extrava lati inflatae dictae partes imtercludunt viam circulanti sanguini. qui stagnam do nigrescit, & lividam carnem facit. Totam Curationem unica indicatione dirigit , nempe

exsiccando. Hac intentione Domitum imperat,

post cibum, α somacho jejuno, non solum ad

evacuandas humiditates in ventriculo contentas, sed etiam in toto redundantes ; censuit enim Hipp., & cum ratione, vomitu totum corpus

purgari. Vomitiva snt blanda, quia Mulierum corpus est facilE resolubile , ideo vomitus post

cibum , quia facilior magis etiam convenit . Purgatione etiam utitur per alvum lenibus medicamentis, ob rationem dictam de vomitu . Pu

gantia sint B ragoga, oesegmagua, talia enim designavit Hipp. in illis verbis, minime M.tem ducunt. Diaetam omnino exsiccantem Pra,

scribit; non exsiccat vero Dioeta, nisi sit longa, vel tenuit sima , ut patet a Textia , re alvum lubricam cum tali Diaeta servandam contulit.& cum hac curationem perfici posse censet, dum subdit, Veri a Uteros I ad banc Diaetam non partierint, idest lanati non fuerint, pbarmracis subdititiis non mordacibus purgare oportet. Non

conserente ergo Daceta exsiccante , vomitu , α purgatione, uteri purgationem aggreditur, cum subdititiis Uterum purgantibus non mordacibus, quae recensuit in citatis locis, & non unica vice debemus esse contenti usu subdititiorum, sed per aliquot dies reiteranda , praemisso semper prius fomento, saltem per horam ex farniculo, cujus parandi modum descripsit superiori lib.

num. IOI. Animadvertit Hipp. Qinenta , & subdititia imminentium mensium tempore C crincenda esse; succedentibus enim postea mensibus,

purgatio Uteri persecta succedit,s puri . oesmceri menses excant , ad Virum riccetaere Mulierem monet his incipientibus, optimiam autem iudicat desinentibus, & circa finem ficientibus mensbus Μulierem ad virum acceder , eo quia in tali tempore uterus est magis purgatus, quam in principio mensum , & idem etiam cum mensium fluxu calore assicitur , & appetitu

venereo , retentioni seminis necessario.

TEXT. XXVI. Cum autem ad Virum itura

Mulieri purgatae juxta praxepta in superiori Textu eradita, monita praebet Hipp. servanda

incom

482쪽

In Lib. I. Hipp. de Morb. Mulier. 46 3

la congressu eum Viro . Textus est clarus, ut explicationem non admittat . Diceta in Textu proposita rigorose observanda . Aliqua solum addam remedia, Uterum humidum exsiccantia eis adjungenda, quae ab Hipp. in superiori num. suerunt descripta, ct alia a proprietate conceptionem juvantia. Exsiccant Uterum Decoctum

Lentisci, Amribi, π Rofarum, item Decoctum tenerarum virgultorum Rubi, oe PMdigoni fa

minae, mrthi baccae tritae, o in vino exbibitae, sicut Minicorium Granat; δε- exsiccatum, oepulveritatum, & Avellanae nuces ussae, & μι verit arae cum vino exbibeantur. Dosis istorum ad 3. d. x proprietate conceptionem juvant Testiculi Verris in umbra exsecati, et ptiiser, rati ad 3. i. item pulvis ex rasura moris, S seleos, Matricii Leporis, o coaguli Leporis em uati in aequis Drtione ad S. i. sb. in jure, ciceris, aut vino albo exbsi Mur; Chelidonia in umbra exsiccata, ct miseritata, exhibita in ιλno ad S. v. , ejusdem succus exhibitus ad J. u. idem valet. Coagulum leporis ad S. h. in Lemno Calendulae exhibeatur , vel Trfera magma fine Opis ad S. i. cum vino decoctionis Mandring orae ; item vulvam Leporis assism tere, o daeum vino Mulieri bibendam . Decoctum Clamiae manὸ exbibitum Mulierem faecundat . E terna etiam suffumigia adlistberi possunt in Ute. rum recipienda per Emborum, ut Trifera magna sine spissuper carbones posita. Laudanum I Uumigatum, Nepita pulverι rara, ct si umi. sata; Item fumumigium ex ligno Aloes. Pesa.

ria etiam adhibentur ad conceptionem iuvamdam, quae vide in Actio Tetratu. 4. serm. 4.

p. 32.

ΤEXT. XXVII. Si vero non concipiat , Ut

ri vero sani sint era.

Contingit aliquando in Muliere Uterum esse

sanum, & tamen non concipere, cum ab affectione aliqua corporis alimenti penuria uterus

laborat, ut vertit Gesus, ct ab alimenti prinuria inerus imbecillis fit. er maritentus, idest exsiccatus, quomodo talis fit quandoque , in dicamentis, & fomento multo , seu frequenti exsiccante; ex quibus patet Hipp. loqui de Utero secundam tuam naturalem constitutionem sano, praeternaturaliter morboso facto ob siccbtatem introductam, vel ab affectione mala in voris, vel a causa extema exsiccante.&vi istius siccitatis Mulier non concipit , eo quia semen

mirile ferre non possunt priusquam assuetisset,

ct convalescant citeri. Ad hoc ut Uterus se. men virile retineat, oportet, ut assuetus sit semen retinere, idest habere omnes conditiones Pro retentione seminis necessarias , inter quas Primarium locum retinet robur uteri, & sum

xiam fibrarum firmitas a valido, & copioso*iritu ruborata. Robur vero deficit in pmposito casu, in quo Uterus debilis macilentus es, per Hypp., idest ad contabescentiam redactus line

spiritu, & fibrarum firmitate, a qua derivatur Impotentia retinendi semen, & ad istius retemtionem non assuescet Uterus, nisi convalescat, idest nisi robur acquirat,&spirituum copia fidicundetur. Signum huius assecitonis est, quanta secunda, aut tertiadis, aut adhuc prius exeunt

ab Utere crassa , ct compacta, Aut mucus.

Exitus sanguinis ab Utero ad instar muci nullam alterationem semen in Utero contraxisse demorustrat, cum naturali crassite,&viscositate semen

muciam repraesentet, quas qualitates clim inex, tu retineat. nullam alterationem suscepisse imdicat, & ab hoc arguimus Uteri debilitatem;& cum semen sincerum exeat, credendum in Utero alterius humoris consoriium non admisisse, a quo crassitiem, di viscositatem alterari certum est; a defectu humoris contabescentiam uteri, quae defectum fluidorum supponit, a

guimus . Monet Hipp., ut attente perpenda mus, an in Utero aliquod vitium sit, per quod materia mucosa ab eo exeat. De absentia huis jus vitii, certi erimus, quando haec materia mincosa , nisi post coitum, & receptum semen exeat;& pariter attendamus, an aliquod in Utero sit vitium, per quod semen exeat, & non retinem tur, nempe si Uterus sit motis apertus, si nimia humiditate scateat, si procidentia laboret; nam exclusis aliis morbis, per quos semen retineri non possit in Utem . concludendum esta contabescentia Uteri in hoc casu exitum se. minis esse. Curationem aggreditur non ab Ut ri correctione, sed a corrcistione totius ; cum enim posuerit Uterum debilem, & macilentum fieri ab assectione totius, ob alimenti penuriam, ut legit Foesus, oportet etiam concludete, Dpus esse emaciatum ; ideo curatione indigere.& quidem primario ; ideo dicit corpus ad binnum habitum esse reducendum ad hia, ut comtractum sit, legit Foesius, compactum, & justam molem acquisierit, pro quo exequendo debet Medicus juxta praeceptum H p. num. 32.

sequenti causam maciei corporis Perquirere, huicque contraria opponere. Paucorum Balae

rum usum, ct pluνimum levium laborum comis mendat , quae duo inserviunt ad retinionem Uteri, & ad contabescentiam istius auferendam;

per laborem enim , & exercitium parvum , α moderatum incalescit corpus, re etiam Uterus.& sanguis uberiori quantitate ad partes transmittitur. Hinc ex corroborato calore ,& a quam litate sanguinis in Utero hic reficitur. Balnea frequentia, & per longum tempus non admittit, eo quia sanguinem ad partes externas evo. cando, internas, & Uterum necessaria privat alimonia, nec contabescentiae medemur. λλ.

menta acria , ct salsa pini bet, quia sangui. nem ad nutritionem inhabilem Giunt, &con.

tabescentiam potius fovent, quam auferant. V

mitu απιὸ paucos dies imminentium mensium utitur, vel ut Uteri descensum prohibeat, quem plenitudo reiecti Uteri coadjuvare potest . via ut examenta in reiectione corporis congregatae imb

483쪽

46 4 Lib. IV. Adnotationes

eliminentur, ne in vase contenta , vel ad ea fluentia mensium fluxum interrutri pant . Subjungit, fame maceretur; quae verba maximam proponunt dissicultatem ; ad quid maceranda Mulier illa, cujus resectio, & renutritio tanto studio quaesita fuit 3 Μorhus fuit maceratio γporis,&Uteri; si iterum maceremus, morbum, non salutem perquirimus. Hujusmodi resolutionem a Texta accipimus, in quo ait Hipp. mmceratam esse mulierem per aliquot dies ante menses. Primo, ut excrementa cavitatum , &vasorum, quae mensium fluxum depravare , &turbare possent, per vomitum evacuentur, &per Dioetam resolvantur. Secundo, quia ubi minor est copia sanguinis, minus sacilius,& cum minori incommodo fluunt . Tertio, quia cum minori copia sanguinis minor estervescentia in Utero , & incalescentia , quae siccitatem non

auget .

TEXT. XXVIII. Quibus autem statim oec. In hoc Textu agit de illa tinpersectione Ute. ri, per quam acceptum semen , Muliere statim

emittitur; occlusionem, nempe oris Uteri, quae est una ex causis exitus seminis, proponit, &remedia describit; alias causas , quas superius proposuit, non recenset, & remedia has auferentia universali praecepto comprehendit, nempe ut applicentur Utero, quae lunt causae contraria, ut si Uterus sit distortus , ad suum locum reducatur, si os Uteri sit nimis apertum, constringatur, si nimis humidum , exsiccetur; de his postea loquetur.

TEXT. XXIX. Qibus sera os distortum es oec.

De Otificii Uteri distorsione , per quam semen non suscipit uterus , agit in hoc Textu Hipp. Hujus affectus causa in superioribus tradita est. Curationem satis clare ibi proponit Hipp.& varia remedia in superioribus etiam descripta suerunt. TEXT. XXX. Cum autem magis, quam oporret aperti sent Uteri oeci

Cum in m. de Natura Mut causam apertintinnis Uteri declaraverit Hipp. , in hoc Textu rationem proponit, & primo purgarisne opus esse dicit, cum ab humorum redundantia laxante nimis Uteri orificium , proveniat. Post purgationem collutiones su tus exsiccantes, re adstringentes adhibet; hujusmodi enim conveniunt, ubi miniis aperitur Uterus. Si Ut rus propior fuerit orificio pudendi, idest descensum Uterus patiatur ,&ex lioe impedimentum habeat semen recipiendi, tunc vomitu retractio Uteri ad superiora tentanda est, & semento scelido inserioribus applicato , in quo casu conveniunt omnia descripta superius de Uteri descemsu. Si seia os Uteri semen non recipiat, ed quia fuerit pingue , oe crassum , lilest vel tumefactum, α adest habitus pinguis, vel nimis carnosum, α habitus Mulieris est carnosus , vel multa pituita crassa involutum, & apparet pituitae redundantia in Muliere. In his causis, exsiccantia initis,& extra praetcribit Hipp. Intus exhibet Mnapin cotiam jejuno somaco, superbibendo IlIeracum, idest vinum purum; ex quo habemus calida acria

in hoc aflectu convenire ; exterius Nitrum rubrum, minum, ac Esnam . Optimata./ aDIem fuerit Nitrum vino admiscere, hoc est vino sol. vere , & cum Resina , Comino unguento a bocomponendum lini mentum ; ex quo inungendum Pessarium immittendum . Cornu Cerviusto, ct farina hordacea cruda cum vino Emplastrum parat, eo modo adhibendum, quibus non conterentibus, infessum in deco to Pori imi erat, aut pbagum. idest glandem contritam inobd, ritio apponito, prout legit Priesus,dcvomitum imperat cum Atho comesso, o mulsa superbib,

ta . Vomitum convenire posse non video , nisi in casu ventriculi male assecti, materiam Cratiam,& pituitosam Utero subministrantis, a qua os Uteri crassum fiat. TEXT. XXXI. suibus porrδ latus manet Viri semen , oe computrescit , O ttirbrationem facit oec.

Cuin inter causas non retenti seminis in Ut ro enumeraverit Hipp. ejusdem seminis corruptionem, modum curationis huic caulae convenientem in hoc Textu de moniliat, ii t urbationem, vel molestiam a semine corrupto sentiat Mulier, prout contingere solet aliquibus, ante quam semen jam receptum excernant, dum do. lorem, vel molestiam , vel puncturas, & quandoque speciem sussbcationis experiantur. Atriplicis, Pursis semen, vel succum cum Bulle, mino delingendum dat ; dolor enim ab

hoc sedatur,& monet Hipp. sedationem doloris esse principale indicans. Cum atirem semen ιirile ejaculatum in Ulcrum foetens fuerit, ut in aliquibus observatum est , Mulier non comcipit,bio malam qualitatem seminis virili, I sor. tore demonstratam , per quam inepta est ea praestare in Utero, & ovario stem inco , quae sunt necessaria ad conceptionem . In hoc casu Porttilaciam, o adipem anserinum misceto, sapponito per sobdititium. In hoc casta Curatio esset potius dirigenda ad tollendam malam dispositionem viri, per quam 1 cetidum servera generatur, quam ad curationem Mulieris: Hanc vero praedicto remedio curare censendum est, ne a mala qualitate semilais inficiatur Uterias . velut a virtute propositi remedii dispositio in semiane ad putredinem , cujus saetor est indicium, corrigatur, per hoc tamen non tollitiar Curanis dum non esse vitium ob dictam indispositionem.

Si ιeνὰ semen virile post sextum, I s 3timum diem exeat putrefactum, id contingit, quia hi-lis, set humor salsus semini in utero immisc

tur, ejus proliticam virtutem destruendo, terituram corrumpendo , & acrimoniam comminicando, qua irritando viam sibi parat ad exitum ab Utero. In hoc casu pro curatione Hipp. purgationem primo molitur totius Corporis. secun

484쪽

In Lib. I. Hipp. de Morb. Mulier. 46 s

secundo purgationem Uteri instituit, tertio vinmitoriis utitur,&horum remediorum normam dedit Hipp. in eis. locis , praeter ea, quae in hoc Textu proponit, quae sunt valde clara. TEXT. XXXII. Distam vero respectu adratum hominis corpus facto constituere oportet,

sue siccisν , sive carnosior Mulier esse videmrtir M. In hoc Textu Diaetam convenientem ΜuIi xi ad hoc ut concipiat, proponit Hipp.,& ea, quae ad Dicetam reducuntur, ut motus, & balneum; Dicetam dirigit respectst habito adtem. Peramentum, & habitum totius corporis naturalem, qui si suerit s.cior, humectantibus utemdum, quae proponuntur in Textu , ubi adnotandum Vino aquoso uti, quia non solii in humectat, sed etiam quia caloris activitatem, aqua siccitas corporis assicitur , moderando causam siceitatis, & ariditatis, tollit. Pinguia, es duleia concedit pro humectatione, & incrassatione, & rationem reddit, quia humiditatem tum ruquo corpori, rum Ureris conciliant , dc per laumiditateiri accipit humiditatem nutrit, vam; omnia enim pinguia, & dulcia . oleosa constant substantia , in qua dulcedo principaliter fundatur,& talis substantia est maximε idonea ad partes emaciatas renutriendas. Sin ver3 humidiis stierit habitus corporis, ct talis furirit etiam Uteri temperies, praedicta victus ratione non est tractanda Mulier, eo quia humiditas in ea cum eκccssa augeretur. Neque iri.ctiones, neque lotiones, neque sintus admittit, α rationem reddit, quia baee periculum induiscere solent; nam in corpore , cic Utero moderate humido, ea, quae exsiccant, ut motus,& suffitus, introducunt siccitatem morbosam; ideo ista in corpore moderate humido sunt periculo. D . & magna circumspectione tractanda; ex quo mihi videtur deduci posse temperamentum Uteri humidum moderate potius esse similibus conservandum, quam contrariis oppugnandum;

o se humidiores fuerist Uteri, Corpus , quam

eorum naturae, & integritati, & saluti conumniet siccare, non solum alterantibus, sed etiam Purgantibus oportet, habito semper respectu ad majorem, vel minorem redundantiam humidi, α sussitum admovere conveniens est , eo quia humiditas est cum excessu, & morbosa est. Si ierδ in ipsos, idest Uteros, confluant bibosa, in Hicamentum quidem purgans exhibere oportet, non solum pro depuranda massa sanguinis a b, Ie redundante, sed etiam pro derivando. & re..ellendo fluxu bilis ab Utero ad intestina, ne istius miscella in Utero semen corrumpatur, &Purgatione facta bilis generatio prohibenda, non solum causam istius tollendo juxta pravi. Dium Hipp. in sequenti numero descriptum,

sed etiam specificis superius propositis. Siveia false πο-m fuerit, quod semini in Utero mi. scetiar, Lac imperat Hipp., a quo ob pinguedinem, & aquositatem lactis humoris maci,

monis rerunditur . Visum etiam concedit, sedestinorum, quia salsedinem copia aquae modoratur; hac curatione videtur Hipp. solum salse. dinis curationem admittere . Alia pr idia non respuit; talia vero sint, quae salsedinem moderentur, & sunt omnia Epicemustica,& aquea. Signa bilis redundantis elicimus a temperamen. to bilioso, & ab erratis bilem cumulantibus. Humorem salsum demonstrat saliva salsa, &errata in rebus salse . In ultima parte Textus universalem methodum curandi morbos restringit Him. , dum ait, morborum vires in Curitisne esse considerandas, oe causas eorundem exquirendas; nam ablata causa au1ertur morbus,& causa non potest auferri, nisi cognostatur, nec alia est methodus rationalis curandi morbos,qum ablatio cause, di si causa in aliquo Ioco, leu parte particulariter resideat. Talis locus paruticulariter est curandus, sed semper cum respo.ctu ad causam tali laco astam . Hoc funda. mento Mulieres, ob causam osculorum Uteri nimis patentium a conceptu prohibentur curandae sunt, ut Ucula ineri, probe fini diducta. seu explicata cita legit Ge 1 idest ut ad statum

naturalem uterus taundum orificia reducatur. Cum seris nimia humiditatis copia prohibuerit intellige conceptionem in hanc intenttimes te oportet, ut ne impediat, ita vertit Aesius verisba hujus Textus, in quibus monet Hipp. imnuendam esse humiditatem exsiccantibus, si livisit causa impeditae coriceptionis. Monet tamen in causa tollenda morborum Μulierum omnia diligenter expendenda esse ,sive quid ex toto compore, Ave quid aio Uteris , vel ab vitri que sit

causa morbi in Muliere, & huic occurrendum,& quia a Lue gallica conceptio prohibetur, haec tollenda, si adsit . Hoc monitum exacte obse

vandum in curatione omnium morborum, nempe an ab assectione alicujus partis, vel ab is, dispositione totius corporis oriantur. TEXT. XXXIII. Uteros autem sic curaro oportet, ut neque humidi sent, neque ualis

praemissis in superioribus Textibus , quin modo curandi sint Uteri , ut concipiant, comcludit neque valde humectandos , neque exsoeandos valde remediis, & videtur docere conisceptionem impediri potissimum per humidita. tis, & siccitatis excessum; illa excessu retentio. nem seminis impedit, & istius vim prolificam mixtione alieni humoris, vel obruit, vel extii, guit; Ista vasa Uteri sccitate ita angusta redditi ut eam sanguinis copiam Utero non suppedulent, qualem exigit Ovi in utero illapsi conse vatio, & augmentatio. Metabula etiam exsocata adhaesionem placentae uterinae non admit.

tunt, sine qua conceptio non fit; sed verius dici potest a nimia humiditate, & siccitate Uteri. α Urtium huic armexarum ovorum in maris existentium constituitatem laedi, & dispositio. nem ad saecunditatem auferri. Q propter A Nan μυν

485쪽

η 66 Lib. IV. Adnotationes

erares Uteri H evi rem facetim habeant, ut attrabere genituram, sed intelligendus est non

legit Foe . necesse es; quo aridiores existunt, retinere genituram, quia haec non attrahitur ab ut per erit modi humorem pingues potius, quam Utero, sed in Uterum eiaculatur. Per humi. macilenti evadant, hoc praeitat humidum ali- dumos Uteri, puto intelligendum esse laxum,&mentale, ideo monet Hipp., humectandum esse flacidum, ideoque inhabile ad retinendum . Hic Uterum per alimenta, quae suo succo pinguem senius concordat cum eis, quae in fine Textus ad. valeant reddere Uterum ; inter quae Lac pri- dit, si veris in castum indurati fuerint; hie demum lacum tenet, & ea. quae huic magis prox, duritie uteri agit, insuperioribus de flaccidi-ma,&homogenea sunt, ut lac artificiale ex tale huic contraria locutum esse cicdendum h2gdalis . oe Pineis . Si vero fuerint Uteri magis Pro curatione adhibet medicamenta subdititia humidi, ita exsiccare oportet, ut reliricluat quo acria, eo quia ab iplis commorsus L Iterus, ochumidi sint; ne auferendo humiditatem, sicci- inflammatus: hoc est excalefactus, ob concur. ratem, quae est altera causa impeditae conceptio- sum sanguinis ab acrimonia medicamenti adnis, introducamus : excelus enim in utraque Uteri venas vocati , eo modo quo incalescuntes tatandus, nise horum aliquid ex prisca nin partes, & sanguine implentur ab urticae puntura infit .' idest ex primordiis generationis, nec cturis. Reliqua in Textu sunt clara, ad curam cum excessu ; nam hoc deficiente aliqualis ex- calli, seu duritiei uteri spectantia.

eessus siccitatis, & humiditatis a principiis ge- TEXT. XXXV. mod si diu non concipiat,nerationis non videtur sussiciens ad impediem mensibus non apparentibus oec. dam conceptionem. Hic moneo, perpendendum Curationem impeditae conceptionis diuturnaeelse. an siccitas a calore , vel ab alia causa ex. ob iuppressionem mensium pertractat in hoe

siccante: & humiditas a frigiditate, vel ab alia Textu Hipp., & subdititiis, seu suppositoriis

causa proficiscatur,re huic dependenter a pr. hanc confidit , juxta praeceptum in superioricepto lupradicto respiciente causam morbi oc- num. 32. traditum , nempe curanda esse loca, eurrere remediis. Post curationem hanc conis iri quibus morbus resdet, istis remedia applicancientim ultimo loco cum remediis supradictis, do. Remedia sunt manifesta in Textu , Alumi-

conceptionem juvantibus, con τercium cum UM ne primo utitur, Pro irritamento ad excretio.

- Μulieri suadet H p., incipientibus, Des δε- nem mensium eo modo, quo utimur pro su Fnentibus mrnsibus; cum tali tempore apertum positorio, pro excernendis ficibus alvi; modum sit uteri orificium ad receptionem seminis ge- utendi his suppositoriis docet Hipp. nempenerationi valde necessariam . Cum tali tempo- tertia, aut diuarta dies aderit , intellige antere etiam incalescit Uterus, & marium ab in- tempus coniuetum mensium,& Alumen est ir- ealescentia Uteri seminis particulae spiritosae ritans; melius est hoc uti ante tempus, qu1m in prolificae aerassioribus solvuntur, ut ad ovarium tempore mensium; hu smodi suppostoria pos- libeth tendant, & ab incalescentia ovarii dicto. sunt videri in Azιio cit. Ac. Addo non fore imium spirituum activitas in ovum dispositum ad utile remedia interna superius descripta pro exitum corroboratur, ut pro descensu ultima ciendis mensibus exhibere. disposito ei imprimatur. Optimum vero censet TEXT. XXXVI. Si genituram non fuso viri commercium, terminatis mensibus, eo quia piat Mulier mensebus secundum naturam prod tunc temporis apertum est Uteri orificium, & untibus oeci Uterus ab omni s excrementis , quae seminis Curationem in hoc Textu proponit it Ilus imvirtutem impedire possent, purgatus. Et f -- dispositionis inductae a membrana praeposita, seu Ler non conceperit, viri congressum laudat in occlud te Os Uteri, perquam ab eo non reci subsequentibus temporibus . Haec enim exerci. pitur semen , lices menses naturaliter fluant. tario propensores quodammodo nempe ad con- Hinc oritur dissicultas, quomodo fluant menses reptionem γ eas facit. ut legit Fosus; ab hu- per os Uteri, per quod exire sentit Hipp. ,αiusmodi enim congressa incalescit valde Uterus, per idem os non ingrediatur semen . Tollitur& vasa ejus dilatantur , & dilatata sanguine dissicultas , si dicamus in membrana occludem implentur, quae duo facilem reddunt concepti, te orificium Uteri adesse exile foramen, pernem . Subjungit causam conceptionis , quam quod sanguis semine tenuior exire possit; semeti refundit in mixtionem seminis virilis cum hu- vero crastius ingredi non valeat, & huic casui more a Muliere in coitu essuso , quae sententia applicanda sunt ea Omnia, quae ab Auctoribus ton subsistit, admissis eis, quae a Recentioribus dicuntur de mensium fluxu in Virginibus memia dicuntur de generatione ex ovo . De hac vide brana hymen dicta in istis admissa. Causa istius Graas . Diceta hucusque dicta conceptionem membranae fluxum n elisum impedientis, vel impeditam ab intemperie Uteri respicit . est hymen induratum, vel est humor pituitosusTEXT. XXXIV. Si τοδ humidius fuerit in formam membranae expansus,& exsiccatus, et Uterorum, Genituram attrahere non pos vel est propago membranarum Uteri praetem sunt ere. turaliter expansarum. Hujus membranae signum Causam, per ciuam Uteri humidi valde non ab explorante digito obisernin Uteriorificio inv concipiunt, reddit. hla Hipp., dum ait, non ruente habemus. Remedia pro curatione satis

486쪽

In Lib. I. Hipp. de Morb. Mulier. 46

ciare describuntur, & omnia, quae leniter cor.

rodunt, praedictam membranam auferunt.

TEXT. XXXVII. Sunt autem Mulieres , quae facile quidem in ventre concipiunt oec. Sermo eu in hoc Textu de Mulieribus, quae concipiunt,sed in tertio, aut quarto me ea, ortiunt, ct de istis instituit agere, cum in princedentibus egerit de eis, quae non concipiunt.

Tres causas assisnat abortus praedicti; prima est. quando Uteri foetui augmentum ae ferint clegit Gyus, I rixerint idest quando Uterus

ad augmentum scelus non distenditur, sed membranae istius in se compactae vi exresivae intus aucti resistunt, dc tota reflectitur in os Uteri, quod cedendo dictae virtuti dilatatur cum exitu istus , & abortus ; hae de causa in primiparis fit abortus , dum membranae Uteri. &ejus substantia expansioni non sunt assuetae. M. cunda causa est turbatio Ventris, seu fluxus ab vi, di praecipue si dolores, tormina, & premitus, ut frequenter accidit, cum isto conjungam tur, commovetur enim. & turbatur Uterus in

praedictis symptomatibus , & in ea agitatione, Oc commotione placenta Uteri ab acetabulis istius, quibus adtraeret . evellitur, & tatus proprio pondere, una cum illo dictae placentae vim faciendo ori Uteri, hoc aperit, euec exit. Α'fl

xu alvi subtrahitur alimentum istus, vasa Uteri tacescunt, vinculum nectens membranas i volventes istum cum Utero laxatur . emaci tur, deficiente cum alimento spiritu, a quo co roborabatur; Iaxatum.& debilitatum hoc vinisculum pondus istus, agitatio istius ab indigemtia alimenti naturali instinctu excitata solvit, aerumpit cum abortu. Fluxus fit a sermento verutriculi in concoctione depravato, ab excrememtis retentis ob conceptionem disgregationem patientibus in massa sanguinea,&ad ventriculum transmissis.Tertia causa est,quando continentes ipsum foetum pelliculae, seu membranae minus quam oportet, Utero baerent; nam tunc facile mem. branae ab Utero evelluntur succedente abortu, ut dictum est de secunda causa. Parum adhaerent pelliculae Utero, quando hi leves sunt. Ievitas est aequalitas superficiet; levitas Uicti erit aequalitas superficiei istius, cum nulla, vel parva Protuberantia acetabulorum , quibus dicta membranae alligantur , & quo major est talis

protuberantia in magnam portionem membranarum se insinuans vinculum membranas cum

istu sustinens, magno robore sustinet; ubi vero dicta proruberantia fuerit minor, vinculum cum minori robore sustinebit , & membranas,& istum,&facile ista ab Utero separabuntur.

Hanc levitκtem inducunt Ulcera corrodentia acetabula, inducit etiam humor parum crassias. dc tenax, quo dictae membranae cum acetabulis uniuntur. Humor parum crassus, & viscosus

debilem parit unionem , quae facili negotio a pondere istus solvitur, & haec est praecipua causa cujuslibet abortus, qui sequitur sempera

separatione membranarum istum involventium ab Utero, non a laxitate ligamentorum Uteri. ut vulgo decantatur. Primam causam cognoscimus in primi paris , si nulla praecesserit evidens causa abortus. Secunda per te patet in excretis per alvum . Tertia cognoscitur a praecedentia ulcerum, a fluxu humiditatis per Uterum; &si Mulier 1blita istum gestare ad consuetum te minum sine causa manifesta abortiat, ab hac a ortum provenire censendum est. Si curentur, partum felicem promittit Hipp. Primam miniam tollit frequentia partus, ex qua uterus e pansioni assuescit. Balnea emollientia huic multum conferre ροssunt, ut & sementa ejusdem rationis regioni Uteri applicata, inunctiones ex oleis emollientibus. Secundam,alvum adstringentia, est stomachum corroborantia, quae in alvi fluxibus praescribuntur a Practicis. Tertiam miniam tollunt ea omnia uterinis fluxibus convenientia .

TEXT. XXXVIII. Si Mulierem Puerperam

facere velis, alia1 con re nequeuntem erc. De impedita conceptione a mensium vitio agit

hi hoc Textu Hipp. Ad percipiendum hoc ubtium proponit experimentum, a quo biliosi, vel pituitos menses manifestantur . Hoc cognito, purgationem bilis, &pituliae pro curatione minlitur per superiora, vel inferiora, prout opus videbitur Medico ; nam si facilis sit in aegrota vomitus, ct tempus sit aestivum, purgatio per superiora magis utilis est. Si vero difficilis sit vomitus,& tempus hyemale, per inferiora pumganduim, ἐκ causa bilem,oc pituitam generans

per contraria Oppugnanda . Purgato corpore,cc causa dictorum humorum ablata, vel diminuta, purgationi Uteri incumbit more solito;

purgantia Uterum vide lib. 2. num. II 8. II9.

ad IEI. quo peracto medicamenta conceptimnem adjuvantia proponit. Notandum est, haec exhibere cessantibus metabus , eo quia purga to utero remediorum virtus huic magis impri.

mitur cum fructu, quae subjungit de tamine somine , de genitura virili attracta, de mixtione seminum jam superius declarata sunt. Hic ad.

noto praecipuam rationem , per quam menses

biliosi, & pituitos conceptionem impediunt rotundendam esse in alterationem, quam ova muliebria suscipiunt a sanguine talis conditionis, a

quo liquor in ovis contentus depravatur, ide que iniscundum evadit. Non negandum tamen

est, a copia bilis, vel pituitae Uterum in suaeras praeternaturalem Qterationem contrahere, eiusque sermentum praeternaturaliter perverti, ideoque in eo deficere conditiones necessarias ad conceptionem, quam impediunt etiam excrementa biliosa , & pituitosa in vasis , & poro. statibus Uteri relicta. TEXT. XXXIX. Si sero genitura jugi cum D desuas, Mulier viro misceri non cupit, θs misceatur, non concipit θα

id geniturae nomine intelligat Hipp. in hoc

487쪽

46 8 Lib. IV. Adnotationes

Textu, est valde dissicile determinare; nam reditum est, pro genitura non accipere semen viri.

te; nam hoc Due, idest continuo cursu deflue.

re non potest, nec prae plenitudine, quae duor periuntur in hoc Textu; in alio ergo seniua cipienda est genitura. Hune sensum habemus in Lexicon Canesio Brunoniam, in quo author tate aliquorum Scriptorum habemus, genituram accipi pro partibus genitalibus tam masculi, quam sieminae; quapropter sensus Textus erit,s pudenda Μulieris continuo cursu defluant; idest pudenda Mulieris continuo fluxu humorum madeant, & idem est, ac Mulierem albo

fluxu mensium laborare, per quem viro mist ri non cupit, eo quia veneris incitamentum e

tinguitur a dicto fluxu calorem Uteri debilitante, & a deficientia illius liquoris a Muliere in

coltu cum delectatione excreti , cum materia,

quae exit, non sit nisi liquor ille in lacunis, ut ait Gra , Uteri existens, & si venereus ain petitus a copia hujus liquoris sermentante, di

irritante muliebria pudenda excitatur, hoc deficiente necesse est, appetitum venereum deficere, di sceminam viri commercium sugere. Duas

causas hujus fluxus assignat Hipp. Una est plonitudo, & redundantia dicti liquoris; Altera est laxitas uteri, seu lacunarum dictum liquorem continentium . Plenitudo cognoscitur ab

habitu plethorico, carnoso, & a virium robore in tali fluxu perseverante, vel ab habitu pituitoso. & seroti humore redundante , qui in valli uteri stagnans, & sermentationem conet,piens, febrem lentam emit, quia talis humori ob parvitatem spirituum,& particularum asst, varum lentε esservescit, ab eMem humore facile laxantur uteri vincula; unde istius descem sus a molestia Uteri ab hoc humore assecta lum. bi cum hoc consentientes dolent. Laxitas distim itur a pravo habitu Malieris, & a virium languore , di dolore lumborum . Huic fluxui saepe conjungitur Uteri descensus, ob rationem superius traditam de hoc descensu. Cura Hipp. est, si a plenitudine fiat, sibi, & naturae relim quendus hie fluxus: si vero a laxitate, remediis curandus de albo fluxu dicendis. Dicetam imoassantem proponti, ut Patet ex Textu. TEXT. XXXX. Nunc porro a se modibis earum, quae in Ven re habent ero. Cum hucusque egerit Hipp. de morbis comceptionem impedientibus, α abortum coadjuvantibus: nunc incipit agere de morbis gravidarum ;&primo proponit mensium fluxus rempore gestationis in Uter singulis mensibus, non

tamen ea quantitate, quae expurgatur extra tempus gravidationis , ideo ait, sed oe pauci prodeunt . In huiusnodi suis Mulier fit tenuis,

seu gracilis, es debilis, cum sanguis, qui tran. fre deberet in nutrimentum, &in resectionem spirituum vitalium,& animalium, evacuetur; qua idoque etiam in tempore fluxus Febris ap.

prebendit Mulierem; cum enim ad mensium fluxum concurrat sermentatio, & effervescentia sanVinis, non solum in vasis Uteri, sed etiam totius, ut dictum est in superioribus, s sanguis in themina sit ita dispostus ob contractum vi.

tium , ut a causa naturali effervescentiam , &fermentationem necessariam inducente praeternaturaliter enervescat, di sermentescat, Febris oritur, quae cessat, cessante causa dictae sermen.

tationis, dum prodeunt, or pinquam prodierint

menses ; pallida st , quia a dicto fluxu vigor

substantiae sanguinis, es spirituum enervatur, ut exterioribus partibus colorem , & vigorem tribuere non valeat. Causam hujus symptom, tis dicit esse Uterum hiantem, situ valde ape tum, sed quomodo Uterus valde aperiatur,&istus non exeat, non est probabile ; ideo credendum est, Hipp. per Uteri aperitionem intelligere aperitionem vasorum in collo Uteri existentium; per hoc decurrunt arteriae a Crurat,bus arteriis derivatae, quae immediate ab aorta descendente proficiscuntur, & cum tempore gestationis in utero, ut dictum fuit superius. non solum vasa Uteri, sed istius subst intia inn-guine multo turgeat, a cujus copia , quia st gnat, fit pressio totius illius copiae usque ad conculcationem ab adveniente a supet Ioribus arteriis novo sanguine compressa , oc conculcata in seipsam illa copia sanguinis non lotum circulanti sanguini resistit, sed etiam vi conceptae in tempore mensium a fermentante valide, tunc temporis sanguine via hac mensium fluxus destin ta, obturata a dicta vi fermentantis tempore inensium sanguinis orificia arteriarum in collo Ut ri existentium aperiuntur cum fluxu sanguinis, oc cum eo exit alimentum scelus; unde hic, qui in Utero existit, tenuis, ac debilis fit , & emperientia ostendit foetus omnes, quorum mater tempore gestationis menstruas habuit purgati nes omnes debile temperamentum obtinuisse. Si curetur μιιο, mellar er foetus , O Mulier evadit . Curationem hujus symptomatis praetermisit Hipp., posse tamen confici censeo cum missione sanguinis a brachio per diros, vel tres dies ante tempus mensium, & cum remediis externis Utero, vel ejus regioni applicitis, di dicendis de immoderato fluxu mensum . Necessariam esse curationem, & conseqUenter revulsionem sanguinis ab utero imminentibus mensibus demonstrat Hipp. dum ala fi non curernrMulier , ortus corrumpitur, idest moritur , feta eri a Mulier periclitat tir, ne diuturnum Babeat

morbum; periculum enim est, ne cachcXia, vel

Hydrops, vel alii morbi longi largas sanguinis

estutiones sequentes , superveniant: Periculum etiam est, ne in partu fiat magna sanguinis es. iusto cum vitae discrimine , ob nimis aperta

vasa.

TEXT. XXXXI. Si vero Mullar in Micro habenti caput pituitosum fuerit, er pituita Θι νδε

488쪽

In Lib: I. Hipp. de Morb. Mulier. 4

Ilipp. primum est alvi fluxiu, & eolligitur ab

illis verbis, spismia aeris is capite in Ventrem per timpitur, & ab aliis inserius , ut te vem ire sui do existente . Alterum symptoma sunt palpitationes debilassisexolutis auges entes curae ; legit Foesus ,palpitationes, quae AHuam rutum exolvuntur quae animi deliquium inducunt, ubi increscunt graves sunt. Haec ultima verba demonstrant palpitationes esse cordis, quia illae partes alias infestantes, non sunt graves. His duobus syinplomatibus tertium addit, febrem debilem. Horum symptomatum causam unicam colligimus a texta , nempe redundan tiam pituitae in capite,& descensum istius iiixta sua principia ad ventrem medium, in quo sunt partes spiritales,&ad ventrem inferiorem; ideo ventremflino repetit Hipp. Stantibus autem Recentiorum principiis ab anatomica demonstratione confirmatis, quae superius innui ; pituita a capite descendens non potest esse horum symptomatum causa , s ed refundenda est in sum fluum sanguinem a nutritione scelus; ideo in primis mensibus, in quibus parum sanguinis a sor- tu consumitur, & major est copia, quae relim quitur intacta, solent haec observari symptoma ta; nam si retenti sanguinis portio multis etiam excrementis redundans , quae semper sibi unit sanguis menstrualis, vel stagnans leves arterias ingrediatur, cursumque sanguinis per aliquod tempus impediat , fit palpitatio cordis, ut recte determinavit imae urin sua pra yica ratim nati de palpitatione cor ius ;&. si obstructio contumacior fuerit ultra animi desectum, typothimiam, & longa animi deliquia inducit. Sivero hujus conditionis excrementa in quanti Mle etiam cumulata , disgregata fuerit a massa sanguinis, & per orificia vasorum. & glam dulcis intestinorum in horum cavitatem fluxerint, fluxus alvi suboritur ; & si huiusmodi

excrementa sermenti naturam , sed debilem conir erint, sermentationem febrilem in simguine inducunt, sed diminutam; unde febris debilis. His symptomatibus , si adjungantur Cibi fissidium, impotentia ad motum, quae ea n dem causam habent defluentibus dictis excrementis ad ventriculum, & nervos, periculum

est, ne fortus corrumpatur , et ipsa Mulier in periculum adducatur, ni curetur. Curationem aggreditur , postquam sedata fuerint symptomata palpitationis, animi desectus, & deliquit;

istis enim vigentibus, sola corroborantia Cardi Ca , aromatica, ct spiritosa ad praxim vocanda. Et efficaces sunt mixturaea ΘΚio Le Boevropositae in sua praxi cap. de palpit. cordis, ideo dixit , ubi verδ esstiugerint , nempe dicta symptomata, ait & tota curatio concluditur in his verbis utpιte ventre fluido existente,

Jiarim conciti re, ac constringere oportet verba alvi adstrictionem tantummodo commemciant , & cum ratione ducta a necessitate matrem, & Icelum servandi; utrosque enim Per

det alvi fluxus, vires debilitando, spiritus disi,

pando, alimentum scelui subtrahendo ; medi. camenta alvum sistentia petenda sunt ab Λueto. ribus de Grat. Diarrheae,& a dictis ex mente Hipp. de Cinat. Diarrbeae. Λlias causas o

tus in reliquo Textu pateficit Hipp., quae omnes tendunt ad solvenda ligamenta placentam ut rinam Utero colligantia modo superius dicto. Λliam causam abortus reducit ad naturam Ute.

ri, ut si sit nautiara flatuosa; a flatu enim dicta

ligamenta possunt ibi vi impetum faciente in ea. Uterus densus extensionem non patiens abortum coadjuvat, ob rationem in praecedentibus dictam, quae valet pro parvo utero. Magnus Uterus ad abortum conducit, eo quia in m

gno spatio scelus libere, & cum vi se volutat.& ab hae vi pluries repetita dista ligamenta

solvuntur.

TEXT. XXXXII. Si Mulier is Utero bibens ventrem, aut lumbos doleat M. Signa tauri abortus proponit Hipp. Ventris,& lumborum dolorem. Omnis abortus succedit

cum ruptura membranarum istum involvemtium, sine qua laetus extra Uterum non expellitur. Membranae non rumpuntur, nisi a vi

lenta distractione , vel a violento impulsu, vela violenta ponderis compressione. Hae omnes causae cum agant in corpus sensibile, nempe in membranas, tristem sensationem in istis pariunt. quae est dolor, oc quia dictae causae non in primo suae actionis exercitio, sed post multiplic tos, & iteratos actus suae actionis, dictas membranas scindere valent, ideo dolor membranarum protrahitur; & quia Uterus situs est in regi ne ventris ultima , ideo hunc dolorem vocat Hipp. dolorem ventris,& cum istae membranae sint Utero connexae, & Uterus consensum habeat cum lumbis per sua ligamenta , & vasa.& cum partibus circa lumbos existentibus, d lor fit etiam illis communis; quapropter dolor ventris, & lumborum in Muliere gravida signa sunt abortus; sicut sunt signa partus in Muliere nonum mensem gravidationis complente. Iareliquo Textu caulas abortus etiam leves enumerat , quae abortum Provocant, irritando, ut

sunt res acres comestae; vel quia flatui parvulo accidat quid praeter consuetudinem, ut quanti ias cibi, & potus. Tenellum enim corpus hcontingentibus, praeter consuetudinem valde alteratur, scut alteratur corpus firmum virtus debilis corporis tenelli deficit sub actione conti

gentis, praeter consuetudinem,& moritur. Unde concludit mirandum non esse , si Mulieres, etiam invitae abortiam, dum a talibus causis a ortus provocatur; hinc concludit magna custo

dia,& scientia opus esse in dirigendis gravidis, re nos deducere possumus, in principio doloris Uteri, & lumborum gravidae considerandam

esse causam, aqua possit imminere abortus, eique statim occurrere.

489쪽

4 o Lib. IV. Adnotationes

n. XXXXIII. Si veris Miser in semtis habens ocimos casus proponit Hipp. in hoc Textii, unus est de Muliere gravida, in qua sit bilis r di antia cognitu sicilis per descripta symptomata in Textu. cui superveniant menstruat puris

gationes biliota. Ab hac purgatione ait, adition

ore debilem, oe si in hoc flatu alia fluxus MLUm fueredat Mulier quoad febrem , et alia

symptomata descripta, videtur melius se habe.. ex quo colligere licet, in hoc casu utilioremelle purgationem bilis per alvum, quam per uterum, quia purgatio per Uterum abortumaciactaret. Alter est casus de puerpera , sive de eadem gravida mox dicta cum fluxu menstruo biliolo, quae partum ederit, & in puerperis constituta ut, cum purgationibus per Uterum valde biliosis, vel nigris cum pinguedine. Quid nomine pinguedinis intelligat Hipp., valde obscurum m ; nam in Ut ero , nec in via, per quam transit purgatio uterina nulla est pinguedo . oleositatem tanguinis per pinguedinem non potest designare, cum in sanguine biliolis, S atro, seu atrabitario sit parva quantitas oleo. statis, nee conspicua; ideoque bilios, & atra. bilares sent emaciati, & graciles ; quapropter opinor mucum viscosum pinguedini similem imtelligere. Solet enim mucus in evacuationibus ultimo loco purgari, cum sit parum fluidus,&la motu tardus . quia sua viscositate adhaeret parti, per quam fluit, ideoque nimis tarde movetur , ob longiores morulas a viscositate in m tu et concessas ; ideo dicit Hipp., pinguedo ut plurimum succedis, 1 quibus verbis colligitur, pinguedinem exire , postquam exierit sanguis, α si esset vera pinguedo. vel oleostas , exiret eum sanguine. Praeterquamquod cum dicat in hoc casu Hipp. , Uterum exulcerari. saepe in

principio ab ulceribus internis observamus muco. statem exire, ut in ulceribus vesicae,& intesti. norum, quae si fuerit acris, magis potens est e ulcerare, quam bilis fluida . Sanguis exiens non

congelatur cito, & haec est proprietas san 'inis, in quo redundat bilis , vel aliquod aliud acre,& corrodens, ut adnotavit misti stutia Pharmacratica rationali; quam si paulatim iam

guis exit, id potius tribuendum organo . vel motui sanguinis per Uterum lente nimis succedenti, requia talis motus semper minuitur,&organum vitiatur, ideo etiam Procedente tempore deficiunt in quantitate purgamenta , &pejus se habet, quam in eo tempore , in quo paulatim decidebant. sed in majori copia; retenta enim materia symptomata auget; nec mirum in partu vitiosa fieri puerperia, ubi corpus mPE se habuerit quoad humores; tales enim

sunt humores in puerperio, quales erant in primcidenti tempore, in hoc deteriores erant, quia supponitur mulierem male corpore habere, consequenter etiam in hoc tempore puerperii

humores debent esse deteriores. Haec omnia di. eta esse de sanguine nigro atrabitari, probant verba subsequentia Hipp. Paetietur autem, haec omnia etiam menses prodrant bilisse, v

rum breviori tempore aegrotabit; omnes enim morbi a bile citius terminantur sive ad salutem, sive mortem, di omnia succedent, quae eveniunt in puerperiis nigris , nempe vomitus biliosus, purulio per ventrem, Uteri exulceratio, quae omnia connotant Hipp. primo loqui de atra, bile , aqua enarrata eveniunt symptomata, quae

possiant etiam emi, si menses prodeant bilita, ob magnam bilis, vel atraebilis redundantiam in massa languinis, & cum istis symptomatibus.s non moritur, seruis tamen evadis, non

tum quia a sanguine talis conditionis ova foecum ditatem non accipiunt, sed etiam quia temperies, & Uteri sermentum praeternaturaliter disponitur. Si Deia nihil horum fiat, hoc est nocisuccedant vomitus, nec purgationes per alvum

irrateriae biliose, vel atrabilesis. ω Uteri purgamenta cessent, in triginta, G una die, ut plurimum moritur , hujusmodi enim humores

pravi in massa sanguinea retenti ad corruptio. nem paulatim hanc disponunt, vel alios mor. bos inducunt lethales. Curationem aggreditur purgantibus, vel per urinam, vel sudorem minuentia. De purgantibus videtur magna dissicubias tempore puerperii, cum motus naturalis humorum ad Uterum a purgatione interrumpatur, & alis avertatur , contra receptum axiω- , motus naturales non esse interrumpendos,

sed adjuvandos, si opus sit. In hoc tamen casu, in quo imminet uteri exulceratio, limitationem habet hoc axioma. Praeterquamquod adjuva dus est motus sanguinis per Uterum , non humorum excrementitiorum , prout in cassi nostro, & praecipue si redundaverint. Via enim uteri primario a natura determinata est pro munuenda quantitate sanguinis redundante in Muliere extra tempus gravidationis , non pro Pu gatione excrementorum, quibus natura destin vit vias per alvum, per renes, & vesicam, α per ambitum corporis, quae confirmantur ex eo,

quod fluentibus excrementis per Uterum, huic fluxui occurrendum esse diversione,& revulsi ne docet Μedicina. Ab hoc Textu universale axioma valde necessarium, re utile illucescitia morbis uteri ab excrementis, purgationem per alvum, per urinam, per sudores opportunam

esse. Alvum lubricam semper desiderat; ideo si

sit inobediens, Elutisne istius utitur, cumsu coplifanae, ovis, s decoctione malvae. TEXT. XXXXIV. Qibus in Oentre habemtibus circa septimum, aut octavum mensem oec. In hoc Textu dat signa mortui stet in Ute. ro, & sunt mammarum , o tentris rumor δε- pre17us, ubera gracilia, o lac exsiccatum, de omnia si in septimo , & octavo mense appareant, signa sunt mortui scelus in Utero, vel ejus valde debilis. Uterus magnum consensum habet cum mammis, ut alio loco dictum fuit. Talis

490쪽

In Lib. I. Hipp. de Morb. Mulier. 4 I

Τalis consensus sundatur in fermento uterino tempore gravidationis magis exhalato, quod sua actione mammas afficiens, sermentationem in humoribus in glandulis istarum partium exi. stentibus inducit cum augmento caloris, ab hoc, ct a fermentatione dilatantur,& expanduntur glandulae, quae factae capaces secundum sua vasa, & porositates majoris copiae humoris ad eas fluere soliti, hanc copiam sulcipiunt, cum comtinuus sit fluxus humoris ad eas per arterias, reditatatis dictis glandulis cum suis vasis aperitur ingressus chylo per ramificationem ductus Thoracici. Ab hac copia humoris glandulae turgent. α implentur lacte . Tumore mammarum do presso, & lacte deficiente, signum habemusresolutae virtutis sermenti uterini, cujus res lutio uteri, & foetus infirmitatem, vel mortem con- notat. Λliud signum abortus imminentis est fluxus mensum tempore gestitionis fietus , cujus rationem superius reddidimus.

TEXT. XXXX v. Si Muber in ventre M. bens pitui a fuerit e c. In noc Textu agit de Muliere pituitosa, idest

pituita redundante, cui menses extra tempus gravidationis sunt pituitosi,& tales etiam apparent post partum. Quae continentur in hoc TextuMilincidantur 1 dictis in superiori num. I. solumem ratio consideranda est. Tota curatio consistit in Purgatione pituitae, quam primo molitur Hipp. Lassite caprino cocto, cum melle mixto: pro quo advertendum, Lac exhibendum esse in quant, tale, ad hoc ut purget, ad quatuor , & qui,

que libras. Si vero sepe non obediat; idest si

Parum purget, ad alia remedia . quae pituitam purgent descendendum est; inter quae recenset Hipp. medicamentum ex sale compositum ii su stituere possumus Aquam Tetulit. Diuretica, α diaphoretica remedia non admittit Hipp. in hac curatione. eo quia pituita , utpote crassa per angusta renum, & ambitus corporis vasa transire non potest; ideo huic alia non commistit via, quam intestinorum. Signum curationis, ct sanitatis ait esse inflationem corporis , quia ab inflatione deducimus calorem, qui Prius op. pressus erat a multitudine materiae corrobor tum esse,& incipere pugnam cum materia,&huie praevalere cum spe victoriae . Liceat huic curationi addere pro praeservatione tollendam esse causam, a qua copia pituitae generatur,&ut plurimum est debilitas ventriculi in conco.

quendis alimentis, & inertia bilis in attenuan. do Chylo per intestinum duodenum transeunte, vel exuberans succi pancreatici aciditas, Chyli particulas incrassans, & fixatas; haec omniaca. lida, aromatica, praecipuE acria. & volatiliade. bellant. mod dico de pituita redundante inmensum nuxu. dicendum est de tale , de qua facta est mentio in superiori num. 4t. Pro prinservatione enim a fluxu valde bilioso corrigem da est eausa generans bilem, postquam haec pu gata fuerit. Corrigunt autem omnia frigida,&acida. Haec est cura , quae competit mensbus

biliosis, & pituitosis, de quibus egit Hipp. in principio hujus libri. XT. XXXXVI. Si oeia Muher in inera habens lienofa sit, a relatis asse Iionibus ere.

Cuin in praecedenti Textu de mensibus pituitosis egerit Hipp., in praesenti ait , si cum di. istis mensibus conjungatur assectus lienis, &prmcipue tumor, &obuructio hujus visceris, memses aquosos fieri, & loturae carnis similes; tales

enim affectus lienios, aquam multam in corpore , & massa sanguinis congregant , qua ratio

ne dicebat Hipp. Lienem Qe sedem aquae. In

liene sermentum adest volatiliZans,& spiritu Iirans massam sanguinis per illius substantiam circulantis, hac actione fermenti tota mata sanguinis ad magnam tenuitatem reducitur, per quam excrementa dictae massae in Emunctoriis suis iacile separanti ir, quibus separatis actiosa guinis efficatiam acquirit, ablato impedimento, a quo sanguinis actio infirmatur. Tale serme tum ab humore obstruente , & tumorem pariente opprimitur sublatis dictis omnibus bene.

fietis, & praecipuε debilitata actione sanguinis,

a qua chylus receptus cum vitio conficitur, &major pars istius in aquam degenerat, & aec dente temporis cursu serε totus in sanguineum serum degenerat; unde non mirum, si naenses sint aquosi, nec coagulentur , cum tota massi sanguinis sit talis conditionis, per quam magmlationem non admittit, serum enim coagulatur.

imo a sanguine coagulato non segregatur; e

menses supprimantur , conWrIuntur ad memtrem,& Hydrops insurgit, ad Crura descem dit serum , & intumescunt; ad pectus tendit.& fit dissicultas respirandi, & Ηydrops pulmo num . Reliqua in Textu contenta. ex dictis iblustrantur. Adnotandum est, haec omnia succedere posse in antecedentibus dictis assectionibus, si lien dicto modo fuerit affectum , quod vide. tur etiam animadvertisse Hipp. in principio textus in illis verbis, lienosa fit a relatis Q Honi. bus, legit Gesus, sub commemoratis affecti

TEXT. XXXXVII. Remedium proponit ad

intumescentiam Praegnantis.

TEXT. XXXXVIII. Alterum remedium dos tibit pro bile Praegnantem vexante.

TEXT. XXXXIX. Si sust catio derepentὸ

acritat Praegnanti e e. De vera su catione uterina Praegnantis se monem habere Hipp. in hoc Textu, colligitur ab illis verbis Textus :s reliqua patitur omnia,

quae relata sunt ό si Mulier non praegnans, astatera suovetur . Duas hujia su rationis causas recenset Hipp., dum ait: sit autem hoc maxiis, ubi Mulier laborarit, O cibum fusi. dierit legit Foesus, ct inedia confecta tuerit a quibus verbis colligitur laborem, & inediam esse causam sus cationis. Modum, quo ab his

causis fit praedicta sutacatio, explicat Hipp.,

SEARCH

MENU NAVIGATION