장음표시 사용
501쪽
abeo, quod in mistura exuperat,nome accipit. Si enim propria ery sipelatis * mplomata in eo exuperant, Eo pe- πελ φλ ωίδει,hoc est, erysipelas phlegmonosuin nolis plue- minatur . 'Si vero phlegmones symptomata superan
sum. Vocatur. Quod si neutrius sumptonina exuperaverin Phlemo sed aequalia suerint,tunc elysipelas S phlegmone milia ne er - esse diculur. - α est,uba sanguis crastus S muel cens mpe Mea aliqua corporis particula decubens,cutim exusserit. LaAnthrax tinis carbuculas appellatur. Eriat itaq; plurimum rece Cartau- tiores& barbara excoletes medicinaso quod anthrace culus. Ω carbunculia diuersa esse corporiς vitia tradunt, vico Recentio piose ad modiab. 2. parad. ca. IS molitauimuς. Qui Araxsi medι- bum sectantur placita,ide malit pruna & igne Persicum coruni π nominant. Incipit plerumq; a pustula,interita vero sine νοα pustula. Qui hoc vitio compitantur,particula labora P ia. te Dinnino scabunt,unde mox orta pustuli quaeda rum 'nis per pitur,eaq; rupta ulcus cum crusta gignitur. Dii pro-ititi. Prie laxus quida ni ollis e&dolore, vacans tumor et Oedema, ex pituitoto humore in particulam aliquam innuente proprie, CX urgens. Latinis similiter ac Graecis Oedema dicituria Barbari corrupta, ut solent, voce undimia nuncupandis Hoc quidem modo a Galeno S aliis, qua hunc aetate se Cedma quuti iunt.medicis usurpatur. Generatim aure C dema, .omnem praeter naturam tumorem, adeoq; idem, quod tim. si is,significat. Quo quide modo ab Hippoc. sumitur, quod multis etiam in locis suorum Commentatiorum Seir us. testatur Galenuς. o i in ,Galeno autore duplex est. Ex- Exaus- qui situs, verus, legitimusve, tumor est dui us, lenius αε- . doloris expers. Hicque omnem respuit curationem. NoNon eo exqui litus tumor quidem est praedurus, non tamen lenquisitus. sus omnino expers. Κ ρκινος ua aequalis, hu C cer . scens, aspectu teter,& perpetuo sere dolore a fili gens
' est tua or. Cancer Latinis vocatur. Hanc .utem nonae
claturam igna Graeci, quam Latini huic vitio, ii concio..i suuial, indiderunt. Siquidem in eo implentur L inten, i duntur venae cancrorum pedibus a glomere illo corposis descendentibus per similes. Nonnulli vero inde licii dixei ut, quod difficili me ab iis partibus . Quas Oblesit,
502쪽
Mat enim hunc a loco que semel apprehendit, aucis illi pertinaciscitasti reat Uci te avelli no posse. Ouod si in
partibus corporis in cohiectu positis, ut sunt mammar, ct id genus abae,eueniat cancer, medicis euidens ac manifestus nominatur. Si in penitioribus & latentibus corporis partibus, sede nimirum , palato, R sinu muliebri nascitur, occultus appellatur. εχε .&ελε Metribu, UDiuersi corporis cancer est, Latini elephatiam vocant. Sic vem malum hoc nominatu est, quod in eo cutis corio Elephanti persimilis uideatur. Nam maculis quibus dam ad atrum colorem vergentibus inscitur,inaequaliterque aspera, cratia , S' veluti squamis foeda, liuens, se rinaque redditur. Dicitur alio nomine Galeno, ut si pra est expositum Satyria sis, aliis Leontia sis a buccis &superciliis protuberantibus S flaccidis. Vnde omnibus persipicuum euadit, elephantia sin Graecis non esse aliud vitium, nisi id,quod A rabibus lepra nuncupatur, ut lib. 2.paradox. cap. I 6.fusius demonstrati imus. Nec temere dictum est Arabum, quippe Graecoru λ. ιρα malum multo mitius est, nec a scabie multum dissimile. Nam lepra profundius circularibusque erosionibus cutem depascitur,& pisciu modo squamulas ex se remittit. ψω vero superficiem tantum, S summa corporis cutem variis figuris exedit,ia furfuracea magis ex se corpuscula edit , Ῥην, vitium cutis est, quod celeriter in lepram & scabiem, Paulo attestante,tiansit,asperitudine ni in ea qua dain pariens. Latinis impetigo nuncupatur. Germanice Fletht. Cornelius Cellus libro quinto lichenas papulas,oc lepram impetiginem conuertit, quod euitandae confusionis ergo hoc loco monedum elle duximus. Fusus autem ea de re lib. 2. parad. cap. I I. scripsimu . Caeterv in Galenus lib. quinto de composior edici localium,cap. I. 1Cedissimae cuiustam meriti impetiginis meminit , quae pruritum excitat, & laborates afflixit, atq; in discrimen non mediocre adducit. Nani interclu per uniuersam iam
ciem serpit,& ad oculos usq; procedit, & sere supremae deformitatis causa efficitur. Quae quidem impetigini descriptio metas rq Pl nij per omnia couenire videtur. Vt hinc palam fiat, sera impetigine a mentagra non esse diuelsam, quae tamen a mitiore impetigine plurimum E a disteri.
503쪽
differt. Non parum aute errant,qui foedissima hane impetigine manentagra a Plinio appellatam,morbum eum esse arbitrantur, que hodie vulgo Gallicum, Neapolita Μανω num,aut Hispanu, vel ,ut alii, citra nationu odium & in gallicitia iuriam, Venereum nominant,ut fusius lib. 2 paradoxa. metarea II .diximus.Et quu hoc loco in uitia cutis inciderimus, diruersu. . praestabit singula alia subiecisse. Vitiligo, foedus cutis Viti O. color est,ex malo cuiusda particuis habitu proueniens, quae nutrimentum sibi probe assimilare nequit. Huius' quide duae sunt species. V na Graecis λευκή dicitur,quod Leuce. scilicet in ea color cutis ad candidius mutetur. Haec notantum cutim inscit, sed altilis destendit, adeo Pt came quoque ipsem contingat,ac pilos coloret,qui in ea cant& lanugini similes enascuntur. Latinis haud secus atquci Graecis leuce, & alba vitiligo nuncupatur. Quare errore no vacat,quod Latini Galeni & aliorum medicorum Grqcoru interpretes, λευκήν speciem passim generis vomce vitiliginem couertunt, Avicennς & aliis Punicissero omnibus haec species Alboras nominatur. Altera vitiliginis species, Grςcis ίλινο ι vocatur: cuius qui de genera AIDOs. tio etsi eiusdem cu leuce modi est, tamen carnem no a tingit, nec in profundum destendit, sed summa tantum cutem inficit, cui veluti squamulae quaedam vitiligines ipsae in lixae adhaerent. Latinis alphos perinde atq; Graecis dicitur. Et sunt qui de Alphi duplices: albi, qui ex pituita:& nigri, qui ex melancholico humore oriuntur: N Si caute hoc vitiu appellarunt Gr ci, i cutis colore i mutet . Quippe a φώ,ti, iis te immutare significat. Hinc recte a Phavorino seriptu est: σο ἰνα
λαοσειν G ν χροιαν, dici. Avicenna& reliqui Arabes Mor-Norplaea phaeam uocat. Στο ματα Graeci inter vitia cutis numerat,
Stigmata & sic nominant no puncta,sed maculas punctorii quantitate & forma, hominis cute & superficie decolorantes ac variantes, V ulgo vermicata appellatura V νια, ma Gangra- tum est, in quo pars laborans propter magna phlegma
. nem emoritur, nondu tame prorsus mortificata eli, Latini instar Grscorum gangraena nominant. Σ κ es ari
504쪽
cnti praeterea, ut in libello de tumoribus praeter natu- ram, Galenus autor eli,syderatiose lidarum partiti coeruptela est,adeo ut ne dum carni & vasis, sed etiam ossi 4bus innascatur. Gangraena vero solidoru corporu mor riscatio est,sed ossibus non aduenit. Δοειν, phlegmono Linb .sus est tumor, e crassis humoribus in carnosis partibus sistens,mitis quidem, quum in sola cute eoierit: maliseus autE, ubi in altum radices Exerit. Latinis suruncu- is dicitur. Taeri , est neruorum concretio seu tumor, Gans ex ictu aut lassitudine,in pluribus quidem corporis paribus,praesertim motui dicatis,nempe summis manibus A pedibus obortus. Avicenna glandulam vocat Βοωβὼν, Biae
tumor seu phlegmone est glandulam indiscriminatim
Umnium. Quare perperam faciunt nonulli Latini interpretes, qui hanc vocem ad inguinum tantum glandulas tumefactas ac phlegmone astectas contrahunt. Latini vitiu hoc perinde atq; Graecis Bubon dicitur. Vacat pari io ubi propter ictu, aut ulcus quod in ceruice,capi te, manus aut pedis digitis, vel vicina aliqua parte natu Aest, ritur. Periculosum vero, si per pestiletiam ingruit. xij simi glandulae induratae, vel ut Galenus lib. I. ' ther. metho. cap. .definit, duriores glandularum phte mones sunt. In collo,alis, & inguinibus praecipue consistunt, ubi glandulae vasis sit bstratae collocantur. Latinistrumas nominat.Barbaram sectantes medicinam scrosulas a suibus multi paris animantibus numerosae enim Strum. sobolis existunt,ut sues atq; eo vitio frequεter laboratibus,mutuato nomine appellant.Scrosae etenim,id est, sues,colla habent glandulosa,& magna ex parte strumola. φύμα, Graecis tuberculum LatAis vocatum, bisariam accipitur.Generatim,pro omni praeter naturam e N ast 'uacuq; corporis parte erupente tumore, queadmodu
dularu phlegmone,quae cito augetur,& ad suppuratio--,nem accelerat. Qua in significatione a Galeno lib. I. ad
Glauco ca. j.accipitur. φυ έθλον, Celso auro re,tumor est
glandularu no altus,sed latuς,in quo pustulae quidda si- P g
mile est panis similitudine habes. Hinc est,ur tumore il- ruon, tu Latini Panu nouunet. Galenus loco paulo ante cita- Pam .
505쪽
to phygethion in glandulis phlegmonodes ery sipeis, aut phlegmone erusipelatosam este, scri ytus reliquit.Vt hinc pateat aliud illi phygethlo, quam Celso esse vitiu.
Axo αβ vitiu, in quo ab inuice distant, Quae prius se cotingebat corpora . Spatiu enim vacuu mmedio relinquitur, quod substatia quam pia vel flatuo sana,vel humida,vel ex utrisque milla coprehedit. Excoriat itaq; hec cucuposita corpora, spatiuin videlicet sibi moliens vel inter duas tunicas, vel sub certis inebranis. Latini abscessui vulgus exitura appellat. C terum in-ue mutur in abscessibus, ubi aliquandiu perdurauerint, ouu scalpello dividutur,proprietates quaedam On pau ro humoru modo, sed etia solidoru quo ruda corporu. Si qui de uno uibus pilis, ossibus testis, lapidibus,carbo Mibus,atenis,hgnis pororuna fragmenta , li ostior*tiei balnei is ci amurcs similia inuenta esse Galenus etiam memori prodidit. Quod quia vulgus ignoradideo incantametoria vi , ac ne sic loquaru magica ruarii potentia hec omnia esse procreata iudicat. Qua propyesii perstitione impulsum, ad magicas quoq; curationes concurrit. Porro abscessus daplex genus eiu Vnus, ubi Phlegmone in pus cisuersa,pus ipsum tanquam linu aliquo collectu cotinetur. Alter, quum nulla praecedentephleonrone, humor aliquis statim initio in parte aliqua Goaceruatim Α αό-μμa esst, ubi humores prius infestabat relicto, ad alteru coquunt. Latini inter retes,n5nunquam decubitu,interdu illapsum humoru uno in ahia locu appellat. abscessus est concolar & indoles in mebrana, seu neruola tunica,tentu humore pulti siniste tines. Neq; enim αθηρα uox Graecis aliud quam pulte,quae ex farina decocta coscitur, significat M - bscessus est,in quo humor tenuis,& mellis substatia referes cotinetur. Non ullis Latinas melliuium nominatur. Στεα , abscesius est,in quoliumor sevo persimilis, mebrana inclusus subest. , eliflatuosus spiritus alias sub cute, alias sub mebranis,quae ossibus circum nd untu Rau t m u scu los, v i scerumque ali quod ambietibus,coaceruatus. Porro colligitur aliqua dorca paru etiae in vetriculo S intestinis itemque in me
dio pauo horu & pernon . Latini uictati
506쪽
dicorum apollema uentosum uocat. Evis uo 'au Ebo talo li. 4.ca. p. teliedunt ulcuscula sua sponte erumpentia, des. pullulatu lpecie & ldbrubra,quibus apertis cruenta fa- . . iii 'nies dei luit, per die mel; no magnopere excruciant, per
Noctem vero aravi magis quam pro ratione ulceris do . via illo retorquent. Cellus ti . . c. 28. Epinyctides, inquit,pustulae sunt pessimae, colore vel subliuido,ves subnigro;
vel albo, abae magnitudine non excedente in emineribus parcibus, vestiti tibiis,& pedibus, maxime nascetes. Circa has uehemes inflamatio est,& ubi aperto fuerint, intus reperitur exulceratio mucosa: color est humori suo limilis,dolor uero ex eis supra eam magnitudinem est. Nomen acceperunt a nocte, uel quod interdiu non multum,noctu uero grauiore dolore torqueant, uelut . set Celsus uoluit,quod noctu sere oriantur. οδ Graecis, sudamina Latinis, minio papuli: sudom, Gai .sec. 3 rapiat Sudanis Com. 21. teste, ex genere sunt pustulam in summa cor- .poris parte haeret tu,quae instar ulcem cute exasperant et, proueniunta ut & nomen ipsiam indicat, ob multos sic do res,vel biliosiores,uel mordaciores,qui cutem momdent,& pruriginosam reddut,ac per modu ulcerum exasperit. λύκτα να ,& Φλυκτίδες generatim, exiguae sunt pua Phidiasse stulae, ueluti bullae, Iliniles iis, quae in corpore a seruida na. aqua torrefacto cotingunt. Hippoc. λ a. dictitur.Sin- PHUis. guli vero appellationes . Ο Ψου hoc ell, ab ebulli- dia tione& seruore sunt iactet. 6δρ is de pustularsees.sunt par u lupra summa cutem eminentes, bullis quae ab
igne excitantur, perlimiles . Hae in capite praecipue na - Exoth. scuntur. E Me aetae Graecis sunt pullulae sponte in cute mata. -
florentes, sic dictae quod tu egentiu ad flore in stirpibus, Eethma
heriam aru modo tumeanto Hippocr. tertio Epide. librotta. δευμ α,απο ἀεκθύ hoc est,ab erumpendo, quod sci-s Papula. elicet sua sponte a cutevrumpan in eaq; floreant, voca- Pituitis ultiminius papulas,& interdu pituitae eruptiones nomi eruptio nat.-Interpretes aliquot Latini pustulas appellant.Sunt ineci aut duplicia.exathemata: praestat enim maioris perspi-eExanthecuitatis gratia, Gr cauti nomenclatura. Quaedam enim mala dusint subrinata, a calidiore ac tenuiore humore facta,prus plicia. ritamque excitantia. Vulgus medicoru,& barbara exco- Sublimia lentes medicina, variola. nuncupant, Germanice Limia a Variola.
507쪽
Muterv. no m inatur. Quaedalunt lata & humiliora a se, uidiore ac crassiore humore orta,neq; pruritu coci inintia. Vuloci & Barbaris Morbilla, Germanis die dindis chen appellantu r.T-mor est praete rn tu ra, siue enascentia nigri coloris, in tibia maxime consistens. Sic autem Graeci hoc malu dixerunt, quod in fisura, colore , ac magnitudine cu terebinthi fructibus similitudine habeat .Paulus ex Otibasii sentPti,,Terminthum tubereuli speciem esse asserit, cub pustula nigra supra infraq; adiacet, qua rupta id, quod subiacet, desquamato simile apparet,quo quide disiecto,pus deprehenditur. Dioscorides autem Alexandreus terminthum esse tradit emisnentiam in cute consistentem, rotundam, nigroviride, terebinthi fructum reserentem. - ς, turgida quaedam est excrescentia,asper subrubra, oblonga,nunc in glanci,nunc in praeputio,nunc in ipsa sede consistensSic autem Graecis vitium hoc nominatum est,Quod thymi corymbis simile sit. Celsius Thymion appellat,sicq; vocari scribi quod super corpus quasi verrucula eminet,ad clatem tenue, supra latius,subdurum,& in siimmo peraspem . Idq; summu colorem thymi floris repr sentare,&ei nomen inde esse tradit.Thymorum autem alii mites. alii maligni sunt. Mites exiguae sunt carnes, inaequales, eminetita sensum lasentibus,scabrae, colore candidRaud subrubrae,dolore carentes.Maligni autem siue seri, scabriores amplioresq; sunt,saeculenti, liuidi,dolorem litterentes,manuum pr sertim attactu. De quibus ta sius A tius lib. I 4.ca. 4. tractat. Muinis & ἀκροχ ρδών, tumores sunt exigui,seu humiles excrescentiae,callosae,& magna ex parte rotundi,quae instar monticulorum quorunda incute eminetes,c5spiciuntur. Latini appolite verrucasi appellant. Verruca enim proprie editiorem montis pax tem significat. tamen, proprie verruca est ampla radice, seu latiore basi, de coacto capite constans , de quasi sessilis, similem vellicantis sortiricae sensum duris. attrectatur,inducenso Latinis Brmica nominatur. χam autem pensilis ,& renui , angustioreq; prope cumtem basi est uerruca, ut chordae nexu suspensa esle videis tur. Hoc est, rotunda quaedam in cute eminentia seu ea. crescenua,quae est, Mutinimam ad inta,
508쪽
'dies angustam habet. Latini interpretes verrucam pen-
eapiti simili A. Hinc Latinis clauus nuneupatur. Germa- Clam mis hune et In calcaneis & pedum plantis maximen dcitur, in gradiendo dolorem atq; impedi mentum aflis . tens. A elauis non magnopere disserunt calli,quos Grςm -- - nominat:nisi quod per se dolore vacant,eoaequo cuti colore. Neq; spo sed ex labore obdurata cute gignuntur.Π', carnis lima ungues tum manus, mori
tum pedum, partem eorundem operiens incrementum ou.esb. , tumor circa unginum radices eonsillam Paron est,quem Barbari nostrae etatis medici corrupta uoce,ut chia. alia multa, panaritium. Latini reduvias nominat. K us Reduut
di dia tumor seu dilatatio venarum a crasso sanguine iacta, Latine variat appellatur Fit aliquado in temporibus nonnunqua in ima ventris parte sub umbilico , interduetiam circa testes , frequentissime autem in cruribus. φλασμα fit, quum caro uel ossium aliquod molle sub ir- rati a ruente extrinsecus aliquo violento, valido,& duro corpore colliditur,ut partis laesae externa iacies integra per mancato im profundo sint multae parue diuisiones. La Collisio. tinis contulio & colli sio dicitur. Eκχυμμα &-Cantum sanguinis est shter cutem effusio & coitus. Latini estu- Eccbmoso ne nominare possunt. Plurimum una cum contusio- ma. neo ruptione incidit. Ecchymo malis species siunt, aer Ecc moammat,quq Latinis sugillatae nuncupantur, Stiuores, ex malui sinu piovementes, G raecis 'AHσφα μα-ν Lati ni s vibices cies. vocantu P. AHυραω tumor tactu blandus est digitisq; Iliades,e sanguine & spiritu eontractus. Uel, ut Galenus de ra. fini tumor est vulnere arteriae tum oriens,quum incu Udrres .hens ipsi arteriae cutis ad cicatricem peruenerit: uerum Αnωνι arteriae ulcus neq; concreuit,neq, cicatrice recepit, neq; m . carne obductum est. Barbaris deprauata admodu uoce, Em esse Embo risura,& mater sanguinis nominatur. Apud Grα - . .' S nomen ab arteriae dilatatione accepit Xμμιαλα, ulce blater Ta sunt, quae hyberno tempore in manuum pedumq; di sanguigitis,nec minus in posteriori calcaneo ori utur. Latinis us. perniones appellantur. Ne μή, ulcus est, cuius malitia a- Chγmedeo increscit, ut non modo ulceratas atque corruptas ita,
earnes,sed etiam sanas osumit depopuleturve. Latinis Nome.
509쪽
na. est, quod huc atq; illuc serpendo cutim ac subiectam illi carnem, sed extimam tantum & in superscie costitutam
Cacoethri depascitur ac rodit. Κακοηθη Γλκη, ulcera sunt aegre sena- Chironia. bitia dolosa, malefica contumacia,rebelliave. Haec si m- ueterata suerint. & vix curationem receperint, cicatri
cemque difficillime contraxerint, quod propter suam militiam Chirone medicinae ol im peritiis imo,&Telemia. Achilli Meeepfore indigeant dicuntur. Γιλ ulcera sunt tant e malignitatis, ut salutarem Achillis manum requirant. Quippe Telephus Midoru rex huiuste modi ulcere colenti ille sertur, nec nisi noua medendi ratione, . o. ab autore uulneris Achille senari potuit. Quod mi dius iis uertibus pulcherrime expressit, I:
neriosse. ροιώδη ulcera sunt quae asperius seviunt. Latinis serina
Stu M. a seritate uocantur. Κιλὰνοι, ulcus est profundum dic uernosum quod Latini Sinum appellant,fit,qui adi cens ulceribus cutis multo spatio a se biectis corporibus ἶ , separatur, ut coalescere ei nequeat.συ 'ξ,arctus,oblo Fislata. gus, ct callosus sinus existit. Latinis nitula nominatur. Sic uero metaphora a fili uti sex arundine , aut alia qua- . ' piam materia conseolis sumpta, lictam esse nemo igno-- . , rat. Nam in ea cauitaς qu dam deprehenditur arundiniax cauitati limilis. Magna udro ex parte accidit,quado pus . in abicessibus sic particulam excoriat, ut continentia a ympana iubiectis separet & diducat. vlcera sunt,quae pluma . . . ribuq tra niversisq; itineribus quasi canalibus per latitu- mcula dine putrescunt. Latini cuniculosa vocant. Παρο ματα se . quae Plinius attrita nominat, fiunt atterentibus,& urent Astrita. tibus in itinere pedes angustis calceis, confricatisq; lon gaequi vectione feminibus,& in summa,ex mutuo par Interari- trum inter se astri tu nastuntur. Latini intertrigines nu. cupant. Atq; lipede: uocibus,quibus uitia corporis significantur, dixisse sufficiat.
510쪽
De utilitate signorum C A P. I.
Reton E libro eam medicing pactem,quq res prsternaturam appel ε
Nunc ordinis ratio exposci ut ei Σημωτ parte, quam iidem Muu--η nomi κ .nant,breuiter percurramus.Sic uero appellant, ut libr. primo etiam x est dictum,quae signorum rationem tradit,quibus prae terita coenoscimii. praesentia inspicimus,& sutura praedicimus. In qua quide medicinae parte perdiscenda medicus strenuam nauare operam debet, quod nimirum nulla prope modum alia medicinae pars ea dignior utiliorq; sit. Siquidem latentes astectus praesentes Uignoscere,&quae precesserunt tanquam praesentia essent,commemorare,ac que post longum tempus sutura sunt,pr dicere, est quasi diuinam artent profiteri. Utilis quoque multis modis est signoru cognitio , & ad omnia medici ossicia sim mopere necessaria. Quippe ea medicinae pars, quae,sgnorum rationem docet,luna fani latis, tum morborunotas tradit,quae medicum quasi in rem prssente ducu stri; omnia iam dici, ob oculos ponut. Cum itaq; sine iis notis nec ea quae secundum naturam in nobis sunt, . Conseruare ac tueri licea ec imminutes morbos pr ca