장음표시 사용
571쪽
43IDe disserent is locorum contentorum in urina.
ON τENT A urinam,quae Grecis vae CONGAE. νιτ dicuntur, propterea quod in quae libet altitudinis corporis urinae parte consistant ac contineantur,tri sariam diuidunturivi enim altitudo corporis urinae trisa riam diuiditur , in sendum scilicet matulae, superficiem supremamve regionem,& utrarumque harum extremitatum medium: ita etiam tria contentorum genera existunt. Prunu,quod in summa uring superficie natat,Grseis Latinis nubes,& nubecula uocatum metapho- Nμει ra a terra desumpta, a qua nubes & nebulae summe sece- D dui. Alterum,quod in flandum matulet concedit ac descedit, Graecis μίαο Tam ,α πο σῆυς ιστο si hoc est, stibiici, Latinis subsidentia ,sedimentum, & siti octum nomina- ti
tur.Tertium,quod aequis spatiis ab utrisque extremis di Mi ς scedit,& in medio altitudinis cosistit Graecis qua, Lati his sublatio, suspensio, sublime ,
sublima mentum uocatur. Iam enumerata haec figura et clarius DCu-
572쪽
Fundum matulae Expeditis iam urine coloribus,consistentia contulisi reliquum est, ut singulorum significationes ostedamus,
573쪽
. Quid ex urine coloribus sit praedicendum . C A P. v I I I.
I. BA urina cruditatis nuntia existit, ae Albae ur; It concoctricis iacultatis imbecillitatem si- na segni a gnificat. Quod si multa sit, maxilne in n- cationes. nis, multam vim, praesertim exilis, potio- . -nem indicat. Alba preterea urina, magnam in urinariis meatibus obstructionem nonnunquam stendit. In acutis febribus,non raro delirium,aut phrenitim, bile nimirum ad cerebrum delata, portendit. Hu- 4 b. amor siquidem tingens, urinamque insciens non est nisi sibilis rea itaque ad cerebrum transmissa, alba sit urina is est necesse. Hinc est,quod Hippocrates in aphorismis is scriptum reliquerit: Quibus urinae perspicuae S albae si sunt, malae,pra sertim ubi in phreniticis apparent. Quo cW, iussi
vero magis albus color intenditur, eo peior est existi- - .mandus. Porro ubi est crystallina& aquea, omnimodam naturae cruditatem a frigiditate ortam aut obstructionem maximam, priscipue meatuum urinam seque strantium: aut bilem quae tingit, alio transfluere,indicat. Quae uero albedinem remissam ostendit, praesertim ,
ux vergit ad glaucum &charopum colorem, non ita , . Qicile ob flauae bilis absentiam & alio migrantis apparet, sed potius ob debilitatem uirtutis alterantis & con- e .coquentis humores, producitur. Albae nihil uariantex longo tempore, capitis morbos frigidos, verbi gratia, s vertiginem, morbum comitialem, & id genus alios, ciborum praeterea lastidia, artuum dolores, neruorumq; resolutionem,praenuntiant. Hae enim omnia sequuntur continuam cruditatem, vel frigiditatem,vel obstructionem, vel humorum transpositionem. Albae remissae, ut
lactea,glauca,charopa,in febrium initiis & incrementis, laborem significant. Nam multitudinem materiae putrefactae prae te serunt. In febrium vero declinatione, salu- subpallitem ollendunt. Subpallida & pallida urina mancam ad- dae pini huc concoctionem, sed minus tamen, quam alba signi- bda. ficat. Nam naturam quasi iam induletere concoctioni Subrusemonst rat. Subrufa R rufa, item subflaua & flaua urinae 'μ. Pesse tam concoctionem,& corporis totius certam Ω- Sub lauclnitatem pollicentur, idque in iuuenibus maxime. In QVIMM
574쪽
senibus enim. mulieribus si eiusmodi urinae apparent, ut maiores cauta praece serint oportet,nempe aellus, vi-silia,labor, ciborum aliarumq; rerum acrium usus,quae bilem in corpore adaugent. Subrubra & rubra apparet propter multorum ciborum,& acrium oblatio ira, ite ob sanguinis ebullitionem & iram, ob iecoris calidam intemperiem, id genus alias causas. Uinea urina, sanguinem assati atque in flavam, vel nigram bilem trans mutari indicat. Interdum etiam in sanis hominibus, qui multum laborarunt,aut longum iter consecerunt, talis urina,eo quod sanguis assetur spectari let In uehemetibus sebribus sanguinis saniem abundare,putrescere debilescere insinuat. Passea bilis adustionem notat. Haec si diutius permanserit,arquatu morbu adesse significat, capaultitudine & crassitudine corruptioneq; accumulatae in iecore bilis. Viridis autem biliosum humorem tantucsteros humores antecedere ostendi quantum ipse magis intensus fuerit. Quapropter prauissim si bilis quantitate & qualitate exauctae excessum monstrat. Haec si diu eiusmoci perseuerauerit, sitisque assidua & aestus astuerint,haud exiguus metus est ne couulsio a siccitate egia corripiat.Oleacea urina caloris praeter naturam lignum est,eoque magis quo fuerit intensior. Pingui enim a calore lique iacto,huiusmodi urina apparet. Quod Hippocrates a. prOg. 3y. iis confirmat verbis: Pinguedo telix aranearum sinitis innatans urinae damnada est,colliquationis enim nota est. Quod si igitur paulatim eiusmodi
urinae color processerit, multoq; tempore durauerit ac confirmetur cu calore toto corpore diffuso, totius corporis colli quationem, hecticamque ostedit. Sin breui atque cumulatim appareat cum calore in renibus tantum excitato, renum duritaxat colli quationis indicium est . Veneta melacholici humoris fusionem, vel frigiditatem vehementem, uel mortificationem quandam, potissimum ubi nulla praecesserit concoctionis significa- . tio,&a prauis coloribus ad peiores mutata sit urina, monstrat. Liuida eadem ostendit, interdum etiam plagas,&uerbera homini incusa. Alias semper frigi ditatis, adeoque caloris natiui mortificationis signum
est. Nigra interdum caloiis ad extremum profecti in
575쪽
MBRI,IIII. SECTIO III. 4 Ldicium est ,& hoc quidem si uiridis praecesserit. Inter
dum extremam frigiditatem portendit, idque ubi liuida antecesserit. Semper autem mortalis est, uitaequei periculum praesagit, nisi ubi vi tra, quae ab atra bile excitata sunt, praecesserint. Tum enim salutaris existit. quippe hunc humorem a natura expurgari significat. Quapropter si talis urinam melancholico, lienoso,aut quartana, praesertim in febris declinatione visa fuerit, colui morbum notat.
Quid ex urina ceusistentia nascendum'.
RINA tenuis innati caloris imbecilli- Tenuis .
. ratem, disrigiditatem dominantem, cru- . urina si-u ditatem item, iecoris, renum Suasorum viscatio. a Vrinariorum, propter causas paulo ante, nes.
ostensas,obstructionem praenuntiat. Quapropter in quartanis febribus, in quibus melancholici humores crassitie sua meatus obstruunt, huiusmodi . H. Lurina saepenumero apparet. Quod si urina non solum Tatenuis,sed & alba fuerit, extremam cruditatem signifi- cat.Si itaque tenuis urina diuturna fuerit, symptomatae morbi an crescere,virtutem superari,nec morbum posse concoqui, vitaeque discrimen notat. Nonnunquam te riuis urina abscessum in iis partibus quae infra septum transuersum sunt portendit.Cuius rei testis est Hippo- 2.progo. crates,qui ia prognosticis ita scriptum reliquit: Qui uri 3 nam tenue crudamq; diutius minetu si reliqua ut in cinualituris indicia fuerint, in iis abscessum ad partes, quaei
infra septum transuersum sunt, expectare Oportet. Cralla urina excessum abundantiam ve materiar,&hu- Crassa. morum uentriculum, intestina,& iecoris cauas partes implentium ossendit. Haec si in tabre spectetur, ubi tenuis precesserit,statim sutura declinatione mosi rabit. - , tuaq; hoc casu videtur natura sirperasse materiam. Pro inde eo melius ac tutius, quo citius vel plus crassitudinis inerit, symptomata dissoluentur, naturales excretio Nes augebuntur, urinae ad proprium colorem & consi-istentiam reuertemur.Si uero una cum sebris accessione
576쪽
Urinae cras, apparuerint,quae aut semper aliquid crassἱtudini addant,aut saltem non attenuentur, coniicere oportet uirtutis imbecillitatem,& humorum multitudinem,ita ut metus non exiguus sit, ne natura penitus sit- eretur,& occumbat. Si vero iterum tenuetur,cum mei oribus coloribus, remissio expectanda erit. Carteriam crassa & alba urina maximam crudorum humorum coia
piam indicat. Atq; haec aliquando in laboriosis febribus ectio. 4. apparens ab abscessu liberat, quemadmodum historia flor. a. quadam in Epidemiorum li. 6. Hippocrates confirmat, ,, inquiens: Vrina crassa S alba, qualis famulo Amphige- nis erat,in laboriosis febribus quando quarto mingitur die,ab abscesIu liberat. Crassa S lactea in fine ueniens ,
4 αμα calculos in uesica, vel renibus ostedit. Crasa charopos , p. &vt iumentorum turbida, dolorem capitis portendit, ,, Hippocrate attestante, qui in aph. ita scriptu in reliquit:. M Quibus in febribus urinae perturbatae sunt ueluti imis mentorum, iis dolores capitis aut ad suis aut aderunt.
Crassa& subrubea, maxime si talem subsidentiam habuea rogu. xit, longos portendit morbos, & a periculo immunes, a Z ut in prognosticis iis verbis testatur Hippocratescit, in B quit, urina subrubea suerit, & sedimentum subrubeum is &leue habuerit, diuturnior hic morbus quam primus,
. sed tamen salubrior.Ιndicat enim Optimi humoris,nempe sanguinis, non exquisita ratione consecti abundantiam, adeoque sine periculo est. Tarnen quia ad con-. Coctionem longiori temporis spatio eger, ideo diuturi Diorem quoo; fore morbum significat. Crassa&rubea sanguinis copiam monstrat, veluti in continentibus Ω-bribus.Cralsa S nigra, melancholici humoris vacuatiomem, praesertim si, ut dictum est,in declinatione quarta I nae & melancholiae apparuerit, ostendit. Quid ex urinae quantitate praedicendumssit. C A P. X.
Multa R1NA si maior sit uisa exiisse quam pro
rinae in- ebibitorum portione,ia sanis quidem cors is cais u poribus, multam uini maxime aquosi pOI . tione, aut liquidoru ciborum usum significat. Multu quoq; redditur urinae, propterusiam medicamentoru urina cientium. In qgris urina copiosior exit, quado intcperies quaeda aucti caloris circa
577쪽
renes existit,ut accidit in Diabetean eo enim malo pro Pter vehementem calorem renes serosam substantiama iecore, Omnique venarum genere celerrime attrahunt. . ...i,
Multa etiam urina eri si aluus natura sicca fuerit. Na si aluus, prae malo quod illi accidit, excrementa quae alias secundu naturam se habete homine ad eam deseruntur , vacuare haud poterit, ad urinae meatus,tanquam vicinuilli locum, impetu facio transieruntur. Atque hoc est, quod Hippocrates in aphorismis iis innuere verbis vo 4 luit,inquiens: Mictio noctu copiose facta, exiguam de- 38. rectionem significat. In hydrope, praesertim anasarca, o multa quoque urina redditur,quod habitus totius corporis aquoso sanguine resertus sit. Multum denique mingitur,ubi reliquarum corporis vacuationum, maxime ventris deiectio, nulla praecessit. His enim omnibus
impeditis,ut ad urinae loca detrudantur est necesse. Co- -Paura ira, pauca urina mingitur ob cibos sicciores,potus pau- ri cascitate vehemens exercitium,& id genus alia,quae cor D. Pus quomodolibet exiccare consueuerunt. Item, propter cibaria & medicamenta lentore participantia,atque urinae meatus obstriaentia. Praeterea, propter humorum crassitiem S tenuitatem obstruere potentium. Autii multam deiectionem. Cum enim natura omnia i tius corporis excrementa per consueta vacuationis loca excernat, si sorte alter alterum vacuatione superauerit, Ut per alterum minus vacuetur necesse est. Febris etiam vehementia in causa est, cur paucior exeat urina. Haec enim omnem corporis humiditatem absumit, ut hoc nomine per urinam multa excerni non possit. Postremo, ob excretricis quae in renibus c terisque urinae excretioni simulantibus vasis est ficultatis imbecillitatem, quae functionem suam obire nequit. Qsd ex conteruorum ceu stentia praeduendum.
N CONTENTIs haud se iis atq; in liquore urinae tria sunt cosideranda, ne nari pe subitati a color,& qualitas, de quibus ,
a substantia orsi, ordine disseremuS. Con btentorum aute quorundam substantia mediocris,aliorum tenuisinonnullorum crassa. Vrinatum I nanque
578쪽
nanq is quae secundum naturam sunt,contenta consisten
Leuia co-.tia sunt mediocria,alba,leuia & aequabilia. Leuia contentema. ta sunt,quq sibi continua sunt,& unum veluti continuude coactum corpus, neque aliquo modo rugosum, huc& illuc com pulsum, neque dissolutum aliqua in parte.
- Quae vero illis contraria sunt,aspera dicuntur. Leuia uexo continua ve contenta,nihil noui adserunt.Sin aspera,
ac veluti disipersa fuerint, non exigua quaedam in pro fundo corporis perturbatio significatur, quam vio lentus spiritus, iustam concoctionem impediens, essicit. , Quod si cum eiusmodi colentis aliquodrualde crudum, , complicatum fuerit, non parui doloris subesse sensum indicat. Si vero eonstricta sint contenta, crassitudinem partium materiae , attestante lentoris qualitate, significant. In quo igitur liquoris urinae loco immorantu in
Mia. eo corporis loco vitium morari ostendunt. Tenuia co- tenta, quae pura iunt, nec facile matula commota assurin Eunt, magnam naturae in secunda concoctione imbecil- Iitatem indicant. Fere enim cum albis & aqueis uranis apparent. Preterea,tenuia contenta crudos etiam humores, sed attenuatos monstrant. Siquidem nativus calor roboratus omnem intra venas ex cruditate crassitudiosa. nem attenuat & dissipat. Crasti vero contenta, crassoruatque crudorum humorum invenis copiam denotant.
Talia quoq; interdum a iudicatione apparent, atqui a prioribus disterunt, quod scilicet nullum malum colorem habeant,& a vigore morbi appareant. In principio nanque & augmento tanquam praua suspecta esse debent , praesertim si colores mali accesserint. Priora autem contenta viscida & mucosa fiunt, quapropter in urinariis instrumentis quandoque detenta, no paruum homini dolorem afferunt. Quinetiam puri similia sunt, viscositate tamen, & quod male non oleant, a purulentis
distant. Pus quum & ipsum viscidum aliquid habeat,dignoscitur tamen, quod dolor laborantis loci praecessent, sanguinemque prius mingi contigerit.
579쪽
Qurd dix colore eontentorum sit praedicendum.
V o D ad colentes una,quae a mediocrita- .
vir. .. a .ute recedunt colorem attinet,alia sunt vehe
q menter alba, alia subpallida, alia pallida,
. 6 P.: . alia flaua,subrubea, cruenta, veneta,liuida,& nigra. Quae uehementer alba sunt, haec Alga. aut pituitosi humoris ramenta sunt, aut pus summe co- Coctum, quod ab aliqua parte interna laborante secretii est. Distingues aute illis notis, quq paulo ante de puris, S crudorum humorum disserentia diximus. Quae aute Subpaz mediocriter alba sunt,haeae sanguinis probe concocti ex da inpia Crementa existut.Subpallida & pallida minus bona simi, bda.
Veluti ea quae a colore,qui secundum naturam est declinant. Flava etiam mala sunt, ut quae exauctam esse in se- Flavi . cunda concoctione flauam bilem indicant. Subrubea de Shis ea rubea cruditatem quandam, Si desectum concoctionis, et rubea . adeoq; morbi diuturnitate innuunt. Visuntu retia interdu propter sanguinis multitudine: aut quia retentrix facultas prae 7becillitate optimos humores esiluere sinit. Crueta non elaboratu omnino esse sanguineu humore, Cruenta. psertim si copiosa siti significat. Veneta liuidan nigra Vrauta. ommu pessima sunt. Mortiscationem facultatis vitalis,au melancholicu humore, qui uel aliunde in uenas confluxit,vel in ipsis genitus est, significat. Orobea,hoc est, Orobe . eruo excoriato similis, tu apparet subsidetia,ubi absimpto ia adipe caro cosurni coeperiti,sniscat itaq; vel uni 'AM versi,vel renu dutaxat colli quatione i .n. in febribus talis apparuerit subsidentia, uniuersum corpus: sin vitra sebre,renes tantum liquescere indicat. Furiarea,quae uide DUM licet sursur tritici bene moliti refert, praedicta prior est. NH. Haec nanq; ubi febris uniuersiam adipe & maiorem parte carnis absia mpserit, atq; ia profunditate carnis & va, stru obsederit, solidasq; corporis partes attigerit,appa Tet. Nonnunquam tamen solius vesice laborantis signuest,que in admodu Hippocrates iis uerbis in aphorismis testatur inquiens: Quibus in urina crassa sursu rea simul II. prodeunt,iis vesica scabie laborat. Discernuntur aute in ,, eu modu. Quae totius corporis uitio eventu cu libri & is Gnae cruditate minguntur. Cptra, et laborate vesica1 a prodeunt,
580쪽
prodeunt,sine febre & cu urinae concoctione,non tamε Laminea absq; laboratis loci dolore,excernuntur. Laminea,πνταλιοδηι Graecis dicta, squamis similis est. Lam ins enim appellantur,quae latitudinem & longitudinem, citra tameeuidentem aut magna altitudinem obtinent,adeqq, soliorum stirpium similitudinem gerunt Vclaminea subsidentia non sit,nisi que foliorum stirpiu,squamarumve piscium, aut laminaru instar lata & tenuis existit. Quae certe fit, ubi aucta febris solidas corporis partes alti sit. Apparent quoq; ves cs ratione,veluti in aphorismis Hippocrates teitatur inquiens: Si sanguinem, & pus,&squamulas minSat aeger, gravisque Ocior fuerit , vesicae
exulceratione denotat.Sed an vesicae tantiim ut totius eorporis ratione eueniat,sebre,cruditate,& dolore,quo
admodum in superioribus dictu est, distinguendum. Similacea, hoc est, ea quae sursuris ex malo molito triti coecribratae speciem exhibet, omnium pessima existit: se enim ubi febris obsessa profunditate, longe lateque substantiam incendit, adeoq; sanguinis assationem, vel solidarum partium colliquationem significat. Si itaq; candidae fuerint, solidarum partium colli quationcm et sici rubrae, sanguinis assationem monstrant. Quid ex quantitate contentorum praedicendum'.
1 CONTENTA quatitate mediocria suerint, probantur. Sin multa, ut multum s nutrimentum corpori distribui, ita robur quoddam alteratrici facultati adesse monstrant. Nam quando multa est elaborationaturae circa alimenta, multum quoq; fieri excrementa est neceiIe. Sqpe etia accidit,ut quae per cutis aliosq; corporis meatus excremeta transeunt, cosuetis uiis praecla sis,ad uesicam regursitent,augeantq; excremeta. Pauca vero contenta,vel ob inediam,vel exercitia,uel obstructiones,uel tardas cococtioncs reddutur.Si enim alime ta deficient,quod per inediam accidit,excremeta quoq;
deficere oportet.Exercitia vero excrementa attenuant,& ut per latentem transpiratione dissipetur efficiunt,ut . t 1 hoc