장음표시 사용
31쪽
facit animam,st sella etiam de tribulationes S taedia faciunt nos nigere ad Deum. Et ideδ considerato, quod Pater noster est . qui nos flagellat, de quod nobis haereditatem servat, patienter debemus sustinete, quidquid nobis irrogat. Explicatur quarta pars , de murmurantibus pauperibus involuntariis, contra Deum , qui nimirum non ex virtute; sed ex necessitate ad Pamperiem redigunt . Sed certe etiam isti sunt serui quia si de sua necessitate secerent virtutem, indubitatὶ eligerentur a Deo. Iuxta illud Jac. a. Deus elegit pauperes in
Ad haec, iuvat paupertas multos ad vitam aeterinnam consequendam: Nam sicut peregrinus inops ad patriam , de sicut Falco famelicus avidius ad praedam, ita etiam talis pauper cum majori desi
derio quaerit regnum coeleste tanquam patriam, S Beatitudinem aeternam tanquam meritorum suorum praemium.
Deficit tamen hodierna die fides in multis, qui
putant,Deum non velle sufficienter subvenite his,'iri fiunt pauperes pro amore suo. Verumtamenii ec illi advertunt, quod Pater fidelis habens multos filios, plus de illo ibi licitus sit, qui minus potesiae ipsum iuvare,& cui nondum provisti m est, unde possit vivere: de Mater pia plus est sollicita
circa unum filium infirmum, quam circa multos filios Mos: Ita Deus circa pauperes voluntarios, qui propter solum amorem Dei o inpia relinis quunt plus est sollicitus, quam circa divites, In
xime quia dicit Christus i Consderate lilia agri, quomodo crestunt. Et iterum: Nunqu: d multis
passeribus meliores estis vos. Itaque non muria
muraveritis charissimi, sed observate illud, quod scribitur ad Philipp. Omnia facite sine murmura-
Et a DetracDone partitae lingua, quonia ermo obseurus In vacuum non ibit.
Dostquam Sapiens disiuasit primum genus ma- Iae locutionis, quod fit directe eontra Deum.
nempe murmurationem; nucduluadet secundum genus malae locutionis . quod fit contra proximum per detractionem. Dicit ergo : Et aistra
tion. partita lingua: Id est, custodite vos a detractione , hoc est divisae vel duplicis linguae. Omnis enim detractor, partitur linguam stam; tum quia in eadem narratione de eadem persona dicit aliqua bona&aliqua mala;mala aute proseri principaliter, bona autem secundarib, ad hoc solum ut mala connexa verisimiliora videantur ; tum quia omnis detractor Ordinariὰ simul est adulator; blanditur enim in praesentia, & mordet in absen. tia Unde scut Amon Rex Amonitarum 2. Regum, co. tulit servos David, & rasit dimidiam partem barbae eorum, &praecidit vestes eorum usque ad nates. & dimisi eos turpiter confusos Ita etiam detractores unam partem radunt per a--ulationes suaves, M aliam dimittunt,reservant s
comment. super Lib. Sapient. Salomon.
in memoria; & vestem. id ei bonam famam hominis, praescindunt usque ad nates,id est usqtie ad denudationem illorum ; de quibus homo habet verecundari & confundi. Sequituran Textu: Quot iam sermo abscurus r Id est in occulto prolatus) I. .uuam non ιλα Id est non manebit impunitus.
Ad quid homini data sit lingua '
Dico, qubd homini data sit lingua ad duo osficia, ut docet Aristotelis statinis ais Anim: Sedicet adgrestum, & ad loquendum: Ad gustum quidem propter esse animalis, ad loquelam veto propter benEesse : Nam homo est animal politi. cum, hoc est civile, ct communicativum naturalitet fiorum conceptuum,& affectionum sitarum, des derans amare S amari. Et ideo ad istud se. Et ad istum bonum effeetiam: qui est,amare, re amari, dedit Deus linuam homini. In cujus etiam rei figuram Spiritus sanctus, qui est Amoc Pattis & Filii . in specie linguae volvit apparere, non autem in serra mansis, auris vel oculi; Apparueiunt enim Apostolis dispartitae linguae tanquam ignis, Mitque super singulos eorum Spiritus sanctus. Ach. 2.
Elideb naturale ossietum linguae est loqui bona, re naubiplicare amorem ac benevolentiam inister homines, sine ullo labore aut dissicultate. i, xta illud EcclA. Verbum dulce multiplicat amicos, & mitigat inimicos. Econtra vero, quia detrahere vel contendere est cotura naturam hominis, ideo talis detrahens, vel contendens inscii-
ollim fata laborem & turpiter vexat sitam linguam juxta illud Pi I Cujus n aledictione os plenum est, sub lingua eius labor de dolor. Dicunt Doctores , quod Psitae naturali ernihil novit loqui,nisi verbum saluta: isti. unci Pii. lacus Imperatorem dicitur naturaliter salutate, iuxta illud Martialis Epigramma.
Uitacus a vobis aliorum nomina discam me didici, per me dicere, Caesar ave.
Et ii aut iam in historia Caroli Magni legitur, quod cum errasset per deserta Graeciae, obviae erunt et aves . quae Psitaci vocamur, quae statim ipsum in linguaGraeca salutarunt, clamantes: Cham Ναν Anichos, id est, ave Caesar invicte. Et haec salutatio erat prognosticon quod Carolus , qui tunc temporis solum erat Rex Franciae. sit postea suturus Imperator, quod etiam factum est. Applicatur autem hoc optimὰ linguae hominis, eujus naturale seu a natura & Authore naturae qui non potest intendere aliquod malum inditum ossicium est, quod solum loquatur bona seu amicabilia; adnque homo si malό bc detractorie loquatur, facit contra naturam.
ARTICUL VS SECVMIVS. de Detractoribus recte dicatur in P Se
pulchrum patens in guttur eorum inguis suis dolose agebant, venenum aspidum sublabiis eorum p Et an ex hoc, ipsis recte conveniat, quod sint receptivi immunditiae, essemvi iniustitiae, Muilectivi omnis nequitiae'
32쪽
Davidis verba tectὸ quoque nostrum veri ficetur illud L . paviudistillan s labia tua, mel & lac sub lingua tua.
. describantur detractores, sunt nainq; recepti in munditiae, quiasepulchrum parenti sunt et . iam effectivi injustitiae , Pus linguis suis di isse; & tandem sint insectivi omnis nequi. m; quia venenum assu . ., Explicatur prima pars, quod detractores tan-Juam sepulchrum patens sint receptivi immunit rimam sepulchruria patens indifferenter accipit quodcunque corpus mortuum , de quia non est clausim deo statores oc humores, quos recipit, omnibus ostendit,& omnes accedentes inficit de corrumpit
Qtiot modis nos armare debeamus contra detractionem 'Ieo, quod tribus modis nos virtuosὸ arma
arte debeamus contra detractionem, pitinone vel minimam detractionem faciamus, secundδnd ficiliter audiamus,& tertio,ne eam pulit
lammiter timeamus. Explicatio Prittiae Partu, imeamus. Explicatio pri iliae partis. Sunt itaque detractores primo recepto testa- quodnc vel minimam debeamus ipsi mei detriunditiae,quia colligunt & annotant omnes deis chionem facere. Nam Iacosa iuris, o, M. . . - . -
munditiae,quia colligunt & annotant omnes sectus pro noruni tanquam immunditias 1 α quia carent cooperculo, ideo defectus quos notaverum, omnibus publicant, nec aliquid celare possunt: unde Num. im vas, quod tameiae perculo, in mundum luit. idni ergo etiam immundi erunt detractores, carentes cooperculo Glentii cliaritati,i de delectibus aliorum. Explicatur secunda pars , quod sint in.ctivi Mu ae,utes,ci odia, quae sunt in mundo ha- iniustitiae quia Imsuis sinis dolosὰ agebant. Nam bent Originem, vel ad minus alignientum per d communiter sub specie sanctitatis& compassim t monem, vel per tertiam lin uam. Et iste itanis, proponunt venenum malitiosa: intentionis. minator discordiarum est s)ptiti, us ex his quos Unde deus dicit 'a ista: Os tuum abundavit Odit Deus, ut dicitur I ovirb s. Propter quod ranis Rom. dicitur Dei tactores Deo sunt odiis Explicatur tertia pars, quod sint insectivionis Et Deus ipsemet pe os 'iamisa inciumnis nequitiae , q ira venenum aspidum sub labiis Detrahentem secreto proximo suo , hune i eis eorum. Est autem hoc veneniam ita nocivum, quςbar. De hoc vitio S. Gro, Morat suo e lilia quia sie intoxicat, ut vix aut nὰ via quidem cur uare persequimiὼ me sicut i iij.&
ctionem tacere. Nam lacob, - dicitur: Nolite detrahere alterutrum fratres. Unde sevo Canticasermone Omnis qui detrahit, sortium prodit vacuum esse a cliaritate, paulo insta liubuit. Unum verbum homo dicit vel pro , Sc tamen illud unum verbum in uno momento, audIentium aures infic: t,&animas intel .: , ς' λhere ius frater, omnes enim discor drae, lues,de odia, quae sunt in mundo, ha-
ii possit quia homo in multum heta vix c ratur aut saltem cum magna dissicultate. Huen. cit illud Deur. 32. Venenum aspidum est rasana. bile.
missius meis laturantini, stiendum hi avide Lones is uitur, enis proculdubio cal minis satiant ut . Et subdita minis detractor eradi c.ibitur. Hae Gegor. taplicatio i cunda partis, quod tota ficiliter audiamus detractorem, dicit e uim S. ω nardua
nere, tanquam corrupta intentione sint factae vel ex comparatione ad alium ostendere. quod non sint virtuose faeta , vel non ita excellenter , uti decebat. Secundus modus est de se bis,occultos tamen, de de lege charitatis Gandos, publicare, dc Proponere cum intentione laedendi famam.
oni contien rite ridetur, quod certὰ abona nabile est, juxta illud Pro. 1 . Cogitatio stulti pecca- , hominum detractor, cui addo dc detrahentis auditor , qui per ben numauditum implicita consentit detrahenti, α eum occultd magis stimulat ad detraliendum. Explicatur tertia pars, quod non debeamus
Tertius modus est pessimus qui est falsa imi detractionem pusilloim steri mei ', ut a b Tmeonfingere,& nocentibus impone . proposito ptopter inimi midi z-s ih
dolum, α simula toties, & Invidas.& omnes de- dE 1- ' tra Eones, si modo geniti infinies sine dolo ctoris nostri moder mine.&detrita n biali 2nem detractionem, adeoque a nobis abi cere tres Misis: Sit tibi tam triste laudari a quoties duplices malis, &malorum de te existi ''ti s xinationesialas, veram tibi laudationem ad selibo. . De iii stilo, quod detractores sint adi stat' nilh -M sit satoris monetae Regalis. Nam primo, seut isti suavia assibilitatis sine dolo desiderat ude uno: detruncant monetam veram Regalem l v g
33쪽
uid ab ea abstindendo , ut verum pondus non liabeant nec tantum valeat ut antea: ita detractores sime, detruncant, de abscindunt aliquid de bona de publiea fama, ut homo tantiam non Valeat, quantum antea valebat in hominum communitate. Sunt etiam secundo detractores duoro lagati Regalis; Christus enim qui est Rex saper omnes Reges,legavit nubis pacem j a iis Iud Damras I .lyacem meam relinquo vobis, pa cem meam do vobis: hanc autem pacem dei Ictores concitantes invidiam vel odia inter uattradi silaibant,& perdunt. Tertio , detractores sunt exhumatores cadaveris staternalis , patefaciendo post mortem Pe cata seirrum itiorum perpetrata in vita,& ita quasi resuscitant peccata , quae jam pridem fixerunt oblivioni tradita. Cave igi uir stater tau a deis ctione, quae nihil prodest, nec absconditus, nec sine finali poena permittitur.
Os autem , qu)d mentitur , occidat:
Postquam Sapiens dissuasi murmurat lo tam
&detractionem contra proximum,mmccii
suadet mendacium, quo homo peccat conta
ipsam: Est enim mentiri nihil aliud quam contra mentem dicere, de ideo dum homo contra meatem dicit, facit contra seipsum. Dimiam au Sapiens mendacium hac ratione. Id, quod animam se: riuialiter, & privat varia. hic est iu- . tendum;sed mendacium occidit misit lateranimam dc privat gratia; ergo mendacium est HIς-endum.Et i a licet os physicZ loquendo,uitam animae in corpore conservet, siquidem per os e spiram respiramus, alimenta sumimus, conceptus mentis exprimimus, si tamen male utamur ore nostro, & lingua, graviter mentiendo, spiritualiter animam occidimus.
ARTICVLVS UNICI S. Cur mendacium dedeceat spiritualitet ho
iIco, quod hominem dedeceat mendacium se propter tria, nempe quia homo est rationalis Dei Indigo,Dei filialis Propago, Dei nat talis Imago. Explicatur prima pars, quod hominem de ceat mendacium, in quantum est Dei indago, id ast quatenus est investigatua N induisitio Dei: nam ob hanc causam homo factus eu tutelligibilis 2 Deo, & ideo homini intellectu utenti repu Diat falsias mendacii. Cum enim vertas sit b num intellectus, constat quod falsitas si maluin intellectus. Unde S. Augustinus iacap. 23-t.Vis naturalis refugit naturaliter talsitatere; & quantum potest, devitat errorem : S ideo salti etiam nolunt illi, qui amant fulcie, ita s. Augustinus.
Porrδ figura mendacii suit serpens ille, in m. jus forma Diabolias seductariis primos Parentes, apparuit. Nam siem serpens est hostis naturae humanae, ita etiam mendacium homini repugnat: sicut serpens per simin venenuni occidit, tamen dacium occidit animanu Et ideo eum anima sit praestantior corpore , etiam mendacium animam
occidens est delerius quam venenum , quod simul corpus occidit. Ex quo clat E sequitur, quod mendax sudeterior venefico ; dc i rationabi litet mendax veneficus simuleombitrabuntur in die Judicii, & a societate Dei&Sanctorum expellemur. U pae.. a.'ult, dicitur: F ras canes α iis fici, de omnis, qui amat misit
Nuntii ix alii morantes incuria Papae,pro ne gotiis expediendas ingrediuntur Palatium . de inter seces seu portas exspectant, donee possint
ad Cameram introduci Papam , sed quando
pulsa et campana Pisae , omnes recedunt tristes
Neriti, quod pro illo die Papae loqui non possint, de vacui revet tum donium. Summus Pon
iusta est Christus --9. Christim assistens
Pontifex laturorum, notum: ad hujus curiam seu vallem Josiphat veniunt in die Judicii omnes homines, juxta illud a. Omnes nos manis, stari oportet ante tribuirat Christi, ic tunc certὸ dicetur Iustis, quod intrent ad Chi istum, juxta Marsh. as. intra in gaudium Domini tui i id
est invitis aeton an aliis iniustis Eemendaci. bus, campam Pulsante, hoc est tuba sonante. Huniabitur pet Angelos Masth. is. Exibunt Angelita separabunt insos de medio justoriam, de mittent eos in caminum linis, ibi erit fletus de stridotiantia Et ibidem stadigitur: Malos autem ibi astruserunt,sic erit ut consammatione taculi. Inter hos malos autem, qui mittentur cras .erunt etiam homines mendaces. Et cetae mirum non est, si mendax eiiciatur a Christo,quia naturaliter unum contrariorum expellit alterum. Modo autem Christus est veritasPai MI . Ego sim via, veritas & vita: Ergo nocessario homo falsus, de mendax ejicietur i Cliti sto, juxta illud Matth. as. Dutile oum
Dicitur, quod si fiat circulus deterra Hibernica, tantae potentiae sit terra illa, nullam animal venenosum possit illum circulum intrat vel si tale animes in ejusnodi circulo fuerit inclusam, non poterit exire, nisi aliunde violenter ejiciatur. Terra ista vetitatem designit, ut dicitur in Hal. veritas de teria orta I ita autem veritas pote tissima circuit de munit Christum juxta illudio. NE. Potens es Domine de vetitas tua in circvitu tuo .Modo autem usque ad diem Judicii homines insecti mendacii veneno , continentiar a divinaveritate tanquam in circulo, ita ut unpossibile sit eos evadere, Cum stremo, qui de manu ejus possit eruere. Iob.io. sed ceria tunc judicabuntur de ejicientur extra circulum istunt, Z tradentur passionibus aeteriit ignis, iuxta illud et . i.
taverunt veritatem Dei in mendaciuili, set ero
tradidit eos Deus in passiones. Explicatur secunda pars, quod homo de at sicere mendacium, quia est talis Propago Dei.
Nam ut dicitur 3. Videte qualem charitatem dedit nobis Deus ou fili Dei nominemur&sumis.D. M. i main genus sumus. Ergo sicut Deo ta uam prima voitati repugnat fal-
34쪽
sitas&mendacium, ira etiam filiis ὸ Deo pergratiam sanctificantem genitis mendacium repugnare debet. Si Rex aliquis filio suo proponeret pulcherrimam aliquam & Regiam sponsam omnibus d tis ornatam,& ille filius Regis hae relicta acciperet sibi pro sponsa & uxore alicujus Ribaldi de hominis vilissimi filiam,turpem, & nὰ oculo qua-dem aspiciendam , utique filius istius Regis imprudentissime de impiidentissime laceret. Rex Regum S: Dominus dominantium est Dominus Deus, cuius nos per Baptismum de gratiam sumus filii , juxta illud Dedit eis potestatem filios Dei fieri, ille Rex supremus, ct Pater noster coelestis,paravit nobis sponsam Pulctierriamam, veritatem & sapientiam. Dicitur enim Sap. Vice in persona vaturae humanae. Hanc amavi, de exquisivi a juventute mea, dc quaesivi mihi sponsam eam assumere. Si ergo aliquis hominum tanquam filius Dei adoptivus , relicta veritate tanquam sponsa Regia , quae etiam fruundum S. Bona tam est filia Dei acciperet ero sua sponsa & uxore mendacium, quae secundum eundem S. Min latam est filia turpis lima turpissimi Diaboli. sine dub o talis in prudentissimc iaceret, maxime, quia Diabolus tanquam pater mendacii rali homini tibi desponsantem mendacium , tanquam suum filium . nihil aliud daret pro dote quam inseinum; undEdicituI 'ee. 2i. Omnibus mendacibus: Pat s illorum est in stigno ignis. Explicatur tertia pars, quod homo tanquam imago Dei debeat Ligere mendacium. Nam S.
Auga . de Trin. ca8. s. dicit: Mens humana imago Dei est,&ideo sicut in Trinitate paternus intellectus gignit verbum , qaod est veritas, ita mens humana nullum aliud verbum gignere debet nisi veraX. Peisonae diversoriam regnorum 3c nationum siciliter dignoscuntur ex loquela vel idiomate mam sit Gallus, Anglus, Idispanus, Italus vel Ger manus; undὰ etiam de Petro dicituras. Vere tu ex illis es, nam de loquela tua manifestum te facit. Moraliter loquendo sunt in hac vita duo
regna comi nixta,nimirum regnum coeleste de regnum Diaboli. Porro idionia regni coelestis est veritas iuxta itad Vac io. Domine in eculo misiaricordia tua & veritas tua usque ad nubes. Idioma vero regni terrestris.vel Diaboli est falsitas &mendacium, juxta illud osea . Non est veritas,
non misericordia, non est scientia Dei in terra, maledii hum& mendacium, homicidii im desur. tum re adulterium inundaverunt. Si ergo homo velit scire,ad quale regnum pertineat videat qua- .iutat ut idiomate, an nimirum loquatur veritatem vel mendacium; nam si loquatur veritatem, credere potest se esse ex reano coelesti: si autem loquatur mendacium,credete potest se esse ex regno Diaboli. Itaque noli velle mentiri omne mendacium. assiduitas enim illius non est bona,
Miare mortem in errore vita vestrae, neque acquirasis perditionem in operibus
manuum vestrarum: quoniam Deus morum
nonfecit inec delectarar inperditione vis
Ones; primo cogitando, secundo suas locutiones sermocinandomic ulterius docet, quomodo homo debeat ordinare suas operationes peccatum detestanilo. Didit ergo nolite e. re, idest diligere, id est peccatum mortale, quod est causia mortis
Ilimae, in errore uua vestra. id est infernum juxta illud rem. i s. Infernus & perditio coram Domino. operibus manuam vorarum, idest per opera manuum vestrarum,vel per opera propria:quia anima est organum Organorum hominis ut iratur. δε λαι- . de idia quaecunque malae operationes permanus exerceii possunt prohibentur. Certum enim est, quod vitam issam non possimus habere nisi per mum, perditionem autem possimus habere per Opera manuum nostrarum; unde signanter dicitur Osea i3. Perditio tua ex te Israel, in me tantum auxilium tuum. Queκι- Deus sensem moraem. idest non ordinavit nos ad mortem aeternam , sed potius ad vitam arterinnam;vult autem Deus omnes homines salvos fi ri r hoc est leges dedit, per quas omnis homo calvari possit, si velit. vel iaci Deus mortem non fecit, idest, peccata non approbat, nec diligit. Nec delectatur in perditione vivorum, idest non o
dinat homines principaliter ad hoc ut perdantur, leu damnentur, sta ipsi per malitiam propriam perdunt seipsos. Unde dicitur Qui
amat animam suam in hoc mundo, perdet eam. e. v. Filius hominis non venit animas perdere, sed salvare.Nolite ergo Zelare mortem idest, n
lite diligere peccatum.Circa ista verba sit
Utrum peccatum recte vocetur mors animae' Dico, quod peccatum recte ad similitudinem
mortis corporis, vocetur mors anim ae Pr
ptet triar nimirum propter similem defectum, propter consimilem effectum, & propter consimilem aspectum.
Explicatio primae partis de s littuline mortis
animae ad mortem corporis propter sinitim defeetiam. Quia moriente corpore, talis est processus in deficiendo. Primis corpus distemperatur, secundo infirmatur, tertiδ moritur, quarto portatur extra domum, quintδ sepelitur, & sexto a vermibus consumitur. Sic etiam anima,primis dbstemperatur per tentationem & cogitationem de peccato; secundo inst matur per concomitanistem delectationem ; tertiδ moritur per eon-- sum ι quarto asportatur de domo , L elongatur ab hominibus per culpae suae abominationem a pud homines : quintis sepelitur per malam comsuetudinem: sicut enim terra vel lapis superpositus onerat,& opprimit corpus nὸ resumat etiamsi possit: ita mala consuetudo est quasi quaedam moles gravissimὸ opprimens, 5c quas necessitans hominem ad peccandum, ut docet S. August. Li. Confisienum cap. r. Sextὁ scut corpus mortuum a vermibus consimitur, sic etiam mens per peccatum privata vita gratiα , a vermibus eonsciem
35쪽
αο comment. super Lib. Sapsent Salomon.
tiae desperationis. & finalis impcenitentiae cotro. ditur re mordetur. Recte proindὸ dixit Apostolus au Ram s. Peccatum intravit inmundum,&per peccatum mor
Explicatur secunda pars auod peccatum ad similitudinem corporis mortui, convenienter vocetur mors propter c similem esse tuam. Nam
mors facit corpus rigidum & frigidum, scelidum& putridum;horridum, tetrum,& ponderosum: se etia in moraliter loquendo peccatum facit animam rigidam per superbiam, de inobedientiam ad Deum; unde i δ.δcitur: Dives de superbus,ut exponit Glosia, effabitur rigidEatem peccatum ei licit animam fligidam per invidiam,
quam vocat Propheta malitiam, dicitur enim δε- romia 6. Sicut stigidam facit cisterna aquam suam, sic itigidam facit malitia animam suam. Deindὰ peceatum facit animam foetidam per luxuriam. Vasa φ . De cadaveribus eorum ascendet sertor. Praeterea peccatum facit animam putridam pergulae immoderantiam, perquam sensus & ratio sepeliuntur de operiuntur, & homo quasi in asinum commutatur, unde Jeremiara. dicitur: Sepultura asini sepelietur putrefactus,& projectus extra portas Jerusilem. Facit quoque peccatum animam horridam per iracundiam, Horror magnus dia tenebrosus invasit Abraham. Facit etiam peccatum animam terream per avaritiam , quia nihil sapit nisi terrenum ; ut dicatur tali animae sicut Deus dixit serpenti G. ni. Terram comedes cunctis diebus vitae tuae. Et denique peccatum facit animam ponderosam seu pigram pςracediam qua homo nihil boni operatur. Nam ut dicitur pr. 4.3I. Piget vult de non vult. Pater ergo quod peccatum convenienter vocetur mors Propter consimilem effectum.
Explicatur tertia pars, quod peccatum habeat similitudinem cum morte corporis in aspectu. Nam si eut homo qui fuit pulcher, amabilis , &delicatus, per mortem si turpis & abominabilis. ita anima quae ante peccatum per gratiam erat amabilis, de sermola, juxta illud Gnt. 4. Tota pulchra es amica mea,& macula non est in te; per peccatum fit turpis & abominabilis coram Deo, ita ut dicat ei Deus illud Mecb. c. Abominabilem secisti decorem tuum et ita ut propter talem ab minabilitatem anima separetur ab amicitia Dei, M consortio bonorum Angelorum.
Explicatur secunda pars, de morte carnalis re solutionis, quae multifatiὸ est meditanda. Unda
Ecel. rq .dicitur. Memor esto, quoniam mors non
tardabit. Et sicut idem cibus est infirmo amatus, qui sano est suavis. ita memoria mortis homini bus justis est dulcis & amabilis , impiis autem de peccatoribus est amara. Et ideb dicitur Ecet. r. O mors quam amara est memoria tua homini ininjusto.Et infra. O mors, quam bonum est judicium tuum homini indigenti , de qui minoratur
Cettd haec meditatio mortis facit mundum
contemnere , unde ad Polinum est,
Facilὰ contemnit omnia, qui cogitat se quotidie esse moriturum,juxta illud: a melim με visa domari,Mινιμα ει tu erit, ru semperpremia tamia Facit quoque ista memoria mortis, quod homo peccata vitet I & ideo dicitur Eccl. 7. s. e.
In omnibus operibus memorare novissima tua, de in aeternum non peccabis.
Expi catur tertia pars,de morte infernalis cruciationis ; de haec mors est quotidie detestanda. Et de hac morte dicitur in 'atquasi oves in inferno positi sunt, mors depascet eos. Ovis est ita stolidum pecus, quod si sit in domo accensa.non exit ab igne,sed misis ingerit se igni. Sic damnati in inferno, ita effecti sunt si lidi, & per malitiam obstinati, ut de inferno, qui
est ipsis adinstar domus aecenis,non sint exituri. Perseverant erum in odio contra Deum eumque
blasphemant; dc antequam hoc odium deponant in quo mortui sunt, manere volunt in inferno ;non enim amplius sunt flexibiles aut mutabiles de malo in bonum. Et ista mors pereatorum est pes-sma ut dicitur ai.Sed huic morbi compariatur illa vita, de qua scribens S. Ambre 3 ait: Est vita sine morte,dies sine nocte udiuin sine moerore, tranquillitas sine labore. ttit udo sine debilitate,rectitudo sine perversitate,vetitas sinetastate, charitas sine invidia, s Elicitas sine mile ria, quam nobis concedat omnipotens & materibcors Dominus.
DP quod mors sit triplex , nimirum molclaustralis conversationis, mors carnalis resblutionis,in mors infernalis cruciationis.
Explicatio primae partis, de morte claustrali conversitionis; Quae nihil aliud est quam faciReligio, vocaturque mors figurative; unde valgaliter regulares vocantur mortui, & seculare viventes . euec tamen malus iacularis verὸ mortuuest, & bonus religiosus vetὸ vivit. Nam de maliseulari dicitur ore. 3.Nomen habes ut vivas,dmortuus es.Et de Sanctis dieitur I. Gr. 6. Qualmorientes, dc ecce vivimus. Mortui enim Iunpeccato, viventes autem Deo; undὸ istis si
mortuis dicitur αἰω 3 Mortui estis, & vitvestra absconditaenia Christo. Creavit enim Dem, ut essent emm .essam bilis fecit nationes orbis terrarum : nmenim est in illis medicamentum extrem, mi 1ec inferorum regnum in terra.
EXPLICATIO TEXTUS. Postquam spiritus sanctus dissuasit peceato a
ribus iniquas operationes ob r cenam quae sequitur, nunc etiam dissuadet easdem operati nes iniquas, per amorem reeitando divina beneis ficia, quae homini conseruntur. Pinquam enim prius ostendit, quod Deus non sererit mortem. id est peccatum , quod infert animae mortem, δύfacit homin , non esse, juxta illud Trevirum Patres nostri peccaverunt,ta non rit; nunc pr sequitur situm sermonem, d dicit: Creavis enim D
36쪽
I oratus. Mo- D, ut est sua potentia in magna sapientia creavit omnia, ut essor , id est per usi
rent sine peccato, quod ut dictiun est, facit hominem Vel creavit Deus omnia ut essent propter hominem , cujus usui& commoditatii ervirent. Omnia subleeit pedibus hominis, oves& boves & univetia pecora campi, UA. δ. ex quibbus verbis patet , quale beneficium Deus coni terit homini per creationem , dum pauid minus ab Angelis minoravit eum , S: cuncta pedibus ejus tabjecit. Sequitur: D abitisfecit nationu oblato rarum, hoc est Deus ita creavit homines, ut si labantur in peccata . sanari possint per sua Sacramenta. Et ideo dicit r S .asu fecit nationes orbis terrarum, id est homines, qui nascuntur in terra. Et hoc est speciale beneficium , quod solis hominibus est collatum ; Angeli enim in auabiliter peccaverunt . quia quod Angelus semel apprehendit, nunquam dimittit; undὰ quia mali Angeli semel apprehenderunt malitiam & superbiam , eam non dimittunt amplius ι &ideo
dicit S. Greg. Angelus qui non habuit tentatio. nem , non meruit habere Redemptorem sicut homo. Huc facit etiam illud, quod S. 3 ιλ α. cap. s. dicit. Scire oportet, quoniam. quod hominibus est mors, hoc Angelis eli casus. Indὰ sicut homo mortuus , est insanabilis per naturam, ita Angelus post casum est inlisiabilis. Homini tamen hoc est collatum , quod licet saepius infirmetur per peccatum,semper tamen manet cinabilis , quamdiu vivit. Et hoc est . quod agnovit Psalmista dicens : Benedie aninia mea Domino ; qui propitiatur omnibus iniquitat,bus tuis,qui lanat omnes infirmitatra tiras. Sequitur t es enim issu modicamenta exteramnii: hoc est, non enim inest omnibus robus a Deo creatis in mundo, id est necessaria immutatio et infectiotid causandum exinminiam , id est peccatum, propter quod homo exterminatur, id est extra terminos Ecclesiae tam militantis , quam triumphantis collocatur;
Subditur: N.e retino in terra, id est, regnum, vel dominium ; in i ramm,id est dimonum ; es in tora, id est in hominibus vi. ventibus in terra & ideo licet daemones possint homines tentare ad peccatui nullo tamen modo possunt homines viol te vel necessitare ad peccatum. Ex dictis colligitur bonitas 3c clementia Dei in
creatione creaturarum. Undex. g. lib. ii. δε
. mi e . at. ait : Maximὰ scienda sunt de ereatura, quis eam fecit , per quid eam feeit, Suare eam fecerit. Et haec tria insinuat ω'tumaum dicite Dixit Deus fiat lux, & ficta est lux, &vidit Deus tu.em,quod esset bona. Si ergδ quaerimus. quis seceriti Deus est. Si per quid fecerit Dixit &sam est. Si quare secerit quia b nus est : haec ille. Unde etiam S.
tib a. cap. a. st : Quia bonus de superbonus est Deus, id eis non est contentus se ipsius contemplatione sed superabundamia bonitatis acceptavit producere quaedam, quibus beneficeret. 8e participata sua Donitate ex non ad deduxit & condidit universa. ylaee ille.Cum vero omnia alia Deus creaverit propter hominem; Coelum , ut ibi filiatur visione divinae essentiaei Angelos , ut ipsi inserviant eumque cinodiant; Elementa, ut sint pro sua coilervat Ione ; omnia alia animalia, ut uibsint peditius ejus; ideo sine dubio magna est hominis digna tua de excessenia
Quot sint excusationes , quas peccatore. ferre possisnt desito peccato , Manaliquid valeant ρ
Dico, quod peccatores asserant tres exeutiationes do suo peccato, quarum tamen nulla aliquid valet. Primo dicunt, quod speciositas, de bonitas rerum creatarum allicit hominem, Mincitat ad concupiscentiam oculorum contra te gem Dei. Secundo dic unt, carnis fragilitatem ne cessitare hominem ad peccatum. Tertio dicunt, quod daemones homines decipiant , & pec Teiaciant quadam violentia extrinseca. Explicatio primae partis , quod speciositas Scbonitas recum creatarum non excuset homines a cato. Quia bonitati rerum , aut speciei vel tbrinae nullo modo imputandum est, quod ho
mines in amore mundanorum contra amolcm
Dei captiventur, Me oblectetit, sed hoc tantum provenit ex perversitate hominum , qtria male utuntur iebus bend a Deo creatis. Unde S. Aue. l. b. de vera reuione cap. 38. dicit ; Nec aqua est malum, nec animal quod in aere vivit, nam istae substantiae sunt. Malum est voluntaria praecipimtatio in aquam, M stabcatio Quam nisi sus Patit.
Explicatio seeundat partis, quod homines obfragilitatem carnis non necessitentur ad peccandum , adeoque haec fragilitas carnis non excusat homines il peccato. Dicit enim S. Greg. Morat cap. 3s. Superna dispensatio ideire diros sibi tota intentione servientes , carnem nostram permittit impugnationibus concuti, ne mens nostra
audiat in superbia praesumptione Gar securit iis elevari ; ut dum pulsata trepidat, in solo Creatoris adjutorio redem robustius spei figat. Hu
Explicatio tertiae partis,quod propter daemo.
num infestatic nes , homines non excusentuta peccato. Licet enim daemones permittamur a Deo homines tentare, nullo modo tamen per mittuntur violentare voluntatem humanam ad
peccandum : de ideὸ daemones non habent d minium in hominem, nisi homo spontes per libe. rum arbitrium sese daemoni subdere velit.
Ad quid teneatur homo ex eo, quod Deus
omnia creaverit propter hominem tDIco, quod homo exereatione aliorum ominnium propter se, teneatur ad quinque vid licet: ad amorem, ad honorem, ad stuporem, ad timorem Dei,de ad laborem pro Deo. Explicatio primae partis, ceamore Dei. Nam Singustio. Uessaeap. it. diciti Coelum & terra , de universa , quae in eis sunt, ecce undique
37쪽
aa comment ver Lib. Sapunt. Salomou.
mihi dicunt,ut te amem, nec cessant dicere omnibus, ut sint inexcusabiles e re insta id autem amo clim te amol non speciem cor-POris, non decus temporis, non candorem lucis, nec dulces melodias cantilenarum, non florum de aromatum suavitatem, non manna & mella, non membra acceptabilia carnis amplexibus. Non haec amo,cum amo Deum meum; & tamen
amo quandam lucem, & quandam vocem, &quendam Odorem, & quendam cibum, & que imoam amplexum interioris hominis mei:ubi halget animo meo, quod non capit locus; & ubi sonat. quod non capit tempus; Subi olet, quod non spargit flatus; &ubi capit, quod non minuit edacitas;& ubi haeret,quod non divellit societas hoc est quod amo dum Deum meum amo Ita S. Augustinus. De isto amore Hugo de Anima disserens, sic seipsum alloquitur: Magno debito Obligata es anima mea . &multum accepisti, &pro his omnibus non habes quod retribuas,nisi ut tantum diligis. Nam quod per dilectionem
datum est, non melius, nec decentius, quam per dilectionem rependi potest, ita Hiigo. Explicatio secundae partis, quod homo teneatur ad honorem Deo piae stan/um: Omnis enim Creatura pro suae naturae potentia nititur honorare Deum,qui se & omnia regit, de isto honore
loquitur S. Anse usi. ι tarDιus homo cap. Indicens: Omnis voluntas rationalis creaturae subjecta debet esse voluntati Dei;& hoc est debitum quod debet Angelus S: homo Deo quod solvendo nullus peccat, e quod omnis,qui non solvit, peccat. Haec est iustitia sive rectitudo voluntatis, quae iustos facit sive rectos eorde, idest voluntate. Hic est solus honor & totus, quem debemus Deo , & nobis exi t Deus, naee Anselmus.
Hanc considerationem omnium craa ararum
obligatarum ad praestandum honorem Deo, jus potentia & sapientia attingit a fine usque adfiitem sortiter, & disponit omnia straviter, benὰ
considerarunt illi tres Pueri in fornace, qui omnes creaturas sigillatim ad Deum laudandum &honorandum ac invocandum induxerunt, Daniel 3. Benedicite omnia opera Domini Domino&c. unde etiam i .Petri dicitur: In omnibus h norificetur Deus. Explicatio tertiae partis, quod homo debeat moveri ad stuporem Dei, quia non est tam parva creatura in hoc mundo , cujus notitiam, compinsitionem, & virtutem, pollit comprehendere intellectus, sed magis stupere & mirari debetiUndὰ Ieremias, dicitiii: Stupor & mirabilia saeta sunt In terra; &Eccl. ii. Mirabilia opera Altissimis lius. ubi GlosIa addit, & abscondita, Zc immensa
Explicatio quartae partis, quod consideratio creaturae debeat hominem movere ad timorem Dei.Nam omnis creatura triplici voce alloquitur hominem, ut ait Noe. Prima vox
dieit: Accipe. seeunda dicit, Vtertia dicitis geldest,accipe beneficium redde debitum iure supplicium. Prima vox est famulantis,lecunda adm nentis , tertia comminantis. Dinuiantis est.
lum dicis: Ego ministro tibi lucem in die , ut vigiles tenebras in nocte, ut pauses: Ego ad obi elationes tuas gratas temporum vicissitudines Paro de tempero Ueris & statis servorem, Autumni plenitudinem, algorem Hyemis;& ego alternantibus incrementis dierum de noctium spatia simili ratione dissimiliter extendo, ut & variestas tollit fastidium, & nova oblatio pariat oblectamentum Aer dicit: Utilem tibi praebeo flatum,& omne genus ani liuin, ad tuum mitto obsequium . APad cur Potum tibi praebeo , sordes purgo, arentia rigo, & diversa genera piscium ad tuum usum mimitto. Terra dicis: Ego te porto, pane consorio, vino latilico, Omni genere fi ctuum oblecto , & divertis animalibus mensas
Secunda vox admonentis est. M duit, vide quomodo amavit te Deus, qui propter te secit me, servio tibi, quia sectus sum pro te, ut tu servias illi qui fecit te,dc me propter te, te propter se, si sentis beneficium, redde debitum; accipis benignitatem , redde charitatem , illud tribuit Deus hoc exigit Deus. Tertia vox commι alis; .Pudicite me comburerisi Aqua dicit, in me submergeris, Te dicit, a me absorbebetis; Infernus dicit, a medeglutieris, quia omnis creatura, sicut ex conditi ne homini famulatur, se etiam peccatoribus pro malorum suorum conscientia comminatur: ut in singulis creaturis se punire timeant, 'vod se meruisse cognoscunt. Et ideo signanter dicitur Eccl. as. Timor Domini si per omnia se superposuit, quia ex omni creatura homo debet percipere timorem Dei. Ita sipientissimὰ disserit citatus Hura. Explicatio quintae partis, quod consideratio
creaturarum seu universi moveat hominem ad laborem pro Deo.Omnis enim creata natura habet aliquam utilem operationem; undὰ dicitur 9 Meth. cap. . Quia eri proprias operationes irebus , aufert rerum naturas. Homo autem ad
laborem nascitur, Iob. s. Et ideδ homini cave dum est, M otiosus M inutilis habeatur, de rogandus est Deus, ut nobis cooperari dignetur, quia ipse est ille de quo scribitur Isaiae as. Omnia
opera nostra in nobis operatus es Domine.
Iulii enim perpetua es immortasis, is
D lia autem metis acquisitio. Impii amum moibus M Derbu accerserunt illam, cse alimotes iliam amicam esuxerunt,
sponsiones passerunt ad illam , quoniam morte dignisunt qui sunt exparte istis EXPLICATIO TEXTULI Uintia eni- ρ'priua est, id est justitia homini
in statu innocentiae collata,quantum ex se princise Lit, potuit siisse perpetua, quia Deus nunquam eam separasset a voluntate nolente, teste S. A V. de libiso arbitrio eap. 3. Similiter justi. tia est perpetua, & immortaru fctiri. Quia s cit homines perpetuos de immortales. Undὸ Sap. s. dicitur et Iusti autem in perpetuum vivent. Imustula vero saequisitio mortu.id est peccati de per peccatum damnationis de inferni; juxta illud Psal. virum injustum mala capient in interitu. Sequitur in textu. Impii μι- , id est primi pa
38쪽
m -- , id est operibus , comedendo pomum
vetitum, cae verbu, id est, colloquendo serpenti; Morsis ut irim, id est injustitiam; Gasti. mira , scilicet injustitia, vel transmissionein divini praecepti; Amicam, id est utilem, & sibi Ne
dientem , quia putabant . quod juxta promi in nem serpentis nitiari essent scientes, scilicet Dis. Gen. 3. D. ra runt, ita est sponte se praxi ta- int in illami ciuis tectionem sive injustitiam,vs uxerunt, id est perdideriint stibilitatem justiti eoriginalis. id est pacta promissiones seu foedera, H m aditam, nempe iniustitiam 5 mortem. Et quale peccatum ei thoe i Certe tale, qu---ἀini sunt te, id est omnes qui de illi misParentibus obliviis injustitiae descenaeiunt. Adam enim commisit elimen laesae Maiestatis, Sci deo puniri debuit , tam in se quam in iliis filiis. Et ideo ad Epheca. Eramus filii irae. Ex dictis eruo constat , quod homo a
Deo fiterit creatus :itus institu innocentiae, dc iustitiam originesem homo non habuerit a se sed Domino Deo, at ob iniustitiam pluuiis homotae rit voluntate propria . libet j peccaendo αtranscrediendo praeceptum distinum. Circa illa ba : Iisit Mae mξερονι est, ta-mortatu, LR
An Virtutes cardinales, nimirum: Pruden cladustitia, Fortitudo I mperantia manebunt in patria 'DIco cum S. TMina ra. q. b. Art. r. quod in istis virtutibus aliquid sit materiale, & xliquid formale. Materiale est, quaedam irretinatio rutis appetiti ad passiones , vel operationesi undum aliquem modum. Formale autem, est ordo rationis determinans modum illum. Dixit ergos. Thomas . quod istae virtutes cardinales
non sint mansurae quantum adsitiam esse materiale, nianebunt tamen quantum G situm esse so male. avitem sib. 1 . ATrin V.ρ.
paulo aliter respondit ad quaestionem propositam,& dicit,quod justitia nebit de alii salutem asserit , quod sorte manebunt: sed iam iustitia quam privientia trabebunt alios actus , quam modo habent. Qiod enim nunc agit justitia in si eniendis miseris ; quod prudentia in praeca, tvi insidiis . quod sortitudo in persetendis mollisitis ; quod temperantia in coercendis a Jς lationibus pravis : hoc inquam non erit ibio inb ubi nihil omnin5 mali erit. Sed tunc erit opin Pirudentiis, nullum bonum Deo praeponere vel xl re; actus Fortitudinis, ei sonisti inEc I rere; Tei Q 1tiae nullo noxio desectari; &Iustitiae, suinctum esse Deo. liae S. Ius u. Et lilii in iiii s Augustini multum favet sapientissimila H lhat, dum
in Diae en si . . t: manebunt isti habitus, sed homebuiu dive us. Et subdit, quod itast tia plenius manebit quam aliae.quia in patrias' iiD cipaliorem ac iam habebit quam nunc: nimirum reddete unicuique quod suum est, Deo amorem super omnia . proximo secumi mensurana
volim talis divinae. Et idia de sina senanter di. ritur,quod sit perpetua & immortalis.
An Iustitia originalis includat aliquod do
num supernaturale 'DIco , quod si justitia originalis ditat pers
ctam rectitudinem animae ad Deum , de subjectionem ad illum tanquam Authorem naturalem, S supernaturalem. 8c corporis ad animam ue se sine dubio justitia originalis includit
donum aliquod supernaturale et quia anima sineret secta gram , non potest cum omnimoda r ctitudinc subdi Deo tanquam Authori iurem iii tali. Sic finditer vocatur natui ala rectitudo, vel justit a . qua anima corpori praeficiebatur in statu in noce 'tue. Plura de hac re tractantur a Theologis in materia de Gratia, Iustificatione. dc
An Iustitiae recte conveniat,quod sit munimentum praeliantis, ornamentum tri- ἀumpliantis , & instrumentum iudicantis
Explicatio primae partis, quod stomenrum 'alia tis. Nam propter hoc comparatur Iustitia Loricae ulti-o State imduti Lorica iustitue. Est enim Lorica genus a morum dolensivorum, de non in suorum; δοdisponit ipsum hominem ad sustinendum anu siones aliorum sine laesione vulneris. Isto modo iustitia munit botainem inter persecutiones , ut nihil ei noceant, si iustitiam habeat. Matth. s. Beati qui persecutionem patiuntur propter iustiatiam. Et ista Lorica debet homo indui, ut eum opus suum juilitia reguletur 3 sicut enim N p ramenta Loricae valent ad caput, tibias & pedes, custodienda , se etiam justitia custbdit totum hominem. Et ideo signanter dicit ut de justo rindutus est iustitia , R Lorica de galea salutis in
licatio secunde partis, quod justitia sit o
namentum triumphantis , de ideo comparatur coron e in ludis agonisticis, sicut in palaestra vescursis proponitur avium in fine stadii: &illud est praemium certantis sicut tangit AH. l. ori'. Stadium, in quo currimus. est vita praesens, cuius terminus est mors. In isto termino reponilur merces nostra finalis, iuxta illud Eccl. 4. usque ad mortem certa pro justitia,sed certὰ contingit se-pEhominibus impedimentum in currendo, Pr pter quod deficiunt a triumpho , sicut contigit Athalantae virgini per Hypomenem. De qi narrat Oui Lis X. Mm--ph quod tantae agilitatis fuerit in currendo , ut a nullo vinci potuerit ; nec aliquem virum digna batur habete, nisi talem, qui eam incurrendo viis cillet. Fuit quoque Athalanta tantae venustatis& pulchritudinis , ut metit amata ab omnibus Nobilibus. Cucurrerunt quidem multi cum ea dem, ipsius nuptias assectantes, sed omnes des, cerunt,undo & capitibus plexi sunt. Tandem iuvenis quidam informatus a venere, nuptias eius postulavit.S: Athalanta inert se certamini. Por
39쪽
a o iuveni Venus tria ponia aurea dedit,ut ea juxta stadium projiceret , & il cursu suo faceret virginem deviare. Itaque currunt ambo agillimE; Nypomenes autem dum incipit fatigari, propcit pomum aureum secus stadium e quod Attalanta videns, divertita stadio,&ita Hypomenes prae teriit & praecucurrit ; Athalanta postea lisa vel citate deviationem suam compensavit, & praeve-oit Hypomenem,sed iste intra currendum projecit secus stadium siecundum pomum, de quo consimistet fecit Atlialanta ut prius , de praevenit Hypomenem. Dum autem lac adverteret, quod At natanta appropinquaret ad metam, tunc Hypomenes tertium pomum longius istadio, quam prius fuerat profecit. Athalanta porro cupiditare allecta cucurrit ad pomum aureum,& interim Hypomenes metam attigit, & sie de Athalinis victoriam reportavit. Applicatio. virgo illa v locissinia est anima humana , quae est mirae pulchritudinis. quia creata est ad imaginem Dei. Est
etiam anima nostra suis cogitationibus mirae agiis litatis, quia nunc est Romae, nunc Parisis, nunc Viennae, nunc in coelo, nunc in terra, nunc in imierno , Ne. Ita anima nostra debet currere per
stadium vitae praesentis ad bravium finalis iust
comment. super LII. Sapient. Salamo MCAPITULUM II
Dixerunt impii cogitantes apud se non ruri Exi inm se eum radio es tempus mirasrae: es non est refrigerium in ne hominis , es non est qui agnitus sit reversus asinferis. EXPLICATIO TEXTUS. D μι- t impii mente tenus, juxta illud
Pulmi : Dixit insipiens in corde tuo non est Deus. λιυπιο παυασανιει est false, quod exiguum taurost te ut Mianos , quia dies nostri sicut umbra pertranseunt. Sed tamen cogitatum Aracteideiti ilia; et nouos νι irimum ides quies seu praemium: inso
nunt id est post mortem, cuni tamen expicis d
agillimus inimicus nimirum dicatur in t silmo : Transivimus per ignem di a diabolinqui erecto collo currit adversus Deum) quaim, & eduxisti nos in reii iurium; oc Ietem si
simul cum anima nostra conatur currere . devi- Αmbulate invia bona Se invenietis requieni anidet quod virtute de velocitate no possit animam mabus vestris. Subdunt norem k falsE, Unostram vincere , id eis strat agemate utitur pro nano magnituistro Diab infersim etiam virtute. Habet igitur diabolus tria poma aurea,
id est tres delectationes. quas projicit juxta viam hujus vitae. Primum projicit quasi statim post principium vitae ; Secundum in medio, Tertium prope metam, id est, prope finem vitae. Primum iuvenibus, securulum viris, εc tertium senibus. Primum pomum est delectatio Iasciviae , secum dum supelbiae,& tertium avaritiae. Et si fiat quod aliquis non decipiatur primis duobus pomis, vix tamen tertium evadere poterit , dc sic Perditur comm justitiae finalis. Itaque certare debemus viriliter,& per virtuosim continentiam a talibus abstinere , juxta illud omnis qui in agone contendit , ab omnibus abstinet,ssippie istis tribus. Et E . u. Qui continens est justitiae, apprehendet illam. Sic enim certaverat Rcucurrerat Paulus, ficut ipsemet testatur 2. ad
Tim. 4. dicens: Bonum certamen certavi, cur
siim consummavi, fidem stivavi; dereliquo reposita mihi est corona justitiae. Explicatio tertiae partis , quod justitia stra-Jumantum judicantu. Nam sine iustitia nullus superior judicat,nec benὰ disponit ; de ideo comis
paratur regulae. Sicut enim Latonam lapidem cedens,& complanans,duo semper habet in proi tu. nimirum regulam&martellum;&cum ma tello percutit, di cum regula diligit & examinati lanitiem: Ita quicunque bonus Judex vel Pt tua duo debet habere in manibus , nimirum malleum ad corrigendum delicta , dc regulam legis N iustitiae , ne fiat excessus in vindicta; de ideo dicitur Isaiae Ponam judicium in pondere,& iustitiam inmensura. Hinc Greg. Liba . Mina eap. ita ait : Ille justitia sicut vestimento in hoc falsam dicunt,cum constet,quod Christus ab inferis resurrexerit Joannis λε. ει Laetatus si militer Ioannis s. Decipiunt ut autem impii in hoc, quia sutant post mortem non esse loeum aliquem preme vel tormenti; unde dicunt, Non est agnitus, qui Breversus ab inferis, quasi die rent , si est et aliquis talis tormentorum locus, tunc illi, qui sunt ibidem puniti, accederent alia quando ad nos,& nobis de suis poenis aliquid diacerent. Decipiuntur inquam tales impii, quia non attendunt ad illud , quod dicitur Lucaeis. Chaos magnum firmatum est internos de vos. qui volunt transire hinc ad vos, non possunt, neque in IE huc transneare.Circa illa verba : Omnes agnitus, quisii υτι Oui ab inseris, sit
Umi anima rationalis sit immortalis, de an hoc recte probari possit ex divina b
nitate, aequitate, Σ veritate Dico , ouod anima sit immortalis, eat holicὸ
tenendum est,de ejusdem immortalitas cor venienter probatur ex Dei bonitate, aequitate, dc
Prima pars ostenditur Catholicis, pluribus is stimoniis scripturae, in quibus animae immortalitas innuitur, confirmaturque plui imis miraculin& clarὰ habetur ex determinatione Ecclesiae esurietat pro nunc illud scriptur Animae eorum
in pace runt, de vivem nomina eorum in aeterna. .e a. Elaterum. Justi autem in perpetuum vivent, de a
vestitur, qui se undique bono opere protegit, &SpudDominum est merces eorum. nullam putem sex ainionis nudam relinquit. Meunda luci ostenditur adducendo triplicem Nam qu in aliquibus actionibus est iustiis . in illam rationem: aliquibus injustitiaion est persectὸ vestitus. Um prima ratio desumitur ex ιιοιtrae DH. Licet enim Deus sit si me bonus est tameo specilliteria bonita
40쪽
t uui is amicis ; sed amicorum proprium est
convivere, ut dicitur in L Ethicorum. α amicus 1 lvat vitam amici, si potest, ergo ut iusti tanquam amici Dei simul cum eo vivant , conferteo im
Secunda ratio desumitur ex Dri. Nam iiiiiiii a Dei requirit, quod oluitibus reddatur conio iter ad sua merita vel demerita; Praenitum enim datur bonis &i innaniatis , sed hoc non fit mista vita , ubi mali saepe talantuc, o I rosperantur,bona aut in deprimunt tu & : libuantur: Ergis ne sic ell, ut hoc fiat in luturo, α consequeri et mo eli mi Ortabs. Tertia ratio desumitur ex Dei. Quia Deu neminem filia rapi omisit vitam aetor in dare bene agetitibus, gnem autem aeternuin ore .rantibus malE: ergo ut alterutrum horum homo consequatur,d bec habere animam immortalem Praeter Catholicos. cciam olim Plato, Hermes Tristiuisitas, & Artitoteles agnoverant animae immortalitatem. Nam μωρ in Timeo inter inulta alia quae de anima humana assert, dicit: Quod animalit immortalis, S: soluinii pallioli vicerit, praenuabitur : si autem victas uelit ab itidem pallion:bus punietur post mortem. Hermes
ver5 TDi in uius ad Asclepium Prope principium ait. O Asclepi omnis inima hunianai intror. lis est. Et Aristoteles a. iis Animam intestaei ivam eii racionalem,solam continget sera rari a corpore , fietat perpetuum a cibi ruptibili. Idem latetur, ut iccitat o ore ius 1. Meta γε f. ubi ita habetur: aDrte ea retarii se fru/priore reti la
An consultuna sit poenitentiani disterres Nolandunt est ante responsionem, quod revera breve ut tempus vi Le nostrae quia ea ι
dieituti ad extu. Est etiam vita nostras aviasilictioni sibjecta . de ideo est cum radio. Ae denique Libellinitabilitati, seu labilitati coim
tinuae mutationis, ideδ dicitur in Tex ii: T-yκs vita ne sira , quod nunquam in eodem stitupermanet. Et quidem exigi itaι tempoias vitae nostrae colligitur ex Sap. cap. 9 ubi dici tui: Homo infitinus ει exigui temporis. Ta iv νυ autem vitae patet ex Iob. io. Taedet animam meram vitae meae ustabit at auto labili sque mutationis patet ex Eccl. i8 ubi dicitur : De uiane iisque ad Beram immut abitur tempus. Iam itaq ies imie lite exiguitate α mutabilitate vitae humanae quae cum taedio peragitur . quaeritur in hoc a cu lo , an sit consulturii dicterre pamiteritiam ; hoc Praenotato;
Dico quod nullatenus steon siilium disset re poenitentiam, sed potius juxta consilium
ad G t. c. de ultimst. Dum tempus habemus Op remur bonum ad omnes ; maximὸ autem ad do mesticos s dei. Et recte sanὰ haee monet Apollo les. Nam senes. debiles,& impotentes non habent tempus, sed habentura tempore; inuritu & graviter patientes non hibent tempus, cum non situ ita compotes. Mortui transi iunt tempus suum, S ideo, nec senectius, nec morbus, nee mors exspectaudae sunt ad bene vivendum , sed statim incipiendum est, dum tempus notuum citi Nec oportet, ut verbis S. Hom. in di
verbis Domi οι utar, voce corvina clamare cro
cinas , quia repentὰ ostrum vitae clauditur. Haec MDolior, qui etiam lib. de disciρ .ciriscina sie
ait: Male mori times,male vivere non times: coingemai vivere, nec time mori : non potest mal εitiori qui bene vixerit, ua S. Antisto. Porro homo inale vivens , non tam vivus ,
quam mortuus esse censendus est , sollini enim ille vivit, qui bene operatur, ut colligitur ex Seneca Epistola 28. ubi ait: Nullius vita ex pectit in crastimum , non enim vivunt supple homines peccatores j sed vi biti sunt ut ubi uuaginantur: decipiumui tamen misere, dum repen Eo hae, ita trahuntur. Econtra verδ ille beatissimus sui possessor est, qui crastinum sine i ollicitudine e
spectat: Δ quii quis dixit vixi stupple bend)quotidie ad lucem surgit teste Seneca Epist. 7.Et h ius sententiae tuit etiam quid1m Religiosis, qui
quantum vixili et interrogatus ab aliquo, respondit vixi. Fuit enim in religione sacra sanctὸ converiando a T. annis. Et cum alter diceret, quaro non an vixisti, sed quantum vixisti,tunc religiosus respondit. sum dixi, vixi, quantum vixi, tibi dixi. Voluit enim dicere, quod per tantum temporis neni PE per i annos benὰ vixerit, quanti ini signi- se iliterae numerales in hac dictione ut M. Illae autem iis useant i . annos,ut patet. de Masei
Non est crede mihi, sapientis dicere viva 5ed v:vo. Ita tu τι impie agar multu-, Ae noli elle stultus, ne moriaris in tempore non tuo, Eccl. T. Mad Galat. 6. dicitur: Bonum autem facientes iton deficiamus. tempore en msito metemus non deficientes, quia vita brcvic, casisque levis, nee spes remeaudi. hie. iantaueres, δε eura par A, Prura seras. ut plura ferarine non seruisse Paeniteat, amni Iυώ-σμου panim sse.
tanquamsino uerimus; quani, umm
e utus est in viribus nosti u ,'sera
scinti ae ad commovendum cor nostrum 1 quia extinctas cinis erit corpus nostrum,
piratus di ondituri quam mollis aer. EXPLICATIO TEXIVS. Postquam impii dixerunt, quod post mortem
hiamo nec praemium, inec pistrum habebit eo quod anima homini, non sit immortalis , sed mortalos o nune suum errorem sie stolidd pro-buit ac diciant.
Ea mbiis nati sismis. V id est, ergo, G m post
Verumtamen in hoc sito ab itinentu saliuntur sic turpissime errant impii Nam productio ani-