장음표시 사용
61쪽
omnia adjicientur vobis. Explicatur Pars,quod Deus tanquam Pater coelestis iei pectu hominum servet Reguia. ruatem e Avensentu casigationis, ne delinquamus. Inter illa, quae Pater dat Filio merito
ponitur disciplina: Est enim melior puer non natus, quam non disciplinatus: Unde recte dicit ad Hur s. 12. Quis est filius quem non corripit pater Homo nobilis, qui habet filios sibi charos, facit eos diligenter castigari . corripi & flagellarii ro quovis desectu; garriones autem Ac iamuis os relinquit sibi ipsis. Sic etiam Deus reprobos , & finaliter damnandos relinquit suae voluntati : Filios autem suos charos corripit in hoc
mundo castsat, nunc per infirmitates, nunc per subtractionem bonorum temporalium,nunc per detractionem malorum hominum . quae Omnia ibiat aequo animo siustinenda, si cogitemus, quod Patet coelestis servet nobis haereditatem beatam. Et hoc est, quod dicitur Sap. ii. Hos quidem , id est , filios tanquam Pater monens ri Oo sti, illos autem scilicet reprobos, tanquam dulus Rex interro a. ns cond 'innasti o Et ideo dicitur Ec cles. st. Iudicium patris audite filii, S ne facite ut salvistis. Explicatur tertia pars, quod Deus tanquam Pater coelestis respectu hominum servet hi&Hratrem a lentis si ad eum redeamus agendo poenitentiam pro peccatis. Huius rei
figuram habemus Luc. U. in filio prodigd , qui
cum portionem haereditatis suae vivendo luxu riosἐ in regione longinqua consumpsisset cum meretricibus, Tandem compulsus miseria ad patrem rediit dicens . Pater Peccavi in coelum , decoram te, & non sum dignus vocati si 'is tuus rtune pater irruens in oscula & amplexus filii, dixit tervis suis: Cilb Proserte stolim primam. Dicamus ergo S nos Patri coelesti t Pater pecca vimus in coelum& coram te, & non sumus digni. vocari filii tui : & benigni stimus Pater ex ins nita sua misericordia reconciliabitur nobis,dc stolani gloriae coelestis nobis conseret.
rideamwergo, sister mones aetas verisint,
tentemus, qua ventu sunt Hi : orsciemus qua erunt novi' ma illiussi enimes merus nisus Dei, suseipiet istam, O liberabit illum de manibus inimicorum. ExpLICATIO TEXTUS post culm spiritus sanctas posuit conspirationem Iudae oririn, quomodo velint circum
venire & accusare Christum: nunc ponit Iudaeorum conspirationem ad Christiam occidendum. Moventur autem liadaei ad occidendum Christum ex aliqua crudeli curiositate, ut nimirum experiamur quatuor de Christo , quae per ejus mortem innotescent. An Primo Gristus sit in-
subbilis veritatis. impassibila po-
Commentsuper Lib. Sapitat. Sismon.
testatis. Tertio, an sit in finibilis aeternitatis , M uari. , an sit invincibilis Divinitatis. Itaque ludaei primo judicant, si ceciderint Christum. se se ituros an Christus sit insallibilis veritatis : de quantum ad hoc dicunt: Matiamur an firmanota usumAM. Constat autem quod sermones Christiveti fuerint clim Christus sierit ipsa ve
Meunia judicant Iudaei,quod scient, an Christus fuerit de quantum ad hoc dicunt : Terimus, id est, experiamur ara venturasset illi , si eum affigamus Cruci, & to queamus. Sed stulti in hoc sunt decepti: nam Christus habuit duas naturas, divinam scilicet de humanam: Et licet fuerit impassibilis considerando ejus naturam divinam , erat tamen passibilis considerando ejus naturam humanam. Terιio, volebant Iudaei experiri, an Christus esset is ibitis aternitatis: & quantum ad hoc dicunt: Etsiemur, suasint nows aissius. Putabant enim mortem Christi este ultimum, quod eum destruat , nec credebant, quod Christus i
divivus resurgata moltuis. putabant, quod experirentur , aracii ristius es Jet Iuviaeιιιοι Divinitatu. Et arguebant sic. Si Deus permittat eum ciuitari, de amiagi per nos, & non liberaverit eum de manibus nostris, colligemus, quod non sit Filius Dei; de quantum ad hoc dixerunt : S, emis vreus est H- Iius D.i, suscipior istam , ta Morabit illu- δε--ibus contrarι- - . Sed in hoc decepti sunt Judaei Christus enim venit pro nobis mori, ut redimeret Sanguine suo quos condidit.
An persecutores Christi cognoverint ipsit esse Deum t
Dico quod nec daemones . nec Principes, dc in lege experti, neque simplices cognou riat certo christum esse Filium Dei. Ita enim colligitur ex Apostolo. 1 Corinth. 2. Si cognovissent, nunquam Regem gloriae crucifixissent. Quod exponitur lecunduin Glos Iam, tam de motibus siggerentibus mortem Christi, quam etiam de Iudaeis. Item Christus dixit Luc. u. Pater ignosce illis, quia nesciunt , quid faciaunt. Item Actorum a3. dixit pertus Iudaeis: .Scio quia per ignorantiam secistis , sicut de principis vestri. Est tamen differentia inter principes seu
majores instructos in lege, de inter simplices; quod Principes sciebant Christum esse Messiam in lege promissum , sed non sciveruut eum esse
Dixi in conclusone, quod non sciverint cer Christum esse Filium Dei, quia conjecturalia ter putabant aliqui propter signa quae fecit, quod sit Filius Dei, vel saltem dubitabant , an non sit Filius Dei. Dices i. daemones Luc.3. clamabant quid nobis, de tibi Issu Fili Dei r ergo daemones cogia verunt Christum esse Fibum Dei. Resip. cum S. Thoma, quod daemones cor Diecturaliter cognoverint Christum esse Filium Dei, de ideo daemones ex suppositione, vel ex suspicione, non autem ex certi scientia Christum vocabant Filium Dei. Vel dic, quod daemones,
de Iudaei cognoverim Christum esse Filium Dei
62쪽
non per naturam, sed per quandam gratiae sin
Dices 1. Principes sciverunt Christiam esse illinia. qui filerat promisi is in lege, ut docet S. gusti ius an li Ut teris G mm Testameati Ciam secundum Prophetas Medias debuit esse Deus t Ergo I)riticipes sciverunt esse Deum. Resp. Quod licet principes , ἐκ in lege petius ei verint Chiis utri propter signa, &-, quae patravit, eis: pIom .ssum in lege . non tamen stiveriant omnes proprii lares, quas de Deo praedixerunt Prophetae, , sed tamen hoc si: vetiint,
quod fuerit lis filias, lino nec exacte & persecte
cognoverunt Clitii am esse Messiam, quantum ad omnia, quae in rei veritate in vero Meilia ie. periuntur: alias si h ne exae tam cognitionem Messiae quantum ad omnia in se conte tita sci,ntinet enim Messias in se naturam hurrianam ct
Divinamὶ habuissiciu, utique etiam cognovissent Chii tum esse Filium Dei. Circa ly Vimmara,
An ad vitam nostram virtuωὸ Mendam
requiratur, quod videamus supernam pr. miorum affluentiam, intoriam coni βsorum conscientiam , fraternam
morum indigentiam , Ac aeternam tormendorum vehementiam e
Explicatur prima pars, quod debeamus
pri indvidete huPrnam pra Druma κικι-- recogitando jucunditatem illius beat itudinis, quae nobis promittitur in coelis, dc stati in vile . scit quidquid pretiolum invenitur in terris. Et dς hie vilis ne dicit Psalmi ita: videbo coelos tuos, opera digitωrum tuorum, lunam SP stelias, quae
tu findalii. Experimentum est, quod si denarius ponitur
in scutella vacua & recedatur a scutella adeo , ut denarius non amplius videatur, hoc posito, si a. qua supet infland itur istante oculo meaciem distantia, senatius iterum apparebit propter aquam saperiatusim denario. Moraliter. Denaraus vi.
tam aeternam designat, juxta illud Maah. 4o. Nonne ex Denario divino convenisti mecum Iite Denarius coelestis non apparet quibusdam hominibus voluptuose viventibus, qui elonga tura Deo; qtiales fuerunt illi duo pessimi sacer. dotes, de q dbus Danielisti dicitur: Declinave. runt oculos suos, ne viderent coelum , neque reeor darentur judiciorum. Sed si ponantur α.les homines in aqua lachrymarum compunctionis cordis, vel si ponantur in aqua tribulationis, tunc statim iterum eogitant de Deo, & de coelo,
narium suum. Item Provers. 3 t. dicitur e Consi. deravit agrum, dc statim emit illum ; Et in fiat Gustavit, de vidit, quia bona est negotiatio et iis. Nihilominus multis contingit sicut Moy ii
qui ascendens in montem , bene vidit terram promissionis, sed nunquam intravit in eam: Sic etiam quidam litterari vident regna coelestia per sacram Scripturana. sed nutiquam inuaut in illa per contemPlat Iovem. Explicatur iecunda pars, quod debeamus via dere Seriptor si oculos suos avertat a libro, facit turpem litteram. Libit noliri suiu conscientiae nostrae unde Danielis. 7. duitur: Iudiciuniae dit, e clibri aperti sunt conscientiarum, secundum Glossi μ Apoc. ao. Iudicati sunt mortui ex his, quae scripta erant in libro imundum opera eorum,
Videamus ergo quid scribamus, uum liber est in βιri: Zc quod falsum est, corrigamus & δε- radamus per poenitentiam. Hoe proprium est oculo, quod alia a se faelle videat. seii lum autem non potest videre sine speculo: Sie etiam nos mcile videmus deiectus aliorum, sed proprios de fectus inon videmus sine speculo id est, sin correptione alicujus viti sancti. Tales autem,qui facile defectus alienos vident, arguit Christus. Matili. 7. dicens: Quid vides festucam in oculo fratris tui, dc trabem, quae in oculo tuo est , non consideras. EtiMb videte vosmet ipsos. Mat.
Dico quod sici it, nostras maculὸ
Eiplicatur prima pars, quod debeamus Riiςi dς icia Ciantem P a. iai ; ta.dior tamen est erga tuorum vitiorum crinitionem. Et ideὁ signant et dicitur unisuiq; nostrum i: lud Ielemiae. a. vide, quia malum x amatum est reliquisse te
Dominum Deum tuum. Te. inquit,nmano .
Explicatur tertia pars, quod debe .nnis videare fraternam proximorum indigentiam. De haere Genesis. 3 . dieitur: vide si eune a prosi eraunt erga fratres tuos e Sed revela multi vident Datres tuos indigentes, sicut Sacerdos & Leviata, viderunt hominem sauciatum, & tamen L 'ita pertransiit, ut dicitur Luc. io. Pertransiit, inquam, nec misericordia motus est. De tali 1
tem immisericordi homine dicitur Ioan. 3. Qui habuerit substantiam huius mundi, dc viderit stat tem suum necessὰ habere, de esauserit vi Ieria sua ab eo; quomodo charitas Dei manebit in illo id est uulla char:tas manet in eo. Nos a tem sequi debemus Samaritanum , qui vulnera illius hominis sauciati alligavit , de in stabulum secum duxit. Luc.Iti. Explicatur quarta pars quod debemus
qui sbi non praevidet diligenter de fovea vel puruleo, ficile cadit in illum r sic etiam homo , quis non diligenter praevidet paenas putei infernalis, Gusa autem quare non laboremus pro che tici Q incidit in illum puteum infernalem. Undilestibus praemiis, sicut facere teneremur, est ista; yalmista ait: Oculis tuis considerabis x retiis
quia coelestia praemia hic necdum videmus: sie ut homo quipiransit officinas , in quibus merees sunt coopertae, non tentatur ad eas emendas, intum dinis autem ubi merces sunt expositae , homo faeilὸ allicitur ad emendum, & hoc modo, Actorum. . vidit Stephanus coelos apertos, dcllatim voluit emere coelum dicens: Domine Iasa
suscipe spiritum meum. Ecce stitim obtulit d butionem peccatorum videbis. Quieunque autem rem contemplaret ut poenas inferni, saetiὰ se retraheret peccato. Nahum. omnis qui viderit te, resilieti te. Undὸ pulchre Isilo isS. Victora Bb. μι δε aninis se ait: Infernus lairus est sine mensura, profundus sine fundo,ple. nus ardore incomparabili, plenus fictore lar
Ierabili, plenus dolore innumerabili; ibi miseriae,
63쪽
8 Comment super Lib. Sapient. Salomon.
ibi tenebrae, ibi nullas ordo, ibi horror aeternus, bis, perquam homo intendit ostendere, quod ibi nulli spes boni, nulla desperatio malL Hac proxmrus dixerit falsum.
Hrio citatus. Et ideo videte, vigilate, & orate. Contra bonoros autem sunt quatuor vitia pu- Marci. is.&ad Ephes s. Videte itaque fiatres, in Convitium, contumalsa, νυ portium cs uomodo communiter ambuletis; non quasi iii- so. ipientes, sed ut sapientes; redimentes tempus, Ciam tum est verbo quomodolibet hominem quoniam dies mali sunt, dehonestare, sive exprimat ut vitium culpae, vel
Contumelia, or tormentis interrogemus eum, uinciamus reverentiam ejus; se probemus IalienIiam illius : Marte turpius a comdemnemus eum , erit enim respectus
ex sermonibus illius. EXPLICATIO TEXTUS. ia per C Wtumrham probatur hominis
humilitas, & per sermema hominis patientia; ideb Judaei, ut probarent Christi humilit
tem, volveminei ualerre contumelias; ad probandam autem Chrcisti patientiam, voluerunt ei inscrte tormenta. Dicunt ero : Contum. U
ιυι- H-, id est humilitatem , & 'onminpatienIι ametur tor tormenta. Et mox subdunt,aio υι- ijsima. id est. talem mortem inseramus ei, quaesit lumine inhonesta, M turpitudinem vilitatemque personae Christi designet; dcoque eoa eum, ad subeundam mortem Crucis, cum turpis limis & crudel. bus circun stantiis. μιι en .m rim Ius ex sier 'nibus ιειαι , id est,
defensionem de excusationem h bebimus nos ea ipsius sermonibus, quibus dixit Joannis a.Solvite templum hoc, ct in tribus dic bus excitabo illud. Quali dicerent: Videbimus, an post mor.
Itaque quia omnis poena homini infligenda conlistit in duobus; nem pd in verbis, dum homo per verba convitiativa dehonestatum Et in factis, dum homo per facta cruciativa debilitatur ideo
inquam. Iudaei ad exsatiandiriasiuam iram conistra Christum eum volebam afficere utraque poena. tam verbis, quam factis. Et ideδ dicunt : con- να-alia termotas. Ut autem melius sciatur uot modis possit homo verbolenus injuriari,
Quot sint vitia loquendi,quibus homo proximo suo injuriatur tDIco, quisd sint septem talia vitia proximo
Explicatur assertio. Quia sunt q tuor bona n homine, quae alius homo injuriosia nititur diminuere, vel ausiure,nempe Variis NM'Ρ-
Et quidem contra Ooritatem est estutentis, qua ea quadam inordinati contrarietas inve
At verb ontumalia nunquam est.nis quando homo injurios E dehonestatur verbo exprimente eulpamUnde si dicam te esse scabiosum vel coe- cum quod pertinet ad poenalitatem naturaeo On- vitium est . Si autem dicas de proximo quod sit
fur, vel latro, tunc est contumelia. Ex quo fit, quod quidem omnis contumelia sit convitivi sed non Aontra. Amproprium est injuriose recitare hominis indiis sentiam praecedentem , sicut quando aliquis iniuriose , & contra charitatem coram aliis obi Qualicui auxilium a se factum tempore sine indigemitae r quod cedit in diminutionem honoris talispersonae.
Dirisis est vitium ludendi, quo finaliter in te ditur erubescentia alterius. UndE derisor sub specie ludit. proponit al: quid , per quod facit
hominem timere dehonestationem. Et haecderisio potest sibi adὰ esse peccatum mortale. Garra f. - Ωmιαμ est istractio . qua dicuntur verba iniuriosa. latentia ova dam de alio,cum intentione minuendi siram famam. Un- eontumeliosias Palam sis dicens, se h. bet ad famam & honorem, sicut raptor ad bona exte. riora. At veris detractor est sar famae . nam de ratione detractionis est , quod latenter seu oe- eultὸ quaedam contra proximum dicamur alteri alicui. Contra amicitiam est' at . cuius Gnis est separare amicitiam occultὸ, B: seminare discordiam e & haec est pessima locutio. Cuius ratio est, quia amicitia est de bo.ir extoriori ius υν--; est enim melior.quam sima ε honor;& ideo susurratis est pejor detractione, ae comtumelia. Sicut rapina peior est quam iurium, ita detractio pejor est quam convitium , quae non est simul contumelia;& contumelia peior est derisone , & improperio x etiam contentione, quantum est praecise ex genere peccatorum. Rixa vero ii Onconsistit propriὸ in vel bis, sed in factis ; undὸ rixa est privatum bellum, inter personas privatas sine publica aut horitate.
AR TICVL VS SE CUND VAM Christus suetit violenter occisus
Dico, quod Christus fuerit violenter oesissus a Iudaeis: cum quo tamen stat, quod Christus voluntari ε sit mortuus. Explieatiar assertio. Dicimus: quod Christus seerit a Iudaeis occisus violenter , in quantum persecutores Christi intulerunt eidem an eatrin-1reo causun suffcien tem mortis sitae , & ideo intextu allegato dixerunt Iudaei, Morte turpissima condemnemus eum. Et Luc. is. dicitur δ' Postia quam flagellaverunt, occiderunt eum. Adeisque mors christi, quantum fuit ex parte Iudaeoru siit malitiosὸ violenta. Credebant enim Iudaei, quod Christus nullo modo acceptasset vorunt rie moti pro nobis. Dicit ut tamen Christus τι-
64쪽
tars occisu,&mortuus, quia perini iuna- gnitudine exclamat Christus per Prophetam turam humanam succumbere illi Iudaeorum Thranorum . O vos or , qui tran litis per tormento , cum tamen potuisset, si voluisset no- viam, attendite & vie . si est dolor similis,cumento . vel tormento illi resistere. Undὶ sicut dolor meus. D dorte. S. Bettia idus quia anima Christi ex unione ad Verbum habuit
vim conservandi supim naturam a quacunque linsione, tamen naturam suam non praeservavit,s ed permisit pati naturam quantum potuit. Ex hoc inquam fit, quod Christus dicatur volui tarie mortuus ,& tamen violenter st Judaeis occisus. Licet enim voluntas Cluisti possit dici causa mortis suae indirecta, laesio tamen Judaeorum ab extrinseco ficta , filii causa directa mortis Christi. Dices P o. Christius it voluntarie occisus;
Ergo non violenter. Antecedens patet ex Itala is. Oblatus' quia ipse voluit. Et S. August. ae n. ev.28. G parviro ev. q. da magnis, ubi ait Spiritus Cliristi non deseruit carnem invitus,
sed quia voluit, & quando voluit. & quantam
voluit. Jonsequenter etiam constat , q ita violenter aliquid fieti homini, denotat hoc se. i contra ejus voluntatem.
s. quod Violentum ex Eth.ea δ. sit illud, Cuius principium extra, irasso non conferente vim ad hane violentiam Et quia principi ua estectivum mortis Christi fuit ab extra, nee Corpus Christi passum aliquid cooperabatur ad suam mortemi Hed in Christi occisionem futviolentia per te. Qitia tamen Christus non impe divit sui occisionem, cum tamen eam potus siet impedire. ideo dicitur mortuus voluntari ἐ. Et ita christus quoad sui occisionem faciendam a Judaeis solam habuit se permissi v Er nunquam autem approbavit eo: una negotium, quod in sui occisione patrabant. Ex his colligitur, quod christus etiam posuerit animam suam seipso permissuὰ, quia permisit se voluntatibus Judae
tum, quaerentium suam mortem. Dices in molles ua, occide
do seipsum cum Philisthaeis, praefiguraVIζmOrtem Christi, Iudicum 36. Ergo etiam Christus tanquam res figurata, ut correspondeat figurae, occidit se ipsium. Resp. quod figuratum non debeat in omni uacorrespodere figurae, sed solu eorrespodeat figuriae in eo,quod per ipsam principaliter intendetur. IInde figura solum tenet in hue , quod i cui Samson moriendo, inimicos tuos desti uxit : ita etiam Christus moriendo. hostem humani genetis destiuxit. Non autem est similiti ido in hoe, quod si e ut Samson seipsum occidit, ita etiam Chiillux se ipsum occiderit. Circa illa verba Asor
AR TICVL VS TE R TIVLAn mors Christo illata a Itidaeis suerit poenalis, de dolorosa; incurialis & ignominiosa: praejudicialis, S inj riosa h
suit per totum eorpus extensa, ira iit il planta pedis usque ad verticem capitis non fuerit in eo sanitas; Fuit etiam Passim Christi terminata usque ad mortem Crucis. Fuit autem hoc gemis mor tis longum, δe dolorosim nimis LInd8 S. Ati. gustinus lib. de Trinitate ait: Longa morte erueiabantur ligno suspensi. De istius doloris ma- dicit in quodam se. U bone Jhsu, quid
tibi&morti Nos dedi s dc tu solvisti nos peccavimus, & tu luisti, ohas sine exemplo; gra.
tia sine merito; cliaritas sine modo.
Explicatur secunda pars, quod Passio Christi
fuerit Incuriatis's Ariosa; unde dixerunt Iudaeir condemnemur eum morte turpissmaia: turpi sisima inquam ex genere, ex tempore, ex socio, de ex loco. Niam nullum lupplicii genus iaragis ignominiosum fuit, quam Crucis. Ut de S. Betis nudus inquit: O bone Jεsu, quam dura, quam aspera pro hominibus passus est dura vel ba, d riora verbera, durillima S: horrenda Crucis si plicia. Ide in Melnsuvi Dotior alibi dicit: Caput Angelicis tremebundii in Spiritibus . densitato
spinarum compungitur; Facies pulchra preti iis hominum, sputas Judaeorum deturpatur; oculi lucidiores Sole,caligant in morte; Aines, quae audiei uiit Angelicos cantus .audiunt pcccacOIum insultus; Us, quod docet Angelos, felle Maueto potatur; i edes quorum scabellti in adora. tur . Cruci clavo assiguntur; b Ianus quae forma velum coelos, sun in Cruce extensae de affixae;
Corpus vulneratur, Lacus lancea perioratur, Δ quid pluis Non remansit in eo ni ui 1igii.i,ut proiieccatoribus exoratet , α Matieni discipulo commendaret. Haec s. Bernardus Item S. Augustinus de .. v rtutibus Carrinatilus sic effatur.
Filius Dei ad Crucem ducit ut, ex almatur qui est vera palma victoriae, spinis coronatur , qui peccatorum spinas Venit Quiringere , ligatur, qui solvit compeditos; suspenditur ligno, qui eis rigite ises; aceto potatur fons viam; disciplina caeditur salus vulnerum vita molitur , occidie ad tempus vitam mors. ut a vita in perpetuum Occideretur mors. Haee S. Augusti, ius. Fuit etiam mors Claristi ignomimos ex rom. pree. Nam tunc temporis celebrarunt Iudaei Palcha suum, di fuit solemnissimum stilum totius anni ,& majoris sanctitatis: & ideὁ maximus populus confluxit ad c u tatem de Iudaeis. Grais vim est autem alii gi tali tempore, quo alii gaudent 5 laetantur c sinam uiarier, quain quando est templis poenitentiis, quo alii communiter aflii. guntiata Ceindὰ in illo ten pore 2 Iudaeis occidiis tur.qtio eos l. beravit ex Egypto: illo etiam die Cliri illis expuavit, quo animam primo homini inspiravit.
Fuit quoque mors CFrisii ex patre loci; nam fuit crucifixus in monte Calvariae, qui fuit mons altus , & potitit videri a longe. Locus etiam ille suit abominabilis propter ca)avera moi tuorum propὰ civitatem, quae magnum causabant foetorem.
Fuit item mors Christi ex parte societatis, quia inter latrones duos megius suspensis est. Item quia fuerat ibi pressas inter eo. gnato , se in praesentia suae eharissimae Matris Mariae. Et ideis sine dubio Christus mortem turispissimam sustinuit. 1.Maeli ab I i. dicitur: Ipse L si is turpiter fugiens evasit. Lysias interpr-tatue& liknificat Christum a Patre gerit tum aeternaliter & a Mitte temporaliter.H c inquam L, ilia. seu Christus fugiens mala Iudaeorum conis scitia turpiter evasit, dum suspeusus ab eis sust
65쪽
jocomment. Aper Lib. Sapsent. Salomo I.
Explicatur tertiapars, quod mors christi suerit 'cludicracis υ quia Iudaei clariis stlim nec consessum, nec legitime convictum c5demnarunt ad mortem, unde de Iudaeis per ocDavidis fuit prophetatum optabunt in animam Iusti,& Sanguinem innocentem condemnabunt.
Haec cogitaverunt f erran runt ; excaecavit enim eos malitia eorum. Et nescierunt δε- cramenta Dei, neque speraverunt mercedemissiliae, neque judicaverunt honorem animarum suarum.
l N praesenti ponit Primo Spiritus anctiis reca.
pitulationem erroris impior utri e Secundo ma
ni testat caulam, cur erraverint, de Toti. quomodo sint decepti. Dicit ergo Spiritus sanctust rima sic: Hae corataverunti hae , id est animae rationalis mortalitatem,&vitae carnalis volup talem, justitiae perversitatem , & mortis christi
crudelitatem cogitaverunt impii erraverunt; co tua verum per malam deliberationem, de erraverunt per vitiosam electionem. Sequitur: ea a cavit enim eos malitia eorum: Quae verba ponuntur ad manifestandam causam erroris eorum: excaecavιι enim eos malitia eoru- , id est , ignorantia affectata, & contemptus sciendi illa, quae tenebantur scire, cum voluntate male vivendi. In talem autem malevolam animam non intra.
bit capientia, nec habitabit in corpore subdi opeccatis. Sap. I.
Et nesciverunt Sacramenta Dei. id est myst rium Incarnationis & Passionis,quae per divinam revelationem sunt homini necesiaria ad sa lutem. Et haec est causa, quare necdum multae gentes msormatae sint fide Christi . Vivunt enim ita in te.&vitios contra legem naturae , ut nons nivi gni habere gratiam : Lex enim gratiae praesupponit legem natui ae in adulto. Neque steraverunt mercerim, sitia . id est. non speraverunt, quod post hanc mortem justis praemia 5 malis poenae dabuntur, ut in praecedentibus jam explicatum est.
A eque iudicati runt honorem Mimarum Sanis
Eorum, id est non putabant, quod Sancti, qui melius vixerunt, dil plus in isto mundo passi sunt, honorabiliores erunt post mortem , vel habituri lint majorem glotiam in coelo.
An aliqua credenda stipematuralia fuerint homini necessario revelanda ad salutem Dico quod homini ad finem supernaturalemel ato consequendiun, necessarili fuerint danda & revelanda media supernaturalia , per quae finem ultimum supernaturalem cod sequi
Probatur, fini ultimo sepematurali debent as-sgnari media supernaturalia pro ejus consecutione: sed finis ultimus supernaturalis hominis est ejusdem beatitudo si pereaturalis, iuxta Padi. Corinth .1 oculus non vidit, nec au' is audivitiquae praeparavit Deus diligentibus se : Ergo pio hujus beatitudinis s upernaturalis consecutione debent assignari media si pernaturalia: sed haec media supernaturalia sint, Fides , Spes.& Chalitas, & Sacramenta Ecclesiae nobis revelata a Deo : Ergo homini ad finem si pernaturalem levato consequendum, necessario danda de r velanda sunt media si pernaturalia , per quae Gnem ultimum luper iraturalem cons qui valeat. Diera Fides aliqua proponit quae sunt contra rationem, ut est de Sacramento Eucharisti vel de Incarnatione Filii Dei, et go vituperabile est illa credere,& consequenter, nec illa credo
Re . quod in fide hoc particulare sit, quod
sit argumentum non apparentium, & ideo πο- tet captivare, non solum sensiam , ted eriam intellectum in obsequium Fidei, ut ita credendo habeamus mentum apud Deum. DeindE licci Fides aliqua proponat,qua non sunt ad plenarium captum rationis nostrae pro moderno statu , ubi videmus per speculum in aenigmate . de soliun habemus scientiam subalternatam, eadem tamenclata apparebunt rationi nostrae in patria cini sti ubi is tu ne gloriae videbimus lumen, habe. bimusque scientiam sabalternantem. Ex dictis
patet aliud esse, quod fides aliqua proponat, quae non fiant statim ad plenarium lapium h minis pro hoe statu, & aliud esse , quod fides
aliqua credenda proponat, quae sunt contra rationem. Primum verum est, is secundum falsum. Uniam da Saeramantis ah : Fides est voluntaria certitudo absentium supra opinionem, dc infra scientiam constitutorum; ut intestigas, quod in fide magis pensanda sit certitudo, quam clatatas , certitudinem enim fides habet, non autem claritatem, sed obscuritatem;& ideo teste Apostolo est argumentum non apparentium Circa illa verba, exocavit ιkos, sit
Utrum septem peccata mortalia insciant caecitates spiritualeslDὶco, quod licEt omne peccatum natum sit
excaecare spiritualiter, iuxta illud ι. Ambulabant ut caeci, quia Domino peccaverunt; spiritualiter tamen septem peccata capitalia inserunt caecitates spirituales, quibus sing lis eorrespondent citates corporales , quae in sacra Scriptura nominantur. Explicatur assertio
discurrendo Per singula peccata capitalia. Et quidem inprimis excaecat superbia prae sui nimia claritate. Ecclesiast. 3. Sol suis radiis affulgenseacaeeat oculos. Sol est pompa gloriae hujus mundi, N. Duratur per Pauli caecitatem Ach. P. Circumfulvi enim eum lux de coelo. & cadens in terram nihil videbat. De hac caecitate potest exponi illud ad Rom. ii.Caecitas ex parte contigit in Israes. Israel interpretatur videns Deum, designificat hominem donis naturae de Hriunae praeventum, cujusinodi sunt homives ingeniosi, specie
66쪽
species, sortex, & divites. Haee enim on nia sunt materia superbiae. UME S. Augustinus in qua-elam epistola ait: Vitia eaetera in peccat s, super bia vero etiam in recte factis timenda est, ne illa quae laudabiliter facta sime, ipsius laudis cupidi. tate amittantur.Talis fuit caecitas Episcopi Laodicis i cui dicitur Apoc. 3.Dicis, quia dives sum, ει locuples,& non scis , quia tu es miser, & misserabilis, pauper. caecus, & nudus Seeunda caecitas est Avidia, & haec figuratur per caecitatem ΜΛsMeritis,de suo . Ru. legimus, quod caligaverunt oculi elus, & videte non Potuerar lucernam Domini, anti quam extinguebatur, id est , sine laesione oculorum suorum no a poterat videre lucernam ardentem, sed quando fuit extincta de die , tunc bene potuit videre. Taliter etiam contingit homini invido. Nam lucernam ardentem , hoc est, hominem pie & sanct Eviventem, videre non potest . quini edatur in oculis cordis per invidiam. Sed revera de laetius invidis potest dici illud Isai. sy. Palpavimus licui caeci parietem, quasi absque oculis attractorinus, impegimus in medio, quasi in tenebris. Tertia caecitas est ram,sia, unde de iracundo inusi lino dicitur: Turbatus est a furore eulus meus. Et haec caecitas figuratur per caecitatem c reb. qui iaculando ex arcu storiam,va
de iudici s excaecatis set iram L ας rum dς mortalitate animae , & quod
contra versonam a usatam, oui putanx se ocei praemium Iustis, nee p*
Gen. I'. cum vis fecerunt Loth , & Angelis suis lent abusi, qui informa hominum apud Loth extiteiunt hospitari: Porro ab istis caecitatibus nos custodire debemus, qui sumus . iii Ecclesiastici, de litterari, quotum unicuique drcitur inlud Isaiae 4a. Dedi te in lucem populi, in foedus
gentium, ut aperires oculos caecorum, εc educeres de conclusione vinctum, de domo carc ris sedentem in tenebiis.
Moniam Deus crediit hominem inextremianabilem, o ad imaginem similitudinis fecit illum. Inmidia autem dialoli mors
intravit in orbem terrarum : imitantur
autem illam, quisunt ex pane illius. EXPLICATIO TEXTUS.
contra Personam accusatam, qui putant se occidere seram, id est, vindicare peccatum , de interim ira impediente occidunt personam. Et de talibus scribitur ad Eph. . Ignorantia est in illis
propter caecitatem cordis eorum.
in arta caecitas estis iam , &figuratur per excitatem Tobim , qui dormiendo caecitatem ineurrit. Tobiae a. Quinta caecitaς est avaritia, & nimia habendi cupiditas quae saeit homines limiter talpis s dientibus semper in terris Et haec est caecitas, quae facit hominem pauperem de mendicum. Unde figa: atur per caecitatem mendici sedentis secus viam propὰ Iericho,& mendicabara turba praetereunte. I ucae a8. De tali avaro dicit Seneca Ei istola. 38. Non qui parum , sed qui plus
cupit, pauper est. Sexta caecitas est Gula, quae frequenter excineat hominem, tam spiritualiter, quim corporaliter. Unde Proverb a3. Cui, vae cujus patri Vae, cui rixae, cui foveae, cui sine causa vulnera , cui suffossio oeulorum Nonne his , qui morantur in vino, & student calicibus epotandis Et haec caecitas Gulae designatur per caecitatem caeci nati
septima caecitas est timum, & amor voluptuosus, qui auseri homini judicium rationis; quia ut canit Poeta omnis amor coeeus,non est amor arbiter aequus:
Nam deforme pecus, judicates Iedecus. Undὸ seeunddm s. Gretarium M. 3 . Ma M. Caecitas mentis est prima filia luxuriis. Et haere
citas luxuriae significatur per eaeeitatem Samissonis Iudicum. lc. quem Dalila amica decepit,&philisthaeis tradidit excaecatum. Figuratur e iam per caecitatem, qua percussi sunt Sodomitae. na pro malis: nunc bstendit Disitatem hujus e roris, Sc dicit : Quoniam mus eroavit iam imsnexteria uabium,qa imagirim illiussi o scelestam. δε exuremisarium inquam, id est, immortalem quo ad animam, quae ad similit dinem Dei facta est: in quo homo distere a br tis,quorum animae moriendo pereunt. lino ei iam Deus dedit primo homini immortalitatem corporis in arbitrio suae voluntatis, ita enim ut corpus ipsius ut immortale, si libere contra praeceptum a Deo positum, non peccet. Invidia autem dialose, mors intravit in or mterrarum, id est, postquam diabolus d ecelo per suo erbiam cadens, vidit, quod homo esset creatus ad vitam aeternam , ex invidia instigavit l, mi iem ad peccandum, ut patet Genes 3. Homo autem habuit praeceptum, quod si pecc te , moreretur. Et ideb postquam homo contrὸ Dei praeceptum comedit ex ligno vetito pomum, peccavit, & peccando mortem incuriit,tam pro
se, quam pro toto genere humano; quia primus homo sub illa lege accepit prohibitionem ligi,i vetiti, ut si is non comedat de ligno vetito. tam ipse Adam, quam ejus posteri essent immo tales:Si autem comedat de ligno vetito,iam ipse, quὶm ejus posteri mortis ditioni subderentur. Anima autem Adae, & suorum posterorum animae, per peccatum solum spiritualiter die uniuemortuae, in se autem sunt immortales.sequitur, Imisantur autem illum, Pisunt expoto ictis, id est, imitantur autem diabolum, destendendo ad insernum, ubi ille est. Quisanae exparrexitu , id est, qui peceant, & peccando poenam aeternam,mortemque spiritualem animae suae merentur. Circa illa verba, M-η- --eMerminalium, sit
67쪽
Utrum corpus primi hominis, seu Adami, suillet incorruptibile, si is in statu inno
centiae perseverasset tDIco, quὁd homo in statu innocentiae pers
verans, non habuillet immortalitatem a sua natura; sedi speciali Conditoris Dei gratia, habui siet homo immortalitatem corporis. Prima ars patet ex eo; quia eorpus illud fuit compolit uni cx contrariis qualitatibiis : Ergo fuit let cx natura sua coi ruptibile. Secuudo. Homo est animal rationale mortale, ut dicitur 8. Metaph. Ergo cum Adam nobiscum liuerit una voce homo, etiam fuisset mortalis per
Secum pars probatur, quia homo fuisset ordinatus ad finem supia naturam suam corpo ream; Ergo decuit, quod in ipsa institutione aliquid sibi tuerit collatum supra facultatem Principiorum naturalium, quae sunt anima & corpus. Habuit ergo anima primi parentis per donum gratiae supernaturalis hoc, ut quamdiu primus homo servat et Ordinem obedientiae ad Deum, corpus vivificare pollet in perpetuum t & ideo corpus piimi hominis , si is non peccasset, corruptum non iu:ssct. De hac re videri potest S. Ut tamen melius intelligatur secunda pars astrationis, Nota, quod in rebus corporalibus quadruplex modus corruptionis invenitur. Primus est generalis, quod nimirum omnes res habeant suaed irationis periodum, ut dic stam 3. δε Gneratio ne. Secundus modus est propter praedominium unius contrariorum, seu unius qualitatis contramae.&hoc fit in mixtis, dum illa harmonia solvitur, quam forma substantialis requirit. Ter lius vi. dus est, quod calor qui est instrument una animae vegetativae consumat humidum , in quod agit:& cum non possit illud humidum restaurari naturai. ter in sua puritate ideo semper admiscetur cum humido nutribili , S: sic fit impurius humidum radicate. sicut vinum aqua mixtum fit debilius, ct tantum potest vino commilceri de aqua, quod plane fiat aqua. ut dicitur ι . de Goneratiane in o. Sic etiam humidum consumitur fina iter, & animal moritur. Quartus modus corruptionis est per violentiam ab extrinseco agente, ut gladio, vel alio simili instrumento. Modo ergi, contra istos duos primos modos,ani irae Adami in statu innocentiae datum fuit quod juxta conditionem suae immortalitatis corpus persiceret.& eidem perpetuam aequa
litatem eo inplcxionis conferret. Contra tertium vero modum tomaptionis,
habuit homo in statu innocentiae illud donum, quod per esum lignorum de Paradiso concessorum, fiebat restauratio depei diti ad certum te Dus;&quia illa restauratio est eum admixtione humidi extranei magis & magis debilitantis humidum radicate: ideis homo buit lignum vitae, cujus virtus erativi alimentum taliter .ssumptum in persectam assimilationem adduceret, & sic Ceret humidum radicate ita recens , sicut fuit in in v ipio naturae conditae. Vontra quattum velo modum corruptioni ,
ment si per Lib. Sapient. Salmon.
qui est i er violentiam, conservabatur homo pecdivina in pro vadentiam , & pio priam prudemtiam , ut ab lxti inscco nihil ses corruptivum P teretur. Et ex his plura argumenta, quae contra conclutionem fieri postat, , solvuntur. Dices i. Omne corpus compositum excomtrariis est corrupi bile; sed coipus Adae in statu
innocentia sint compositum ex contrariis trigo erat corruptibile.
Resp. ex dictis , quod corpus primi hominis
fuerit corruptibile ex sta natura, eo quod luerit compositum ex contrariis; cum quo tamen stat, quod fuerit incorruptibile per i leti l est Attiun
ab extrinseco subsuto divinae providentiae: & ab intrinseco per gratiam justitiae originalis. Haec est definitio hominis, quia sit animal ratio te mortale, ut dicitur 3. Metasia sed primus homo suillet univoed homo nobis cum: Ergo etiam suisset morialis. Resp. quod fuerit primus homo in statu in.
nocentiae animal rationati monale, id ei natum mori naturaliter: nihilominus sic fuit ordinatum a Deo, quod illa aptitudo moriendi nunquam fuisset in actum reaucta, nisi homo peccasset. Ex ideo ut dictum est, homo habuit in sua potest te mori, & non mori; posse mori,& nonpcsse moti, stante lege Dei, si homo peccaverit, vesnon peccaverit contra praeceptum dixi num. Et ideo homo fuit quidem mortalis per naturam. sed immortalis per gratiam. Calor radicalis continuδ egisset in humidum radicate Primi hominis : Ergo tandem illud consumpsisset, adeoque homo suis let extimctus
Resip. Ex dictis quod presecta restauratio humidi radicalis suisset facta per esum ligni vitae. Ubi tamen δέου, quod lignum vitae non habuerit ex sua
virtute naturali , dare homini perpetuitatem vivendi, quia cum lignum vitae fuerit res creata, ideo virtutiva finita luit indurabilitate. Et idebnon contulit sortiti dinem humidi radicalis . nisi ad certum tempus, ut dictum est quo certo tempore elapso , debitisset hcnio iterem comedere de ligno vitae, & si . deinceps, ii t. ni illu peisti tisset , & si non fuisset aflua plus ac coeli im integraliter.
Nec huie doctrinae obstat illud Genes. Ne
forte sumat de ligno vitae .& vivat in aeternum. Non inquam obstat. Quia ibi ly in atera Am, ac cipitur pro eo. quod est diutius durare, quam sit corpori humano concessum per naturam, vel ex principiis intrinsecis naturae. Circa illam particulam Aviaia, sit
AR TICVL VS SE CUND VS. An Invidia sit toxicum Charitatis, ostium iniquitatis,& vitium vel putredo sanitainus e
Explicatur Prima Drs, quod Invidia rariora cbaruatis. Nisi enim invidia esset, quili bet de bono alterius gauderet, & de malo alterius doleret, hoc autem est proprium charitatis. S. Augustinus Tram useutra Danxem aut Tolle invidiam, deruum est, quod habeo; tolle invi
68쪽
Invidiam .& meum est, quod habes. Constat, quod venenuni, quod est vita serpentis, sit mors hominis: A econtra humor aqueus, id est saliva, est vita homiliis, Ir mors serpentis. Isto modo etiam id , quod est vita hominis virtuosi, est mors invido ; & quod est mors vel damnum in viro bono ac virtuosio, hoc est vita invido . qui ad mortem vel damnum homini virtuosis illatum, gaudet.
Explicatur secunda pars, quod sium Quia per invidiam mors intra.
vii in mundum, ut dicitur Itemper invidiam est occisis Abela Gin ; Iacob triabulatus est ab Etau; Ioseph venditus a fratribus; David persecutionem pallus a Saule; & Christus morti traditus est a Judaeis; sciebant enim, quod per invidiam tradidissent cum ADtth. 17. Se istud Uium in πιά a fete nullus potest vitare. Undὰ
ait Sexe Iisesseo demoria vi r Et si nullos iidmi-c os tibi secit injuria . multos tamen secit invidia. Et Eccles. . Industrias animadverti patete invia diae prox mi LExplicatur tertia pars , quod Avid a sit
situm invidia. Nihiloinimis invidia est vitium tuli sti ilium, quia in sui Auctorem regreditur. Utille Hugo de S. Vte ore ait Iullius invidia nihil, qu i protinas ipsit mauctorem Pauit , cor eruci rimum. Qi etiam confirm et S. Basiliunseat, inquit, rubigo seirum . sic mvidia animam, de qui n)scitur corrumpit. Et ideo maxima n ii jura im D 'us facerer invido , si poneret eu ti in coelo, qui tibi est iam ma sue licitas in proximo& per co iseqv ns summum nocumentu .n esset invido. tamen ponitur invidus in inferno, ubi nitid uidebit, cui invidere poterit. UOs vero charissimi Fratres deponentes Omnem malitiam, di omnem dolum, &si inulat onem, invidias, de omnes detractiones. quasi modo Pa ti infantes, rationabiles sine dolo, lae concupiscite, scilicet charitatis. I. Petri M
lis i sipientium mori, o aestimitas afficIio exitin istorum; ab itinere justo
alierunt in exterminium,inquodis no
bues iurexterminii: AB autem sint in
HIe Spiritus sanctus declarat talicem immortalitatem animarum justorum, de simili et ororem impiorum, qui in ferendo iudicio, seu opinione circa iustos decepti sunt. Dicit ergo Asterum amnis iam inu Drisuis,
id est, licet corpora justorum multa pasti sint ab
impiis, animam tamen nunquam potuerunt tangere : sicut diabolus solum corpus Jobi potuitas ligere, animam autem elus tangere non Poterat. UndE Job. a. dixit Dontinus ad Satia ait: Ecce in manu tua est, verumainen ania .am illius sei va. Itaque impii animas iustorum tangere non poterant, quia anima j iorum in manu D. ι seunt,
id est, in Dei protectione & gubernatione: Gaan tanget issis tormentum mantia, id est,animas justorum non tanget tormentum malitiae infernalis. Imbnec tulit, dum animam suamentant
corpore , tormentum aliquod seu dolorem sentiunt. qtialem habent injusti: nam ut dicit S. Bernardus in morte malorum est dolor in exitu, h. iror intranti tu, & pudor iii Dei conlpediti; scd ceite ista non erunt m n Orte iustorum: in bi erδpletios . in conspectu Domina inoIs Sanctorum ejus.
ocului pontium mari, id est, impii
Harpiter erraverunt putando , quod iusti dum moriuntur, sinii liter cum cou Ore dr alimia pereant, in quo tamen d ci ii. nriir; quia animaei istoria in vivent inglotia in saeculunt saeculi: mois Iustorum non est in si requie, a labore, i
xta illud Apocal.-Amodo jam dicit spiritus ut requiescant a laboribus suis. L exitus Hiamum, id ea, putarunt impii, quod mors temporalis, quam susti siue ruiit justi in hae vita, si ipsis dolorosa; imo iustorum totalis destructio, quod tamen salsum est; quia post
mortem hanc temporalem ingressi sunt vitam aeternam, quam ut citius consequantur iusti , exspectabant mortem . non in dolore, sed cum desiderio dicentes cum Apostolo ad Philip. r. Cupimus dissolvi , S: esse cum Christo. Dab
ne ejusto alierunt in exter. .uruis, id est, r ur
b int impii, quod justi post mortem abierint in
annihilationem , & nullum alium justitiae fructum recipiant. Ubinora quod ista verba,&abi erejusta asiarum in extominium secundumentem Rabani non sint de textu; unde etiam praesita verba in Epistativi Amrambus transi-l untur. Nihilo miniis antiqui. α moderni, illa verba allegata liabent. D quod tu nobis ostrere em - I , sest, pii putabant, quod ni orsm h I sit aliud, quam iter nos exterminans . seu extra terminos humanae vitae ponens . ita ut cellante vita hominis nihil amplius remanet de homine ; de ideo putabant , quod mors justorum tali modo se habete, ut post mortem nihil maneat, quod possit praemium recipere. Ima te me in para. Per quae vel ba ostendit Spiritus anctus istorum impiorum , de insipientium deceptionem; nam ubi putabant iustos exterminari, amigi. & anni hilari, contrarium accidit,d tam
videlicet justi de hoe iaculo nequam eripiuntur, de sunt in pace. Undὰ Isai. 3 a. dicitur: Sedebit populus meus in pulchritudine pacis,de in requie opulenta. De hae talici morte justorum dicit quidam Sanctus: Mors nihil est aliud.quam ex tus animae de carcere, finis exilii, laboris consutnmatio, ad portum applicatio, peregrinati nis finitio . onerisnavissinu depositio, de equo sitiose descensio , de domo ruinosa liberatio,
omnium aegritudinum terminario, omnium periculorum evasio , omnium malorum consumptio , omnium vinculorum diruptio , debitinaturae s blutio, reditus in patriam, de ingrcssius in gloriam.
69쪽
Utrum animae desunctorum habeant distincta receptacula post hanc vitam sibi
divinitus deputata 'DIςo, quod sic.
Probatur, S explicatur assertio. Nam sicut levitas S gravitas in corporibus requirunt diversa loca, ut patet in . d. Cati; ita meritum& demetitum diversa loca requirunt Pro anima bus ; quod enim est corpori levitas, hoc est animae meritum , de hoe quod est corpori gravitas, hoc est animae demeritu Et sicut gravia quando
genti antur, statim ad loca sua moventur, nisi impediantur, sicut patet ex 8. Phyc ita animae, quando a corpore separantur. stitim ad loca sua movemur r malae animae ad infernum, bonae autem
ad coelum, nisi inveniant aliquod impediens per culpam venialem,& reatum poenae non solutum: Ergo animae post hanc vitam conformiter ad sua merita, vel demerita habent distincta receptacula. Ubi tamen Notayramo, quod de istis receptaculis animarum post hanc vitam possinuis loqui dupliciter. Prιmo mori de lege communi, alio modo de dispensatione speciali. Et quidem post passionem Christi de lege communi sunt quatuor receptacula animarum, nempe infernus damnatorum,
Limbus puerorum pro originali , Purgatorium pro veniali, de ecollim pro perfecte bonis, quintum autem receptaculum ante Christi Passonem fuit limbus Patrum , qui tunc dicebatur Sinus Abrahae. De dilensatione autem speciali habent animae subinde alia receptacula , inter homines, in quibus purgantur,ad informationem vi.orum , se ad istarum animarum celeriorem
redemptionem, de ita di x et smodὰ ad varia loca deputantur, prout divina Sapientia ipsis expedire iudicaverit. Iecund), qtiod spatium infernale in .. portiones distinguatur ; in infima stitit damnati pro peccato actuali mor tali : in secunda sene
damnati pro peccato originali : in tertia partes lint animae. qtiae purgantur de lege communia peccato veniali: & in quarta parte fuerunt animae Patrum antiquorum usque ad Reserrectionem Christi.
Dices I. Si animae post hanc vitam habeant dist incta receptacula, tunc vel possunt recedere
ab illis, vel non; quia si receptaculum sit locus
poenae, tunc sequeretur, quod tales animae posisent effugere pinnas, si autem stlocus gaudii, sequeretur , quod anima beata possit gaudium suum minuere , quod dici non debet. Deindὰ nec potest dici, quod tales animae non possint recedere a suis locis; nam S. Aetustismiabbrasis. Geu pro mera it haboda, asserit; quod
aliqiii ex mortuis mittantur ad vivos. Undὰ Matth. i . Moyses,qui fuit mortuus, in transfiguratione Domini una cum Elia apparuisse legitur. Item S. Gregoriu3M. . Hasu. narrat de multis mortuis, qui Vivis apparuerunt. Daemones quoque per orbem terrarum mira celeritate
agantur: Ergo idem facere possint animae dam
Rς , quod animae nunquam simpliciter rece-
Comment βι per LibSapient. Salomon.
dant a suis habitaculis ita ut nunquam ad illuci
redeant; ad tempus ta inen ex ordine divinae providentiae sic permittentis, non autem ex lege naturae vclviribus suis naturalibus possunt a Iocis suis recedere. Et hoe est quod docet S. Auris nustico citauo, quod animae dehinctorum in- dc redeant ad viventes. Porto ista i st d Eetentia in er animas beatorum, & animas damnatas, vel in purgatorio existentes; quod hae non possunt semper quandocunque volunt viventibus adesse.
sed solii ex Dei permissione , & tunc quidem non ad omnia loca, sed solum ad aliquam certam sphaeram loci : sicut cani alligato funi, penarit titur quod possit ambulare ibi uni per tantum spatium, quousq; sese senis extendit , undE si si
nis est longus , poterit per magnum spatium ambulare cais,si aut e senis est parvus etia ad parvulocu si talis canis movere potest. Caeter udae. reo ne ex perii titione Dei vagantur per olbe et dientandos homines,qui tame redeunt ad inferni . At ver dammae Beatorum possunt adesse via ventibus , quando volunt , nec gaudium suum
essentiale perdunt : si quidem semper vident ecsentiam divinam, in quo gaudium suum eis triale habent. Dieessereundo, si animae haberent post mct.
tem aliquod receptaculum, tunc unum exit, esset ,,us Abrasa; sed consequens est falsum nam Hus Θbralba suit limbus Patrum, ubi in do nulla anima recipitur. Ergo; sequela patet, quia Ecclesa orat ut silvis Abralix an: mam tuucipiat. Res Cunni S. Aurus o a. super Ge.. quod sinus Abrahae dicatur requies Sanctorum , qui olim fuit limbus, nune autem est coeli im; & hoc modo orat Ecclesia, quod animam dehincti in
sinu abrahae. id est, in coelum recipiat. Circa haec verba , Iustorum anima in manu Dei sunt,
Quot modis differant j iistus S -- pius
D Ico, quod justus, & impius, ex Scriptura
sacra colligantur differre qua diupliciter idisserunt enim vivendo , moriendo, patiendo paenitende.
Explicatur Prima pars, quod iustus, & impiaus differant νινeari: Quia justi vivunt in pace, ct tranquillitate,impii autem in discordia & contrarietate. Unde in Psalmo : de justis dicitur FPax multa diligentibus legem tuam : De impiisve id dicit μι-68. in e. Non est pax impiis dicit Dominus. Undi Christus per testamentum nobis pacem sectandam reliquit Ioannis i Pacem relinquo vobis. Et Eccles. 41. dicituri statuit illis testamentum pacis. Explicatur Iccaini para,quod diiserant justus,& impius moriendo. Quia mors justi est rius spes& consolatio; mors autem injusti est de tio. Undὸ Proveib. I . dicitur: In malitia expellitur
impius, sperat autem jussus in morte sua. Et Pto-vet,. i. Mortuo impio homine, ultra nulla erit spes. Et licet omnes Sacerdotes in toto mundo
celebrarent pro anima impii mortui sine poenia tentia, frustra seret. unde S. A LUrinus νa. d.
70쪽
Omlara Dei ev. r. ait: si de aliquibiis constacet, quod ita et Ierit damnati, ilicut nunc constat Hedaemonibus, Ec Iesia non plus oraret pro eis,
quam pro ipso diabolo. Explicatur Taertia pars, quod iustus de impius differant in patiendo. Quia iustus sustinpndo
adversa, se exhilarat , in ullus autem murmurat. Unde de justo tantum dicitur: l'roverb.ra Non contristabit iustum , quidquid ei acciderit. Idem Labia iusti considerant beneplaciatum , & Os impiorum perversa. Explicatur quarta Pari, quod justus 3e im. pius differant inpaenitendo inia iustus in benὰ vivendo semperee accusit , impius Σutem malὰ vivendo semper se excusat. Unde de iusto Pto-verb. it. dic turl Justus prior est sui accusator;
o in eod- ea te Hritur: Peccator clim in pro . fundum venetit, contemnit. Occasione illain xum verborum, lusoru- anima in manu Dei
Qualiter animae justorum in praesenti vita sint in manu Dei t
Dlco. quod animae iustorum in praesenti vitati it in manu Dei conforta tis ; in manuo fleta tis ; in manu Dei estus mantis. Eviscatur prima pars, quod I isti sint m manu Dei uastorta u. M. Nutrix puerum incipientem a libri lare. cDtitinet intei manus suas, ne cadat, dc quando credit eum ex una p rte casurui supponit manum suam ite cadit. Christus est Nu. tritius noster O cae ii. Ego ero Nutritius Ephraim, de brachiis aleis portabo eos; Ephraim interpretatur eresera , & ii siliscat nos viatores, qui crescere debemus de vi tute in virtutem.
Duae manus Dei sunt Iustitia & Misericordia ;& ideo in Psaliuo dieitur: In niantu tuas cCmmendo spiritum meum. Iustitia dirigit,ut bene incidamus Misericordia sublevat, ne nimis laedamur. Undὰ in Psalmo : Clim ceciderit iustus non collidetur, quia Dominus supponit manum
Explicatur siecunda PQ3. quod ani mae iust runi situ in manu Dei causistantu: Manus enim Domini erat mecum consertans me, Eaech. Faleo nobilis pascitur manu domini sui , aliis si cibum haberet aliundὰ, avolaret a domino suo. Taliter nos Deus pascit suis beneficiis, ut ea leneat semper in sua manu, quam manum sit Deus nobis claudat, patinuat egestatem : sed quando aperit eam, habemus copiam largitatis. Undὰ in Psalmo dicitur : Oculi omnium in te sperant
Domine, tu das escam illorum in tempore opportuno. de iniples omne antimi benedictio-ue; Et iterum in P almo: Aperiente te manum tuam omnia implebuntur bonitate: alias enim adeo homo avolaret. Unde oleae 9. Epbraim, quasi avis evolavit. Sic qui minis abundant ter lenis, avolant a Deo , sicut i leo a domino suo, quandb nimis satiatur. Explicatur tintra Pars, quod animae iustorum snt in manu Dei eastiea-tu: Quando Mediei manu sua propitiat infirmo,&praegustat mediet. nam, tunc licet medicina sit acuta , infirmus t
meu accipit illam. Christus Medicus noster est. Π& ealicem Passionis praegustavit , quem nobis pro remedio peccati propinat in praesenti. Et ideo oportet , ut suas castigationes filiali beni. enitate suscipiamus. UME in Psalmo: Hunc
humiliat .& hunc exaltat. quia calix in manu Domini vini meri plenus mixto. Explicatur quainta pars, quod animae justorum sint in manu Dei conservaruris. Id quod homo continuo in manu tenet, hoc bene obses t. Christus autem in manibus suis nos servat. Solet etiam homo dicere, quando nomen alterius habet seriptum in suo libro, habeo illum in libro ineo: Christus autem nos in manibus suis scripsit, ita ut non possit nostrum oblivisci. Isaiae. s. Nunquid potest mulier oblivisci in Antem faunt. ut non misereatur filio uteri stat Et si illa oblita fuerit, ego tamen non obliviscar tui: ecce in m nibus meis deseraps te. Nora hic quod Deus in manu sua aliter habeat animas sustolum,& aliter animas peccat rum. Quando aliquis est dominus alicuius monasterii, de dimi tit illud in aliena custodia, ita ut alii ad certum tempus percipiant stusus illius monasterii, tunc sb emus dicere, quod licet ii .lud monasterium sit talis domini, non tamen est in minu sua, eo quod nihil indὰ percipiat: quandis veth dominus ille inhabitat tale monasterium, de fructus inta peteipit, illiusque usum habet, tune et inlaesonine fiesse in manu sua. Sic etiam D- . est iidem Dominus peccato. tum, sed non inhabito eos per gratiam, nec re cipit seuchus ab eis. At ideδ solum animae iusto. rum, quos per gratiam inhabitat , & a quibus fluctum laud:a percipir, sunt in marin Dei , nociautem animae peccatorum , nisi solum ad hoc, ut Deus finaliter tales peccatores puniat.
Etsi coram homimbus tormenta passi sum,
stesigorion immortalitate plena es ; In paucis vexati, in multis bene disponentur:
illos dignosse. EXPLICATIO TEXTUS.
N praesenti ostendit Spiritus anctus. quod ea 1 quae iusti in praesenti, seu temporali vita sustinent, non sint aequalia illis , quae pro praemiis accipient in saeculo iaturo; de ita Sancti in prinsenti tribui Mur, vexantur. & tentantur. Tribulantur in poenis, vexantur in verbis , tentantur in divinio promissionibus e sed contra trib lationes poenarum habent spem immortalitatis, contra vexationem verbalem contumeliariam habent spem aeterme tranquillitatis . dc contra divinam tentationem habent spem praecipitie dignitatis.
Dicit ergo: Essicora- Maiambus qui soldni exteriora videre possunt remota passi μι in suis eorporibus, illa sustinendo, stes μα- ι rum immortalitare pisua est, id est , speranta Deo pro historium in via altam immitia