R.P. Roberti Holkot, Ord. Praed. Commentarius in librum Sapientiae, ad novam & clariorem formam redactus

발행: 1689년

분량: 493페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

41쪽

niae rationalis est quum ex nihilo . quia lit pererrationem ; sed productio eorporis humani est ex aliquo, nempὰ ex semine viri & mulieris . anima vero utpote spiritualis corrumpi non potest, sed corpus solum corrumpitur. . Sequitur in textu: id est an rna,quod impii putam este aerem; exua us nostru, id est,abscessit ex corpore nostro;

ibi enim nares tanquam pars accipiuntur ero tinto corpore.

D id est linsus, sermo enim non potest seri sine imaginatione , nee imaginatio est ii ne sensibus, qui cellitit post mortem. Scintilia, id est caloris naturalis, qui post mortem petit. Adra meis cm cor nostruo, id est, motus cordis moventis reinua membra , non est amplius post morietinsequitur : uuia extis cinciniseremn ' ; Per quae verba volunt impii dieete, quod sicut quando ignis extinguitur, nihil manet, nisi solus cinis extinctus ; ita etiam quando homo moticiar, nihil maneat quim cinis extinctiis, corpus corruptum. Addunt impii ;ύλι ritui , id est, adima: H ad tur, id est,facile resolvetur; quam mes aer, id est, tanquam aut tenuis vel humidus. Itaque per illa verba volunt impii dice .re,quod sicut quando vas repletum aere, evacu tur ab acte, nimi remanet, nisi tantum vas repletum aliquo alio : Sic etiam quando hωmo motitur, ais, id est, anima a corpore expellitur, ita v nulla vita nuneat, sive inco pore, sive in anima.

Sed revera impii plurimum errant sic dicendo, constat enim ex lectiona praecedenti, quod anima rationalis sit immortalis, adeoque manet post mortem vitae in anima , quae proindὰ in altero mundo recipiet praemium vel poenam, prout sei sit in eorpore sive bonum,sive malum. Ex dictis conlutati manent, quatuor quorumdam antiquorum Philosophorum false opiniones, quas etiam reprobat Aristoteur i. d anima. Prima filii Z Miti, qui posuit an inaxmel leva porem, quem impii vocant sumum vel flatum Secunda fuit Diu τις, qui posuit anima esse acrem, quem impii vocant sermonem ; quia sermo est vox significativa articulata, de vox est aut percus sus secundum Prisc--. Tertia opinio fuit quorundam antiquorum,asserenti uin, quod antima sit igni quem impii vocandi cintillam. Quarta denique opinio fuit Mississi Irati dicentis,

quod anima si solum quoddam motivum cor potas, & hare: opinio tangitur, dum inpii dicunt ad commoveadum cor. Sed relictis his opinionibus,quamn Usitas ex antecedentibus constar, ad alia progrediamur. Itaque occasione illo tum ver borum positoriam in textu rerit corpus nostra M. Sit

ARTICULUS PRIMUS.

utrum de lege communi omne corpus humanum sit in cineres redigendum Dico i. Loquendo strictὰ de propriὰ de im

cineratione,quatenus hac resultat ex com

bustione ignis clementatis , se non omnia cor pora humana resolvenda sunt in cineres ; quod claia eonstat δε cis plurimi homines moriantur,

1 honestissimὰ sepeliuntur , imo ex privilegio

divino sunt multa eorpora Sanctorum adhuc incomapta, Ergo. Dico a. secundum legem communem omius

humana corpora incine bantur, prolu incinera.

tio idem est ac tesolutio in elementa , vel prout idem est ac cor iuptio. Patet quoque ista resolutio. Quia sententia lata a Domino Deo pro peccato originali in pidnam corporis, tenebit de lege communi utque ad resurrectionem , sed illa sententia non solum luit de morte , sed etiam do resolutione in elementa, iuxta illud Gen. 3. Pulvis es. &in pulverem reverteris, Ergo illa sententia de resolutione in elementa & cineres, tenebit, sicut illa de morte; sed haec sententia mortis transit in omnes, in quos transit Peccatum originale, Ergo etiam sententia incinerationis. Undὰ ad Imbr. 9. dicitur: Statutum est hominibus semes mori; Et ι. Gr. In Adam Omne moriuntur. Dico Sancti Patres resolutionem corporis humani in elementa, & in ea ex quibus componitur, vocarunt incinerationem, ex quadam similitudine antiquae consuetudinis,qua apud veteres humana corpora niaxime Nobilium comburebantur, α postea cinercs pro memoria conserva. bantur in utius ι α ideo mos inolevit dicere iquod illa , in qua resolvitur corpus humanum,

da cantur cineres.

Alia ratio huius denominationis desumitur ex

causa resolutionis corporis humani. Nam causaresblutionis corporis humani est igniς concupi, scentiae carnalis, quae vocatur sontes , ct haec concupiscentia de lege communi corpus humanum continue accendit ; &ideo propter stum tomitem corpus huiuanum in clementa res tritur, ad

hoe ut purgetur a tali iniectione. Illud autem

quod per accensionem ignis resolvitur . si comis bustum suerit,dicitur in cineres resolvi Dices i. contra secundam resolutionem. Aliqui homines morientur immediate ante Judicium, de ante resurrectionem , sed corpus hominis non potest incinerari neque corrumpi,uisi per magnu tempus post mortem , Ergo saltem talium corpora non incinctabunt seu corrumpentiar. Mari mὰ quia de aliquibus dicitur, quod simul rapae tur in nubibus obviam Caristo in aera , t. ad Respondeo quod tales resolventur per ignem, qui mundum ante iudicium coneremabit; &sctet bivemur,& cito iterum repatabuntur. Dices 2. Si omnia corpora rediger mi in cineres, sequitur quod in resurrectione tesurgeret idem Petro,& non idem Petrus; seil consequens est salsum; Ergo &antecedens. Se uela probatur. Nam resurgeret idem Petrus, ut supponitur, dede no resurgeret idem Petrus, quia cum omnium corporum resolutorum cinetes sint ejusdem speciei, non videtur esse ulla ratio cur Petrus potius hos quam illos cineres, in realiumptione sui cor

potis recipiat; Ergo, Respondeo quod nulla si naturalis inclinatiocinerum Petri ad animam Petti reassumendac , tanquam ex viribus naturae a cineribus Petri pos.set fieri reas sumptio animae Petri; nihilominus ordo divinae providentiae hoc faciet, quod illi cin res magis uniantur animae Petri, qui suetunt relicti ex corpore Petri resoluto, qu3m quod alii cineres animae Petri reuniantur. Et hoc est valda rationabile, quia anima Petri habet majus jus ad illos cineres, qui fuerunt ex resoluto suo corpore relicti, quale ius non habet ad cineres relictos ex

tesolutione aliorum corporum.

42쪽

cap. II. Lea. XVI. a.

Ex dictis, & mari ex ratione secunda idducta pro tertia coli lusione patet , quou corpus beati illima. Virginis MAR. lae , non fuerit re ibi-Vendum, quin in ipsa sonaes concupi centiae fuit extinctus. Similiter dicendum est de alia, si qui

alii sint hii uimodi, quod ipsis hoc iii concellum ex privilegio speciali. idem diceridum est de teli

qui is Sancto tum, quod de lege communiatnter is' surrectionem communem liacinerat,mitur, vel si non incinerabuntur , hoc iis concessium tui: ex

speciali privilegio.

ARTICVLVS SECUNDI s

An meditatio incinerationis serviat contra superbientes ratione honoris, contra delicate corpus suum numentes,& contra pigros' Dico, quod iic ; dc quidem quod serviat contra superbientes c, honorem patet ex usuariti quo Graecorum, qui die coronationis Regis, miserunt ad eum aedificatores, ut interrogarent eum de quali lapide velit habere sua monumen ta .seii sepulchra; de hoc iecerunt ideo, ne per vanam gloriam ita perbirent eiusmodi Reges. S mi liter iit in consecratione Papae , in cuius cor spe, ctu accendi tui stupa,eique dicitur: sic transit gloria ninudi ad quam vanam gloriam rhii mendam tecto canit Pocta .

llii ld recto admirative dicitur Eccl. io. Quid si perbis terra de cinis ' Patet etiam secunda parsi quod meditatio incinerationis deserviat contra delicate. ει sumptuosὰ nutrientes. devest bus moli istini: s vestientes corpus lutim , sutanto, quod ignem seu calorem vitae naturalis perpetuare velint. Sed certe hi valde decipiuntur, quia Iob. I . dicitur: Omnis caro deficiet, c homo in cinerem revertetui. Patet quoque t .rtia pars de pigris di otiosis : qui corpus suum per Poenrtcntiam nolunt alnisere , cum tameii iris rum cc se

pus patito pos iit futurum pulvis & cinis; in cuius lignum dicit ut cuicunque in die cinerum , Memento hinno quia cinis es, &in cinerem reverteris s ita ut tam pulchritudo hon nis , quae coiillit in quadam proportionali claritate, quam sortitudo hominis. qiuae consistit in quadam pintestate ficilis operationis sint per: ut a.

ARTICULUS TERTIVS.

An intensa recogitatio incinerationis sitattentationem , servet devotionem, Ornet orationem rico quod ite. Explicat ut prima pars, quod recogitatioinesne lationis hominis i gementationem. Dicit

enim B. rara libra μο d. V ubtabimbui ; Qusd ii corvus nidificaverit in arbore. de ova potuerit, possit tamen faciliter impediti. ne de ovis valeat pullos procreare : nam accipiatur cinis vitri , & ponatur subtiliter inter ligmini decortices arboris portantis nidium . &quam siticinis durabit, corrus nunquam pullificabit. Applicatio moralis est haec : Coivus diaboluinii inificat, unia Tiso rura it : Corvum perfidiae

damnant animalia qiraeque : Homo vero moraliter loquendo est arbor. Sicut dicit Christus Do minus Matth. . Arbor bona, si ii ius bonos facit. Porto in ista arbore ni itiit diabolus perientationem nidificare. ova ponere, de postea pullos producere. Et quando nidos iacit de ra. musculta diversarum cogitationum , Ova possit Per inunuscula diversarum delectationum , pullos producit per consensum. Si ergo istum

corvum impedire velimus , etiamsi nsdificaverit per adventitias cogitationes imo e: ra:Psi ova pOsuerit . per surreptilias delectationes a ne tamen pullos producat per assensivam electionem, cet-piamus Oneres vitri . vitrum quod est fragile, est anima nostra, quaesiangitur omni ictu ; Cinis autem huius vitii est metu oria status, quem caro nostra habebit post mortem, quae ei it lux a litteram textus allegati pauscia, ris. UndEJob. is. dicitur : Memoria nostra comparabitur cineri. Ponamus ergo istum cmerem sub cortice . id est. sub nostra cxter ora conversatione per privatas& occubas meditationes mortis , & infallibiliter nun liram contenti einus suggestionibus diabolier cogitationes, de delectitiones conceptas. Et oeest quod dieitur Eecl. 7. Memorare novassitam tua,& in aeternum non peccabis. Explicatur secunda pars, quod recogitatio imcinerationis cotiservet devotionem. Refert S lyndarius lib. p. Eth moto arx p. r. Q iod ignis per integrum annum possit conserva ub citi ribus Junipeti. ita etiam homo ignem divini amoris, de exactae devotionis per totum tempus vitae conservabit, ii istum ignem divini amoris, ac

devotionis in v. luctat cineribus carnis nostrae,as

siduὸ medita ido. quod in cinerem revertemur. Taliter Iob. cap. i3. se iec inb testatur d:cens: Meipsum repraehendin. 5c ago i enitentiam squae sine igne divini amoris non est m savilla de cinere. Explicatur tertia pars,qxu il ine latatio incinerationis ornet orationean. Narra quatilli magis pauper se humiliat, de suas necessi intes declarat. tanto facibus impetrat, quod petit.Sic etiam nos. quanto mag x fragilitatem nostram coram Deo fatemur . tam o iacilius exaudimur. Exemplum

habemus de Abraham. qui volens Domino Deo supplicare ait Gen. ι8 Loquar ad Dominum meum, cum sim pulsi; de cinis. Et in hujus rei figuram lud. xi Deum rogare volentes asper erum capita sua cineribus, ut patet ex diversis Scripturae loci, UndE s nos similiter fecerimus dabitur nobis corona pro cinere , uti dicitur Italae Q. hie

LECTIO XVII. T E X T V S.

Et transiet vita nostra, iamluam vel um

43쪽

conrment.super Lib. Sapient. Sasemon.

ExρLIcATIO TEXTUS. Postquam Salomon in praecedentibiis posuit

rationes impiorum,quibiis probate nitebantiu , quod homines per mortem peribunt sicuti bruta ; ita ut moriantur cum corpore & anima simul : nune adducit impiorum similitiidines. oebus hunc totalem hominis interitum mon-

rate voluerint.

Dicunt ergo impii : Et vira tanta emnebuia Hismera. r. Per quae verba impii comparant vitam nωluam vestigio nubis , quod se uduni nebula . atque hoc modo V, Et, positum in textu, accipitur expositivὶ, pro dis. vel volgimis bis accipiritu per contrarium vel ironicὰ, quasi diceret: Sicut nullum est vestigium nubis sed totum disparet, ostquam nubes resoluta fuit in pluvias, vel grandines , aut nives, sic etiam nulla erit post mortem nostra memoria, sed omni tib peribimus

in corpore & anima. Sequitur: si fugata sta ait olu, id est derellata est a calore radiorum

solis , vicujus caloris ascendere potuit usque ad mediam regionem aeris, ubi tamen propter stigiis ibidem circumstans, ille calor nubi a sole implestiis perit , &sic nubes in pluvias resolvitur. Sequimr: Et a crime istim aura ta,id est cal re lotas deficiente, aggravata est nubes, dum reddita est ad naturalemium gravitatem, quam habet aqua & terra , ex qualum vaporibus nubes fuit conflata. Nora, quod generatio nubis sit de vapore elevato de aquis & terra , usque ad mediam regi nem aecis, ubi est locus frigidus. Elevatur enim talis materia virtute solis de eo lorum cintestiu, immisso vapori quodam calore accidentali, Per quem ascendit. Cibra autem pervenerit ad ni

diam regionem aεtis,ubi est locus valde figidus, eum propter distimim reserione radiorum

solarium ii terra , quae reserio caleficit acrem, quem nos inhabitamus, tum propter consimilem distantiam talis nubis a corporibus coelestibus &sphoeta ignis; postquam inquam sic perveni dul-que ad med am regionem acris,tum Sor incompactus nubi perquam ascetidebat, deficit & eo rumpitur per circumstantem frigiditatem , &perit nubes,3c resolvitur in pluviam,vel in nivem aut grandinem,luxta majorem vel minoiem vim seu fortitudinem frigoris comprimentis sic igitur generatur nubes de vapore, dccorrumpitur per res blutionem. Nebulae autem secundum a. Metheor. sunt reliquiae nubis, vel nubium resolutarum, aqua adhuc modica pluente, 3e ita nebula significat serenitatem mox secuturam. Porrδ , quia iacra Scriptura eodem modo loquendi impiorum videtur uti , tanquam vita corporis humani non sit reparanda, ideo pro hujus majori explicatione,st

ARTICVLVS PRIMUS.

An vita hominis sit denud reparanda t

Dleu, quod omninis credendum & flerenis

dum ut, vitam humanam denub esse reparandam.

Colligitur boe manifestὸ ex illo Iob. i'. scio,

3 od Redemptor meus vivit,& in novissimo die de terra resurrecturus sum, dc rursum circumdabor Irelle mea . de in carne mea videbo Deum

Salvatorum meu n. O Ea ecb. 3'. dicitui. Ego apeliam tumulo, vestros, de adducam vos de te- pulchiis velitis, ct ibi dicit Domin us ostibus arictas ι Habo vobis leti itum,& vivetis. Iveni ha

tur Ia. de Mais. ω in pluribus aliis locis Scripturae. Idem quoque clare habetur Μmbolo Apostolico , Nicaeno&S. Athanasiul raeterea anima humana utpotὰ immortalis , de tanquam compais corporis, habet ex Pan et r--ns. naturalem inclinationem ad corpus situm aeteriraliter administrandum ; naturalis autem inclinatio non eit stuli a ; Ergo cum constet omnes mori, opollet asturcie coipora eorum quan doque ad vitam clie redi iura. Vices i. dicitur: Remitte mihi, ut resti scier,priusquam abeam,de amplius non ero.

Secundo Iob. 7. dicitur e Sicut consumitur nubes de pertransit , sic qui descendit ad infestium

non ascendit, ut revellatur ultra in domum suam. Tertio Job. ι . dicitiac t vadam, S non rever tu ad Ariam tenebios ain, di Operiain mortis caligine. Ergo cis pora humana non resuscitabuni ut ad vitam.

Respondeo ad primum. Quod illum locum Scripturae exponat GloIIa hoc modo : Remitte

mihi peccata mea , ut ref igeier permisericordiam ab aei tu vitiorum; prius quain abeam & --plius non ero, id est, pilusquam moriar sineremissio ite Peccatos iam a te mihi iacta; δc amplius non ero, id est, si non impetravero a te i iis

nem Peccatorum meorum ante meam mortem,nιν a uin ero . id est, non ero amplius Det vero

esse , quod est tale cum Deo per gratiam de to

riam consummatam.

Respondeo ad Iecumlum es teratum , quod

Iob ibi loquatur de reversione ad vitam 1

mortalem , dum enim corpora humana reviviscunt,vivent vita immo i tali.

Dices secundb. Unus est interitus hominis 3ejumentorum , & aequalis uitiusque est conditio, sicut moritur hoinouic qua molitur. Ita legitur Secundδ. In Ps udicitur Sepulcbrae tum, domus ipsorum n Aternuin. Tettio. Wib. dicitur : Homo quidem per malitiam Occidit antina: u tuam , de cdm exierit spiritus, non revertetur, nec revocabit animam, quae recepta est. Quarto. omnes morimur de qiuasi aqua delabimui in terram , quae ultra non reVertetur,

Quinto. i. Corinth.i s. dieitur: Caro de sanguis regnum Dei non possidebunt. Ergo ex Scriptura habetur,quod vita hominis noli sit reparanda. Respondeo ad primum : quod Ecclesiasticus subinde loq'tur more concionatoris, in perso ita hominos fatui, videlicet in persiana impiorum, qui ut dictum est . putant homines morituros tam quoad corpus, quam quoad animam, sicut moriuntur bestia . Subinde vero loquitur in persona Propria, sive in persona alicuius ientis,ut quando docet quod resilirecturii, si in novissinio die de terra , ut patet ex loco citato Iob. ιγ. Itaque paritas illa de equa S: honiane, uon est yaritas adaequata .sed solum madaequata ; ita ut sentias sit; quod mors equa et alterius bruti. qua lis sit morti hominis solum quoad apparentiam

extrinsecam.

44쪽

Respondeo ad secundum cum Glossa, quod

sepulchra eorum sint domus eorum in aeternum huius saeculi, vel in auemum secundulii sit famina piorum opinionem. Respondeo ad tertium, quod scriptura ibit quatur de levetiione ad vitam praesentem ci

Respondeo ad quartum. quod ibi iit ii militudo in hoc quod sicut aquos iunt in terram , de

revertuntur ad ruare, ut iterum fluant, licui dicitur Eces . . Ita etiam corpora redeant in terram ut iterum vir tiate divini resurgant. Dixi mrau: ν ά - , quia naturaliter,uel virtute propria,corpota humana non revertentur ad vita iii.

Respondeo ad quintum cum Glolla , quod eato & sanguis. id est homines dediti vitiis , quae

ex carne & sanguitie Oriuntur, regnum Dei non

postidebunt Nihil enim immundum vel otiosi iniintrabit in regnum Coelomi

ARTICVLVS SECUNDI S. An vita praesens convenienter in Scriptura

sacra comparetur bus ducis, occito transeuntibus, ut v. g. herbae, fori, nu-

bi, rori, hospiti, cutibi '

Di 0, qui illic.

Explici tui se vaea rata humana recte comparetur reflori. Nam ita dicitiit in Psalmri: Manil sicut herba transeat, maine doreat & transeat,vesper Edecidat induret& ,rescat. Ubi Glosia sis dicit: vitam humanam in tria tempora dividi, scilicet pueritiam, adolescentiam.& senectute Tempore pueritiae comparatur homo herbae nondum florenti, in adolescentia comparatur herbae florenti; undὸ si evulgariter d citur adolescenti: Quod sit in stolibus suis propter duas primas aetates , & ideo signant et Pialnusta tepetit bis mine. Tertium verδ tempus est sene bis, quod vocatur vespere. Dicit erg6. --e idest in pueritia scut herna transeat ane. idest . in adol cicentia sua, floreat 5e transt. Sed in senectute decidat infirmitate, induret per mortem,& aristat per resolutionem in pulverem. Explicatur υrtia pari. quod vita humana rectὸ compare iurA-. Ita enim habetur Job. . sicut nubes pertransit & consumitur: si , qui descendet ad insemiani lion ascendet. Siclitenim nubes de inferioribus elevatur coelesti calo te, de ascendit volatque in altum ad tempus, ct quandoque

in sua altitudine elicumier ut, Δ s: ratur continuo sine aui te. M tandem iterum ii, terram discsoluta defeetulit. ita h milites in vita praeliuiti ori untur. de teita elevantur ad dignitates & honores ubi circi imas tantiit, larigantur,&inquietantur, de tandem 1: d.gnitatibus decidunt, &convelluntur in terrain: undὰ Iob. s. dicitur: Abstulit quasi ventus deside: tum meum,& velut nubes pertransiit salus mea. Explacatur quarta pars, quod vita praesens rectὸ comparetur Ron. lia enim dieitur Os o. de vita nostra : nubes matutina , & quasi ros nune peruansiens. Et Aristotelesdicit: Quod termanentia toris non est nisi unius diei. Sic etiam vita nostra est tanquam dies hesterna, quae praeteriit. Explieatu e quod vita humana revictὸ comparetur undd dicitur Em. am Transi h rpes, de Oma mensim, di quae m manu

liabes, c.ba teros et quilibet enim nostrum stat in Vita ista sicut in hospitio, non licut in domo RGE ad ista risenectute Met Sapiens de hac vita discedit , tanquam ex hospitio, non exdoino; con morandi enim diversorium nobis natura dedisinon habitandi locum. Reeeptus etiam hospitio illum habet domus, lecti, vasorum, de huiusmodi,sed iion dominium.Undὰ nihil secum auferet, sed emit liberia, ct expendit,& tandem in fine pio omnibus tenetur computare. Sic est de nobis, in vita ista sumus in hospitio mundi, usum mundanorum habere possumus, ced nihil asportare nob sciam in morte. Undὰ Iob 17. dicituri Dives clim dormierit,mhii secum aufei M. ExplicaturItalapari. quod vita praesens rem comparetur Ocrsori. Nam Job. s. dicitur: Dies mei velociores faeiunt cursore , transierunt, Mnon viderunt bonum. Dicitur de vulpecula tuansitura glacie: ii quod nullo modo conlidat in illa glacie, quando audit aquam current ira, & sortiter fluentem lub glacie , timet enim vulpeculo, quod glacies tuu it nimis tenuis ad se portandum. Applicatio. Ista eautela etiam debemus nos uti, nam gloria mundi est iii an a in ira pulchra &solendetis facies; qtita delectabile est honorari ab honumbiis; pasei, potati, & vestiri delisat &habere magiiam iamiliam , cui possit imperate, sed cavendum est . quod glacie ista sit valde fragilis proinde ausculta di igenter, de audies murinna ira suarum tianseuntium sub ista glaeie Ap cxlypii, i . Aquae miliae. populi multi: adverte inquam & audi , quod modδ transiverit unus Rex in mortem. modo unus Comes modo Epissicopus, modo Miles,& lic de aliis r&ideo de ista glacie non est confidendum .mba rus in Legenda de omnibus Sanctis ait r Transeant cuncta, quae temporaliter sestive celebramur : quia mundus transit & concupiscentia ejus. Quod exponens S. Augustinus ii ediscurrit : Ecce inquit mundus transit,&ebncupiscentia eius, quid vis ergo,utra amare temporalia & transire cum tempore, vel potius amare Christum, ut cum eo in aevum positis viveteὶ rerum temporalium fluvius transit, quando tanquani iuxta fluvium arbor nata est

Dominus J E S u s Christux. Rapetis in prae

ceps' tene lignum. volvit te amot mundi tene Ckristum Quod si amatis istam vitam miseram &suidam . ubi cum labore vivitis, quanto magis a mare debetis vitam aerei nam , ubi nulliam tabo rem sustinebitis. II S. Augustinus.

L E C T. I O XVIII.

TEXTUS.

Et nomen nostrum ollisionem arcipis vrrempus, ct nemo habebit memoriam op

ram nostrorum.

1 tam quoad corpus, quam quoad animam; nunc volunt dicere , quod etiam totum genus humanum peribit secundum sui recoidatione

45쪽

ita ut omnis homo periturus sit, non tantum quoad suam perso mata etiam quoad suam famam. Unde licet impii summὰ desideraverint aeternita.

rem sui nominis. de memoriam suorum operum. nillilominus desperantes de perpetuitate tum sui Corporis,tum anima ac fana Mixerunt: Et nomen n. rum, non obstante dignitate,quam habuimus, livionem accipiet pretempus , idest,perlapium temporis: omnia enim tabescunt & corrumpuntur in tempore. Et nemo Libebit memorι- ρον--- nostror modest,oblivio operum nostrorum erit, sive rerum 4 nobis gloriosὰ gestaruin, vel a nobis ingeniose inventarum , seu eleganti stylo scriptatum, sive etiam operum nostrociam, idest, aedificiorum magnificentissimoriani a nobis ex-machorum.Circa verba textus sit

ARTICULUS PRIMUS.

Quot modis in praesenti vita homines se disponant ad suum nomen apud alios divulgandumst

Dico, quod hoc fiat tribus modis.Nam primo

aliqui nomen suum ambitios E magnini antia ostentationem. Secundδ aliqui nomen suum scandalosὰ vitificant in detellationem. Et tertio ruidam nomen suum virtuose digniscant ad aedicationem. Primi nomen suum & timam excellenter attollunt ac aestimant. Secundi nomen tuum negligenter aspernantiit. Et tertii nomen suum

convenienter venerantur.

E plicatur prima para, de homi tubus ambitio- magnificantibus tomen suum.Tales enim sunt homines vani Be mundani, qui nihil aliud in suis operationibus appetunt,nec intendunt,nisi quod sint magni nominis, de furiosae opinionis apud homines;& isti scribunt nomina sis in cineribus,lioc est . in vanis memoriis hominum , qui solum sint cinis de terra. De his loquitur S. Gregorius 2 Moral c. 18.dicens: Omnes, qui huic saeculo cogitatione terrena conformantiar, per Di' ne quod agunt, conamur huic mundo relinquere sin nominis memoriam. Alii bellorum ritulis, ut Hercules, Hannibal, Hector, Pompeius de Alexander. Alii aedificiorum moenibus altis, ut mulii Reges de Principes ; alii disertis saecularibus libris conseribendis instanter laborant. sibique perpetuitatem ac memoriam siti nominis acquirere conantur.Inter quos cum primis numerandus est OH- .sus,qui in fine Metamorpinosita metricὰ canit: Iamque opus exes,quodnee si is ira, nee quis, Nec muria ferrum, aere edax asolere istustas, C vina ista dies, qua nithabes corporis hujusus habet lac rirsarium mihisiaiat avi Parte tamen intioine inrisuper alta perexnis Astra serar, nom/nsue indelebiti nigrum, uuaque patet δε-itii Romana pote 4ria treris Ora legar popuώ perque amni acu ama, Si frui. baLM vera vasum prasuta, viVat.

Sed quid de hominibus istis vanis,qui sive per bellum, sive per aedifieia, sive per scriptionem librorum soldm pro sita ostentatione ambitiose quaerunt memoriam siti nominis ; quid sentiat praefatus s. Greeotius, audiamus. Ait enim loco

citato si Quanrumlibet indὰ quisque pio iaciem

comment. super Lib. Sapient. Salomon.

da gloria sit nominis laboravit memoriam si1nt

quas cinerem posuit, quia hanc citriis veritus mortalitatis rapit e econtra vero de iustis dicitur in Pialmis:In memoria aeterna erit justus. Porro contra tales, qui nimium attollunt de requirunt nominis sui . ac famae gloi iam decet bruatem, recte sint ut de eleg nter arguitlib.a a Gnselasione Prosea 7. declarans famae vanitatem per quinque rationes. Prinia desumitur ex terreni spatii parvitate. Quia tota terra non habet nisi rationem unius puncti respectu coeli . in probat A borabius is disserentur astrorum. f. rem. a sertia.Insa per des rei ficie terrae tantum quarta pars est habitabilis , de tamen nec illa tota, tum propter partes propinquas aequinoctiali ex una parte, ubi est ni natus calor ; tum propter palles propinquas pol Aretico , o parte Boreali , ubi est algor de stigus. Quid ergδ magnum est dato etiam, quod homo . Per tot u n mundum habriabilem, qui solum est pars puncti, possit nomen tuum divu 'gare huc

facit illud Job io. Gaudium Hypociitae ad instinpuncti. secunda ratio est. Impossibile est moraliter I quend i quod divulgetiar nomen hominis ubique pe. mim luna; d hoc propiei dissicultates

itineris c b desectu comunicationis de victus, quia non omnes homines sibi in urcem communicant. Tettia ratio est quia dato . quod nomen E minis p ssct innotescere toti orbi,res tamen gestae ab illo homine non essent ei ubi que ad gloriam: quia illud quod vestra gens approbat de commendat. alia deridet de damnat. Quarta ratio est, quia homines moriuntur, de

memoria hominis sermὰ totaliter peribit. Undὰ dicitur: quis modo habet memoriam fidelis Fabricii vel Gitonis vel Bruti iacent ubique nomina eorum in paucis litteris,nec tamen quando legimus litteras, per easdem literas habemus pers

narum notitiam.

Qia lita ratio est. Is qui intendit vivere in nomine tuo, in memoriis hominum, Lcit sibi duas mortes, unam corporis, de aliam postea sui nominis r quia nece statio ex emoti s hom num cadet, Ita Boetius. Talam vanam i Oin nis siti celebritatem etiam olim quaesierum post diluvium filii

Noe, quando volebati taedilicare turrim . cujus sinamitas coelum tangeret, dixerunt enim Gen. it. Celebremus nomen nostrii in antequam divid mur in universis terras . dcc xperunt aedificare

turrim,cujus culmen attingeret coelum.Sed quid accidit eis dum voluerunt sibi sacere nomen honoris, secerunt sibi nomen confusionis: dc idcircδvocatum est nomen illius turris Sabis, idest eo sisto.

E plicaitur secundatari, quod sint aliqui qui

nomen sium negligenter aspernantur , dc tales sint notolii peccatores, qui perdita verecundia i ingerunt aliis exemplum malὰ vivendi,& peccant sine staenor de isti proprie loquendo scandaliram Ecclesiam Dei, plabentes infirmis occasionem peccandi de ruinae perverso exemplo. Naturale . enim est homini tanquam animali politico, quod sequatiar mores eorum, cum quibus vivit. Undὰ de talibus scandalosis coliquetii ut S. Jacobus in Epistola sua Cathos a cap a dicens: Nonnὸ ipsi blasphernant nomen bonum quod invocatum

est uaper vos : bonum enun nomen quod vocatum est sepet vos, est nomen Jesu Christi.

46쪽

cap. II. Lea

rxplicatur tertia pars, quod si taliqui qui no- illud , quod scripsit quidam Cerieus de Abbatia

men suum virtuosi digni ucent ad aedificationem; quae vocatur vallis Dei, ubi cum exiguiter vMdEG sunt tales, qui honeste& landabiliter in ext et hospitatus, summo inane recedem scripsit ricti homine converantur, dantes aliis sanctum hos versus in portar . vivendi exemplum , de quorum quovis dici potest illud Esth. Fama nominia is crescebat quin Vastis Zm Dei,dan υιs-υραω,

Magna differentia est inter ea , quae scribuntur in pavimento, dc ea quae scribuntur in Gatura Explicat ut tertia pars, quod virtuosus debeat domus haec enim ab omnibus legi post int, sem- habere favorem pietatis. Nam s sima hominii se perque manent legibilia: illa autem conculcantur conspersa Crudelitatibus, re immiserico di, talis ει facit E ptietereuntur. Applicatio. Moitimes mun- inquam neces lario erit odiosus: Δ: e contrario sidani scribunt nomina sua interris in pavimen- sama pictam de aliquo divulgetur , fiet omnibusto juxta illi id Piu. Vocaverunt nomina sua in diligibilis; undὸ Cant. i. Oleum et usum nomenterii, suis. Sed nomen istorum facile praeteritur, tuum, ideo adolescentulae, idest, proficientes, de nee memoriae tradetur a posteris, iuxta illud Psal. honestae, dilexerunt te nimis. Nomen eorum delesti in aeternum de in seculum saeculi. At vero Viri iani ii scribunt nomina sua in celatura hoc est in cinio, ubi est Liber vitae. Et si tit coelum est incorruptibileata nomen Iustorum est indelebile , iuxta illud Apoe. Non delebo nomen ejus de libro vitae. Unde etiam nomen justorum videbitur ab omnibus in die iudicii ; Mideo signant et dicitur Luc, io audete de exulta.

te,quoniam nomina vestra scripta sunt in coelis.

Figura ad poesens Propositum, est licie quia

Cluilius Dominus milit, narrans Historiam deI 'raro & divite Epulone Lite. is. Ubi nomen divitis noluit memorare , in signum quod nomen istius divitis sient deletum , conformiter ad illud

Psalmu Nec memor ero nominum eorum per i bia mea. At vero ii omen pauperis studio expressit, ut lignificaret. Quod nomine aeterno haereditabit illum, Eccl. 11.

Vtrum nomen cujuslibet virtuosi debeat habere honorem honestatis,tenorem vetitatis , 5 favorem sic

lco, quod se. Explicatur prima par ,quod nomen vimi si debeat habere honorem honestatis , idest, vita illius debet esse honesta & munda ; honesta qu

ad compolitionem morum,di secundum regulas congruentiae ; N imanda a vanitate & iniquitate: sicut enim non est specios a laus tu ore peccatoris, ita neque vela laus seu bonum nomen est de

peccatore.

Exploratur secunda pars , quod nomen sonum cujuslibet viriuoli debeat habete tenorem veritam, ideli, quod nomen debeat concordare cum re iuxta illud Psalmi: Secundum nomen tuum, sic&laus tua. Moderno tamen tempore aes Efit quod multi niagnum nomen habeant, sed nihil de re, imo habent nomina per antiphrasin, sicut corvus niger vocatur cygnus; 5 sicut quidam appellantur Pastores & sunt lupsvocantur dis ei satores,& sunt dissipatores; appellantur rectores,& sunt destrui iotes, de quorum quovis dicitur Apoc. Nomen habes quod vivis, & mo

tuus es.

Tales ergo sint similes pomis , quae nascunt ut circa mare mortuum, quae sunt extrinsecus pulchra δ: tubicunda , si vero aperiantur intus re-Pleta sunt cinere. Item de tali homine velificatur Et dictis collis tur quod omnis homo virtuosus tripleti testimonium debeat habere. NempEa Superiore,ab Interiore & Exteriore.A Superiorescit. Deo ad Rom. 3. ipse seiri uix testinionium

reddit spiritui nostro quod timus filii Dei. Ab l

teriore nempe a cohibentia nostra . nam ut dicitur 2 Corinth. i.Gloria nostra haec est, testinionium conscientiae bonae. Et tertio ab Exteriore nempe proximo;unde ad Timoth. s. dicitur: O-oit et autem Sanctos testimonium habere ab is qui toris sunt. Et quidem dii optima testimonia sunt necessaria ad salutemiternum autem est utile, licet sine eo salus possit haberi.

ARTICUL VS TER TIVA ultim sit inmotum negligere filiam

Dico, quod homo virtuosus non debeat negligere suam famam. Probat ut primo ex illo EGI 41. Curam habede bono nomine, hoc enim magis permanebit trubi quam mille thei uiri magni,& pretios. Et Pim-veib.22. dicitur: Melius est nomen bonum quam divitiae multie.

Probatur secundδ, & uelieatur ex S. Augusti

s. Augustinus ita discurrit: Duae sunt res, conscientia de sama ; conscientia est nobis necessaria propter nos, sed fama propter proximos. Et ide. contemnere propriam timam peccatum mortale est, ct negligere famam est peccatum. vel mori levet veniale, prout ne j ntia suetit maior vel minor. Cujus ratio est , quia est directe contra Achalitatem cujus est proximum aediscare per boa 'nam conversationem. Dices i.Bona fortunae contemnere est virtu

sum, sicut fecerunt multi Sancti, qui omnia propter Christum reliquerunt, sed fama est de bonis

fortunae ut dicit no Dur a. Consolario ergo virtuosiim est funain contemnere.

Respondeo quod bona sortunae solum sunt

relinquenda, quatenus sunt impedimentum virtutis, de hoc modo divitiae ex tonae, quae distra hunt mentem ab amore Dei,&in pediunt virtutem rectὰ relinquuntur a sanctis bona autem Iama non impedit, sed magis promovet ad virtutem : imo bona fama ' hitur ex virtute hominis. Cum quo tamen stat, quod sibinde possit esse nimia cupiditas bonae fama , per quam intendit ut

47쪽

sa comment.super Lib. Sapient. Salomon.

vana gloria; &haec nirnia clipiditas non est Ludanda: flaut amor cibi potus potest esseni-mnis, licet utrumque tu necessarium ad conse

vationem vitae.

Dices secundo. Illud est contemnendum, Ius contemptus ducit ad periectionem; led contemptus famae, vel nominis boni ducit ad periectio. nem, nam Mat th. s. dicitur: Beati eritis cum vos oderint homines de eiecerint nomen vestrum tanqtiam malum Propter Filium hominis, ergo.

Respondeo,quod benedictio illius beatitudi. nis refertur ad patientiam infamiae injustὰ illatae, non autem ad negligentiam bonae famae..Sicut si Oculi hominis et ueteritur propter Christiam, laudabilis esset haec patientia, & tamen negligentia custodiendi Oculum non ellet laudabilis. I. Ino iste terminus negligentiae expresie importat defectum virtutis , ideoque negligentia in nullaniateria est laudabilis. Dices tertio 2. Co i ithχ.dicitur: In omnibus nosmetipsos exhibeamus licut Dei ministrosta infra: Per infamiam & bonam famam;ubi Glossa inquit: Exhibeamus nos Deo , ut nec bona aestiis matione superbiamus, nec da mala doleamus. Ergo si non debemus dolete de infamia, etiam non debemus curare de illa , sed possumus eam negligere. Respondeo quod Glosia velit dicere, quod de infamia nobis iniustὸ illata, non debeamus dolere, sed patient et suifferre:attamen occasionem non debemus dite ad infamiam nobis suc

citandam.

LECTIO XIX.

TEXTUS.

Imbra transitus est tempus nostrum , se non es retersio nis msri: quoniam consig

nata est, o nemo revertitur.

EXPLICATIO TEXTUS.

Ostqtiam impii dixei lint, quod homo totali ter po ibit, tam quoad corpus & anmiana . quam etiam quoad sim in nomen suiqtie memoriam; nunc lituus rationem assignant dicentes: Vmbra transi us est ιι M κestram, id est . vita nostra est similis umbrae. Unde sicut umbra statim

transit S continuo vatiatur, ita ut ejus memoriam statim perdamus, ita etiam tempus vitae no-urae statim transit adeo,ut etiam meminia nostraetrali faciae vitae statim deperdatur. ει non stro r D. id est, non est reditus hominis a morte, e vae est finis vitae nostrae,ad vitam. Quonnim con- nemo revertitur,lioc est . quia jam est per conditionem naturae firmatum & signatum, quod eadem natura non utatur isto modo reparandi homines,& eos de morte reducendi ad vitam, S ideo nemo revertitur. Circa illa verba:Aὸ-

ARTICVLVS PRIMVS.

Vtium Resiirrectio omnium generaliter sit suturae excepto Chtasto Domino, &beatissima V. M tria; de qua piis credit Ecclesia, quod in ea suerit resurrectio completa:

vaque cum corpore &anima assumpta sit in coelum. Dcco, quod omninis tenendum cr, quod iasurrectio Omnii mi hominum generaliter lutura sit, excepto Christo Domino. &beat istini a Vir gine. Probatur ex illo Ioannis s. Omnes qui ut monumentis sunt,audient vocem Filii Dei, de qui audierint vivent. Et i.Corinth. is .Omnes quidelit resurgemus. Item Apostolus ad Rom. 3. Quia si

peccatum, mors Dertransiit etiam Omnes hor mines per unum , Hvὰ propter culpam Urigina -.lem, eri mulio magis Resurrectio ad vitam da

bitur in Omnes homines a Christo tanquam Re. Paratore generis humanti sitaque tenendum est, quod erit generalis Re. surrectio Omnium hominum, quia hoc sonant expresse verba Scripturae alle aia , & plura atra. Tum etiam quia hoe sanctis Pallibus est revelatum. veritatem quoque hanc confitemur in Symbalo Apostolico, Nie alia, G sancti Athanasi, in quibus omnibus fit expreissa mentio de resuriare bone mortuorum.

Dices primδ, Danielis ii dicitur: Multi de his

qui dormierunt in pulvere terrae , evigilabunt. Multi inquam,ergo non omne .

Item in Psalmo dicitur: Non resurgent impii in iudicio. PraetereaJob l . dicitur: Homo cum dormierit non resurget,donec atteratur cinum; sed coelum nunquam atteretur, ergo etiam homo nunquam resurget.

Respondeo ad primum cum S. Augustino, quod ibi ly multi accipiatur pro ly emnes, uti se-pὰ fit in saera Scriptura. Respondeo ad ita undurn, quod impii non re-

-gent in judicio ad gloriam, sed soli in ad p

nam consequendam. Respondeo ad tertium , quod coelum nimis quam atteretur per sui corruptionem, sed alter tur, idest, cessabit ejus motus, per quem motum nunc coelum causat generationem ει corruptionem iii his inserioribus.

Diees secundo, illi qui Christo resurgente re

surrexerunt, simul etiam cum Christo ascendente ascenderunt in coelum,cum corpore & animarer ὁ saltem hi non resurgent. Antecedens patet per Raba Ain, & habet ut in Gissa communi dicente: Qui resurgente Domino resurrexerunt a mortuis, etiam illo ascendente ad coelum, simul

ascendi ite erode udi sunt: ita Confirmatur primis , si isti qui eum Christo

resurrexerunt iterum suis lent mortui,sequeretur,

quod bis suis lent passi poenam & dolorem mortis cum mors sne dolore non sit, sed consequens est filiani,&contra illud ad Haebr. yStatutum est omnibus hominibus semel mori. EriConfirmatur secundδ hi qui surrexerunt cum Christo resurrexerunt ut elient socii & testes r surrectioni, Christi Sed Christus resurgens ex mortilis, jam non moritur ; ergo nee illi amplius tanqua testes resurrectionis Christi mortui sunt. Respondeo ad primum cum S. Hieronym. in sermone: Cogitis me. Pa MD, ubi dieit sic. Quos cum Domino retur rea isse credimus utrum redi rint in pulverem,certum non habemus eluis est totum Deo committere, quam aliquid temere iussinire. Et liri sententia placet. Eadem est sententia Magistrasententia min hstoriis super Duauebu-. Addit tamen, quod quidam opinantur, quod aliqui de illis qui cum Christo resurrexerunt sepulti sint in Jerusalem. Respon

48쪽

Respondeo sic milli eum Smit Jκα Abro demirabilibus Api vae Scriptura cap q. t cxpresse dii init. quod illi qui resurrexerunt cum Christo. iterum mortui lint Sicut enim in rei istitatis mortuis similitudo tantum, non autem ii Urs continua ueri cernituriita etiam in his similitudo resurressionis, non autem ipsa tes arrectio ostenditur, de continua enim morte nullus ad vitam inde divani, nisi Dominus, iis lite in diem novisi .mum revertitur. Haec S. Augictimis Unde diceridia inciti unditici mentem S. Augustini, quod appareat este probabile in hac par

te quod illi qui cuin Christo surrexerunt, it ei uni mortui sint , quorum corpora iter tim ad monumenta revertebantur. Nam vesti nute es quod

inter eos debuerint iii ille Moyses Je David, Aquidam alii , quorum fidem maximὰ eommendat Apostolus ad Haeb. ii. Et in fine subiungit Hiomnes testimonio fidei probati inventi iiiiit, acceperunt repromissionei Deo pro nobis aliquid melius providente, uesee ιος--mamentur. Et haec ratio movet S. Auzustinum ad sic dicendum.

Ad Rabanum verse dicitur, qutut is non satis

consideraverit Apostolum, Atuών, qui tamen satis ipsum praeces lit. Respondeo ad primam Confirmationem. Q d si isti, qui cum riit Oresurrexerunt, ii rum mortui sint, non tamen sequitur quod mo tui sint cum aliqua poena vel dolore a Sicut nec S. Joannes Evangelista dolorem aliquem in morte lensit: Potens est enim Deus , ut cum statuto communi dispenset, dc eis pro poena gloriam rei compenset.. Respondeo ad secundam Confirmationem. Quod illi resuroexerint pro testimonio resurrectioni Christi absolui Epeih bendo , non autem quan iam ad omnes circumstantias resurrectio- nis. Undὰ non sequitur, quod si C, cistus resut gema mortuis, non sit amplius mortuus, nec illi mortui sint. Secundo. Vlia piae cenet comparatur tImbraetra ia : es hcnim frigidius inumbra quam ex ut in . t acti acti in praesenti vita est torpor 3c caremii cliarit. l . Et si ortum br e sum longior c., bc Ligidioic, velitis vesperum r ita defectus cliaritatis coi d una humanorum verius finem iniurii: ..ugcimui: Quoniam superabi in dabit inuti tua , 5 si et charitas multorum. Matili a* dc I rem. o. Vae vobis, quoniam declinavit ia. s. ix longiores tactae iunt umbrae vestrae. Tertio. Comparatur vita liumana limbrae: in umbra enim est apria eriti. i corporis, re non existentia veri ci ipse iri. Da ctrina in Praesenti vita est apparentia sis id a uix in divitiis, dignitatibus,&honoribus ta ineu in ellex sientia vel potius coni illentia , seu constans exii tantia eorundem. Proiam Pint ei ira i bicctum, Rafferunt egestatem ; Prom: ttunt bearitudine .n,& afferunt sollicitudinem . de id , , memininur nobis hae

de de sole iust hiae. qui est Cluvius. N uti illa' qui

habet O i istum coram oculis cc. iiii siti praescn

tem, illunimantem per fidem, S ii Innti: antemper charitatem, talis inqi iam in. ibi iam er projicit umbram a tergi , t. l. i, im coni cmnit illecebias hujus i ae . ea cecic Ummes riuinis dani, qui Chiilium t a l l . tii. t Oblivi. iii ci a s errojecerunt , ipsi liaben t D ulu .i, in conspectu suo.&quantb Chi illus magis dollui cliingatur ab eis . tantδ eis umbra v.tiui. ita, huta .rnae niagis apparet, cum tamen nihil sit.

ARTICVLVS SECUNDUS.

vita humana convenienter umbrae comparetur t

ta plicatur assertio. Nam in Umbra estandi gentia luminis, assistentia frigoris, de apparentia corporis. Primδ dico, quod in sit indigentia luminis , quia in umbra est lumen diminutum. Applicatio. Illo modo , licet in ista vita sit aliquod lumen cognitionis naturalis , &etiam fidei de Deo ; ista tamen cognitio non est nisi umbrare ebi illius cogititii iii . de scientiae, quam fiamus in patria habituri. Sicut enim lex antiqua umbra fuit fidei, quae nunc est, ad Haeb. io Ita fides moderna non est nisi umbra respectu

notitiae Beatorum. Vio in enim nunc perspecu tum in autem facie ad faciem.ci in quodam de siderio beatituditus. Cant. a. Sub M .

bra istius. id est s dei. est, visionem beatificam sudi. Virtute ovoque fidei Christum spirit iraliter concipimus. sicut beati ilima Virgo Miria concepit ipsum corporaliter, Lucaeio. Spiritus sancti situ perveniet in te , dc

virtus 1ltissimi obumbrabit tibi.

LECTIO XX.

H ite ergo, o fruamcir senis, qμ esunt, se

utamur creatura tan iram tu ju dentute celeriter.

inferunt conclusioncm,α φ . . I l . iam ni

hil de nobis mansuruincit i i in i l .i . Vin te, id est socialiter, Sapalic , i. cfi nrili; D f M-mur bo,is quisunt id est ilias ri ocii, Oialibus, 'lilia alia sperare non l' illii mussi, ill iacviis diu ; de utamur, sicut nobis placet Cr/atura, id est, omni re creata; tauquam tu tut entute. i. st, tempestive, A sine stoeno. avide dc voluptliose;& hoecet rater, id est, stati D, quia re m b eve est. Itaque conclutio impreettim consist . t m licte. Clim poli hinc vitam non priminium pro bi, uis Orcribus, nec pinna pro nialis; cum antii .. st

49쪽

ciis metiri super lib. Sapi . Salomo

mortalis sat illi euouia asserunt 2 Ergo indul- sin est olivsset . quod delectat in hae vita.

discuti ihil valet, cum antecedens sit Giligi una. ut sit pra dictum est,& id ed nee consequentia admittenda est. Mirum tamen non est, quod impii ex illo suo antecedenti salso, inierant hanc consequentiam fallam : cum dato uno a sardo sequantur plura abs da. Porro in alleg

iis verbis in textu, satis patet fatuitas imiuorum, dum seia allieuint ad truendusiWeatura una mensturtio notitit respectu creaturae , dumquere pectu ejusdem creatura dicunt frua,ur Guram rea m e est enim impossibile,quod homo eadem re fruatures utatur, ut dicit uou i sent. dist. r. Nim milito,ut docet S. ιib. I. Actria I ristiana cap. 7. est inhaesio finis vel alicuius rei propter lse ipsum : omnes autem rotemporales non sunt propter scipsas sed propter

pter seipsum operatus est Dominus ; Ergo malὀdicunt impii fruamur creatura. Deinde fruitio est respectu rei.quaeres facit beatos; sed Gracii raeseu temporales res non faciunt homines beatos, ut patet, quia transeruit. Beatitudo autem cum sit status Oiunium bonorum aggregχtione Perfectus,transire non debet. Ergo Praeterea. ut, est respecta mediorum , estque aliquid diligendo reserre in Deum sicut in fiuem; Ergo sicut implicat,quod exdem creatura sit medium,S finis ultimus, in quo homo quies at; ita etiam implicat, quod homo simul eadem re utatur destuatur ; consequenter impii in textu inale dicunt In Gιefra mur cae utamur

Circa quae verba sit

At homo ex diaritate teneatur plus diligere Deum quam si ipsum '

ANte resolutionein, Nota 1. Qiiod dilectio. qua homo diligit aliquid petiletur duobus

modis, nimirum ex fervore seu

de ex quantitate boni voliti illius, quem diligit. nao ergo Thealogi dicunt, quod homo i neatur plus diligere Deum quam se,tunc hoc non Qebet intelligi de intelisione vel servore aetiis, sed de quantitate boni voliti. Nam debeo Deo velle summum honorem de fiammam beatitudinem; quam summam beatitudinem & summum honorem , non debeo velle mihi, utpote inibi non competentem ἐν Sideo homo Deum propter inlinitam suam bona talem diligere debet appretiative super Omnia:

Nota a. Quo4 in homine sit duplex dilemo,

puta naturalis, quae non elicitur libere il voluntate: sed naturaliter,eliques nerin voluntate.

Alia est dilectio rationalis cons uens ad rationem estque libera: &de hac dilectione rationali debet intelligi status quaestionis , non autem de amore naturali. His praemissis Dico, quod homo dilectione rationali debeat appretiative Deum plus diligere quam seipsum. Probatur. Nam ut ait: S. A usi in Ab. i. didam. Chris . cap. r. Te ipsam propter te non de

s diligere, seu amare. sed proptet ipsam qui est rectissimus finis tuae dilectionis ; ia propter quod u0 3 quodque tale , & illud magis tale: Ergo homo tenetur magis diligere Deum arPr

tiativo, quam seipsun .

Confirmiuir. Id quod est bonum proprium .

non tantum Petti, sed etiam omnium hominum,

α totius universi, hoc Petrus debet in agis diligere dilectione rationali quam seipsum Sed Deus non solum est bonum Petri v. g. sed etiam omni ur, totius universi: Ergo Petrus, seu quivis homi. , t Iietur magis il ligete appretia live Deum, quam seipsi ina tantum; ita quidem, ut Deum diligat propter seipsum i uia nimirum in seips, tota & infinita bonitas est, reliqua autem Partiri- sinua bonitatem divinam debet diligere propter eundem Deum.

Dici, Illud quod est raco diligendi alterum, plus debet diligi illo altero , quia propter quod

unumquodque tale, illud magis tale , sed ratio quate Deus debeat ab homine diligi, est , quia Deus eli bonum proprium talis hominis: Et homo debet mastis diligere se, quam Deum. Respondeo megando minorem, cum ut disectum et L qui rationaliter diligit Deum, non dili git Deum praeci E , quia est bonum sium pro prium : sed quia est bonum omnium hominum,

de totius uni, eis.

ARTICVLVS SECUNDI S.

De quatuor seu Invitatoriis, quae cantari s lenta voluptuosis, alitio- iis, Ambitiosis, & Salictis seu

Rebaiosa Ico quod voluptuos, nati os, ambitio.

ii cautem in choro diaboli. soli autem Sancti de Religiosi cantant in choro Christi. Explicatur m para , de Invitatorio quod cantant Voluptuosi: Nam de his dicitur intextu

lectioni praefixo, extra rnimur. Si quinctii et Ecclesi a Cathedralem , statim ex Invitari rio Potest discernere,in quali veneratione si brin

eius, de quo fit ollicium ; nam si plures cantent hInvitatorium, erit utique Festum solemne, si au- tem solum V tur de serra, solum unus cantat Invitat otium. Applicatio moralis. Inter nos in viri praesenti dii multi coluntur: Uni ad Corint. Dii multi, &Domini multi, mundus, caro, diabolas, Deus. Videamua ergo quis in choro lo-beat plures ad inritandum Invitatorium, & inveniemus, quis habeat plures vel pauciorescant res seu invitatores Z Certe si loquamur de naui do, habetis multos inritatores ad se, quia senes, juvenes,& pueri ab incunabilis statian alliciuntur, ct incitant ad colendum mundum e iste ut sat mercator, iste ut fiat milensius at sat dives Doctor&sic de aliis , qui omnes una voce dicunt: Veni tutas ines bou asunt. Et sciat illi qui

sint magis vicini cantoribus,tra agri excitarariar ad manuum ; ita hominibus accidit . quis uiliariter magis tractant cum mundanis,& carnalbus hominibus , qui nullo modo possunt evadere, quin eis in moribus consorinentur. Unde S. virm Ab s. d. sun a sens ait: Rarum est ut aliquis inter ceculi voluptates postus, avitiis maneat illibatus. Quot sunt qui his diebus invitant homines ad contemptum mundi e Certe, vel nulli vel pauci; imo tantis; est strepitus mi torum mundi. ut illi qui dicunt invitatorium christi vix in aliquoi o sim audiri.

Plicatur scon a pars, seu Iuvitatorium quod

50쪽

Cap. II.

non enim peribit lex a Sacerdote , neque cons-lium a Sapiente, neque sermo i Propheta. Ubi adverte, quos & quales homines ponant mal tios pro sua parte, nam ponunt Sacerdotes. Sapientes, & Prophetas. Morastor ba

cerdotes sunt magni Praelati ; Sapientes Justiti iii.& Prophetae sunt Resigiosi ; Et nunquam vid initidi in aliqua Republica magnam iniustitiam seu malitiam fieri, mii vel ab omnibus illis, vel ab aliquo illorum procedat. UndE iiii ties perfecte

cantant Invitatorium maliciosolum, & tibiciunt sacere conspirationem contra optimum hominem, dicentes: Venite, percutiamus eum lingua, R non attendamus ad universos sermones ius.

In quibus verbis perpendendum est , quod percutere hominem lingua sit ei praecludere viam respondendi , ut nihil pollit dicere pro seipso. Vel percutere hominem lingua, &falsum conspirare, vel Mium testimonium pei hibere. Nota hie, quod isti homines malitiosi habeant triplex invitatorium, ni miri proprium, quo se

invicem ad malitiam provocant Δ animent. Pri-mbenim te colligunt ad conspirandum subtiliter, dicentes illud Jerem. iῖ. Venite cogitemus contra Ieremiam coritationes. Secundo recolligunt se ad accusandum civiliter sub juris colore, dicentes illud Jerem. it. Ve nite Percutiamus eum lingua,& non attendamus ad universos sermones ejus. Tertio recolligunt se ad occidendum hostiliter didentes illud Mati ai. Venite occidamus eum ,& nostra eriti reditas. Et haec est conclusio malitiae ultima. Explicatui stiarur de Invitatorio, quod cant ira ambitiosi ut colligitur ex Gemit . ubi dicitur: Venite sacramus nobis civitatem & turrim, cujus culmen pertingat ad coelum , α celebremus nomen nostrum. Ubi notandum est, quod omnes a libitios eΣponant se periculis maximi x x laboribui pro honoribus coalequendis, in tantum, ut si tertiam patiem laboris sacerent Propter Deum maximi nieriti ellent. Indὸ isti ad aedificandum, sodiendum , &consti uendum sele applicarii ci exponunt. Alii in curiis Papae. Regum,& Principum sese norant.&Plurimas vexationes sustinent. Dant mi inera, diuamulant, adulantur,men tiuntur,&se nequiter humiliant coram omnibus. Unde AH κDut de risita e durio hi manase Zelii Ambitiosus semper est pavidus, semper intentus ne dicat quod displicea de humilitatem simulat, honestatem mentitur affabilitatem exhibet, benignitatem ostendit, subsequitur, & obse qui ut , cunctos honorat, &bene novit illud POEMum Oti albi tu .i--υπιν Osinia Hiis Disis,t curiis Lem. Et ide4tal bui curialibus, qui castra Regum sequuntur, dixit quidam: Ac iur c fixa κωπα Explicatur quartapa , .e Invitatorio quod cantant Sancit boni luistiani,&Rel giosi dicentis: Ven te exultemus Do- ο Iubilcmus Dos tutari nostra. St. Hoc tamen invitatorium cantatur valde serrat, tir, quia pauci illud cantant: imo

tantus est si ritu in choro mundi, ut ii invitatorium non audiatur in choro cinis , quod revera dol ndum est. Matth. aa. narratur de homi Regri quod

fecerit nuptias filio suo, & misit se os suo i re invitatis,omnia sunt parata,venite ad Nuptias. Quod postquam iactum suillet , invitati neglex runt venire, es a sint,alius in villam suato,alius ad ne otiationei' am; sed sibi caveant isti.contingit in aliquan o quod faciens festum magnum invitat nati diu ante:dis si, ut illis ordinate serviatur, trabet etiam Hiles cuilodes in

ingressu portatum, qui cum veneratione iccipiant invitatos, reliquos autem non invitatos e

cludant hoc modo facit Cluist Dorininus.Nunc nuttit servos s hos praedicatores ad invitandum ad cinnam Agni; attamen in iudicio soli illi reeia pilamur, qui suam invitationeu dini seiunt, alii vero excitidentur,dicetque Clitistus bonis, dulce illud invitatorium : Venite Gnea. Iti Patris mei, rei opite regiam quod vobis paratum est ab ori- me mundi scontra verbreptobris dicet illudorti ibitum; Ite maledicti in ignem aeternum,qui paratus est Diabolo, & Angelis, justa ideb dum tempus habemus Venit protidam 1 ante Deum, ploremus coram Domino qui fecit nos, ut hab

iur in Psilinis.

LECTIO XXI.

seto erus es unguentis nos imp amus, Onor praetereat nos flos temporis.

EXPLICATIO TEXTUS. Postquam impii in prioribus sese invicem hor

tati sunt in generali ad ample da renas' ratis, hic in particulari suadem ill quae sust det Oarilia gustui : uem quae sent delectabilia tactuiso qiuae olfactui deserviunt. Vinum enim delectat

gustum, uir uentum emollit ad tactum. & flos redolet ad Olfacium. Dicunt ergo impiit Maa prefioso, idest io non qualicunque,sed cardempto; id est licet naturas' a iocis contenta sit non volumus tamen solum tabere vinum pro nostra sum cientia, sed etiam nos implere vino. ita ut stomachus Plus portare ii in possit: Et x, ruoris norix a ui, idest,electuariis conditi 5 bene pro pararis vescamur . ut vinum dilicidi intret, & in hoc sensu unguentum tertinet tam ad tactum quam ad gustum. Vel impleamus nos unguentis ad ungendum corpora noura S ut facies ι.ostrae magis resplendeant, suavius redoleam & mollius

tangi valeam & in hoc stasu unguentum pertinet non solum ad gustam , & taclum , sedet iam ad olfactum. Et mn atereat fossas rem por , quin de floribus singulis juxta tempus suum odoris, & fragranti e delitias sentianius. Vetaliter iste oparis vocatur sos juventutis nostrae, M tunc est sta lux, non pratereat κουον, idest tempus iuventutis nostrae: quin limantur, quantum possi te est, omni genere voluptatis. Circa illa verbarmin. pretiosa nυ impleamur, si

SEARCH

MENU NAVIGATION