장음표시 사용
401쪽
Veo pii M. Ditisum per semnia , pro- & fimum propositum si id eis inelidum, veniente ex indispositione corporali . tu E potest impiavi. Nec est i se quod sie sa- potest esse licitau ciat uti tibi propositu ς potest enim sortita Probatur. Quia si ibines semnia simi signa, ynsilium sum ire dc totum prepostum
ex quibus medicus potestis enire incognitu Vx: Et tino interpimator Emnioninnem , qualis humor in patiente praedomi- t di m determine , quod siceis Detur : ut si patiens dicat , quod semper vel lignificat: sed cum conplerumque somniet se elle in aqua, eoniiciet 60ixior causa superveniens in mediciis, in tali patiente praedominari phim. mi. vel si patiens dicat . se continuo sem- Ex dictis ergo constat , quod per somnianiare de bello , ivseret medicus , quod in nimis communiter divviare sit periculositum ipsti praedominetur flava bilis: Ergo licitum est Unde Poetice dicitur. . ex talibus signis aliquias divinare. Neque semper requii itur , quod divinatio sit de suturis r sed sussicis , quod divinatio largEsumpta sit alicuius ignoti , sive praesentis, sive praeteriti . sne suturi. Unde divinamus an Petrus v. g habeat de pecunia par vel impar in sua manu. Item ex signis divitiamus an iste fueris in hoc , vel illo
'Dico secundδ. Si homo in peccatis existens somnium habeat tanquam ellet ad sitioie. mum Iudicem raptus , & aet aliter condemnatus , dc evigilans excitatur ad agendam p itentiam , divinare potes hsomnium illud a Deo , vel a bono Angelo sibi elle immissum. Probatur. inia ista excitatio ad paenitentiam tanquam bonus este has , non
potest causari nisi a Deo , vel bono Angelo: Ergo licitum est tali lismini divisare , quod illud ibinnium a Deo qui cupit omnes homines salvos fieri) sibi fiaerit immisti ini Econtra autem quando sanctis viris in magnis subiit de sellivitatibus turpia siomnia eveniunt, propter quae deinde impediuntur in illa d votione, sine dubio eiusmodi somnia a cae daemone ex agi an phantasam , unciae. Diso tertio. Univei aliter somniolum divinationi indulgere , valde est periclitossim.
Probatur. ia tales homines facile ex seni-niis divinantes . s,pissime decipiuntur a dae-inone, qui per somnia iron ibium nititur decipere eos . qui sisnaniis facilh credunt , sed in- stiper praeparat eis per hoc viam , ut eos perteri Pilia Lmnia immissa , trahat in desper tionem : Ergo universaliter semiliolum divinationi indulgere, est vesci perlaulosum. Probatur secundo. Est periculosiim indulsere divinationi somniorum ex eo, quia idemi omnium aequivoce , dc aequaliter multa significare potest: & ideo homo applicans tantum semiabam ad unum, facile potest decipi. Probatur tertib. Quia nonnulla soninia debent interpretari per simile , & nonnulla per contrarium , quae discernere est valde dissede&periclitosum. Probatur quartb. Nam sicut dicit aristotIi cet somnia subindὸ lint significativa futurorum, non est tamen necesie, quod iste eventus ad illa
mnia similatur, quia polliunt superiores causisi pedire Sicut enim nubes , quae sunt causa pluviae , aliquando abi indant εc significant pluviam suturam , δί tamen per aliquam causam superiorem tales Dulrus diibergentem, impeditur pluvia : licet iam in voluiitariis operibus. PAE aliquia ha rad aliquid faciendum, Somnia non cures, quia fastunt somnia plaus. Et Lia. 3 . dicitur. Quasi qui apprehend
umbram Sc petieqttitur ventum , sic qui attemdit ad visa mendacia , secundum Me visio
Tetigit autem tunc sisytis tentuis mortis , o commotio in erem acta est mu-titudinis: stanon permansit ira tra. Properans enim homo sine quereti deprecabatur pro populis ,proferemstruitu
iij scutum orationem , cseper intemsum deprecationem allegans restitit irae, Osuem imposui t nec euitute osendens, quomam tum es famu .
Postquarii Salomon naria i it poenam inst aegyptiis: nunc in illa lectione de inibi ita. quadam poena mortis inflicta Hae-braeis propter mi una rebellionem. Pro cui intelligentia, Sselidum est. Quod sicut narratur Num. is. re filius uuar fratris Amran, qui fiuit pater Moyses & Aaron , eisdem inviderit , murmv. rans contra eos , quod unus ipsbrum Sacerdotium sibi usiurparet ,&alius Pi incipatum. Voluit ergo Chore fieri Sacerdos, & sungi Saceid tio, quod Deus sioli Aaron 3c filiis ipsius concesserat. Et ideo Ciure ex proposito adiunxerat sibi aso, , quos omnes dignos esse S
eeidotio dixit, in odium ipsius Aaron. Et insitin per in supplantationem ipsius Moysis, qui erat Dire populi , adiunxerat tibi Datho OH en, qui suerunt Rubenitae , quibus dicebat Chore, quod potis linitim debeatur populi principaturi eo quod erant de Ruben primogenit acob. Dum ergo Deus propter hoc, ultione insolitale vendicare vellet, Dathan γ Aurona terra abserpti filiit, & ignis in maxima quantitate egressus de thuribulis Gre&alionim Levitarum, qui conspiraverunt cum taure, omnes e svitos in favillam redegit , dum Aaron iuxta
402쪽
illo, staret illaesus sequenti die omnis mula, ut in cuius mimus est , ut se existudo lsiraeleon dicens, vos internecistis po- ponat pro grege sibi commisso, Deum ulum Domini : que voluisset populus u- que pro illo roget. Circa illa verba, te Moysen & Aaron, hi sugerunt in taber- Proserens serruulis Ira si utum oration em , naculum , & cooperuit eos nubes . & statim sit egressiis ignis de tabernaculo capit populum Magnire. Dixitque Moyses ad Aaron: Iolle thuribulum tuum.& hausto igne de altari pone thimiama , di vade rogare pro populo. Accurrit itaque Aaron cum thitribulo, stetitqtie inter vivos & mortuos Orans Deum, dc ita plaga cessaviti Fuerunt autem ex hominibus percussi quatuordecim millia & septin-renti , absqtie his qui perierant in stat itione Crire. Et de hae historia ait Salomon in hoe
textu. Et circa hoc duo facit. Nam narrat breviter . quomodo poena m iis, metit Hebraeis terribiliter illata. Seι uncis quompta merit suaviter mitigata.
An devota oratio sit scala nostrae ascensionis; scutum nostrae defensionis; nuntius nostrae legationis ι Areditus nostrae subjectionis
Explicatur prima pars. Circa primum tangit poenam , & poenae
causam cum dicit: autem O tu/.ιφι id est Hebraeos tintrita mortis 'est plaga incendii , qua nitalii moitui sitiat de
populo rei:rario mortis in naui mura
tione populi , propter quam digni erant
l .1 In verbis sequentibiis ponit Salomon caue sim hujus poenae seu plagae illa tae . dum dicit.' Etaec mat O facta est in tremo multitudinas contra Moysen dc Aaron. Mu: murabat' enim populus cuntia , oisn σ Aaron, quan i do ignis de thuribulis chore . & aliolum suo- rum Levitarum , quos ipse Chare conitituit . egrellius est , eos vivos in favillam redegit. Ex illis autem qui murmurabant conria Moysen & Aaron , ignis egi essus elide thuribulo , & coisumpsit qti tuordecim millia δe septingetiras peri nas , iit dictum est. Qi modo autem haec poena fuerit sba a ter mitigata , enarrat Salom ii in verbis tequentibus iisque ad finem Capituli.
oratio sit stata nostrae Ascensionis. Per orationem enim devotam ascendimus ad Deum, a terrenis ad caelestia non lev amus. U EEcil. 3r. dicitur: Oratio humilis penetrat caelos. Oportet autem ideo Deum exorare, ut Deus ea impleat, quae statuit facere propter meritum nostrae orationis provisum.
Explicatur secunda pars. Quod oraclo sit mitum nostrae defensionis Unde recth intextu dicitur: quod Aaron protulerit servitutis si x sciatiim , id est , Orationen L In historiis Blitonum legitur, quod Rex Areturus habuerit sciat tim , in quo intus fuit pulchrE depicta beatillima virgo Maria , tenens Filium Q. um charissim uiri in brachiis & quoties Rex ille fuit fatigatus in bello ; vel in periculo. respiciendo hanc imaginem , statim omines vires resempsit, gloriose pugnavit, & viciti Sic etiam loquendo .scutiam nostrae orationis debet ornari, ut in se habeat
imaginem Virginis benedictae. Si enim imaginemur nobis illam in interiori parte sinii orationis rostrae stantem, δvademus victores contra hostes nolitos; & ipsa scutum orationis nostrae deieret ante conspectum Filii siti unigeniti: eritque pro nobis iupplex, ut impe- Dieit ergo se : Sεa ηοu diu perm fit i tremus pro falute animae iacitiae , viae petia tua id est, poena ex Zelo divinae lustitiae p in mus. Habebimus autem gloriosissimam vim veniens, diu non duravit, Properan enim M' ginem , amam depictam intrinsecus cum Filio m. si n/ . iuerela sid est Aaron , qui io habuit tuo unigenito in. orationibus nostiis , ii de- pie erga Deum , si ibi te erga iespium , α vote sanctis limum Rosiaritim recitaveri mira titisse erga pioxinium)d. precari id est prςές. recolendo omni m3 steria vitae . passionis. effundere ad Deum in pro pepulis sid pii p ac resi irrectionis Christi. Dicendo enim Me 'hi, , quos incendium infestavit ) rt p Uc Myra Maria, gratia plena, Dominus tecimi , M. sirrisuti, Da scutum : nempe orationςm ςst nedicta tu in mulieribus & benedictus seu enim, teste S. Bernardo , ossicium sacerdoti , crus ventris tuiJesius: habemus exacte depi. orationes ad Deum essundere , tam pro iustis ctam virginem gloriosissimam Mariam se ne cadant , quam pro iniustis ut Iesurganx cum gestantem Filium si munigenitum. Ore Et ρer huensium de ecationem allegan , r stitit mus ergo se fratres charissimi & si petiis , Obtulit enim Aaron Thrmiama . Ecdς Mariae manus obtulerimus Deo preces no- precatus est pro populo , ut dicitur : Mim. τ'. stras, spem bonam concipiamus impetrandi Fuit autem Thymiama pulvis compositus ex id , quia recte petimus. Nam quidquid illa stacte non ha , galbano. c thure , sicut pa- Filio sim offert . ita, per valde eidem est a tet ex cap. 3o. Γλαὶ Per ly autem in cnsium ceptum. Et ideo diei S. Pereardus, sivermissa designatur devotio orationis , consermiter est. Cro stater , qui iii illud la , iri ad illud A cal. 18. Ascendit sumus incenserum de orationibus Sanctorum. Itaque Aaron cum devotione orans , restitit ira id est plenae a Deo immissa. Et finem imposuit n cestari s id est violentiae mortis )semiens,quo
Deo offerre paras , sanctissimae virgini Ma
riae commendare memento ut eodem alveo
ad largitorem gratiae , gratia redeat , unddi influxit. Explicatur tertia parti inmoratio devotast nuntius nostra legationis. Unde Augustimuitupet
403쪽
super ait: orationi, purae magna virtus est: nam velut seselis nuntius mandatum peragit, dc illi Q penetrat, quo caro non pervenit. Unde Psalmi a ait: Intret in con- Oratio mea i inclina aurem tuam ad
Explicatur quarta pars. Oratio sit redditus nostrae subiectionis. Cadit enim Gratio si ib praecepto dete minate Sc indeterminate. Deter miliare quidem, quantum ad mini stros Ecclelu , qui ex statuto praecepto ad
horas canonicas per ῆlvendas obligatitur. lndeterminat E eloquantiim ad omnes: omnis enim homo tenetur salinem litam Procurare, quae sine oratione non conceditur adulto. Et
ideo orare mentaliter, vel vocaliter, eli de iure divino ; & reducitur ad praeceptum illud: Memento ut diem Sabbathi finctifices. Tempus vero orandi videtur lalais este sinuti imex Canone, diebus festivis, quando tenemur divinis ossi iis interesse; ut ministris pro po
puto orantibus , siuam linentionem confirment. ergo Oratio, vias quidam redditus, qu minus a nobis exigit tibi dari. Undeo eat . dicitur: Omnem aufer iniquitatem, &acci pe latim, dc reddemus vitulos labiorum no-itiorum, id est, devotas orationes. Praelatus tanquam caput etiam resentit ea , quae
fiunt si membris sibi subiectu i iuxta illud
' sis lacu autem, seu cessese sedit Aaron Angelum punientem Iuramenta Patrum est promissiones Patribus factas Ocommemorans sic est legem eis datam, in verbis sequentibus ponit historia explanationeni,
Cum enim Iam acervaim fidest per acervos cecidissent super alterutrum id est unus suprealium) mortui igne eos occidente) interfluis
nimirum Aaron inter vivos & mortuos odiponens se quasi murum pro viventibus conum
ignem) ct amputa νὰ mi tum henu, qai adri solebat id est dixisse flammam tendentem versus vivos in Unde in Psima dicitur: U Domini intercidentis flammam ignis. Sic
etiam bonus Praelatus deberet separare bonos& innocentes a malis & peccatoribus, ne flamma peccati innocentes quoque alliciat. Cisiaca illa verba, Vicit autem turbas, iit
An septem Vitia capitalia, significata petseptem gentes ab Isiaesitis stiperatii, oporteat expugnam per septeni dona Spiritus sancti
Vicit autem turbas non in mirtute corporis nee in armatura potentia, sedverbo istam, quise et exulat, subffecit, Iπ-
ramenta Patrum , testamentum commemorans. Cum enim Iaari aceret tim cecidissent isper alti rutrum mortui, inter litit is amputavit imp tum ignis, O divisit illam quae ad visos
ExpLICATIO TEXTUS. 'post aliam Salomon diicit, quod Aarona ro
salute populi oraverit devot E ad Deum; nunc recenset, qualiter Aaron ad placandum Dominum Deum , allegaverit eidem pristinam si iani erga populum Judaicum assectionem, qua multa praestitit Patribus eorum; ut ira Deus memor amicitiae veteris, remittatia vas ostensas Hel tarorum.
Dicit ergo. Vicit aut mi nempe Aaron) tur ι, id est pestes, i ii homines uassilentes turbantes populum tibis tectum, non inquam vicit has turbas vis te cor γυ. sicut olim Sam- sin vicit Philistatas Iudi uinis. Nec vicit Aa ron Nubas armatura potentia , sed Hrba purae
orationis) illum qui si vexabat id est Angelum punientem populumὶ subjecit id est a plaga
incendii cellare secit, scut Moyses per velatam rationis vicit Amalecitas. Exodi i 7.3Dicitur autem cle Aarone , quod vexatio
populi sui, tuerit sua vexatio 3 quia bonus Ico quod lic. 1 Sciendum est ante explicationem,quod
virtute divina Hebraei scit illae itae e p. gnaverint, & devicerant leptem pestiteras leumatas gentes, ut di itur Cognominaiitur autem illae sicine, icii populi, Geserat, Amorraei, He .aei. Hetitaei, Chanan .,
JEbusa i R Phereaaei ut habetur L cur. 7. Hoc emisso, Explicatur assertio, adducendo singula V tia capitalia applicata singulis Gentibus. Eequidem primo. Gersdam interpretatur Colo. num ejiciens; Et signis Pat Superbiam δε quae primum Angelum de coelo . R Adamum ad persuasionem iei pentis Evae factam Etitisse- ut Dii) colonum pat adisi eiecit. Hoc autem vitium Supeibiae debet quivis homo vincere per donum timoris Domini, & tutac conse- qitetur talis homo victoriam contra superbiam& tunc velificabitur illud quod dicitur A c. s. i vicerit, faciam illum columnam in domo Dei mei. Notum est, quod columna sit famad hoc, ut sortiter supportet id, quod est sibi
suprapositum. Econtra vero natura Stipe
hiae est, quod nihil velit tolerare, nee sibi aliquid esse suprapolitum ; quia Superbia impernititur et se super alios, nunquam autem iubaliis; Et ideo Deus illum, qui vicerit Superbiam, faciet columnam. Secu ido Amorram interpretatur amaricam
I amare loquem; & significat Invidum, qui totus est sellitus amaricatus in te: de ideo
semper amara estuvidit. Dieit Aristoteles a. de animalibin Cap. a.
404쪽
alicuius cervi: illud tamen animal na--gulae vinci debet per Donum Scim. turam omnium Minnam animalium habetiet tiae , qua stimus vivere temperatἡ. Juita in aure, simile selli hominis in colore. Per illud Arist. ad Phili p. 4. Scio abun are& p hoc animal moraliter loquendo recth i nitiea- nuriam pati. Et sic vincenti dab tur, qt iatur invidus, qui fiet in aure gerit; quia quid- promittitur AmaLa. vincenti dabo edete de audit, hoc convertit in ostensionem ama- ligno vitae.1itudinis. Huc facit & illud optati a. Atia meu Pector asella virent, limgua est sussus νeneno Ripiti ads ηquam, nisi quem fecere dolore r. Istae ergo Amsmin Invidiae vintenchas est per
donum Intellectus, quo homo advertens proximum sita naturae pasticipem , dulcem stravem se praebere debet proximo tuo, eique eompati; & homo sic vincendo istum Amor raeum invidiae, consequetur promist oirent f ctam A cal. 2. Vincenti dabo manna absco n-
Tettsi, Herisus interpretatur lv les colligens,& figulat iracundum & rixosum; nam tractvidus colligit petras ostensionis, de lapides scan. dati, ut in iurgio iaceat contra proximiana. Sic gradiebat ut maledicens, demittens lapides contia David. a. II tum autem Hevaeiun Iracul:diae vincere o miter pei Dorum Consilii, sequendo Cluisti consilia de patientia & tolerantia iniuriariim. Et talis iracundiae victor consequetur promissionem illam fictam vocatus a. Qui licet it , non Sept δ Phoratu qui interpretatur dise minatu terram, &figurat luxuriam, seu librucum & illecebris datum; qui illicitε seminae semen suum , & mat i moniectaneam de ctationem &in fine poenam meream. Huc facit illud ad Galatas c. mi seminat in carne, de carne & metet cori uptionem Poribille Phere in luxuriae vincendus est per Sapientiam 3 id est per saporem caelesilam: quibus gustatis popiam meditationem cessat omnis delectatio camalis. Et qui sic vicerit accipiet praemium promissum mca V. s. Qili vicerit, hic vestietur vestimentis albis. Istae ei ' sitiat septem gentesseu septem limstes , quos vincere debemus, si vel in. ie 'na Icum Christo.
Iulius 6. Stratarctvatum cap. 3 narrat de Marco Furis Camri, quod iturias ad Bellum in exe: citu proclamare mandavelit, se non receptiirum In castra quenquam , niti vi a rena P reductisque militibus in aciem, vi iapotitus est. Isto modo Christus Rex Remin, Dux exercituum, nullum recipiet in coeluia
in die Judicii, nisi prisis fuerit victor. Et idulam tactam Apocalyn a. iceiit , non suMicii, nui prius tuerit victor. Et id-Ixdetur a morie secunda , id est poena in- T sςptem promistiones de piamio dando
scinali. . Quarto Haham interpretati ir stvor vel fur-mido, de significat accidiam: qtiae facit hominem stupidum & formidantem opera virtuosa. Et istae Hethaeus Acci liae incendus est per Donum Fortitudinis. Deqi:ci, Ir q. . c, Moral. ita ait: Iustoriam sortitudo est cainem vincero propitis voluptatibiis contraire; delecta. timem vitae praesentis extinguere ; lmiussbium facit sub conditione victoriae Propter quod dicitur Isia '. Laeta nitar coram te, liciit qui laetantur in mellis; &sicut exultant victores capta piada , quando dividunt spolia.
mundi aspera pio aeternis piaemiis amare; prospei itatis blandimenta contemnere ; &adversitatis metum cordis audacia iuperare. Hae S Gregor. Porro victori latius Hethaei
. Accidiae praemii im promicilliu Qiii Bu sese enim podeta, stram habens,lum vicerit, dabo illi sedere mecum in throno. ἡ ρ hin se Quinto interpretatui poti, ba si crrarum, parenItim magna
remiator: & sigilificat Avarum, qui perdi versis negotiationes auget siuas postessiones,& se dives. Unde S. Augustinus Grer bu Domini Xιν m. 2s. ait: iniae est illa aviditas concupistentiae, eum Sc ipse habeat belluae modum Tunc enim raphini quando est triunt, parcunt verti praedae , cum senserint saturitatem; ii Latiabilis est sela avaritia divitum. Et post pauca. Sed quae insania est acquirere aurum, &perdere ccellani ' Haec S. An fim. Poria iste Crura reis avaritiae superari debet per Donum Pietatis, quae movet ad dandum pauperibus propter Deum. vero sic vicerit Chana . neum araritia accipiet praemitim piomillum
A calyps aa. ubi dicitur: Qui vicerit possidebit haec ,& ero illi Deus, &ipse piit mihi
filius.&si. cerdotalis ornatus convenientiam , secundo
sulpta , o magnificentia tua in diademare capitis Him eramripta. HOau .ce sit, qui exieraminabat, o haec extimuit: erat enim sti tentatio ira
IN hae Lectione ostendit Salomon , quod i ad placandam iram Dei Aaroti indutiis
Pontificalibus, praeter orationem etiam adiunxerit Lacrarum vestium repraesentati mem,
quae nissetiis pIetiae erant. Et circa hoe duo facit. Nam primδ describit sa-
405쪽
tratu sim pontificali A lus prestherit rex
rentiam. Poria in describendo ortiarum cerdotalem, non enumerat omnes vesti, de quibus Exodi 18. agitur; tantum tria ornas
menta describit, in quibus omnia alia intelligi voluit. Sunt autem ista tria, quae describit, haec: nempe tunica hyacinth a , rati nate, dclamina aurea, quae pendebat in fronte. In hoc autem triplici Ornatu erat repraerentatio Oibis terrarum, commemoratio paternae nobilitatis, & declaratio divinae maj sutis. Dicit ergo sie: In v ste enim rideris. Est autem Poderis vestis aliqua tauris, & dicitur
a P.s podis gracE. quod est Pes is latine;
quia erat tunica libacinthina usque ad pedes descendens. Unde dicitur Poderis, quali pedibus inhaerens. tib Poderis facta iiiit de duabus Incisio. nibus, consuta super humeros, & per latera in modum dalmaticae facta. Manicas habuit eiusdem coloris ; capi ham habuit non ex transveri super Irapulas, sed longam sectionem liabuit illa vςstis a pectu te usque ad me dias scapulas. 'cui apertitiae , ne turpiter ap-ppreret ante dc retro, assuta erat vitta, cruaelii per scapulas hiri inde asculis constringebatur. Habuit quoque haec Iblemnis tunica pontificalis pro fimbriis a. tintinnabula aurea, quiseus erant immixta totidem vascula. quassi mala punica ex hyacintho, purpura&cocco bis tinctu ; ita ut post tintinnabulum esset malogranatum quasi interscalari modo positum , ut audiretur sonus, quando sacerdos
ingressus fiuit sanctitarium. De hac ergo veste Pontificali dicitur hic,
In vesic enim poderis, qMim habebat, totus erat bur errarum. Ubi ly Potiris non id tum acci pitui pro tunic- mox descripta, sed etiam pro toto ornamento bacerdotali, per quod secun dum divelitas partes totus ibisteriarum mystice significabatur. Procu us maiori intelligentia,
Notandum est, quod sicut dicit
sententiarum in historia super Ciputat. Exodi quatuor fuerint , estes, tam minoribus seu communibus sacerdotibus , quam Principi Sacerdotum, quem appellabant,
communes; stiper has tamen vestes . Arabariscis poliavit adhuc quatuor alias viatis i bi
speciales. Itaque vestes communes Sacerdotiduis minoribus de Principi Sacerdotum, erant f ο-ralia , camisia, talaris, O baltheus latus ad quantitatem q. digitonim , intextus floridiis coccineis, eurpureis, hyacinthinis, Se thiara . atuor autem vestes pontificales, quibus sit minus tantum sacerdos induebatur, fuerunt istae : Nemph Poderis, de qua paulo ante dictum est. Si 'rim iuniis, quod habuit formam
quadranguli in pectore, & duos lapides GL
Ainos super utrumque humerum 9 ni uno eram scripta provisicialibus litteris sex ili mi.
na filiorum Israel, &in alio, alia sex nomina
filiorum Israel seu Jacob. mitio Iesilit te tium ornamentum Sc quadrangulum luxtamen iuram apei tutae in stipei humerali ex qua
tuor coloribus consectum, videlicet bysso ta
purpura , hyacintho, & e eo bis sino iaauro contextum, sicut etiam superhumerale.
Et erant in eo duodecim lapides auro firmiter inclusi per quatuor ordines, ita ut in quoviso dine fuerint tres lapides. In primo ordine fuerunt Sardius, Top itis,& Smaragdus. In secuiuio ordine Carbunculus, Saphyrus &Jaspis. in tertio ordine Ligurius. Achates &-In quarto ordine erant Chrysistitus, Gychinus de B rillus. In quibus lapidibus erant scripta n mina duodecim filionim Israel iuxta ordi. nem nativitatis suae, singula in singulis Iari
dibus. rarium ornamentum summi Sacerdotis erat capitis; quod communitet Thiara, mitia, vel infula dicitur, specialius tamen voc tur Cydaris; & intus erat totaliter hyacinthina , & exterius circumdabatur aut eo circulo tribus ordinibus fam, cuius stammitas in acuistissimum cacumen superius se extendebat. Super frontem autem pendebat Iamina aurea, ad modum dimidiae lunae facta, quae arcuationem si iam habuit versus si arsum, atque per annulum aureum uncini inserebatur, qui thiaraeam xus erat.
Porro in hac lamina striptum erat, a cibAdonat, id est magnum nomen Domini, scilicet detragran ilia ton,quod ineffabile dicitiar :non quia dici non potest, sed quia rem illest
Explicatur nunc prima vestis Pontificalis,
quae est Podetis. Quando eigo in textu ali gato dicitur. quod Aaion coram Domino orans pro populo steterat in νrsepoderis; tunc ly poderis accipitur pro totali ornamento summi sacerdotis, istu Arabarchi: Sc in omniabus istis vellibus figuratur totus orbis Ieγ
Quod sic explicatur: Nam Femoralia Scomita linea. quia de lino erant . figurabant terram I Baltheus Oceanum; Tuniea hy, cinthina Aerem de , orabat; I intinnabula ratione siti nus Tonitrum; Malagrariara rusicationes; Ephoth vero vel Super humerale propter varietatem suorum colorum figurabat Coelum sydei eum ; quod vero aurum aliis quatuor coloribus intextum erat . significat quod calor vitalis penetrat universa. Duo Sardonices fgnificabant Solem 5c Lunam. Duodecim gemmae pectorales, duodecim signa in radiaco ostendebant. Ratio te vero, quod erat in pectore, significabat quod
terrena adhaereant coelestibus. Per Cyderim, seu Thiaram significabatur caelum Empy- reum. Lamina supraposita repraesentabis Deum omnibus prasidentem. Ex dictis ergo patet, quomodo per vestem poderis, intellia
gendo nomine Poderis omnes vestes sacerta tales,& pontificales, totus orbis terrarum erat, puta fagiarative.
Explicatur secunda vestis Pontificalis, quae est Rationale sive Lonon , aut pectorale in quo iit dissiim est erant quatuor ordines , in quibus suerunt duodecim gemmae , in qui biis sculpta suerunt duod
cim nomina filiorum Israel, seu Iacob. Et
406쪽
Et quantum ad hoc dicitur in textu allegato. Euparem nimirum duodecim Patriarcha
tum filiorum acob se id est magnum
aliquid significantia, sulpta eram in qua rom
Explicatur tertium ornamentum Pontificale, quod est cydam, stia mitra aut insulamia tificalis . quae habet laminam pendentem in fronte Ponti g. λ Et quantum ad hoc ori .
mentum Pon'cade, dicitur in textu sic: Et magni Lemia tua id est magnificum& inest ab
Ie nomen tuum P eraIsripta in diademate capituizim, sid est Iamina aurea ad modum mediae luna corniculata, qua pendebat in stonte Pontificis oriatimsi id est Cydati . seu mitrae
filii in terra. Et ita ly Diadema tanquam Pars stat pro toto, nimirum pio mitra tota. In verbis sequentibus textus allegati ostendit Salomon quantam revelentiam Angelus ostenderit Aaron, sic induto. Dicit ergo sic: Hu autem cest his autem, id est, quae scribebamur & figurabantur per vestes Sacerdotales& Pontificiales; cessit Angelus exterminator
Lt insuper Angelus haec extimuit, non timOre, qui est passio , sed timore, qui est reverentiae exhibitio.
Erat enita, ubi ly enim idem valet ac quia, Scsensi is est: Muia erat hia tentatio ira puluiens, id est timor , quem habuit populus de iusta
Dei vindicta. quando videbat tantam multitudinem este conflagratam, susti ieiis erat ad deletionem fili steteris. Sunt enim quidam facilis correptionis, quibus susticit vel bum corripientis; quidam autem indigent, ut verbis addantur vel bera, de te talibus dicitur Prorer b. 23. Servus vel bis erudiri Iton potest. Et stat. 33. minoia obauditit, curva ilium cum pedi. s. Cilica illa vel ba, in νιflend. ιι, litARTICVLVS UNICUS. An moraliter loquendo quaevis peisbna Ecclesi istica dc beat habere Podcrem iacorpore; Rationale in i cetore, dcre Diadema in capite 'Ieoc d sic. Explicatur prima pars. d quivis
Ecclesiassicus debeat habere Poderem incor pote. Nam sicut Poderis significat contine tiam eastitatis, ita religiosius debet omnes motus lasciviae reprimere dc petulantiam ac in si lentiam compestere. Et sicut Poderis est vestis talaris, per totum corpus se extendens, sic etiam religiosius in toto corpore debet servare continentiam,& nec in motu vel gestu aliquid Iasti. i facere. Fingunt Poetae, quod mater
Achillis eundem intinxerit in aquis stigiis, id est in aquis cuiusdam fluminis in sernalis qua
tum ad totum corpus, excepto talo. Cum ergo captus amore Polixenae in templo thorum
peti ae stantisset, a Paride in talo perctissus o cubuit. Et quia Palis stib simulacro Apollinis latuit m templo abstonditus, Apollo inlum Paridis direxit in talum Achillis, qui ex illo vulnere mortuus est. Applicatio moralis. Ve-- , qua iunt in talo. pertingunt uise ad te nes , scemora & virilia. Unde Orpheus principalem Iocum libidinis dixit esse in talo. Aesiilles est homo persectus, quem virtus tanquam mater intinxit in aquis stigiis, quia vinum nit homines contra omnes laboles, attamen selum talum non tinxit, quia 'itantumcunque homo per humanam virtutem fuerit munitus.
semper tamen ad libidinis ictio est vulnerabialis , nisi per divinam gratiam praeservetur, Et ideo signanter dicit Salomon Sap. 8. Sci i, quia aliter non possum esse continens , nisii eradeti Rogandus proinde continuo Deus est pro hae virtute continentiae, qua tantum per froquentes preces impetrari potest, Iuxta illud i . Si s uaris iustitiam, quae est con tinentia squa corpus tine agitur apprehen desillam, de indues illam quasi Podarem honoris. Vocatur etiam Talaiis continentia, qt.ia iis e ad finem vita continuari debet. a.d hamar erat induta huiusmodi talari unica. Filiae autem Regum virgines huius naOdi tunica utebantur. Explicatur secunda para. Qiod secundum ornamentum persinae Ecclesiasticae debeat esse R. tionale scientiae, & veritatis. Coii stat ex dictis, quod in Rationali summi Sacerdotis mi-bebantur domina Oc veritas: ita etiam principalis intentio clerici debet esse, ut possit vela addistere, α vera docete. Legitur in collationibus Patrum lib. Io. cap. 29. Abbatem Palladium dixiste, quod anima secundum Christi volui uatem conservantem, o pollet aut di me fideliter, quae nescit, aut docere manifeste, quae novit. Si autem utrum que possit&non velit, insaniae inoi laborat. Initium enim recedendi a Deo, est fastiditan doctrinae, & quando non appetii id , quod animalem per esurit, quae diligit Deum. De illo o tramento Scientiaee veritatis dicitus roles auoi iramentum aureum prudentis, domina. Explicatur tertia pars. Quod tertium Dinamentum . quo se debet induere Religio ius vel pei ina Ecclesiastica, sit Diadema capitis. Est enim Diadema, insigne regale, per quod discernitur Rex ab aliis. Sic etiam sila chalitas dividit inter filios regni&perditionis, st cim dum Unde Emo 3. dicitur in figula: Homo, quem Rex honorari cupit, debet indui vestibiis Regiis, & imponi equo, qui de sella Regis est, & accipere legium diad ma stiper caput eius. Vestes autem Christi tanquam nostii Rogis, sint vii tutes; equus autem de sella Regis , sust Crux dominica ; &diadema Regis Christi fuit charitas. Et ideo per hae tria nos honorabiles faciemus apud Deum, & apud homines, videlicet vi tutibus, poenitentia ,
407쪽
Impiis autem usue ad novissimum sine misericordia irasupervenit. Praesi
bat enim ofutura eorum. Euoniam
cum Vsireversessent, spermisissent,
ut sieseducerent, cum magnastici iudine permisissent Agos , consequeb
tur Assos aritas paenisentia. Adhuc enim intermunm habentes luctum, o deplo
rantes ad monumenta mortuorum ,
aliam sibi assumpserunt cogitarionem
inscientia: o quos rogantes projecerant, hos tanquamfugitivos perseqW
EXPLICATIO TEXTVS.IN hoc Capitulo commendat Salomon Dei Sapientiam in terribili lii eisione AEgyptiorum in mari rubro, deinde de multiplicipatiocinio Hebraeolum in deserto ; & de his
duobus agit alterilatim usque ad finem huius Libit. In hac autem Lectione narrat Salomon tria. Pi imo, quomodo iusti Sc impii a Deo diversm eii impuniti. Secunta, quomodo maloriim praesentia & fetura scelera non fuerint abscondita. Tei lib. ostendit qu milisth Egyptii merebantur submeritonem in mari
Dicit ergo sic: Impiis autem que in noris mum sne mi siricordia tra siverrenis. inia si diceret: Hebraei rebelles & murmurantes contia Dominum. occisi sunt pro alioua parte per ignis incendium , non tamen totaliter desaeviit
ignis ille in populum, quia sedatus suit per Aaronis Pontificis supplicantis remedium. At vero impiu id est AEgyptiis persequentibus
Hebraeos, intra mare rubrum absque reme-
diri sque in nor imum sine miseri ordia ira Dei super Diit. Ira , id est vindicta iusti consumpti sunt; quia iisque ad mortem, vel ad ninfimum, id est quemlibet nullus enim ab illa si ibmeisione liberatus est haec Da Dei superemit a Deo, tanquam pondus quod susti nere non possent. Ratio autem huius variae punitionis iust rum & impiorum subiungitur, quod Dominin prasitiebat, quod ipsa Hebraei poenitentiama iniri, & se correli in sint Et ideo Deus illis pepercit. Econtra autem praesciebat, quod Kgx ptii finaliter in sita obstinatione permansuri hiat; & ideo hos finaliter extermina, vir per submeisionem in mali rubro.
In verias secpientibus declarat, mromodo iusse aegyptii metuerint submersionem in mari rubro propter suam malitiam, 'uam dupli uel demonstrarunt in exitu Israel de AEgypto. Nam postquam viderunt aegyptii decimam plagam qua tuerant occisi primogeniti, asceii derunt, & permiserunt, quod filii Israel imirarent desertum ad sacrificandum Deo suo, 6 compellebant eos exire, sicut patet Exodi Et tamen hoc non obstante, tatim dispitacilit eisdem aegyptiis, quod Israelitas permisistent recedere ἱ & ideo illos Israelitas a sadimiilbs tanquam fugitivos persequebantur. Haec ergo falsitas & inconitantia in suo proposito aggravat malitiam & iniuriam. Pr tet ea quia . Eguptii, non obsunte, quod adhuc occupati ellent circa sepulturam mortuo. nim fluorum primogenitorum, tam cito ted. ierunt ad malitiam 1 iniuriam contia He
braeos exercendam . dum Volueriuat eos rex
care, ς tis ostenditiir, quod AEgyptii in iamalitia obdurati fiuerint, nec poenitere volu rint. Et i leo dixit Salomoneos fuisse dignos mirabili submersione in mari iubro. Ex dictis proinde patet, quod praesciverit A gypt.os finaliter fiore ma cs; quod ex hoe patuit: Quoniam ιum ipse nempe .Egyptii rivoli sent aI videlicet ad aliqualem c
gnitionem Dei quod permisissent licentiando Hebraeos ut si se cirent si ilicet de aegyptoὶ vel in seducerent id est seorsim ducerent aegyptii Hebraeos inter montes mare rubrum. It cum ni hia bolicitu memmisisnt illos nenni pe Hebraeos Onsiquebatur illos actus paenuraseria; quia videlicet . Egyptii poenituerunt de facto praestito Hebraeis, per hoc, quod permiserint eos exire ex .Egypto. in sequenti bus verbis ostes ulit Salomon , quam inupienter doli eritu Eguptii, te Hebiaeos imitille,
quosa alluc intuli ei evocate volebant in Egyptum. Unde dicu s.c: Adhuc interniana, i ctum habe ues fidest sunera illorum primogeni
toriim ) O desera ites sid est valde ploram
tes) admonumenta mortuorum . alia brasuop.
serant raritatisnem inscientia id est per quam facti sent insipientes & fatui) O quos projecerant id est eleeerant de AEgyptoὶ has tanquamsugit
rospersequebantur; uti narratur Exodi I 3 Induravit enim Dominus cor pharaonis Regu. ypri, & per siecutus est filios Istael. Cirea illa verba quem κον imum ira Dei squae teste S. Augustim tib s. de Civit. Dei cap as. Nihilal hid est, quam iusta Dei vindicta de peccato super renit, sit
ARTICVLVS UNICUS. Quomodo ira Dei sit indeclinabilis,& mitigabilis DIcor. Ira Dei est indeclinabilis per virium
Explicati ir assertio. Quia licet ab ira hominis postit aliquis se abscondere. vel ea inest gere; aut etiam irae alterius resiste te per mas vires & robur: Itae tamen Dei nemo resistere potest.Unde Nahum. i. dicitui: Quis stabit ante
408쪽
faciem indἰgnationis, us, &mis resistet irae Diotis ejus 2 Et in Psalmo. Quis novit potest te mirae tuae φ Et prae timore irae tuae quis reii set quasi dicat: nemo. Ipse dixit.&facta sunt. ipse mala avit&creatastat, Ipse quo-vae si velit punire, pαna ceit E sequetur, quia nemo de manu eius potest eruere , quia Deus ubique est. Dico r. quod ira Dei non debilitetur temporis tarditate.
Explicatur assertio. Quias Deus diu exspectet, gravius fietit. Unde Valerius lib. I. ι ap. 7. ait: I ento enim gradu ad vindictam sui Dei ita procedit, &taiditatem ilipplicii gravitate sui compei set. Et ideo Lαιιε. dicitiir: In sente incredibili exat descet ira. Fertur de .iadam civitate, quae bello laces stamilii ad quendam Principem pro auxilio , S: ut animum Plincipis magis disponeret ad teletidum succursum, curavit ei civitas pernios desegatos exponi, qualiter uibs sit belle circum quaque munita sollissimis musis, profundis tollis,& altis robusti Hiie turribus. Princeps istis delegatis resipondit: Si urbs vestra est ius ei ius coope ita , ita ut ira Dei imia te non postit, vobis siccurram; ii autem stipei ius ira Veiad
polium irae Dei rel. stete, ta ideo vobis non succlinam. In diomElthia quadam parte Angliae dicitur contigiste, quod quadam altate
propter supei venientes raras muscas in magna multitudine , blacta quidam corioieci exesit, 1 d per ea iden inutica Fadeo . Diumrtalit, ut in tota Anglia non nisi unus medius inoc ius deblac a collectus sit. Hom nes cιgo raras illasmuleas ceperunt, e .mcneiunt. quod in alis earum erant scripta iliac verba, nempe in una ala. Ita , e . in altera ala, sui. Et pei hoc Dcus demonstia, it, quod piopter peccata gen-μm illam pulliverat, corii dimitet ad illud Je
runt spinas, h. ted uatem accepetunt &eis non proderit: consul demini a fluctibus ve
stris propter iram sui ol is Domini. Dicos. Quod subinde propter unius tantum l ominis peccatum ira Dei eiga plures sese estinidata Explicatur asseitio. Nam propter unius ho minis malitiam flagellat Deus stibinde unam magnina multitudinem, aut provinciam, vel aliquam civitatem. Exemplum hujus est Ixodiai. ubi dicitur: quod tota domus Abia melech. dc totus populus Israel propter me. catum Achor punitus siuerit. Unde dicitur ibi: Non poteris state colatia inimicos tuos, donec deleatur ex te, qui contaminatus est hoc sc
lete, dicit Dominus ad Iositie. Iesiue 7. Propter quod etiam legimus, quod Phinees di xeiit quibusdam filiis listaei, Iqua 21. vos hodie Dominum reliquistis, de cras in universum Israel ira eius desaeviet. Nonne Achor filius Tare praeteriit mandatum Domini & super omnem populum Isirael ira eius hicubuit ' Dominus enim si ibinde pii
nil propter peccatum imius hominis alterum hominem corporal ter; sed non aeternaliter. Dico 4. Ira Dei non nutigatur, nisi perhumilitatem.
Explicatur assertio. Constat quod natura Leonis sit, non irascinis laedatur; prostratis autem hominibus parcere dicitur: iuxta illum
Parcereprostratus .it nobilis ira Mam. Eodem modo Deus non irascitur nisi Iaesisse sed si quis prostratus ante Deum humiliter veniam deprecetur, placatur ira Dei. Hune autem modum deprecandi Dominum Deum habemus Isaia 6 . ubi dicitui: Ne iratearis Domine. & ne ultra memineris iniquitatum nostroni m. Et a. Parrito Ia. dicitur: Quia humilitati sunt, aversia est ira Dei ab eis.
Ducebat enim illis ad hunc sinem de anecessitas: es horum, q acciderunt,
commemoraIIonem amittebant, ut ea,
quae deerant tormentis, repleret pum-
rio, es popa quidem tuus mirabili
ter tram ret. Illi aurem novam mortem invenerunt.
EXPLICATIO TEXTUS. Postquam ostendit Salomon, quod A g)ptii
radicata, & magna malitia usi sint c intra Hebraeos , nunc ostendit, quod iuste pinu sint per c bmersionem in mari rubro. Dicit ergo Ducebat enim ilias id est AEgyptios, qui fuerunt per ecutores filiorum uiael ad Hinc finem non ut Israelitae periclitaremur in mali rubro digna rucestas sid est exigentia culpae , quae talem mortem mercit; Et quia .Egvptii omnium plagarum sibi antea a Deo innimrum, obliti si intex pertinaci sita malitia: ideo lii itur in textu , ta
horum , qua acciderunt, Mnimentorationem itistebant. Vt ea, quae erant tormentis iani antea
AEgyptiis inflictis) reptiret id est pereecte con
sumeret inuio u e ad mollem. In verbis sequentibus exprimitur cauo . cur
AEgyptii submersi sint inmati imbro. Et Eurusiibmersionis suit duplax ratio. Prima fuit, ut populis Dei Isaeliti us magis mirabiliter
transiret. Secim da iuit, ut Adg psi inusitata morte miserabiliter pei irent, dum mare ex utraque parte stetit sitat murus , ut lilios Israel sicco pede per illud potuerint transire. Post quam autem Istaelitae iam totaliter transsiluit , & AEgyptii eos insequentes in medio mali stete iunt, conciti sit mare fuctus suos sit per eos,& onmes simul consi,mplitaeo eidit. Et hoc est, quod dicitur in textu, Et
populus quidem tuus mirabiliter irasret, iri aurem noram mortem inrenirent. Dicitur autem nova mors , non quod nunquam antea alia
quis fuerit siubmersus, sed quia mare rubrum stans ex utraque parte siciri minus , omnes
409쪽
Cap. XIV DR CCVII Explicatur sic da pam oeci quidari
Duceb, enim sitis digna Moestitia adtavis sit
ARTICULUS VI CVRAn quidam homines seducantur illec
brosa sensti alitate , praesumptuosa immeritate; malitiosa severitate ι
Expli pati irpi ima pars. Quod aliqui
homines seducantur illecebrota sensitati ate. Et tales homines non secundum rationem, sed secundum passionem vixetant , qui non quod - honestum, sed, quod tantum tensui delecta. bile est iuxtimi. Sie ductus est iuvenis ille vecors, quem mulier loquacitate sita irretivit.& blanditiis labiorum si ibi um,pertraxit, ut
illam statim fuelit secutus, veluti bos ductus
ad victimam P eri . 7. Narrat F ulgentivi ta Metalogini et , ut d cum Admetus Rex Alcestam duxerat in uxorem, is infiti iratus est. Consulens velo Apollinem pro satillatis recuperandae remedio, respoli-
sum accepit, quod non possit sanari, nisi aliquis ex amicis suis pro ipQ moreretur. Quo .intellecto Alaesia monem sponte subiit, & descendit ad infernum. Hercules vero Alcellae compatiens descendit ad huel inimi S devicto Ceibero, Alcestam liberavit ab inseris. Moraliter k-ndo: Mens humana de temsualitas adinvicein copulantur, scin sponsus& sponse , vir&uxoι. Potrivit infirmatur, quando cogitationibus lascivis de variis agitati ir , clamat proinde ad Deum cum P suis.ι. Miser cre mei Domine , quoniam instamus sum , cana me Domine. Respondet autem
Dominus Deus homini infirmo sic precanti per Scripturas facias; quod oporteat. ad hoc ut Spii itus cons atur salutem unus de pro pinsitis sitis voluntariam mortem subeat; id est, 'ii od caio voluntariis paenitentiis mortificeniri quia nisi caro moriatur, Splistus tam gratiae non habebit. Et hoc ell, quod dicitur ad Rum 8. Si secundum carnem vixeritis , moliemini. Porro caro motitia taper poenitentiam descendit ad inferos, quando in terram, a qua ortum habet, finaliter revertetur. At ver δ per sortem Hercillem nimirum per Christum Dominum in eripitur a
terrae sepulchro calo nostia , & per generalem resurrectio rem, vii ostio. id est animae seu' itui perpetuo coniungetur. Itaque caro in hae vita duci x nostra esse non debet Inec debemus duci iuxta sensitates ille aras, sed magis debemui duci secundum spiritum riuxta illud Apostoli ad Galallatis. Spiritu ambulate , & desideria conis non . perficietis. 'Et infra. Si Spiritu ducimini, non e stis sublese videlicet carnalis concupiscentiae t quae lexerunis dicitur; iuxta illud ad Rom. . video aliam legem in membiis meis, repugnantem
sedurant tir praesiumptum temeritate , quales sint pleri lue adhuc experti, Cui tenta nimis capritiose dictarent. De his dκαι eget M. p. de re militML Imperita rusticitas plura promiuit & credit se scire, quae sicit. Et ideo pmpter inexperientiam palla, iuventutis est praesiumptra timiditatis in senectute; licue dicit Arista. ia. Resb. Et de taliabus bene velificatur illud Matidiis. Coecisi & duces coecoriam. Hue F ue facit illud amis. Oculos habent, & non videbunt. Explicatur tertia pars. Quod quioam si ducantur malitiose severitate. Et implerumqi essint patentes dc nobiles , qui utuntur malis oentiliariis, quorum instigritonibus ad varias
intimas aliis halerendas agitantur, nunc ad
pauperum decepti es & defraudationes inunc ad iniustas perquisitiones; nune ad iniquas seditiones, per quas Resipublica patur; pax civilis turbatur 3 &quod us est, Ecelahi Dei pedibus conculcatur. Deliis v rificatur illud sata s. Propterea ductus est populus jus captivus.quia non habuit scieturam,&nobiles ellis linei ierunt fame I & multitudo
elus uti exaniat. In quibus verbis non solum tangitur culpa praeceina , sied etia in poena
Explicatur quarta pars. od quidam se- ducantur pes nitiosa tam ilialitate cum hominibus vitiosis. De liac re dicit Hugo a S iactore in stio libro de arrint anime , sie Ea est vis amoris, ut te talem eine necesse sit, qtiale est illud, quod amas; &cui per affecti inaconit geris , in ipLiis stini litudinem dilectionis G.
cietate conibi maris. Nec mirum. Nam i cundum S. Drensium c. φ. q. δε dirim n- bus. Amor habet quandam vim excitativam, unitivam & trans Dimativam, quae non dimit tit amatorem ii ipsius elise, sted rerum auratariam. Et a conditionibus illius, quem amat,
potest homo verissime describi. Nam scio , Di non cortissi itur ex . Unde signanter scribit Valenia H Rufinum.
Cui des amorem tuum, videto. asi dicereti ex re amata Dierit colligi, qualis lis. Et hae pauca Valerii verba Iuveni fiant bene impria menda. Ad quae attendisse vide: ursenex, qui Quin filium infirmare vo ens, ne cum vitiosis,
aut cum mei et lice familiaritatem contraheret,
dixit ei Talem quemque fore, qualem sibi
nectit amore. Huc etiam pertinent illi versiis:
Qui ais aniat reprotrus, reprobis se proat
Se negat essep tam, sesam clamat imguam. Et rursu, s ita it c , t metit cum labe reinem rsic te taedam, qui flagras turpis amore. Et tandem in fine bonus ille senex alloquens filium suum, sic ait r
tu consimili turperis sine si β.
410쪽
Omnis enim creatura ab initis adseumgenus refiguratatur, desimum rus praceptis, ur pueri tui custodirentur istasi .
Nam nubes eorum castra obumbruat ;or ex aqua, qua a te erat terra, apparuit Viri ; ct in mari rubro missne impedimento ; es campus germinans de profundo nimio ; per quem omnis
natio tra,vit, quae regebatur manu tua , Udentes Ira mirabilia σ anon.
EXPLICATIO TEXTUS. si oesiam ostensium est , qualiter jEgyptii
s mersi sint in mari rubro, nunc agit de favorabili patrocinio collato Iliaelitis in iecedendo ex aegypto; ita ut primo commemos . retur divina gubernatio , Ic qualiter omnis creatura divinae voluntati famulabatur pro li- ratione Isirae litari im , Seciandb autem ostendit Salomon exilitationem istaelitarum, per hoc , quod sicco pede transierint mare iu-bium. Pro intelligetitia textus Sciendum est, quod omnis creatura, sicut Iarara Dei voluntate producta est de nihilo, ita etiam omnis creatura exercendo vel suspendemio niam operationem. oluntati divinae subseivit. Et ita si Deus velit, potest statim sistet emotum Solii & L nae ; & cum volueiit. lucem Solis de Lunae splendescere,& motum eo una contativa te iacit Unde miraculose factum iiiii ima pore lilionis do. minicae, quod Sol in Luna ob furatai velint;& quod tempote Jotii e Sol ileteiit. Idem
cum proportione dicendii meli de quavis crea tura, quae Deo tanquam Creatori in omnibus adnunim deservire debet.
Et hoc est, quod dicitur in textu. Onmis
flectendose ad Dei ini, qui est situm genus, &consormabatur divinae voluntati. Et recte Deus potest vocaris nus: quia ut ait Aristot. . Meta. Cap. genere. Genus uno modo dicitur illud, a θuo multitudo aliqua sicut a primo generante, vel causa producente producitur. Et in hoc sensi Deus potest vocari genus consormiter ad illud Apoc. ii. Ego sum radix&gerus omnium.
d hoe genus o in creatura usurabatur id est revertendo consol matur 1 deserviem tuu praeceptis, siquidem omnis creatura o temperare debet in omnibus suo Creatori. Vt pueri tui inimirum familiantes tibi Hebraei, vel istaelita) puer enim dicitur famulus, empiat rentis illaesi: nempe in AEgypto , in mari
rubro . ac in deserto. Hanc autem obedientiam creaturae ad
Deum pro Elatio Hebraeorum declarat Salomon specialiter in columna nubis, quae eos protexit per diem. ne calare solis embi rentur; & in iecissu maris rubri, in quo Deus Israclitis dedit viam sileram. UnM lequitur
in textu: Nam x.-ι s idarum castra obumbrabas ecpiae etiam nubes compescuit Solis ardores, & hicebat per noms. Et ex aqua , qua antea
erat supple in loco suo) terra , apparuit arida , o in mari rubro rissime Mpedimenta, o curum germinam de profvMI nimis, id est, locus spati sus & ita securus dc munus pro itii rete , ac si fuisset campus germinans. Per quem campum, sive locum adinstar campi se habentis, ium1 u natio Πebraeorum transiris, quae regebatur
manu tua sid est potestato ridotes tua mira lia squoad transitum eius sicco pede o mouira quoad sicin eisionena AEgypti tum in illo Circa illa verba, ad genus suum refigurabatur , Sit
Utrum genus nostium c6nsiderare debeamus servando ex parte Patisitiositi, Dei, nobilitatem; cx parte Matris nostiae, terrae luimilitatem ; ex parte ira trum nostrorum , Angelorum stabilivi tem in bono ; & ex parte filiorum uinstrorum iid est bonorum ope. rum utilitatem
Explicatur prima pars. Quod consi derando genus nolitum ex parte Patris nos iii qui est Deus; debeamus ieiune nobilitatem; adeoque debemus esse nobiles & non deget; res e, dc propter hoc dici uir. igitur cum simus genus Dei, non debet ni aestimare, auro & algento, aut lapidi solis turae artis, aut cogitationi hc minis, civinuntelles iiiile. Potro liaec inibilitas quam monsti a te de lae- 'nuis, sbium in vinus moralis pellecta cbonitas Nam omnis virtuosus est nobilis, omnis antem vitiosus cst dc neger &ignobis s, teste Boetis 3. de Corsiatiore , m/tio G tibi di cit: Quod Deus sit pater Omnii in homi na, tam divitum, quam paupertim : re addit, quod omnis virtuosus sit nobilis, ibi uique ille esticiatur de er, qui deserens Deum in plicat se vitiis. Recogitantes ergo genus no- stium ex palle Patiis nouli. qui est Deus, simus tales in motibus, ut non mentiamur
dum dicimus: Pater noster, qui es in coelis. Matth. 6. Sed potius simus virtuosi & boni, ut possit veraciter de nobis dici illud 1. Pimr. Vos autem estis genus electum . regale iace gotium, gens sancti , ct populus acqui sitionis. in Adde, quod homo sit de parentela divina tripliciter eii enim in homine triplex cognatio; nimbum legalis,quia homo est filius Dei per adoptionem , iuxta illud ad F . i. Praedesinavit nos in adoptionem filiorum Dei. Secunda est cognati spuitualis per sacramenti Baptismi
susceptionem, quo regeneramur. Unde Ioan. I.
dicitur: Dedit eis potestatein idios Dei fieri.
Denique etiam has nuis cognationem carnaialem cum Deo, per hoc quod Deus de nostia