장음표시 사용
371쪽
ex plum habemiram Raphaele Tob. s. Ego, in- Explicarat octava pars. Quod Angeli eo Ovit,Angelus ducam.&i educam eum ad te. Et gaudeant poenite nubiis de peccatis. UndEucut victoria exercitus est gloria ducis, ita lanctitas populi metito attribuitur sacerdoti.
Unde S.Chrys. l. Lib. y de di uetate sacerdotali
ait: Populo bene agenti, umisquisque pro suo merito remunerabitur t sacerdos autem pro bonis omnium , habebit enim proborias propriis auream ι & pro acquisitione aliorum a reolam. Haec S. qui etiam Hom. per Marti . Sacerdotem rectὰ comparat radici Luca I s. legitur . Gaudium est Angelis Dei suis per uno peccatore poenitentiam agente. Sic
etiam pinnitentia populi . debet esse gaudium
Explicatur nona pars. Quod Angeli etiam nos puniant. Venit enim Angelus Domini, &percussit in castris Assyriotum centum Moctuaginta millia hominum, Rei ly. Sic etiam Sacerdos punire debet delinquentes te. alboris, de stomaclio. Nam sicut rami patiun- belles de contumaces per Excommunitationis tur, quando radix est insecta,sic etiam populus sententam. Chriit anus patitur in locis . ubi Sacei dotes sunt mali. Et sicut stomachus cibum suinptum
coquit non solum pro te, sed etiam diu tribuit reliquis membris: ita etiam Sacerdos vel bum Dei bene apud se meditatur, & intellectu suo Peneltat , postea vero idem verbum Dei a se bend prae conceptum, aliis Christianis tanquam membi is Ecclesiae proponit. Explicatur decima pars. Quod Angeli iam
dent Deum. Nam ut legitur νι M s. clamabant alter ad alterum , & dicebant . Sanctus. Sanctus, Sanctus Dominus Deus exercituum. Sic etiam Sacerdotes debent laudare Deum, juxta illud i. Esdras. Steterunt Sacerdotes in ordine suo,in laudarent Dominum.
Explicatur undecima para. Quod Angeli Explicat ut quarta pars. Quod Angeli nos sint sine iumptu. Et hoc claia patet in Angelo vehant, seu transportent. Deserunt enini boni Tobiae, qui magnae fuit utilitatis de parvi sum- Angeli animas moriemium ad coelum. t Itidd
caedicitur.' Factum est autem, ut mUIeretur mendicua, de potiaret ut ab Angelis in sinum Abrabae. bie etiam Sacerdotes de terrenis desideriis ad amorem coelestitam Poenii tentes transferunt, quandia contate ope cata pristitia, an ectioni peccaminose moriuiitur. Unde I. Petri a. dicitur .' Peccatis mortui, justitia
Explicatur quinta pars. Quod Anseli nos
excitent, sic enim habetur ra. Angelus Domini astitit, de lumen refulsit in habitaculo car. ceris , percussoque latere Petri excitavit eum dicens . Surge velociter. Per Petrum in carce te doriri; entem dc signatur peccator uretitus mala consuetudine peccandi. Et talis Peccator vete iacet inter duos milites nimirum mortem& diabolum. qu a mors insidiatur coapori. Sei diabolus animae. Est etiam peccator vinctus catenis duabus . nempe amore delitia di, repudore revelandi. Et insuper duo custodes in tali peccatore ante ostium custodiunt carc rem ., de isti duo custodes, ne homo perconsessionis ostium exeat, sunt praesumptio veniae.& confidentia vitae prolixae. Talem ergo pe catorem ellicacibus verbis Sacerdos debet ex. citare a somno peccati , de movete ad agendam rceni .entiana, dicendo eidem. Surge velociter , non autem dicteras poenitentiam tuam de
die in diem. Erplicatur sexta pars. Quod Angeli boni
arceant a nobis daemonum potestatem. Sic se. e rat Raphael de Almodaeo', qua suffocaverat septem viros Sarae Teb. s. Taliter etiam Sace dos debet arcere malos homines percensuras Ecclcs illicas. Imδ etiam Sacerdos daemones a cete debet ab obses s eorporibus de per conjurationes illos propulsare,ne noceat hominibus. Explicatur septima pars. Quod Angeli pro nobis orent. Undὰ legimus Act. is. quod Pau- Io apparuerit Angelus per visum in specie viri Macedonis dicens . Transens Macedoniam adiuva nos. Iste Angelus fuit praepotitus Macedonibus,de illorum salutem a Paulo petiit, derogavit. Sic etiam Sace dos pre salute populi
pius. Tob. s. Sic etiam Sacerdotes boni, relicta cupiditate rerum temporalium de decimis de de oblat.oniblis vivum quantium sustentati ni suae convenit , reliquum ver. pauperibus largiuntur.
ARTICVLVS SECUNDVS. An Sacerdotes debeant Angelos imitari
tia spiritualitate seu immaterialitate , imtellectualitate,inotione orbis,de re
L .pli4atur prima pars. Quod Sacerdotes debeam Angelos imitare in spiritualitate seu separatione ab omni materia. Angeli em.nsunt Spiritus,carnem de ossa non habent et de tales etiam debent esse Sacerdotes per continentiam, ita ut passiones, motus, de tensius appetiistivos non sequantur. In cuius figuram dictum fim S. Petro: Caro dc sanguis non revelavit tibi. NDub.tc. Et de talibus Sacerdotibus carni non
obedientibus, sed juxta spiritum ambulantibus dicitur in simo. Qui facis Angelos tuos Spiritus, dc ministros tuos ignem urentem.
Explicatur secunda pars. Quod Sacerdote debeant imitare Angelos in intellectualitate . Angeli enim sunt intellectuales pleni scientia de veritate. Sic etiam Sacerdotes pollere debent scientia sacrae Scripturae , ut alios incessanter possint initi uere , Ac nutantes in fide perdo- ruinam suam valeant solidare. Atque in hunc finem recte sancivit Ecclesia, quδd in omnibus noni ora. ii capitulis sit aliquis Scholasticus. Et ideo signanter dicitur Arari a. Interroga Sacerdotes legem. Super quae vel ba dicit S. Ilie-ron. Considera Sacerdotuin ossicium estia de lege interrogato respondere. Sacerdos est i sciat te. gem Domini. Si ignorat legem Domini ripsele arguit non esse Sacerdotem Domini, o ιHar. Labia Sacerdotis custodiunt legem'. de scientiam deute ejus requirum : quia Angelus
372쪽
Explicarui tertia pars. Quod Sacerdotes
debeant imitare Angelos in motione Orbis terrarum , Angeli enim sunt motores Orbiam, quibus causatur di generatur, quidquid inter corpora procedit ad esse. Sic officium Sacerdo. tis est movere bonis admonitionibus nobiles &potentes , quorum virtute reguntur subditi ad cultum Dei. Hujus rei figura est Dam. de Angelo, qui descendebat secundum tempus in piscinam post motionem aquae : ira ut qui primus descendit in aquam, sanus factus sit. Moraliter loquendo. Piscina habens multas aquati si h ruci nobilis habens multos subditos Sc magnis
pecuniar : in talem autem piscinam seu hominem potentem & nobilem descendit Sacerdo , quando ejus conscientiam examinat de delitiis inordinatis. movet etiam Sacerdos aquam
huius piscinae , quando per pias admonitiones movet talem nobilem ad dolendum de suis peccatis . & profundendum lachrymas prop
Explicatur quarta pars. Qiuod Sacerdotes
debeant imitare Angelos in regimine hominum. Angeli enim regunt 8c custodiunt homines juxta illud esumi Vo. Angebs suis Deriis
mandavit de te , ut custodiant te in omnibus viis tuis. Et eodem modo sacri dotes ilebent
iuxta ossicium libi coci editum debite custodire
homines. Et de his bonis Sacerdotibus vertit eat ut illud Isara ib. Vos Sacerdotes Domini vocabimini ministri Dei nostri. Tales scilicet. quales erant illi,de quibus dicitur Matth. . Ecce Angeli accesserunt , & ministraverunt ei.
Nix autem seglacies sustinebant vim linis,
es non tabefiebant, at scirent, quoniam fructus iniquorum exterminabat ignis ardens in grandine pluvia coruscans. Hoc autem iterum, ut nutrirentur justi, etiam ignissae virtutis oblitus est. Cre.
Mura enim tua tibi factori desemiens, excandescit in tormentis adversus im
is .i : O lenior i ad benefaciendum
Ex PLICATIO T TIT US. IN bie Lectione Salomon iterum narrat sisyplici, in ilicta Aegyptiis, & beneficia praestita Hebraeis seu filiis Israel. Beneficium autem
Hebraeis tollatum, fuit pluvia mannae ex aere ad eos sustentandum : sapplicium autem illatum Aegyptiis fuit pluvia nivis & grandinis,
quibus admixta fuerunt ignis, fulgura α tonitrua ad flagellandum Aegyptios. Nam ut habetur Exos '. inter decetm plagas haec una fuit, quod Deus pluerit grandinem super terram Aegypti, εc cum grandine suit ignis admixtus ;de hae mirabili pluvia oecisa sunt Omnia, quae inveniebantur in astis ab homine usque ad pecus: ligna vel δ de netbae confractae sunt in tota terra Aegypti. At vero in tetra Iesse, ubi ha-
bitabant filii Israel non erat grando talis. Cominparando ergo beneficium praestitum Istaesitis eum supplicio praestito Aegyptiis, docet Salmmon, quomodo ignis contra naturam .ini vir tuti obediens . non resolverit nivem eum qua
descendit: & manna, quod modicus calor lolis liquefacit , ignis magis induraverit in hunc finem,ut per manna filii Israel sit stentarentur. Dicit ergo sic : Nix autem Oglaclassi linebant νimense: quia vid licet non fiet untdis soluta de liquefacta vi ignis fibi suffetenter asin proximati . dum ignis simul cum ipsa nive degra n dine descendit. Unde ignis & grando mam seiunt in sua frigiditate, sicut gi is insita ea iditate. Et non tabescebam e nimirum nix&grandines. Et hoc factum est ideδ, ut poena illa Ae .gyptiis inflicta esset dissimilis poenae infernali,
in qua transitur ab aquis nivium , ad calorem nimium Ioba Fuit autem istud miraculum ideo ostensum Aegyptiis, & lsaelitis, ut exirent de Aeg pto; Quoniam fructio mivorum emerminabat utra aris dens in grandine. Quod fui et terr: bile Iactui: O ium coruscam, quod filii terribile Visiit. Sicut
enim ignis non exercuit activitatem propriam circa grandinem in supplicio,ita nec ignis exercuit activitatem propriam circa manna in beneficio. Nam hoc fuit mirabile t ut infra dic tuu quod manna , quod ad exiguum solis radium liquescebat : ad calorem igi is una cum
grandine descendentis, indutatu in fuerit. Et hoc est quod additur in Tertia: Hoc autem iterum, ignis,ut ivlim triremur, virtutissua obluis est. Quia videlicet ignis ille non res bivebat,sed potius conservabat manna in natura sua . ad hoc ut nutrirentur filii Israel in deserto. . Totum autem hoc miraculum adscribitur
virtuti divinae, quae creatura utitur iuxta bene. placitum et impediendo virtutem naturalem creaturae , quam caeteroqitin habet et ad prinstandum aliquem effectum.Et hoc modo Ueus in pediendo activitatem propriam ignis co servabat tres pueros ill csos in fornice Babylonica. Quia ergo creatura obedit Domino Deo volenti magis peccatores Maligere , ves minus, aliquos punire; ideis dicit: Creatura enim tua, tibi sectari desiniens, excandesiit in tormenta a resin ivulos, puta Aegyptios: dum igi is cum nive ει grandine descendens , non liquesecit
illa . sed potius nivem & grandinem in sita frigiditate reliquit. Et lotur' ad benefaciendum
pro rus, Pi in te confidum, nim: rum pro lsiaesitis. .
quorum tunc manira descendens, per virtutem.
ignis non fuit liquefactum, sed induratum, ut deserviret nutrimento lsraelitatum. Circa illi verba: I siuariumuosi est. Notandum est, quod Christiis rem assimile- tui igni: unde etiam Spiritur sanctus qui Cha ritas est Patris&Filii, in specie ignis descendit super Apostolos. Act. a. Similitudo autem est . in hoc, quod sicut ignis est summe activus: ita Charitas est summὰ activa,& nunqua est otiosa, sed semper operatur aliquid boni , alias enina non est charitas i in .it S. Chrysost. Secimae sicut ignis semper tendit sursum, de non deorsum : sic Charitas semper tendit sursum ad Deum,& omnia ordinat ad Deum. Tertiis si tignis semper potest augeti, ita Charitaι in hac via per bona optra semper potest augeri. Tam
373쪽
dem sicut ignis est q si forma omnium ali haereditatis obtinuenim sine Iabo, Arum elementoriam, sic etiam Charitas est forma elim tamen totam illam Ginis 'ru omnlu virtutum; adeo quidem ut sine charitate in hac vita erant, maeno cum labore n 'nec Fides aliquid valeat. Unde dicit Apostolus: tini: & nune dum vident d sol, cSi tam 1 fidem habiterim,ut etiam montes trans tes vel alios sios benefictoici ho ' ' ' seram , sine charitate tamen nihil mihi prodest. flammis aduri, sunt tam: εδ ei: d es Modo circa illa vel Oa:II ouis es virtutusu sit naces, ut per univinannum aut AR TICVLVS PRIMUS. unambituam isiciant legi. O miseris aiunt, et Utrum homines arguendi sint de oblivio- xy Π ψ nnae dum talium intolerabilem de ne divinorum beneficiorum, propriorum 'Miς P xςntibus dici potest illud Ee
D Explicatur prima pars. Quod homines sit Ezezbi P beta
arguendi sint de oblivione divinorubent ficio. Ultimi voluntas dὰsi ς' ''Iuin De his namque dicitur in 'bimo : Obliti tuta sunt beneficiorum eius, & mirabilium eorum. quod mali sint eleeuio G ἡ-n 'r' 'quae ostendit ea. undi homines multi tantum exequentes. Et de talibu, milia . 'in' '' de beneficiis divinis recori latur, dum sunt erep- testamenti conqueri potest quivisti de periculo mortis vel de gravi tufirmitate. purgatorio atrocissima tot metita sistitie: d 'Sed quamci iurecordantur Certe solummodi- cendo illud Davidis. Oblivioni do: .maiunior odi. Econtra autem boni Explicatur secunda pars. Ouod homines sint obliti sumus te. emmi, fsrguendi de oblivione propnoiu delii horuni : io tuo. ' ' s'ma in testame nam peccata liabenda sunt inmemoria, ut ill3 Explicatur tertia pars. Quod Mortui iusta defleamus & pro eis veniam deprcccmur Iuxta possint conqueri coiitta Ec s,s tori. illud p inusta. Iniquitatem si aspexi in corde ervant fundition m meo.Et iterum iniquitatem mea ego cognosco, modei no tempore contingit, quod i IH e &peccatum meum comi me enim I eri Moia itastiei benes , ha, - Uις dono aut e tempore seri solet, quod non mea . accentam impendant disse, mΣΡ: hio ili' ωlum alloiu de icta habeam prae oculi ,deque malefuncti tundatoris parum orant , imo ἰub illi, milE loquatur: sed P. pr a Pec a vcl nun inde nec nove: unt nomina tuorum fundatoriuadvertunt, vel non advertere Vo.unt. Compa Et de talibus dici potest illud Ost. Si iiii uos dicit ut Gems ' Obiecro, ut obliviscaris sunt . & levave. unt cor suum , & obhi 'uti cceleris statium tuo ian: . Drurati sunt. inquam.pergulam i se'
Explicatur tertia pars. Quod hon ines argu-'runt cor tuum per supeibi in p&obiui suntendi sint de oblivione inurui tum mandatoium. mei rei neglii enitim 'μ Prosunditas emiti peccandi, δcili veterata con- Explicatur quartamis. Quod Mortui iustὸ Getudo male vivendi ad Maii quasi memoriam conqueri pollini contra mendicante, oui divinoriam mandito tu. Ccntiast os Psalmista largas elemos ias dei ieiunt rutiat, ' ' .
Erravi sicut ovis quae Periit, quaere seivinia tu- conscientia Preces stas pio talibus ad nsium quia mandaratu non sum oblitus. sundere ; voluerunt enim eiusmodi el ε h Fxplicatur quarta pars. odii mines argu - nasii quasi perpetuo vivere in mendiei, Tendi sunt de oblivione familiarium amicorum: et emostius istiterum fiuiti vel adh.' praesertim quando tales amici sunt mortui. Sed untur: ut dum illi tanquamnio tui Dbum ρο certὰ magna ingratitudo est amicos nostros, plius oretenus laudare non possunt itis ui nobi, omnia bona secerunt, & sepE haere-'. per os alienum, nimirum p.r os iandieorum ditatem tota nobis reliquerunt, derelinquere, quos paverunt, vel insundatione sua ficta, Adum purgatorii fiammis exuruntur,& subsidiu huc pascunt , usque in peroemum
nostrum desiderant, illoque egem. Undὶ ex Pori contia' tale, nilii αἰ Pat
purgat otio clamant diremes illud Iori'. Mik- Dccs , Non obliviscaris amisi tui in , o remini mei , miseremini mei saltein vos amici tuo οῦ α non sis immemor illius in o ri mei,quia manus Domini tetigit me. Occasione tuis.
An animae in inargatorio existentes jussc TEX Tus
conquerantur Contra haeredes ingrat S, L . .
executores f.lses, Ecclesiasticos non se Vantes fundationem sibi fictam:&men deser dicantes nihil orantes pro eo,qui la
Explicatur prima para. χω Mortui
conqueramur contra haeredes suos ingra-aos. Nam isti totam vel talem mapram partem infant, advorsinrarem horum, quia te
desiderari sint , ut scirent iij tui
quos dixisti Domine, quoniam ni rivitati m p. at homines, sed sermo tu- , hos, qui in te crediderunt,
374쪽
Christiis priorum originale proprii nica
essisione. Idem delet peccata aetirilia per Sacravimenti Poenitentiae ablutione. Et iueo di-
IN sectione describit Salomoni νψ0' nostii, Sanguine suo. Et propter hora
Dominus ino P ' devotitan nia sponsa Christi, si Guderet spompili istialiticum pavit ἔndo t. 8 dxδgi' sum amoria tantam Sanguinis efflictisse Iii,
merito excitati debet,& ut ipsa flagellet corpus suum & sanguinem suum ex amore dilecti sui profundat. U E ad II eis. λ dicit ut: Sine Samguinis effusione , non fit remissio peccatorum. Et Apulistia ad Ephesi. am Ambulate in dilectione, sicut di Christus dilexit nos, &tradidit se metipsum pro nobis. Explicia r terita pars. Quod Christus ostendat suam dilectionem erga nos in hoc,quod suis petet quantitate nostrae uulficientiae. Pluta enim uenignissimus Salvatot nobis tribuit, quam i relligere valeamus nec susticimus amole Christi recompensare. Undὰ s. ad FH. 2. vocat choritate Christi, Nimiam dicens: Proptet M am charitatem suam,qua dilexit nos. Sicut enim dicit S 71 LNemo amicorum carnalium ita inis ardescere potest in amore dile suae,sicut D us innuitur in amorem animatum nostratu. Porid in dilectione humana possunt intervenite quatuor desectus . a quibus tamen amor divinus omnino est mundus. Nam inprem. inter homines sunt aliqui, qui
licet amantur , nωn tamen remant an atores
suos : Dominus Deus autem dicit AEgo diligentes me diligo. Secun is aliqui inter homnes sunt,qui Glum diligunt propter aliquam utilitatem capessendi ex taliam oro, indigem enim beneficiis amicorum. De hac re loquitur aristat. 8. Obici dicens: Cum sit amicitia propter utile , propter dei ctabile , di propter honestum: ideo diligentes sol im propter utile, sint minimi amici interom es. Et hoc ipsum deplorat Orid. Lib. i. de Ponto dicens: annis. Fuit autem hoc mirabile in illo manna, quod bonis & no murmerant ibiu mira Dominum praestiterit delectationem, vel saporem illius cibi,quem quivis sibi imaginatus fuit, Sc quelibenter comediaei. Et ideo dicitur in Tratu: Propter hoc id est, quia omnisereat ut a Factoti suo deservivit ad nutum, ut dum ignis manua descendens non liquefecit, sed potius pro nutrimento Hebraeorum induravit j ideo etiam tum in omnia transfigurata, vel potius transfiguratum quodammodo fuit manna. Id est manna secundum judicium vel gustum comedentium modo habuit saporem hujus, modo alteriuscujuscunque cibilad quem istaesitae appetitum
habebant. Et in omnibus, o rvrunumca Pallatae,id est voluntati gratiosae populum nutrieti,
feririebat ad voluntatem horum, qui a te desiderat, junt, id est adoptatis dilecti. risinent fili tui Domine sid est Israelitae mari non natiνitatis si in id est liuotus, qui naturaliter creveru tu ) pascant homines id est
Israelitas sed ιο ttius, id est manna ccxlatus datum ad sermonem tuimu r hos non pὰ Israelitas seu Hebraeos, qui in te crediderum cense M. Circa illa vel ba, Dilexisti Domine, iit.
ARTICULUS UNICUS. An Deus dilectione sua praeveniat tardi
tatem nostrae benevolentiae; abluat ice litatem immundae conscientiae; sMperet quantitatem nostrae sufficientiae: αpraeparet voluptatcm percn nis alliuentiae TQ quidem scitur,sedis modo Drasutemur:
Valginamuitias utilitate probat.
Explicatur prima pars. Q in Deus di- A veris Dem no non diligit propter suam ut te monem suam ostendat in hoe, quod praeve litatςm,quia boni, nostris non eget: sed dilis tri . nos ad fructum nostrum. Unde ad Iphis i. dieitur : Gratificat nos in dilecto Filio suo id est gratos α sanctos nos sibi facit. Tertio sunt aliqui qui diligunt hominem, quamdiu est talix: dum autem est pauper,vel in infortunio spernunt illum Juxta illud mettiςu i
sunt persens, sed c peritati amici :
stitas fortuna tenet ouis, acerba fugat. At vero econtra Ch stus tune maxini et nos dialigit, quando mundus nos deserit, & quando malis hominibus affligimur. Unde mi Psalmis stam dicit Dominus Deus. Cum ipso sum in tri. bulation eripiam eum,&glorificabo eum. inter homines sunt aliqui, qui diligunt alios quamdiu vivum , sed quando sunt mortui. odiunt illos. Et tales siepE sum fratres, filii,uxor,servus,& executores testameti. t 'ost quam enim homo est desunctus, tunc illi enim merati. qui mortuu de rebus a se relietis iuvare deberent, hoc ipsum non ficiunt, sed potius praedantur de bonis illius , de sinunt eum in purgatorio pati acerbas poenas. Undὰ metti-ed dicitur ἔ
niat tarditatem nostrae benevolentiae. Undὰ x. Dan. 4.dicitur. In hoc est charitas, non quasinos dilexerimus Deum, sed quoniam ipse prior dilexit nos. unde S. ait: Dulcis Iesus primus est inaccessu,&ultimus in recis sit de ideo Deus latum desiderat fibi dari eor nostrii, juxta illud Propersi. 23. Fili praebe mihi cor tuum. Sicut enim Deus est primus in accessu praeveniendo voluntatem nostram .ut ad ipsum converistamur : ita etiam Deus est ultimus in recessu. Nam prius natura est, quod homo Deum deserist peccando,quam quod Deus subtrahat suam gratiam. Ita etiam cor humanum primum est, quod vivit .& ultimum quod moritur. In eujus rei figura d: eitur Exodi 23. Sanctis ea mihi omne primogenitum, id est, cor humanu: quod inter membra corporis primogenitum dici potest.Et propter hoc signanter dicitur Matthai.Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo , dc
Explicatur seeunda pars. Quod Christus stendat suam dilectionem ad nos.abluendo scir-ditatem immundae conscientia et delevit enim
375쪽
aronum im sim rami dilectis dors Finuarita, finit Oamor ita. svit duplex. Una utilitas fuit quoad bonos, ut euent mamoniti , quo ten pore deberent manna. Et quantum ad hoc dicit: m vero inus dii t amatorem tam non nempe Hebraeis in dest selum dum vicitata etiam multo amplius eum est tra Harent telum sid est otium diligit post mortem. Unde imis. distari selis)--ςt edictisnem tram id vi ad colligen- Cum dilexisset suos, qui erant in mundo in L dum manua, qtioderat eis ιmediciis seu bene. nem dilexit eos ἐν id est in perpetuum dilexit
eos trahendo ad vitam aeternam. Huc etiam facit illud Iemnia 3 i. In charitate perpetua dilexi te, & attraxi te. Expliintur quam pars. Quod Deus osten. dat charitatem iam erga nos, in hoc quod Praeparet bis voluptatem perennis amitentiae. Unde a. ad Thest. a. dicitur: Dilexit nos, α dedit coniblationem aeternam: Quae quan fictum damma Deo. Unde Exodiis dicitur: Colligebant autem mane, quantum si ilicere poterat ad vesperam. Et admum lucis reacorare: pro beneficio mannae, quod colligi de
Secunda utilitas proveniens ex ista liquescentia mannae ad radios sistis, & resistentia ad calorem ignis, si it ad malos. mi, sine---gle erunt praevenire solem&diutius expecta
ta sit, sancti non possunt satis exprimere. Unde diituleium colligere, frustrabannir spe sita, C. Aqust. dentarilis Ecclesia ait: Tanta est pul --nna dissolvebatur& dissiliebat&dispa Chii tudoJustitiae, tanta est iiiiii ditas viis aret ruit ad instar aquae. , hoc est incommutabilis veritatis & sapi siubditur in Textu: ingrati enim si s tia , ut etiam , si non liceret amplius in ea manna quod i perabat ingratus diutius m m e , quam unius diei hora , propter hoe dura tum, post istein lana ortum . qui solum anni huius vitae innumerabiles, pleni di homo ingrMus non credidit mandato Domini, Vitiis ec GJuentia temporalium bonorum, de temp. et Colligendi. - ries id est hyemalis, non veritalis tabes et, crdisperibit ratur uam aq superi acua. Qitia talis Hebraeus mulinurans contra Dominum M veniens post onum Elis, nihil amplius invenit,
sed totum exat lique hum, a terra astum-prum. cy'meritoque contemnerentur. Et S.C, est. ait. Si quotidie oporteret tormenta petierie, si ipsam gehennam parvo tempore tolerare pro
eo quod Christum pollemus videre in gloria viventem , Sanctoriam eius numero latrari, non
erat dignum pati, omne, quod triste est modb, ut tunc tanti boni, tantaeque gloriae participes
Quotuplex sit ingratitudo peccato
Dico quod iit quadruplex. Nam aliqui stini
ingrati Deo, beneficia accepta non reco-
enim ab igne nonpoterat extermin Ogitando; aliqui sunt ingrati, Deum propter ab exiguo radio sitis caua. beneficia accepta non honorando ; quidam ctum talescebat: ut notum omnibines Deo beneficia tua exprobrant, &alii contra
sit, quoniam oportet praevenire sum D in benoti-ia pugnant.
lucis te austrare. IngratremmoestaΠ- unde tales homii res non recogitant, quid tamquam hybernalisglacies tabesset,sH- acceperint, sied selum cogitant de novis bene. Jeriet tanquans aqua sepervacua. habendis, ta tantum mente revolvunt, . quidnam in futuro recepturi sint. Haec autem est maxima ingratitudo, sicut dicit Seneca G. r. EXPLICATIO TEXTUS. de Beneficiis in principio. Prima, inquit, mnium & potissima causa ingratitudinis est; N hac lectione declarat Spiritus Lanctus, qua- quod novis semper cupiditatibus mentem oc-I Iem sortitudinem mirabilem habuerit illud cupat, non quid habemus, sed quid petamus imanna missum de coelo filiis Istael; quia non non in id, quod est . sed in id quod petimus, liquefiebat a virtute ignis, sed selum a modico intenti stimus. Et de quolibet tali ingrato veri. radio solis. sicari potest illud Ecia. io. Ingratus sensus dereis Dicit ergo: Quod eraim mma ab ignemn ρο- liquit liberantem se. terat extermina id est resblvij flatim ab exigua radiis suis orientis , quando nimirum radii ipsus adhuc si intrenuissimi ad calefaciendum, tum cuia eadit obliquὶ super terram 3 tum Dia frigus noctis adhuc aliqualiter dominatur in aere. Culifactum id est defici bat) taediis. Cumque nacaluisset sel. Iique Explicatur secunda pars. Q iod aliqui sine ingrati Deo. ipsium propter beneficia accepta
non honorando. Et tales fiunt similes porcis, qui glandes continuh comedunt apud arborem.& tamen oculos nunquam erigunt ad arborem, cuius mictibus pastuntur. Contingit certὲ
ph isto tempore, quod ii, qui plurima benefi-tabat, de ante selis ortum filii Issaei collige- cia acceperunt a Deo, nec ipsum honorem in bant illud manna. templis & Ecclesiis aliquid pro ipserum orna-Finis aurem . seu utilitas hii ius mannae, non tu tribuendo I nec eum honorent in pauperu
376쪽
εctantum inii tui, quod praestatur pauperi- Et tamen benignillimus Deus in Eoema bus , ac sibi praestitum fiuisset , iuxta illud: uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis. De gratitudine Deo praestanda egi egiε loquitur S. Augustiirata in quadam Epistola ad Nareellium, ubi ita dicit: Quid melius dicere possumus , quam Deo gratias Quid melius
animo gerimus, vel ore promimus, vel calamo scribimus, quam Deo gratias. Hoc enim nihil brevius, nec audiri laetius, necIntelligi gratius, nec agi fructuosius quidquam potest.
re timendum est, quod veriticabitur prophetia Apostoli a. ad Timib. dicentis: In novissimis diebus instabunt tempora peliculosa, Scerunt homines seipsos amantes & ingrati. Explicatur tertia pars. Quod aliqui homines sint ingrati, qui Deo de beneficiis acceptis
exprobrant ad modum ingratae uxoris, pro qua vir circulo ferreo ad collum columnae alligatus merat, quod ipsiim tamen uxor ei in peris petuum exprobravit. Et hanc malam uxorem imitari videntur, qui Chiisto sitorum vulne-xurti aperturas fatue tutando improperant, quae tamen nunquam sustinitisset, nili ipsum charitas erga nos ad hoc faciendum coegisset. Huc facit illud Eccl. Σ'. Pascet& potabit aegrotos , Sc adhuc amara audiet.
Explicatur quarta pars. Q iod aliqui sint in grati, qui contra Deum per beneficia accepta pug nis qui nempe doni, Dri ad peccandum duntaxat ut tintur: ta illi cliti ex gi .uia Dei divitiis abundant, & tamen lunt paupelum Pressores, quibus potius deberent aliquid Mnare. Sic etiam multi clarent ingenio naturali, quod tamen solum impendunt ad divertas petulantias exercendas es ad alios defraudm- dum&c. Contia rates U. lilii Moral. sit
per illud o. Huic montes herbas ferunt, dicit sic: Dum reprobi de rebus divinitus acceptis , nequaquam recta sed prava cogitant, quid aliud faciunt, nili contia IJeum sitis donis pugnant ' Qua in sententiam explestius in Ho. milia quadam sit per illa vel ba, Cum audieritis praelia & seditiones &c. confirmat dicens: Omnia, quae ad usum vitae accepimus, ad ustimc ilpae convertimus, tranquillitatem enim pacis humanae, ad ussim convertimus vanae secuinatis; peregrinationem terrae, diligimus pro habitatione patriae; Calutem corporis in usum redigimus vitiorum : & substantiae abundantiam , ad perversitatem voluptatis. Haec ill
Tales ingrati si in t similes Cuculo, qui per
quandam aviculam dicitur foveri in nido, quam postea cuculus ad aetatem adultam provectus, capit, occidit, &devorat. hominibus sibi ingratis adhuc alia beneficia praestare non desinit, dum solem statim oriris cie super iustos Niniustos, bonos Sc malos seu ingratos , ut dicitur Luca s.
Magna enim sunt jussicia tua Domine,
inemirrasilia verba tua, propter hoc m- ossiciplinatae ammae enarraverunt. Dum
enim per sium habent iniquiposse δε-
minari nationi tuas D ; vinctitat nebrarum,or longa noctis compediti
clusi sub te Iis jugitivi per tua provi
dentiae acuerunt, vel tituerunt.
Postquam Salomon ostendit, quomodo gyptii a Deo amicti fuerint per bestias Manimalia, atque etiam perses insensatas ecelementa : nunc tandem declaiat qualiter eidem
AEgyptii suerint puniti per corpora coelestia. Quod fiebat dupliciter I uno modo per subtractionem luminis & per tenebras palpabiles, si ut dicitur Exodito. Sacundo mo per occisio. nem primogenitorum suorum in magna copia, ut dicitur Exodi n. Causa autem cur aegyptii sic fiuerint puniti, filii duplex S nimirum ex pase te Dei ius a consideratio& observatio: ex parte autem AEgyptioruni iniqia conversatio. Diest ergo sic: Magna enim sunt Quia tua Lumine: quibus electos filios tuos Israel gube naili, & eorum adversarios flagellasti. Et in rarrabilia verba tua, id est factatii a ; Deus enim factis loquitur: Ipse enim dixit,& facta simi, in Psalmu. Et Lucae a. Transeamus ustitia Bethi hem,&videamus hoc verbum,quod faPre re hoc squia nimirum iudicia Dei& gella ipsus non ieceperunt aegyptii ad sui correctioirem indisi irrata animae erraverunt: re
pugnames imperio Dei sit per dimissione populi sivi Israelitici ex Xg3ypto. Et quia AEgyptiiusiurparunt sibi violentam oppressi onem Isira litarum, ideo si ibditur in textu: Cum enim pedita historiis notum, quod aliqui ingrati ho- sua se habent id est dum AEgyptii firmiter cr mines varie set puniti; nam libertus si esse Falerio lib. I. cap. 1. 3 ob suam ingratitudinem a Domino suo fiuit libertate privatus&redactus in servitutem his verbis: Abi& esto servus, qui liber esse nescivisti. Filius etiam quidam patri suo ingratus, coniectus suit in vincula, teste Seneca in suis declamationibus, qui ait: Liberi, titulo gratitudinis propter , ficia accepta, parentes suos alant, aut si alere nolint, vinciam tur sina in vincula coniiciantur. Philippus quoque
Rex stine Seneca de benefiιum militem quendam hosipiti suo ingratum; iussit stigmatibus perpe dunt se se dominar per oppressionem irati ni tua sancta: id est populo Hebraeorum, quem Deli, sibi sanctis legibus deservire statuerat.
Vincula tenebrarum o longa noctu compediti, sunt praefati aegyptii. Iacuerunt imi sub tectu, βι-gitivi perpetua providetitia. In quilia verbi, tria notanda fiant. Nam imprimis Salomon d monstrat palpabilitatem tenebrarum . dc ideo dicit: Uinculis tenebrarum compediii: Fuit enim aer tunc non Qtiam privatus lumine, sed etiam ita condensatusui palpari potuerii r 5: id
miseri Egyptii iacuerunt quasi vinculati in illis
377쪽
riam tenebrae in terra aegypti, ut possem pal- Pari, nec movh-quiquam de , in quo
diurumitatem, dum dicit: Tt metu: triabus namque diebus nemo vidὰ fratrem si sum. Odi IO.
I ettio tangit Salomon ligatorum immobilitatem , cum dicit: iacuerunt inausi sitib lictis quia nullibi poteramio vertere propter aeris: id est. 1 utantes se polle sugere divinam prox-ntiam. quae est via mobilis&imimitabilis d. .is. Manum tuam effuge impostibile est. I acu runt vel latuerunt, debet teterri ad verba praece
dentia, quod nimiit iubiectis iacuerint aut latuerint. Circa illa vel ba, Magna sum sudicia tua Domine, sit
ARTICVLVS UNICUS. An judicia Dei sint magna propret Iudi
cis insallibilitatena ; iurisdictionis rari ralitatem, iustitiae inflexibilitatem M potentia: m inprcheimsibilitatem t
Explicatur prima pars. iniud Judicium Dei dicatur magnum propter I udicis in. fallibilitatem. Humanum enim iudicium taliteo fallitur: sbius autem Deus nolit occulta It dicare , quia istus novit corda lamininum. Ex hoc autem quodJudicium humanum saepe fallatur, fit, quod stapb innocenti irrogetur init ria. Unde S. Augustinus de Civit. Dei ait: inod ignorantia Iudicis, plerumque sit
calamitas innocentis. Debet enim in iudkio diligens examinatio praecedere sententiam, de sententia punitionem live abs.lutionem. Et tamen cum hoc se coiit ingit, quCd nonnulla salsa probemur probationa Iuris, cX quom nprobatione pei filii,s testes patitur iusin: &ita judex propter siuam ignorantiam i non ima istiter . saltem materialita errat iudicando talem innocentem. Deus autem tanqtram omni-
schis, non potest per ulla argumenta aut silibstelles salii: unde nec ibrmaliter nec malet tali. ter in quadam ratione ali uius innocentis errabit. Huc secit illud Proνreb. 1 c. Divitiatio in labiis Regis Dei scilicet vel Christi non errabit in iudicio os eius. Explicatur secunda pars. Quod Iudicium Dei incitur magnum propter Iurisdictitanis
generalitatem quia salus Deus omnes gentes iudicabiti Unde Ioan. s. dicitur Pater omnes iidicium dedit filio. Et IMlas. Consiirgent de ascendent gentes in vallemJosaphat, quia ibi
sedebo , tit iudicem omnes gentes. Item 2. Gr.
s. dicitur: Omnes nos manifestartoportet ante tribunal Christi, ut referat unusquisque prout vestit in corpore, sive bonum, sive malum. Et S. Grys imus Nomitia tructo Iutati, sic ducit : In illa die iudicii universalis non sic interrogatur persena , ut conscientia non videatur 3 sici econtra conscientia discutitur. α persena
confunditure quando nemo excusat peccato. rem, sed omnes accusant: nec altei pro altero
inter caut, sed singuli ibi timebunt. ita in illo Judidio nerunt tem adulatos, ita Angelἰ
veraces: non trant Iudices pers amni acceptores, sed Deus, qui iustus est, reddα uni ui sue sinuadum operas ira, quia omnes nos ibi manifestari oportet. Narrat Oridi πι-Metamorph. Qilod apud adii os mes erat se mentiam proserendi nori
verbis sed lapillis 1 Si enim iudicandus debebat liberari & ab Uvi. prouei Aantur lapilli albis
si autem debebat damnati, prosciebantur lapilli nigri. Si etiam mi homo quis s es, dum steteris ante tribunal Chrisu. si ex unia con scientiae tuae possis proli te lapillos albos bonorum operum, sal vaberis: si ainem ex urna consti eiulae coram universis mundo Elum pro ieceris lapillos nigros peccamruithdamnaber Unde recte ae damnatis dieitur Nabama. F cies hominum faciit nigredo ollae. Explicatur teitia pals. Qito udicium Dei dicitur magnum propter Justitiae inflexibili a tem. Humanum iudicium teste S. Isidoro lib. des. M Ponet; perverti potest ex timore, cupiditate. Odio amore. Deus autem nullo m a petistii potest ue non timore. quia omnipotens, nec riumpi potest Deus obcupiditatem auri vel argenti. quia Deus ditis limus est : ipsius enim sumo miria N lac Deus potest corrumpi odio, quia eli optimus; nec amore, qui, est iustis limus. Unde Iob. 37. dicitur: vere enim Deus non condemnabit fi lctra, nec omnipotens subvertet iudicium. Et Iob. 3. Omnia ludicia tua vera sunt. Fabial. a nota est,quod Leo aliquando omnis animalia citaverit ad se ut dicerent suas cu pas. Venit et go Asinus dicens, se coniecillescenum, quod cecidit ex curru aurigae alieni. .Respondit
Leo tanquam Iridex, ni ala fecisti, debuisses enim faenum Adere illi ad quem pertinebat, ciuisit Atinti tu vel berali usque ad mortem. ve iit deinde Lupus,qui dixit,su iubinde Ovem, tuo in inde haedum & lubinde vitulum abegisse, occidisse&com dit e Respi,ndit I .eo,charissime, uti abes ei se tam senipulosus in his enim rapinis,FEtibi sunt naturales, non peccas Istum ergo tu. pum rapacem & voracem sibi simikm. vel quo sperabat medietatem siuae rapitur,abidivit. Leo ex quodam timore lupi, ne ubi Leoni oves quoque & vitulos depraedanti idem erimen la-pus objicere possit. Alinum autem misertim cibravi occidi. Sic etiam humani Iudices extim re quodam ruidam sententiam contra aliqueml auperculum pronuntiant,& econtra alios niinos delinquentes impune permittunt transire. veruntamen Christus tanquain iudex nullum timet,quantumvis sit potens,quinimo hi poteti tes potenter tormenta patientur, si math eg runt. Unde Sap. s. dicitur: Iudi tum durissamum . his qui praesunt potestate regni vel pro vincia. fiet. Explicatur quarta pars. iudicium Deldi itur magnum propter sua potentiae incomprehensibit itatem.Unde Rom. it. dicitur. O altutudo divitianim si plantiae & Qient irini,quant incomprehensibilia iunt iudicia eius. & investigabiles via eius. Huc pertinet i lud S. : Cur Deuς hunc trahat. &alterum non trahat, noli strutat i,nis vis errare; ad occulta quoqua Dei ludi ia pertinet,quod Deus in hocmtundo
iustos permittata Bigi,& uiiustos attolli,&milia plura. Ssa Lu.
378쪽
D dumputantseluere in ob rupeccatu,
teneueros obtivionis meia ento dispers
sunt ,paventes horrende, o cum admirarisne vel turbatione nimia perturba.
ti. Neque enim, qua continebat istos sp lunca, sine timore custodiebat: quoniamson tin desiendenspersurbabat Egos, ct persona tristes Egis apparentes, pavorem
illis praesulant. ExPLICATIO TEXTUS.
lN hac Lictione ostendit Salomon,quod ten brae am gentes Agyptios non solum habuerita densitatem palpabilem, sed etiam quod .Egyptii non potuerint se ullo modo iuvare
Dicit ergo sic: Et dum putant stupple . Egy-
latere in obfuru ciatu. tenebros oblivio. nis velamentio dispers unt. Aetem tenebrosiim vocat velamentum oblivionis: sicut enim lumen sigurat scientiam , ita tenebrae oblivionem designant, & ignorantiam. Peccata autem dicuntur obscura propter esse tum; a una quia auserunt cognitionem verae lucis siuxta illud ad h. I enebris obscuratum l.abentes intellectum ne cognoscant quae Dei sunt) Tum etiam quia peccata ducunt ad in seini obseuritatem:
juxta illud Psalmi: Obscurantur oculi eoium ne videam. Fuerunt liuique AEgyptii disi si ab invicem, quia quid .m ex illis erant in domu bus, quidam in agris; & illos, qui prope se
erant propter intermediam tenebrarum palpabilium densitatem, putabant eos longe distare. Et ideo fiueius itarente horrcnde, O cum admirationeperturbatr. In i quentibus deciatiat Salomon, quod nec a domibus in quibus aegyptii
habitabant, nec ab igiae, nec a magica arte potuerint has re medium aliquod evadendi aut propulsandi illas tenebras. Unde dicit se : Nec en illa, qua conmebat illor spelunca quia ad foveas & cavernas multi coniugerunt) sne timore custodiebat : quoniam fontius seu si epitus'
quem in illis sipeluncis audieruntὶ descendent perturbat istos. Et persona tristes illis apparentes visione imaginaria) parerem illis praestabant. Nam propter meta holicas imaginationes AEgyptii stium de Damonibus& hominibus mortuis cogitabant, & ka pavore quodam fusrunt correpti. Circa illa verba, Et persona tristes illis apparemes, si
ARTICVLVS UNICVS. An invidi , perfidi, cupidi, S stupidi
s persint tristes Ico quod sci Explicatur prima pars. .aod invidi
semper sint tristes. Unde S. Damas rem dicit: quod invidia sit uillitia de alieno bono. Et sicut sapient. Salomon. Buso tristatur de bono odore florentium vine rum: ha invidia dolet de prosectu vinuos
tum perseriarum. Item sicut inferior planeta ecclipsat si aperiorem, non autem econtra, ut
patet de luna, quae eωipiat solem; ita ut re lariter illi, qui minus valent, & sunt meritis, gratiis & dignitatibus multo inferiotes aliis melioribus, hos obumbrare nituntur per invidiam Unde tota locutio invidi selum est de dosectibus aliorum; quibus dum linua sua malevolam cere non potest, summEseam igit cordet nus&cictatur. inet autem subinde accenda tur invidus per iracundiam; plerumque tamen stigescit per desectum charitatis; quae est ille ignis, quem Salvator venit mittere in terram, seu mundum. Porro personam invidi rected scribu mi divi his vel libui: Pastor in ore sedet,macies incorpora toto, Nusquam recta acies, livent rubi rine demes.' i raselie virent, lingua ipsi usa veneno. Riselabs, nisi quem νisfecere dolores. Nec fruiturβmnorixiantibu excita curu, Sed videt ingratos, intabescetque piri ... Successu hominum cavit, O carpitur una, Suppliciumque sum est. Praeterea idem Oridivi a. Metamorph. fabula. tur,quod Pallas iverit ad Invidiam, ut procuret mortem Aglantis. Dum itaque praefatiis inu-gnis Poeta invidiam ingratiam Palladis eun-δem versus Atherias describit, ponit hos vel nas:
Indoluit baiulum que capit,quemspinea totum Vincula cingibant I vertaque nubibus atru Quacunque is ereditur, remia perdidit ora ;Exuritque herbas, Osiumina cacumina carpit Sasatuquesua pulos, urbesque Amosque
Polluit. Ex his colligitur modus nocendi, clitem habet invidus institi tus ab invidia. Itaque invidus portat baιulum plenum stinisῆ Quia omnes prosperitates aliorum,ipsima non delectant, seu pungunt. Secundo Invidus atris nabis in operi tur , quia invidus dedetr dictor, regata fronte nunquam dicent claram ted obscuram sententiam de illo cui volunt nocere Tertio invidus, quacunque ingreditur, florentia perdidit arra quia Invidus nulli nocet , nisi illi. qui aliqua virtute florescit. Quarth invidus exurit herbal: id est iuvenes in virtute proficientes prosequitur Iscut caeca talpa quae motatur in terra,& radices herbarum rodit de impedit ab augmento.
Et non sellam h ibas, id est, iuvenes, sed & --
prema cacumira, id est, supeliores Se hominesan dignitate constitutos carpit ; quia invidus semper contra suos Praelatos, de Dominos, quae-Minque excogitare potest . partit. infini4 Invidus agatiεμο, id est verbo malitiosis, omnem purium o urbem quam attingit. Ex dictis itaque patet, quomodo Invidi semper sint tristes. Detalliam autem tristitia dicitur Ecct yo. Tristitiam longὶ expelle a te, multos enim occidi tristitia Et Proris . Sicut tinea vestimento,& vermes ligno, ita tristitia nocet cordia Explicatur secunda pars. Quod perfidi&sa, laces communiter simi tristes Unde hypocritae. ut decipiant alios, uunt quandam tertiam uisti.
379쪽
tia itiam. Contra mim monet'Salvator 6. Cum 'iunatis nolite fieri licui hypocritare, fies.Tales in occulto sunt lucundiuimi &ωπιν tum ad apparentiam externam sum tristitumi. De his S. Ambrosius in quodam sermone ait: Latet plerumque siub traii amictu lascivia deserniis horror vili veste tegitur . ut secreta tegantur petulantium animorum. Contra hos stribit Horatio. Nunquam te se aditu mi umi latenter. impiesu, dulci mella venena laten Explicatur tenta pars. Quod cupidi & tenaces imitatores Nabal semper plus habere desiderantes, pleiumque sint tristes : quia sempersimi tu timore&do ore, quomodo parta ten ant, & non parta acquirant. Unde cle talibus dicitur EccI. a. Cuncti dies eius aerumnis & doloribus pleni sunt, nec per noctem mente qui-estunt. Talis filii ille iuveni, cui Christius dixit Marth. I9. Si vis perfectus este , vade de vende omnia dc da pauperibus, & habebis thesaurum in coelo , Sc veni sequereme. Sed quid factum est y abiit iuvenis ille tristis, habuit enim multas mss.lsiones, Sed contra tales dicitur 4. Inclina pauperi aurem tuam line titilitia Explicatur quasta pars. od plerumque sint tristes illi , qui sinit stupidi in praesenti vita.& pertinaces, de Dei clementia de pietate diffidentes I quarum aliqui de peccatis propriis adeo tristantur, ut pro iis delendi, putent non si ilicere Sacramentum Poenitentiis ad salutem: alii stupidi sent, putanter. quod iid filia Dei non permittat ipsum poenitentibus misereri. Contra quos Psalmista alloquens animam suam dicit sic: Quare tristis es anima mea, ta quare conturbas me' spera in Deo , quia adhue confitebor illi. Siqui tamen adeo obstinati & stirpi illant, ut poenitendo d:ssidant de Dei milericordia , tales non solum erunt miseri tristes in hae vita , sed etiam erunt tristissimi & misertimi in altera vita. Contra quos signanter dicitur Eccl. I . Foelix , qui non tabuit animi tristitiam&non excedit a spe sita.
Et ignis quidem nun vis poterat illis Lme
praebet e , necsiderum limpidammma illuminare poterant Ham noctem horri dam. Apparebat enim illis ignis subitaneus timore plenus: se timore i ius percus, quae non videbatur, faciei, oi-bant deteriora esse, q/υ non videbantur. EXPLICATIO TETTVS. Hic ostendit Salomon , quod nee ignis et
naeiaratis , nec ignis coelestis A gyptios potuerit liberare ab illis tenebris. Dicit ergo Dignis quidem nulla vis poterat issis lumen abere, mc siderum limpida stamma illa irare poterant illam noctem horrendam: propter vides icet dens. intena aeris tenebros. Si ergo ignis comminii,
&Metum Imipidae taminae non poterant illiseminare illam noctem ,& iuvare aegypti , spellendas illas tenebras multo minus ignis ex impressionem regione aeris peneratus, ut simi eoru stationes &fulgura , illummare poterata illas tenebras: sed potius per tales ignes ex limpressione genitos, terrefiebant. unde diis Salomon sic: Apparebant autem illis mi subitanerit, more plenus, id est stabitanea coruscatio fulguris. Quae coruscatio licet praebuerk aliquod lumensibitaneum , hoc ipsum tamen nullum praebui: eis Elatium. Et hoc ibium vult textas,quando dicit, quod nusia vis ignisntuerit erus Iani preseri; puta continuum pro sim si latio. Adeoqua illa conisextio luminis ex proveniens potius aegyptios terrebat. Simul enim cum illi. coruscationibus sebito illuminantibus aerem caliginosiim & sipilium , apparuerunt Kgyptiis pertanae tristes , & horribiles, daemonum accipientes pei Qiras, estigies mortuorum,& facies larvatas ad terret risum eos: & augebatur ipλ-nim terror per hoc , quod ipsimet aegyptii exta me lac holia imaginati sibi sint,se habere anta oculos suos turpissimos dae notaeς. vel facies ab . surdissi inas mortuorum. Et hoc est quod dici.
bantur i, quia .Egyp tii ex malis 3c ci irpibus saciebus seu monti iis vilis, aestimabant adhuc d teriora esse sutura , dc sic suerunt in maximo timore& miseria. Circa illa verba et ignis quinin nulla ris. Sit
ARTICVLVS UNICUS. Utrum issis corporalis puniat Massiigat in inferno daemones. DI eo quod ignis inseriai sit corporalis, Setanquam instriimentum divinae virtutis agat in damnatos aliquos plus, aliquos minus, conformiter ad sua demetita asiligendo. Probatur prima pars. inita corpori hominis damnati, rem coaptatur poena corporea , iam de ex hoc probat S. Greg. 4. Dialogorum. odignis insernalis sit corporeus, quia in illum eorpora damnatorum statim post diem iudicii det trudenturaet ideo dicit S. ille Pontifim Gruariis
Ignem infernalem corpOleum elle non ambigo. Imo S. As sis ius lib. 2I. de Cis. Dei cap I dlait: quod ignis,mio etiam iptritus amiguntur, corporeus sit, allamptus tanquam instrume tum Dei ad torquendos spiritus, Probatur secunda pars. Nam ex eo , quod ignis sit instrumentum divinae virtutis, non agit uniformiter in om ips&quos iique damnatos, sed in aliquos magis quam in alios Laevit, Iiixta voluntatem Dei tanquam principalis agentis, de consermiter ad sua demerita.
Di es prim, Si esset ignis in inferno , esset etiam lumen in inferno , sed hoc est falsum. Eris
D &illud unde sequitur. Minor probatur,quia Matth. ra. dicitur I igatis manibus proiicite eum in tenebras exteriores. Super quae verba dicit S. Greg. Si ignis ille Iumen haberet, servus ille non diceretur mitti in tenebras exteriores: Ergo salis' sum est, quod ignis inseriralis faciat lumen.
Secundδ ignis ille infernalis est per violentiam tb terra in loco inseratas i Ergo non
380쪽
Onebit, Me cruciata in aetemum damnatos. Probatur con . Quia nugum violentum est
Respondetur ad primum quod locus insemnalis sic erit disse,stus, prout convenit maximae miseriae damnatoium. Unde ibi non erit Iu men aliquod involutum umbris & sumo , ita ut per lamen damnati Elum videant ea, per terreri & amigi possint. Cum quo tamen mi , quod quia illud lumen ignis selum est in materia flamosa & umbrosa , Iocus internalis
absolute dicendus sit tenebrosus. Et iuxta hoc cxplicandae sitiat ali moritates adductae. Resipondetur ad Imindum. Quod licet nuIlum violentaem sit perpetuum ex ordinatione sῆ-lius naturae , potest tamen esse perpetuum ex ordinatione divinae tultitiae. Dices seeundb. Si daretur locus & ignis infernalis, tunc ille locus infernalis & ignis , vel esset eiusdem rationis cum loco dc igne purgatorii , vel non Sed nihil horum poteli dici; Ergo non datur ignis inferiralis. Probatur minor. Nam si locus infernalis sit idem cum loco Purgatorii, tunc seclueretur, quod decedentes in charitate , cum annexis quibusdam peccatis venialibus, puniantur propter illa in inferno, 'uod imγn videtur ei te adniittendum. Si vero cicatur, quod locus inieini non sit eiusdem rationis cum loco purgat otii. sequitur quod Lancti Patres antem utem Clii isti purgati fuerint in instino,quod etiam est falsi in ergo, teq Prob. Nam sancti Patres non iterunt puigati in aliquo loco si pia I imbum , nec in ipso Limbo, quit in illo non eli poena sensus Elgo purgarisiuit in inferno. Resip. Quod idem sit communis locus purgatorii S insemi, habent tamentituatiationis distii: tionem : sicut idem locus communis est pluriam civium habitantium in una civitate, ita tamen , ut hi dii et Ia cives habeant diversas s-tuationes in divellis domibus. Itaque locus purgatorii est vicinus loco infernali , ut docet S. sentent in sol ad 1. Et ratio
ipsus est talis ; quia Linibus Patrum fuit co iunctus inferno, alias enim Christus non d te retur ad in sernum descendille. Nihilominus Limbus suit stiperior quam locus purgatorii, Mnarsius Iocus purgatorii suit vicinior inferno qua Limbus Patium.Vuli ergo S. Doctor dicere:quod in ratorum ambitum seu spatium infernale sint quatuor specialia loca distincta. Nam in siimmitate est Limbus Patrum;postea est Limbus Puerorum ἱ tertio est purgatorium ubi est mma sensius; viario es locus damnatorum. Praeterea S. Thomas quodlibet.8. q. 22. docet.
Quod licet mundum legem communem par gatorium sit locus in quo . minutiora peccata purgantur , nihilominus secundum dispensationem divinam quonindam animae punitantur in loco in quo peccaverunt, ad vivorum instructionem. Et his patet, quomodo Limbus &purgatorium in aliquo imsu possint diei infernus id est pars aliqua fiuperilar, in qua non Pu-nhantur damnati. Neque ex hoe quod sit idem ignis purgatorii di insemi, sequitur, quod animae morientes in charitate debAnt torqueri in aeternum,sicut anumae damnatae. Quia ignis ille agis tamquam instrumentiun divitiae vinulis, quamdiu
reddiderint univeifum debitum , hoc autem debito per poenas soluto, liberandura Deo, Mad coelum avocantur, & conducuntur per in nos Angel .
Et neagicae artu appositi erant derisus, ct sapientia figuria correptio com coni melia. Illi enim quipromittebant tim res sperturbationes expellare se ab Lma languente, ibi cum deriso pleni timore lanuebant. Nam etsi nihil eos ex monstruperturbabat: transitu anima
lium seserpentum pilatione commoti, tremebundi pertiant, O aerem, quem nulla ratione evadere quis posset, nega usse videre. EXPLICATIO TEXTUS. HIs ostendit Saloition quod nec per Magos
xgyptii potuerint se Iliberare ab illis tenebris Dicit ergo: Et magiceartuanstic nideri us, hoc est tunc temporis derisibiles monstrabantur Magi AEgyptiaci,quia per magicam artem monsti a faciebant, quando nec tibi, nec aliis contra tenebras prodesse poterant. Et Mptentia Ogivia cornutio cum consumelia. alidiceret: vana gloria, quam habuetunt dicti Magi AEgyptiaci de falsa sapientia, nui versa est in correptionem cum coiit una elia,qualido Pharao, de alii nobiles clamantes petieruntem tum subsidia ; & quia eos iuvare Magi non poterant, ipsis contumelias intulerunt tanquam fallacibus deceptoribus. In sinuentibus vel bis ponit Salomon causam dei isonis. 6c dicit: Illi enim qui promitte rara ii . ni bres cr turbationes se ex Histere ab anima languen te, hi cum deriseu Fem timore larguebant. Id est iacet magi promiserint se adiutores, cum tanten iuvare non potuerint , merito deridendi fiunt tanquam fallaces deceptores.
Et quia aliquis posset dicere; quod aegyptii
no sint amicti ex vilione corporali vel imagina. tia tristium per Enarum, de monstria os arusia esi inierum , eo quod Egyptii jam assueti sue. intialia cernere, ab alluetis autem non fit pallio; ideo subdi Salomon, quod etiam dato hoc Anon concesso AEgyptii adluic tui bati fuerint: ex transitu animalium, quae iuxta ipibs ste pitum facientia videbantur eos conculcare. Insuper e
iam AEgyptii lxibati sunt per sibilationem serpen
tum, cr commotincmebundi peribant. Id est ibmuerunt. ne in toxicati a serpentibus pereant.
Et quia AEgyptii nec animalia magna pertranseuntia in istis tenebris densis, nec stipentes sibilantes praecavere poterant siquidem nihil via derunt) ideo subditiar in textu. Ei aerem quem nulla ratione stant in medium videndi evadere quurisset, gamesse videre.Id est aegyptii turbati sunt,eo quod non habuerint aerem illumi
natum tanquam aptum medium videndi, sed . potius tangendo ammadeopalpabilem&spicstim territi ierunt. Circa ilia verba: Et mattice artu appositi eram densus,