장음표시 사용
391쪽
satemir , nobis inesse impersectionem &Om- Deus custodit. ne committantur. nem perfectionem soli Deo auribuimus. Eodem modo, dumDeo gratias agimus de re- ceetis, profitemur, quod nihil Pollideamus, nisi illita, quod venit ex eius e nere & largitate.
An Deo gratias agere debeamus propter
beneficium creationis , redemptionis, e spectationis , justificationis , conservationis , de praemiationis. Et infra. Quisquis ab initio pudiem permanet, ab illo regitur . & quisquis ab impudico pridicus f ctus est, ab illo corrigitur ; de quisquis usqiis in finem impudicus eii, ab illo deseritur, occul to quidem iudicio, sed non iniquo. Et ideos gnanter dicitur in textu allegato hujus lecti
nis, non Ddebamura M agebant. Sinisti autem v .ci non solum de sibi dantissis gratias
agunt Deo, sed etiam de his, a quibus sunt Pergratiam Dei praeservati. Explicatur s. pars. Qiod Deo gratias a
Explicariirptim parti Quod Deo debeamus gratias agere prorier beneficiumCreationis. De hoc loquens S. Bernar in in qu dam sermone sic ait: Considet a Deum in beneficio creationis; qui creavit te sine commodo sto quia bonorum nostrorum non indiget sine merito tuo, quia nihil 1nte promeruit, qui penitus nihil luit. Cogita qualem te
fecit secundum corpus egregiam creaturam; se- undum animam vero magis *gregiam, utpote id similitudinem Dei serviatam, rationis participem , de beatitudinis seinpiternae capacem. Considera larilitatis administrationem, quanta tibi largitus est ad iustentationem. quanta ad eruditionem, quanta ad consolationein, & delectationem.
Expluatur a. pars. . Quod Deo gratias agere debeamus pro opere Redemptionis. De quo loquens idem mellifluus Doctor in alio sermone ait: O bone tisa quid tibi & morti l Nos debuimus, & tu solvisti nos peccavimus, de tu tuis. O pietas grandiar opus sine exemplo, gratia sine merito, d charitas sine modo. Ex tisatur pars. Quod debeamus Deo tias agere de beneficio Exspectationis: dum
nos peccatotes exspectat, ut ad ipsam conver. Explicatur pars. Quod Deo gratias agere debeamus pro beneficio Justificationis; iustita calicium sumus, non ex meritis propriis. sed ex
gratia ipsius. Si quis velit scire, quid sit Iustia ficatio, consideret pilus quid sit peccatum, Mquales effectus praester. Certe perpem umfit homo filius tenebrarum, si ius Diab , ex- haeredit 1 tur a coelesti gloria , & omnium to luentorum causam praebet. Econtra homo a Deo justificatus fit filius Dei adoptivus, haeres regni coelest s & omnis felicitatis. de delectationis fit particeps in perpetuas aeternitates. Ergo convenit Deo propter justificationem
Explicatur c. pars. Quod Deo debeamus agere grat as pro benescio Praemiationis nobis proiiuilae : quae ei it certa & infallibilis , sin charitate Dei permanserimus. De hoe praemio regni coelestis dicit : Nee oculus vidit, nec aulis audivit, quae praeparavit Deus diligetitibus se. ARTICULUS TER TIUS.
An debita gratiarum actio debeat ha
bere magnitauimem, ast iduitatem, universalitatem , & hilari.
tamur. Certe quoties Peccator Peccat mortali- T leo quod se. ter, de non statim rapitur morte subitanea ad Explicatur i. pars. Quod debita gratia.
- - - - debeat habere M ignitudinem. Quia
gehennam , sed relinquitur in vivis: Deo gratias referre debet pro spatio. poenitentiae tibi concessis. Refert Ost: odorus deopere vario rima; quods Eleph1s serui succisae arbori se inclinet, de ita cadat, sirgere non possit: sau em aliquis homo ipsum elevet ab isto lapsu, in tantum eidem
gratiatur, ut ejus matum in omnibus sequatur. Si ergo talis Sestiat mini sit adeo grata, qui ipsam au pluerexit; qua ito magis nos do mus gratias agere Domino Deo , qui nos illapsu originali dementi me erexit, & toties lapsos in millena peccata mortalia . non stati condemnav t. sed ingens poenite tiae latium nobis concessit. admonendo tu Leandem poenitentiam χgendam non solii in t inspirationes intrinsecas , sed etiam per extrinsecas adhortationes praedicatorum e cathedra deci mantium ; quam necessaria sit homini poenitentia, & nullatenus differenda. homo plus accepit a Deo, quam alia ereatura, de ideo decet eum magis magni fita gratias ag re. Constat, quod lux sit talis natulae, ut ubi plures radii ad aliquod corpus solidum dirigum tur, eo maior sit ibi reflexio & splendoris mutit iplicatio. Unde iuxta terram est maior calor,
quam in medio interstitio aeris propter majorem & densiorem radiorum solitium multit dinem. Sic etiam nuraliter esse debet. Nam quanto homines plui cs divin rum beneficio tum radios recipiunt, eis per gratiarum actiones, plures radios gratitudinis in Deum resse
chete debent. Huc facit illiad 2. I Luhab. i. De magnis periculis a Deo liberati, magnised sta. tias agimus ipsi. Explicatam a. pny. inod gratiarum actio debeat habere Assiduitatem , seu continuit tem Unde dicitur: Gratiis gimus Deo sine intermissione. Et haec est i lio, quod omnes horae Canonicae debeant terminati pet Deo gratias : in sgnum , quod Emicat str 4. para. Quod Deo gratias agere
debeamus propter conversationem in esse naturae & esse gratiae. Unde S. inde . mnia opera nostra in ejus debeant gratiatum a sancta Virginitate inquit : Omnia peccata sic ctionem terminari.
liabenda sint tanquam dimittantur , 2 quibus Explisarar I, para. Quod gratiariam actiou u debeat
392쪽
debeat habere universalitatem ; ut nempe pro omnibus, aeon solum pro placentibus , pr Oris ; sed etiam pro ad vel iis Deo gratias agamus. Vinde ad Ephes. s. dic tur: Gratias Deo aia gentes sempei monimbus. Aristoteles a. Politicorum prope finem, dicit: quod Plato iliter te.
ges suas ordinaverit,ut cives se ex ici: arent per usum umorum & studium , ad hoc u fiant ambidextri, di ita utraque manus teddat ii rutilis ad landum. Sic etiam , moraliter nos et citare debemus, ut ambi dextii namus ut videlicet non solum tempore prosperitatis, sed etiam ad vel statis contra tol lunam pugnare. & Deo semper regratia ii piis limus. 4 alis autem suit Apostolus Paulus, qui dix:t 2. r. a. De utem gratias, qui semper ii sumphat L Os
Iesu. D. Matur 4. pars. Q iod gratiarum : Et odebeat fieri. uni hilaritate, seu liri unditate . non autem cum tristitia vel ex nectilitare. Solii de refert quod in Alesar eg one quadam . fons quietas sit . t u scaturit semper, de infra rivos tuos manet: id sonum vero citharae , tibiae vel alterius ii .lfiumentim v. sici, intumescit, de alveum suum xcedit. A plicatio. Fons omnis bonitatis Deus est, hic ad sanctam S: laetam Gratiarum actio lena tan . quam ad lbnum instrumenti nulliti statim i xuberat, &sbi gratias agenti be ficia potiora larcitur. In cuius rei sigi iram ilicitur Νcemias a. quod Jtidaei convocaverriti l evitas . ut dedicationem ficerent muta let uia enam laetitia, gratiarum actione, α cymbalis , S can-
comment. super Libi Sapient. Salimon.
luce solis , habuerunt coluinnam nubis ne detentur ab astu scilis. Et hoc est. quod diciatur in textu, Esset sine l. brabam ha u ρω- stiti id est solem tranquillae protecticinis; Irami mei positio bis temperabat Glis,dorem, ut est et illis trigerium, quod aliis ipsis suisset
Sequitur. Ding quidem illi sidest Aegrptii
erant carereta e texietiora, quia carebant luce interiori gratia: Opaucar errantenebrarum, qui
imisses iusto ictant iussanctos tuos, id est Israelitas, non permittendo exire ab illa ses vitute Aeg3 ptiaca, cum tamen Dominus mandaverit Philaoni per MLylen , ut dii astrat populum
Per quos incipubas incorru i I lumen id est, Lex incor. upta ct illun ans saeculo dari. Quia filii Isiael . propter miracula quae viderant in Aegypto, praeparabamisi ad legem su-icipiendam, id est. ad eundum in desertum, a. b legem accepturi erant. Circa illa verba, at dentem colu utra habuerunt ducem, sit .
An bonus P latus tanquam Dux, debe
at habere zelum larvoris S sanctae correptionis ἀ statum vigoris supportatio-ius; locum amoris de communic tionis ; motum praeceta oris S informationis ξ
net iurabem holfi u prae isti. Digni
quos incipirbar incorruptum legis δει. mensaeculo darI.
Dostquam Salomon declaravit, quod Deus I contulerit Isaelitis beneficium lucis ita Aegypto, quando Aegyptii per triduum tenebras passi sunt, nunc ostendit, quod Deus Iliaelitis aliud lumen dederit, dum per desertum tran
De hoe legit ut Exodi is . Nunquam eis nempe Israelitis ) defuit columna nubis per diem,
neque defecit columna ignis per noctem , ut dux esset itineris utroque tempore. Et hoc est quod dicitur in textu. Propter quod squia filii Israel tibi gratias agebant. &den ciere ebant adiutorium tuum in de habuerunt ardensem columnam ignis ducem ignota via,
Per noctem vid*cet, de in die cum sussicienti
Explicatur prima pars. Quod bonus
Praelariis tanquam Dux debeat habete Zelum servoris de sanctae correptionis, quia Praelatus debet esseardens per industriama non tepidus per ignaviam . nec sumigans per inanem gloria am; nec extinctus peritis inlim: auae omnia si
Piaelatus observat, erit vere cx lumna ardens.
In cujus rei figuram dicitur de Hia scel. 48. Surrexit Elias quas ignis, de ve: bum ei it qua . si faculi ardebat. Est ergo Praelatus qui si ilar sardens per socerum Zelum. Porro si huiuigni admisceatur thus , redoli bit bene totum claustrum seu monasterium , kl est, si praelatus sibi ai loci et de eligat bonos; εc pios, atque discretos consiliarios, opii me regetur communitas. Si utem huic igni adni sceatur sulphur, id est .s ijaelatus sibi associaret quosdam dilco los de imprudentes sonsiliarios, tota domus claustralis scutore malae famae inficietur. Caveat proinde Praelatus , ne sbi eligat initos de discoloseonsiliarios; nam ut ait S. Ambo lib. 2 de osciis; quis utilem judicet eauce alienae, quem vide finivilem vitae sua Et quomodo eum m ia idoneum pro consilio niihi suggerendo, qui non dat sibi e Vel quomodo
eum mihi vacare credam , qui sbi non vacate cujus animam voluptates occupant, libido devincit, avaritia submergit, & cupiditas pe turbar. Haec S. Explicatur a. pars. Quod Praelitus debeat habere statuna vigoris de supportationis : ut siti columna fortiter supportans regiminis sit onus. Undὰ de Praelato exponi potest illud Ieremia 1. Dedi te hodie in civitatem
393쪽
nuntiam& columnam ferream. Qi diri e- lis at tem debet esse ouantum ad anu ilita-nim colum ira est tecta , benὸ supportat onus tein , operationem vel conversationem; iuxta suprapositum , sed quamcit δ incipit curvari, illud Eccl. i. Rectorem te posuerunt, noli exstatim tota fabrica cadit. Sic etiam moraciter tolli: ted esto in illis vias unius o illis. ιeprenda , quandiu Praelatus servat rectitudi- Explisatin pars. Quod Piae latus debea tinem beta vivendo bene supportat habere niolum i raeceltaru 3c insormitionis. onus sui regiminis': Quando autem Praelatus, Unes ad boni Ducis sttenuitatem non sussieit tanquam columna decli ruit ad latus per priva- bene movere, praecipere de corripere, M satistas & inordinatas affectiones favendo dilcolis, sermoniblis ordinare; sed necesse est. quod ip- permittendo desectus sine correctione , de semet strenue&generosia ac virtuos Edecerteninsuper mortificando justos, tunc fabrica tota ita ut id quod praecipit aliis, prius faciat. Talis spiritialis in aliqua communitate petit. Dux fuit Iulia Caesar qui militibus suisiton diu Iitaicum Ic. legimus, quod Samlbn concu- ite. sed venue mecum,&Iubiunxit causa metiendo duas columnas , quibus tota domus quia labor participatus cum Duee videtur esse innitebatur, domum non solum prostraverit, minor, sicut de eo scribit Da Gallosis. Ta- sed etiam omnes intus existentes occidevit. Mo- lis etiam Dux fuit Abmaelec , qui maestandentralitet loquando Diabolus est Sarnson,qui ma- arboris ramum , impositum oue numeris suis chinatur in aliqua congregata One omnes occi- tulit ,&sociis suis dixit, quod me videtis fies de re pet hoc quod satagat auferre ab omnibus re . cito sic ite ι qui statim ramos de arboribus in ea degentibus charitatem , quae est vita spiri- praescindentes sequebantur Ducem, Iudici λtualis animae r ut autem hoc praestet, columnas
illius congregationis collidit, id est, inter Prα- LECTIO CXCvIII.
latum, Ec Priorem , seu vicarium monasterii
qui sunt quasi duae columnae, concitatrix T E X T V s. animaram dissectiones 3 per quas deindὰ tota
communtias viso malo exemplo perita riue Cum rogitaret; torum eccidere infantes,
fugit illud Isi. Qui terram commovet O uno exposito silio raro . intra mnes subditos amet; juxta illud S. Augustini: , sicut ad longum natiatur Exodi Uno Praelatus magis cupiat amari quam timeri. Un- expositosuist id est Moyse projecto in aquam iade Praelatus debet esse communis Patet omniv. fiscella oti ara a morte per filiam Phara Cum Tra amu imperator siuit argueretur. ni sororem Matris Moysis, Mia. In traductio quod eum plebeis hominibus sit ultra modum mn i Drum sid est, ideo Moyses liberatus fuit a affabilis de communis; Responditosanus:Ta. submersione in aqua,ut tanquam electus imolis volo esse Imperator privatis hominibus, qui- Israelitas traduceret ex Aegypto) minit adinem
lem mihi optarem esse Imperatorem , si etiam p*m a ulisti id est primogenita Agyptio-puticularis persona. rum occidisti. Lxodi ii.) Dpariter i id est E.
Iub- quoque Caser imorem suorum milli. gyptios erdidisti in aquάν lita, id est in maritum concitavit, quia eos non milites sed com- rubro, uti habetur Diadi r . Quasi direret,non militones vocavit,uti de ipso narrat et usi. I. solum filios Aegyptiorum,sed etiam Patres e De Christo Domino ex sacra Scripturaeou rum occidisti, Moyse tamen liberato. ligimus, quod tripliciter se exhibuerit erga suos autem nox qua primogenita Aegyptio Apostolos. Nam pruia se exhibuit ut superior rum percussisti in non ivit subitanea& impro. Damis. vos vocatis meMagistet & Domine.& via, quia Deus ista antea revelaverat Abraha, bene dicitis , sum etenim .Senino se exhibuit ut mo , Isaac M Iacob, dicens eis, quod eo use iis inserio uca ii. Ego autem in medio vestium inimicis, educturus esset in manu iarti filios I- sum .sieut qui ministrat. Treta se exhibuit, tan. frael deAegypto Unde Genesis is dicitiari Sciso qua esset aequalis Ioatmi Jam non dica vos ser- Praenoscens, dixit Dominus ad Abraham,quod vos sed amicos meos r Amicitia autem aequali pereginusiatur semetuum in terra non sua, dctatem requirit, ut dicitur m 8. Lib. Sic etiam subjicient omnes servituti, 3e assileent qua . Praelitus inter Subditos suos aliquando debet dringentis annis. vet intime gentem, cui leonine major, aliquando minor, de aliquando in tuti sunt,ego iudicabo &posthaee egred entiiri. iis. Maior debet esse in corrigendis desecti- Dicit ergo. Ilia nox qua mortua sent pribus; iuxta illud ad Tit t. Argue cum omni im- mogenita Aegyptiorum promta est. Nir operio. Minor debet essequatum ad humilitatis nostris i Deo de his ipus aliquid revelante γrepraesentationem ; juxta illud t. ad ThesI. a. rt νοὸ mentes juramois i id in , Facti sumus parvuli in medio vestium. Aequa- quibus filmis promissionibus ideo sapientia dicitur sibi excidisse colla. nnas tem Proerb. a nisi Praelati Ecclesiae sa-erint scientia & sapientia informati, si ica E elesiae ei is rueret.
Explicatur 3. pars. quod praelatas debeat ba
sere locum amoris de eommunicationis, ut o-
394쪽
libentius patientes essent nam certitudo de liberatione facit hominem magis & libentius patientem in inju-
'iii, sibi facti n' - suscepta est a popula tuosa mira quidem Iusterum' id est debita Justis) injustarum autem exterminatio. . Qu3u diceret : tam justorum sanitas, quam in isorum exterminatio , facta sunt ad
utilitatem populi tui. Namsicut Heristi adre semi mstres id est Aegyptios) sic nos proνMatis
matri'casti. id est, te Domine magnificaret eisti. Circa illa verba et Scuntes, qui injura nentu crediderunt, sit
Utrum bona ac recta sdes seu fiducia im
petret peccatorum remissionem; daemo niorum confusionem , optatorum consecutionem, S electorum
Ico quod sie. Explicatur prima pars. Quod recha fides seu fiducia conferat credenti peccatorum remissionem. Unde solorum io. de Christo dicitur: Hule omnes l)rophetae testimonium perhibent, remissionem peccatotum accipere per nomen ejus omnes , qui credunt in eum.
Sic Iona 3. dicitur: Crediderunt viri Ninivitae in Domino, de praedieaverunt jejuniui . Arupliteles docet I. Rhet. in principio , quod tria lint, quae faciunt dictum alicujus credibile, quamvis non demonstrativὸ loquatur : videlicet Prudentia, Virtus ,& Benevolentia. Cujus ea sam assignat Aristoteles, quia, propter opposita istorum discredimus alicui non demonstrative loquenti,videlicet, aut propter imprudentiam,
qua reputamus eum ignarum 1, aut propter m
litiam, quia licet verum sciat, non est tamen amicus veritatis & iustitiae ; aut propter dese ctum benevolentiae, quia subinde licet sit pi
dens de virtuosus, non tamen reputamus eum
ita benevolum, quod nobis velit consillere id, quod nobis expediens esse judicat. At vero, quando in aliquo consiliario ista tria inveniuntur,nimirum quod sit prudens virtuosiis de nobis benevolus,tune absque dubio credimus diactis eius, licet ea non demonstret. Applicatio. Si de Christo loquamur. eertum est quod venerit in hunc mundum praedicare viam salutis, non tamen venit . ut dicta sita scientifice d monstret. Et ideo doctrina sua non scientia,sed fides nominatur. Nihilominus dicta Christi Domini sunt credibilia propter tres ratione praelatas; tum quia in Christo viguit prudentia, quae est Sapientia Dei Patris ; tum quia in eo fruit virtus, squidem omnia benὸ secit. Marici . Tum quia in eo fuit benevolentia erga nos siquidem dilexit nos, & lavit nos a peccatis nostris in singuine suo. Anc. i. Et ideδ signatitet dicit Psimilla: Testimonia tua eredibilia facta sunt nimis., ZMaiis a. pira. Quod tecta fides seu mducia operetur daemoniorum eonfiasioneta Unde Marii ultimo dicitur: Signa autem eo qui crediderint, haec sequentur,in nomine meo daemonia ejicient. Et ideo fides dicitur se tum spirituale in quo daemonia vincimus, ad: In omnibus sumentes scutum fidei, in quo possitis omnia tela nequissimi ignea ex
Explicatur pars. Quod tecta fides seu λ
ducia conserat optatorum confixutionem. Un
de Marci 1 t. dicitur. Quaecunque orantes p titis, credite, quia accipietis, & fiet vobis. H jus exemplum habemus Ioantide Retulo, cuius filius infirmabatur Capharnaum qui etiam pro
pter sdem parentis sanatus suit. Exemplum ali ud habemus in Centurione Matth p. cui pro sa-- lute servi sui deprecanti, responsum fuit. Vade sicut et edidisti, fiat tibi. Sila Chlistus etiam dixit mulierib mulier magna est fides tua. Et iterum: Fides tua silvam te fecit. Explicatur pars.. Quod tecta fides seu ε-ducia conserat ci edet ii electorum benediactionem. Unde Ioan. 2o. dixit Christus Thomae: Quia vidisti me Thoma, credidisti r beati, qui non viderunt &crediderunt. Quod exinponens S. Gregorisu dicit sic t In hac sente nos specialiter signati sumus; qui eum, quem
carne non videmus mente retinemus . u ta
men fidem nostram operibus sequamur ἐν ille etenim vere credit,qui exercet operando, quod credit.
Doctnt autem Doctores, quod duplex se Fides, una insormis, altera set mala. Fides in nu est illa. quae est sine eslatitate,& sie sdes est in hominibus peccatoribus
Fides autem formata est illa, quae est charitate. vivificata. Et ideo dicit Magister Sententiarum lib. cap. 23. Quod aliud sit credere Deum , εe aliud credere Deo , & aliud ersedere in Deum. Nam credere Deo, est et de te esse vera quae Deus loquitur, & se e mam mali credunt. Secundb credere Deum, est et edere , quod Deus sit, & hoe etiam mali credunt. Credere autem in Deum . est credendo amare. & amando in eum ire. Et hae e est illa sela credulixas , quae facit hominem sive animam hominis esse rectam. V
de benὰ dicitur , quo ἀ justus ex fide s puta
mala vivati Et econtra Anima ine teduli non erit recta in semetipso. bacucia
norum , es justitiae legem in conca
.sia dissosuerunt: similiter se bona se
mati recepturos justos, patrias decam rantes laudes. Resonabat autem imeonveniens inimicorum vox , o fi bilis audiebatur punctur ploratorum infantium. EXPLL
395쪽
Postqiram ostensum est , quod primogenia
in AEgyptiorum fuerint oeci . . nunc agit Salomon primo de Hebraeorum laetitia , &exultationer de lecundo de planctu miserabili, quem faciebant non solum parvuli, sed etiam
Dicit ergo i enim sacrificabant basti
peteri bonorum , id est Hebraei filii Patriarcha. rum,qui occultὰ fecerunt Phase Exod. 11. Quod etiam de nocte fecerunt , & quidem in domibus inelusi ι α ideo abscondite iecerunt, tam quantum ad tempus, quiri quoad locum , figuram M modum abseonditum fuit illud st. Qithi mn, quia fuit figuraSacrificii nostri in nova lege.
Et rustitia luis is ea dia di sistunt id
est disposuerunt illud bonum facε re in perpetuum de celebratione Phase in ramordia, id est in conservatione gentis illius. Disposuerunt autem se Deo sore obedientes . te fore patientes, de se esse Deo gratias acturos. Quantum ad primum, disposuerunt legem in concordia, ut expositum est ; Quantum autem ad sesundum dicit, Di sitarunt sic receptimssimiliter luna O mala ; id est disposuerunt aequanimiter se recepturos a Deo tam prospera quam adversa; adversa sine muta mutationcide prospera sine elatione.
Quantum ad tertium dicit. Quod hae dise- int decorantes laudespatrivi us est laudes, quas i patribus didicerant Unde lsraelitae totaliter laudi divinae insistebant , opere, corde& ore ι opere, quia Deo sacrifieabant; co de . quia ad legem illam perpetuo servandam se praeparabant; de ore , quia laudes Deo d
In sequentibus deelatat Salomon , qn id se-eetini AEgyptii, de dicit sie r Resonabat autem --eniem inimitari id est AEgyptiorum , discordans Vox in erant enim Aegyptii plangem
res sine concordia, & sine convenienti proportione vocis suas intonuerunt, commixtim infantes de pMentes . seu 'venes & senes. Et flebilis audia uis Nanetis purat reum in m-tium. Magna enim fili materia doloris, quod tot innocentes parvuli occisi fierint si mul. Cit
ex illa verba, Iuthia legem in concordia dis sum
An ad legem pro Republica debit ξ con.
dendam requiratur subtilitas maturae deliberationis ; utilitas securae cohabita. tionis ; authoritas manserae obligationis ; de Milesitas mensurae
Ico quod sici Explicatur prima pars. Quod ad imgem pro Republiea debitὸ condendam requi
ratur sabtilitas maturae deliberationis ; non erum sibitis vel ex abrupto post in t leges utiliter & universiliter statui. In cujus figuram Moyses cum Domino fuit quadraginta diebus, quando legem scriptam accepit. per quod etiam tempus Moyses fecit continuum ieiunium, ad designandum, quod legislatores scorietati, non autem festis conviviis vacare debeant pro illo tempore, quo leges condunt. Sant enim Leges , quae ordinamur ad silutem ani. mae , principaliores at tibus medicaminum,quae ordinantur ad salutem corpotis,ut dicit Aristat. 3. Politicorvin. Cum ergo leges medicinales non dentur hominibus sine praevia meditatione matura ι multo magis leges morales maturam deliberationem requirunt. Et ideo scribit. Iustinianus Imperator in Pulus Insti renum, Quod cum summa diligentia de seminis vigiliis per prudentillimorum virorum soleti iam leges
fecerit in unum volumen compingi.'
Explicatur secunda pars. Quod ad leges debi: j condendas , requiratur utilitas secum cohabitationis. nxc enim est cauta finalis legum,ut homines possint eoncorditer simul ha bitare. Unde Aristit. s. Politurem ait i Quod
civitas sit communicatio bonarum actionum propter bene vivere ex gent: bus de domibus graua vitae persectae per se susticientis. HA buerum cap. i. dcit : Quod concordia maxime videatur continete civitates , M legisp sitores iam me studeant circa eam. Concordia enim aliquid simile amicitiae videtur aesse. Hanc autem maximὰ appetunt,3c econtrii contentionem tanqtiam inimicam expellunt. Πουέ
Arist t. Et ideo a S.Isdam a SHmoncap.ς. in de sicci ptione populi ponitur Concordia .Est enim populus humanae multitudinis caetus, iurisco sensu, 8c concordi communione socianis Huie definitionifavet S. Augstinas de Verba M. mini in ii te serra ab. Ubi Mammendans uni talem dicit si e r unum cogitate fratres mei,dcvidete in ipsa multitudine si delectet nisi unum. Ecce Deo propitio, quam multi estis Quis vos ferret, nisi unum saperetis ὶ Undὰ de mill-tis quies ista ' Da unum. de populus est a tolle unum, de turba est. Haec S. Augustinis. Ee quibus definitionibus patet, quod nulla multitudo sine Concordia dici possit populus. Et ideo dicit S AVfimus a. Cisit. Dessap.al. Quod est harmonia in cantu , hoc est concordia in civitate. Sicut enim ex distinctii sonis in fidibus, dein tibiis, concors concentus essicitur 3 ita ex summas, de mediis interiectis ordinibus, concordia civitatis constuitur. Haec autem concordia de unanim a I atque dilectio mutua, finis est , quem legislator intendit. Unde r. ad I tmotb.I. dicitur ι pinis autem praecepti est charitan Explicitur tertia pars, Quod leges requi- taut in Republica aut holitatem mansitae obligationis I ut sicut non sine siummo eonsilio instituuntur leges, ita nec sine maximis ea tr-
sis abrogemur. Undὸ dicit Ar 't L. Politici
quod leges antiquae debeant esse magnae reverentiae de stabilitatis. Nam faciliter eondere leges novas Je mutare antiquas nocivum est ,
quia nihil illud est, quam assuefacere homines ad solvendum leges de ad parvipendendum Obligationem legis ; de ideo melius est modicos deleves errores permittere, quam solvere leges antiquas. Undὸ finaliter coneliadit Ars. quod qui faciliter legem mutat, legis virtutem debi, litet. In hujus rei figuram Lex Mosaica , ia
396쪽
lapidi hiis fuit illa. Leger etiam Romano riun in duodecim tabulis eburneis seraptae fuerunt, in signum stabilitatis & indelebilitatis p rperiuritiplicatur quarta pars. Quod ad legem debit E condendam requiratur aeci ualitas men- suae de distributionis 3 ita videlicet ut leges sint omnibus communes , qui sunt ejusdem conditionis; x ut id,quod uni licet,alteri quo. que licitum sit. Dixi, quod lex debeat esse cemmunis, &aequalia respectu hominum qui sunt eiusdem eonditionis ; ut intelligas, quod aliae leget sint pro militibus , aliae pro agricolis ἱ aliae pro artificibus ς aliae pro dominis ; aliae pro iei iis ι aliae pro nobilibus ; aliae pio ignobilibus. Et ided, qui volunt aliquan. Rempublicam seu quamcunque communitatem construtuere ex personis omnino aequalibus , necessario destruunt ordinem & pulchritudinem Reipublicae, quae stat in divellorum graduum convenienti proportione. Ut dicit S. Augu-ph i'. de Ciν. Dei cap i . Quod pax Omnium rerum est tranquillitas ordinis; ordo vero est patium & disparium terum sua cuique loca tribuens dispositio. Adeoque per hoc , ubi est omnimoda paritas. ibi nussus est ordo. Et dieit: Quod lex est quidam o do, de bona legislatio est bona ord natio. Et Pola. dicit : Quod justum sit, aeqaales secundum virtutem aequale praemium recipere . Acinaequales inaequale quodque te' homines con itione pares aequaliter assiciat leu Obliget. Si enim aliquis, qui est ejusdem conditionis cum altero, vellet sese eximere ab illa lege quae obligat alium, qui est sibi similis, pax de concordia non servaretur in populo, quam tamen lex specialiter conservare intendit . ut dictum est.
pi ; quia tam primogeniti Regis de Dotnianorum, quam tervorum depos utar nam occidebantur. Et ex hoe infert Salomon . quod omnes simia una nomine Mus, motos habebam innumerabiles; adeo quidem , xt non μerim tolμβιerent ad sepeliendum vortuos e
rum id est primoget. ita extremisiata est.
Seu uitur: in omnia su enim his crederites plerboleficia. tunc cum primam mi extem um
primogeni-- , i ponderunt se pupulum Dei esse. id est. Aegyptii poliquam viderunt tot beneficia a Deo eoniam Israelitis de quod ipsis praeter alias plagas exterminio suo in primogenitorum puniantur, promiserum se velle subjici Deo. si plaga illa cessaret. Haec tam n ultima verba etiam intelligi possunt de Hebraeis Ec Israelitis . qui ante mortem primogenitorum, deussis aliis plagis ipsis iii flictis, de contra beneficiis libi praestitis, non omnes crediderunt perfecte in Deum; sed tunc primo, quando vicierunt mortem primogeni.
torum ex Aegyptiis , consessi sunt se populum Dei ess, Porro sicut Aegyptii in fine solum monstra
runt aliquam contritionem. ut tantum libera
rentur a plaga sibi immisi a ; sic etiam multi
peccatores,dum sum in infirmitate, monstra aliquam contritionem de suis peccatis. dc rogant Deum pro liberatione ab illa et postquam autem sinitati restituti sint , redeunt ad pristina peccata, scut de Lupo Metricὰ dicitur: In - Lxm inmu--x esse volibat, Sta dum comaruit .m t ut ame suis Circa illa verba P. iam homo Regi similia 6r
cimili autem poena servus eum Domino afflictuu es, or popu&ris homo Regis smilia passus. Similiter ergo omnes
uno nomine mortis, mortuos habebant
innumerabiles. Nec enim ad sepeliendum vivi sussciebant, quoniam imo
momento qua ero praeclarior natio eorum exterminara est. De omnibus Gnim non credentes propter beneficia , seu cum primum fuit exterminium primogenitorum u=oponderuntse popu
ExpLICITIO TE ITURIN hae lectione declarat Salomon, quam a erit et exterminatio Primogenitorum Agyptiorum sit sacta absque ulli disserentia nulli incando . sive fuerat Dominus, sive servus. Movidδ quod ad sepeliendos defiinctos vivi non siricetini. Et terito demonstrat, quod tandem Ainyptii pri tot poenas amicti, mo
straverint auquam coturitionem.
An si Practationis Regiae aliqua necessitas , dc institinionis eiusdem congruit , cum me lionis authoritate, de bonae conversationis pro- bitate '
lationis Regiae sit in Republica magna necesilutas. De hac te pulchita loquitur Petrin Rara nensis in seo Epistolari, epistola prima, ubi tres quaestiones solvit. Prima est, an necesse sitae regimen Regis inter homines introducerrimini tamen homo naturaliter desideret libertate sua gaudere Et respondet necelle Lisse introd cere regimenRegis, ad hocine impunita licentia sceletum Justitiam extirparet. de ideo oportitit libertatem subesse justitia. Sec da quaestio est, quate nulla species animalis cieaturae, assiampo sit pro regimi te hominis i Et respondet idem Petrau Rarari Us.qvia homo est animal rationale habens in se imaginem sinctissimae nitatis. Mideo homo nulli creaturae corporalisiubjici d buit, quae tali imagine caret. Imonee Angelus homini praelatus est,sed homo homini, ut gratiorem suaviorem que praelaturam eminet identitas speciei. γε tu
397쪽
Tertia quaestio est. Qiris inter Reges teneat supte in uni fast tum aliosqtie antecellat :Et respondet idc.n Doctor,quod Ire ferator ex sententia salvatoris dieentis Itistb. 22.Reddite ergo,quae sunt Caesaris Caesiti, de q iae sunt Dei
Legimus autem in Chronicis in prophetia
Danielu capI. quatuor regna Imperialia, videlicet, Asbaioluui, i 'cisai viii. Graecorum II onianoruin i quod sit idem per Conluminum ad G aecos tu: et devolutum , sed postea illud triuin Romanum imperium trai stula Ecclesia in Tςutonicos, α quidem in per liliana Caroli Muni , filii Pipuit, empore Papae Sit pliani se-
cui di. Ut eieci. γ clect. potestate Op. venerabilim. Imperator au .em CR Rex Regum dignitate praecellit omnes ; sbli ta-nien Pontifici debet subtile seut declaratur Exrra de Majoritate Oobedientia capstis. Poni latea enim in spiritualibus antecelli , quae tanto te potas bus sunt digniora, quanto anima excellaiuior & dignior est,quim sit corpus. lnde Pontifex Iae relatorem praecellere a clarat ut inpia fita Dr ualiduplici territo duplici autho. ta at ;quaininus ac si qirod Domitius Deiri dixe iit Icremia, iliu f. cerucii suit ι Ecce constituite hodie si per gelites testia. Ieremi I. Se ciuida desumitui ex cap. Io. Gencos, ubi docitur. D: u. tecerat dia Milagua luminaria , id
it duas potestates inli tuit ; qua: sunt Pontificialis de Regalis potestas ad Ecclesiae firmamentum,sed illa potestas, quae praeest diei, id est
spiritualibus, maior est x quae sero nocti, id est carnalibus de mundanis praeeii, minoi est. Explicatur secunda para. De congruitate institutionis Regii stulti incipis ab Iur. P testautem institutio Regis, vel Prin. pis esse legitima suadriipliciterni empe Divina provisione, LGl liae collatione generis successione dc populi electione. Exemplum primi est in Saul de David.r. g. io. Exemphim secui dieii, quando Moyi ex pias c t populo Iosue tuo Duce. . Deut 31. Et Samuel unxit David in Regem, mfzura, quod vicarius ChrIsti scilicet Papa , de Praelatus Eecletiae conserat principatum de R -giam potestatem ad utilitatem Ecclesiae. IInde etiam vis ac auctoritas examinandi persi amelectam in Regem, de promovendi ad in serium , ad Papam spectat, sicut patet Extra de Electisne cap. Venerabilem. Exemplum Termiesi di silomone filio David , & inultis aliis. Exe plum est de vespasimo, de multis
aliis,mu per e 'eci onem populi vel natus adepti iunt re a m d gnita: . Explicatur totia pals . De Regiae executi Dis aisor ita e 3 de qi: a exponi potest illud Purn b.ae . Rex sui sedet in Solio iudicii. dissipat omne inulum iuuitu tuo. Ubi potiuntur qua tior conditiona requisitae ad hoc ut Regia a vilioritas ex inionem debitatis sortiatur. Req uritur ergo tranquillitas in pia sidendo, quod denotatur. dum dicitur : Rex qui se isti Secunda requiritur aequitas in discernendo quia insulis judlicii. Terrorequiritiar perspicac D sinui quirendo, de haec denotatur perly Intuitu suo. Et qliarib rcquiritur veritas in
puniendo ; de haec denotatur rer b d pat
consideranda sit regiae convertati mis probi tas I ut sicut Rex praecedit de praecellit caeter adignitate Regali, sic eli: m anteced i eos boni- θLa. ait et Natu iniora submittere, ltate morali. Un. Esenecrae est, non deterioribus sed tari lioribus. Undὰ astetes, qui ducatusto
Praestini gregibus, aut maxima cornu gerunt. aut velle me millima, id est fortissima. itaquc non Praecedit armenia degener taurus, sὸd qui ma-g'litudine caeter Os mares vincit. Item Ele pliciato itim g egem elegantissim iis ducit Sui
Dia i in icit . Erat entium in aureo eculo, in quo ii: n i)s .e t Potentior esse . nisi melior.
t laee Seneca. Et B divide Crestatiora lib o. prosquarta l. e d cit : Haec lententia ore Platonis sat cita est ; beatas i. re Resipiiblicas, si eas vel studiosi sapient ae regere ii , vel earun Rectores sapient ae si riderent : unde est illud Metricum.
Cum enim quietum flentium tenerent sa
nia , or nox inseo cursu medii mirer
haberet; omnipotenssermo tuus Domine exiliens de Cinis, a Regali se i iemi durus debellator, in mediam ex ter mimi terram prosiliit glados ac in
insimulatum imperium tuum porta AZistans omnia replevi mortet, Cr usque ad culum attingebat min Icrra. EXPLICATIO TEXTUS. Postquam oncndit Salomon quod poena existermit .ationis Pr mogenitotum nulli pepe cerit propter gene. is nobilita ein , quia aequali
ter assi xit Regem de plebeium . Dominum deserium: nunc ostendit bal Oinon, quod etiam nulli pepercerit propter temporis a inportunitatem. Cum enim lux sit deputata proh nona qu:ete . ideo ouaninis au vel stas magis
assi sit de nocte Tria aut ina sunt in hac lectio.
ne. Nam prinia deict.bnur hora decurtens Secunia caiisa e sciens exterminii pr mogenit rum. Tertiὸ ite citi siccu us. Circa primum dicit sic : Cum enim quietum silantiam tenerem omnia ; id est media tu cie , quando horninexsunt in sua quiete , de continent se a tumultu ac strepitu scilicet intempello. Et mx insuo cursu meatum iter haberet. Pro quo sciendum est, ex S.Isidoro f. Bbimi. cap. Quod septem sint hc raenotas vespcrum,Crepusculum, omicinini nicii restum, Gallicinium, Matutinum,dc Dilucub na. Vιsserum dicitur a stella , quae solern occidentemst quitur uno tempore,& alio tempor i raece sit solem. Unde eadem stella vocatui IIsm s. quia sequitur solam , praeceditque tenebi as noctis squando autem praecedit solem inali rora, tunc vocatur Pti erus velLucifer. o pusulam, idem
est quod dubia lux : nam crepeium, d bium
398쪽
bium illelmus, hoe est inter lucem de tenebras. Comici risis est; quando omnes solent conticesicere Au silere. Intempestum, medium est & in ctuosum tempus noctis , quando nihil agitur, sed homines sum in suo sepore & quiete. -- duum quoque noctu calet, quia ibi homines, qui eae perunt dormire,sunt in forti somno Galia Muirum dicitur illa pars noctis in qua galli can. tu suo solent praenunciare diem. AIaminum diiscitur in abscessu tenebrarum,& aurorae adventu. Diluculum denique dicitur, quasi iam incipiens parva diei lux. Itaque dum esset Iturin stum, quando omne, in flentio esse solent; & dum nox insuo cum se medium iter haberet, d est inedia nocte: emni. tιnssermo tuus Domine sid est Angelus sermo
tiis tui nuntius vel executor tui praecepti tan
quam causa efficiens) Exillam de cati a rugalibrus d renit id est ab Angelis, in quibus Deus
sedet indurus debessator in mediam exterminii ter.
iam id est in med um AEgypti quae tunc fuit terra ex .erminii Iudi u iniu) id est larmo tuus vel Angelus habet s gladium acutum s D mularum id est vetum & non fictum semperium tuum p.rtans. Per quae verba hora decuriens intinuatur de persona occidens , in verbis autem sequentibus ponitur effectus. Et stam replerit omnia ne id est omnes domos replevit moi tuis θunde edi Ia.dicetur. Non ei at domus , ubi non iaceret mortuus. Et usque ad caelos attingebat stans in terra circa illa verba,Onirn potenssermo
An Angelus exterminator AEgypti fuerit bonus 'Dico quod exterminator fuerit Angelus bonus, de hoc est magis consorme taxini
Probatur.Nam de illo Angelo dici lar Act. 7. . Hunes scilicet Moy ieii Deus si inopem deriden Ptolem misit ita laranu At g li, qtu pyparuit ei in rubo, hic eduxit cos, ibinens rici digia designa in terra in AEgupto) nii ara, de in dos et to quadraginta annis. Item ad Neb. I. dicitur : Q ii facit Angelos litos spiritus. Super quae verba S.Gregoriaes ait: Ad excitatium vindictae mittit Deus Angelos suos, it in Sodoma; Ergo sicut Angeli boni Iuctum exterminat tes
domorum, ita etiam fuerunt extet initiatores
AEgyptiorum . item ista; . Egressus est Aii- gelus Domini & percussit in castiis Assyriorum centum o DCginta quinque millia; Elgo sicut Angelus bonus percussit Assyrios, sic etiam percussit Aegyptios. Licet autem probabile si quod Angelus malus fuerit exterminator Aegyptiorum,dc quod Deus postea miserit Angelum bonum,de quo dicitur in textu attinge-- adcesum qui malum Angelum cohiberet, ne similiter exterminaret Hebraeos. Multδ tamen probabilius de textui consormius est,quod Angelus bonus fuerit extetminator Aegypti ;quia alias nimis distomim esset primam partem textus allegati exponere de Angelo malo, de s cundam partem de Angelo bono. Dicit autem Gissa super illa verba Psalmi. liri. missiones per Angelos malos , quod Angeliinali subinde etiam bonos ex permissione divina in rebus corporalibus assigant. Sicut patet
Isimo xcvmi malo Angelo deIobo dictum
est ; Ecce in manu tua est, verumtamen animam
ejus serva. At vero boni Angeli solem aflligunt
malas, ex mandato Dei, in rictus oerporalibuit neque hoc cst contra benignitatem bonorum Angelorum; quia hoc faciunt ex mandato Dei volentis punire scelera hom: num, dc quia omnes sum administratorii spiritus Des , faciunt, quod sibi a Deo mandatum est. Imb ipsi Angelido justi,dum vident peccatorem nolle converti. sed positive velle pei severare in sua militia, he- tantur dum ejusmodi homines a illiguntur.
Cotiso imiter ad illud V mi: Laetabitur justus
Distipabo teriain, de ponam eam in manus alie nolum,ait: Non erum boni Angeli sed mali to totes sunt : Ergo etiam malusAngelus fuit ex ei minator Aegypti.
Ru'.ex dictis. Quod S. Greg solum velit, quod boni Angeli non sint tortoies bonorum . sed mal rum, ut patet in Sodomitis de Assyliis. Diιes a. S. Augustinin super illud Psaia, Misit
in cos iram inuignationis, immissiones per Angulos malos , ait': Possumus sine dubio malis Rugelis attribuere mories primitivorum de in .d uiationes Aegyp totum: Ergo Angelus malus fuit exterminator primogenitorum Aegypti Rιδ.quod S. Augustinus in illa aut horitate nihil dcciti, eleu de te immando dicat ; sed istum ibi facit mentionen, quod potuerit Angelo mal qattribui interne. seu ara minima Aegypti; non autem affirmat S. Augs simu quod de iacto A gelo malo sit co . ara potestas eruet minandi prim Osciliis Aegypti. Fs. quod ita ut induratis cordis Aenpti
rutu concrgit cx tentatione Damoniani, sic et
ixtu pecQuapropter quae Percussa sunt primogenita Aegypti, tribuenti sint tentationi Daemonum, quaeAeM ptios ad Pi ceata induxerunt.
Et in hoc tensu recte dixit S. A Hlisi , quod
possimus malis Angelis mortes Primitivorum . alti Ibuexe m tantum, in quantum mali Angeli Aegyptios induxeruut ad peccata, propter quae punienda supervenit externi inatio primogeni iniorum. Et sim litet etiam malis Angelis tentantibus do mala persuadentibus attribuere possumus indurationes Aegyptiorum ; scis hoc nihil est contra aseicionem positam. Posset etiam dici, quod Angelus bonus usus fuerit Daemonibus, cogendo eos exterminare Aera ptios, desie ista exterminatio suit per Angelum bonum tanquam per principalem ossicialem Dei,d: per Angelum malum tanquam per aliquem interiorem exec torem Circa hoc quod dictum est,quodAngeli boni solum torqueam homino malos, non autem bonos, sit
Utrum animae in purgatorio torqueantur per Angelos bonos, vel malos p
. Ico. Quod animae in purgatorio , nec ρο- niantur per Angelos bonos nec per malos, sed solus ignis affigit eos.divina justitia sie dis
Probatur ι pars quod non puniantur per b nos. Nam non est conveniens, quod concives suos ita vehemen et assii gant. maximὰ cum sint amici sui, dccerti futuri haeredes regni coelestis; undὰ potius Angeli boni sunt animabus in purgatorio solatio revelarulis ipsis saepe bona opera vivorum, quae pro ipsis fiunt; vel f iendo ipsis spem liberationis accelerandae propter a. crificia,quae pro ipsis fiunt. Pνε-
399쪽
Probatur secun' pars. Quod animae in pur- 'tarint. tacuisse nunquam. Itemgatorio non amigantur per Ai gelas ninos. inita non decet animas illas bonas torqueri per illos daemones: qtu,s animae illa invia exist tes vincebant resiliendo ipsonim suggesti
Probatur tertia pars. Quia certum est quod animae in purgatorio patiantur , sed non patiun tiar ab Angelis bonis vel malis: ergo patiuntur ab igne purgatorii magis vel milius, prout di vialosophus cuidam sibi cicenti . malia de te ista locutus est; Respondit, non curo, quia auditus debet esse robustior lingua: cum singillis hominibus lint singulae linguae , & aures binae. Und. quidami otia alicui verbose dixit siecim nihil auscultes se plum a rana laptivis, Vna tibi satis est auras, at ora duo Non Mnasium. na jullitia ordinaverit. Nihilominus admittimus, quod Angelos bonos , qui ducunt animas ad locum me. talem seu ad purgatorium , comitentur ipli daemones: imbetiam animabus in pu igatorio amictis assi-llinit, ut de eonim mena satientur. Item damo nes assistunt morientibus ad explorandum in exitii, an aliquid in ipsis redarguere &poena plina est taeem per quinquennium' ut postea dignum invenire valeant. Videatur S. Thom δε eruditus loquatur Unde I. 13. dicitur: Ut, ii. q. I. art. q. Circa illa verba, C 03 nam tacerem, ut putaremini sapientes. Co Aures ergo binas dedit nobis Deus, uniciam vero os: ut plurima tantum audiamus, sed pauca loquamur. Explicatur quarta pars. in1od silentium moderatum sit signum Sapientiae. Undε S. Hie. roni super Ecclesiasten ait: Pythagorici distum quuium cnsium re ut omnia. Sit
ARTICVLV5 TERTIUS. An virtuosum flentium sit custos conscia cntiae ; seaenum inibientiae ; decor innocentiae ; de signum Sapientiae t
Explicatur prima pars. Quod virtuo- sim silentiuiri sit custos conscientiae. Nam II miltiloquio non deest peccatum: unde ubicunque homo pronus est ad loquendum facile conaicientia Iaeditur. Et licut nullus thesaurici secure ponitur in cis a . quae non habet seram : ita nec virtutes dies manent in conscientia hominis illius, ameli inan oderatus ad loquendum Homines tempore belli libentius habitalit in civit. libus mulo re pio tigi iaculis circumdatis. quam extra , quia ibi est niator securitas propter fortitudinem inuri: ita etiam bona peribitae, &silentio bene minatae , vel munitae , sunt quasi
sortia castra Dei. De talibus diei potest illud Isaiaso. In silentio , & in spe erit sollitudo vestra Explicatur secunda pars Quod silentium stsramini in blentiae Notum est , quod nobiles
equi sienentur. viles autem equi vel nullius va. loris , non una itur naenis. Sic etiam in aliter viii sancti , qui Christum portant per ob dientiam , franantur per silentium Sc . semi nibus indiceretis & peliculosis retrahuntur. Huc pertinet illud fiat. 28.Veibis tuis facito stateram, id firmos ori tuo rectos.
Explicatur tertia pars. Quod silentium sit decor Innocentiae. Sie Zacharias in silentio, dum erat mutus , genuit Joannem. Constat quod in tiorem si num , & strepitum faciant ligna arentia . quam virentia : ha etiam aridae.& parum intelligentes persisnae saepe si intverbos ae . facisintque garriendo magnum strepitum. Narrat Valerius lib. 7. cap. a. moddum quodam tempore Zenocrates maledicorum sermoni si mnio cum lilentio interesset. lini ex his loquacibus interroganti, cur solus ta-
i et Respondit, quia dixi te me aliquando stat, quod quanto aqua est prosundior , tanto
est quietior. Sic etiam sapientes , quanto profundius fiunt docti, tanto quietius sient. V de Praν. is. dicitur : A qua profunda verba ex ore capientis viri. Expertum est, quod pauper mercator tranuens per Pagum vel Oppidum. plura habet verba, quam mercator dives r ita
etiam saepe fit, quod is, qui pauca scit, semper se per verba inania iactat Huc facit illud Prarii . Ubi plurima sunt verba. ibi frequenter egestas. Et per oppositum, illi, qui abundant di, vitiis Sapientiae, clam modestia dc silentio exprimunt tuum sensum, Isaias. Aquae silvae currunt cum silentio. Et ficu. '. verba Sapientiivn ai diuntur cum silentio . plus quam cIamor Prim-cipis inter stultos. Huc etiam pertinent isti
Scire loqai decus est ingens, ct stire taceretriae duasi poterusim, peritus e M.
Tunc continuo visus Obrumsomniorum turbaverunt illos, ct timore venisne
runt iserati. Et alius alibi projectus
semivivus , propter quam causam moriebatur , demonstrabar ; mortis visiones enim qua iEos turba erunt, praemonebant , ne inficii, qualiter malapasseba iatur,perirent.
N hae Lectione ostendit Salomon, cpiod illat exterminatio nec pepercerit hominibus dommientibus , nec vigilantibus et addit tamen quod Deus ex misericordia sita per visiones malorum .mniorum praemonuerit dormienistes de futuro sito exterminio: ut ira vigilantes,
si velint per prenitentiam ad Deum redire, hoc ipsiim facere possint.
400쪽
. mitergo. Tinccretania, id est stitim&si- Nam primis oriuntur a corpore humano, d, se impedimentor quia Deus decrevit illa nocte versimode disposito. Unde quando in coi - - - re humano superabundat humor pituitosus. seu phlegmaticus , tunc inquam humor ille accedens ad olganum phantaliae , essicit ut
phantasia sis sicut idolum , simile illi humori pituito . Unde saeph sit, quod homo
pituita abundans semniet se esse in loco ali- qtra humido , ut in aliquo flumine vel pi via. Econ autem homo bili flava abundans, saepe habet iis nanium tanquam pugnaret cum altero. Et ex istis Qmniis tanquam signis medici saepe cognoscunt dispositionem hominis internam , & quisnam humor in imbs prae dominetur. Secundo , causantur semnia ab anima. Nam dum anima de die continuo sese oc- iiiiis plagam exterminii inseris AEgyptiis quo ad G primogenita. Vibin s ninum sid est Phanissimarum apparentium) tu νerunt illos, O timores superraverum insecratι: in illis, qui se ad shinnum disposuerunt pro quiete capienda. Non Blum autem sic aegyptii turbabantur furitaliter & imaginarie , sed etiam corporaliter transferebantur de loco ad locum. Und. dicit: Ei aliis alibi projectus semiraris; id est unus in uno loco . & alius in alio loco iacuit semivivus: & ita deficiendo ab actu vitali omnis sei
ius& motus, demonstrabat causam, propter quam nroriebatur. Id est modus moriendi adeo multi. plex fiuii ex diverse causis, ita ut non habuei intaliam causam efficientem harum mortium , quam Deum . qui iuste sumpsit vindictam de cupat in ci nsideratione alicuius obiecti, de
peccatis obduratorum . Egyptiorum visiones enim qua 1ssos turbaverunt, haec Vmonebant lex Dei misericordia) ne insit sid est ignorantes) qualiter mala patiebantur , peruent. Per quae verba Salomon Hiit dicere, quod istae visiones ideo dolinientibus suerint fata, ut agnoscerent reatum sitium: & ut de peccatis pia-
mollerentur, ne ignorarent causam , cur tot
mala patiantur. Circa illa vel ba, D alivi alibi prjectis semiviνα, Notandum hie est; quod duo faciant vitam
spiritualem anima: nimirum virtus Sc scientia. Virtus est in voluntate seu assectu. Scientia autem est in intellectu. Quando ergo virtus tolli vir& remanet Ela scientia. nc talis pessima relinquitur semivivar stit enim bene agere, sed non operatur. Et talis homo proiiciendus eli in fovea is infernalem. Legitur 2. io. quod Amon raserit dimidiam b ibam nuntiorum David, decurtaverit vestes eorum usque adnates. Aloraliter loquendo: dimidia parabarbaraditur, quando operatio virtutis omittitur&sbia claritas scientiae reservatur. Vestes autem praesichiduntur inlue ad 3MIes , quando fama ex
nocte etiam de illo semulat Et ita saepe fit, quod amici vel parentes magis somnient de suis prolibus , vel amicis , quam de aliis Tertib oriuntur semia in homine , vise
tute corporum coelestium , quae influunt virtutem quandam seu qualitatem nostris corporibus . i ta at eram in inino r dc hoc modo
illi , qui pathuatur a Luna , seu illi qui ium
natici . mirabilia saepE somnia habem art6, oriuntur sibinde somnia a bono Angelo ; quale suit illud Matth. a. dum Angelus apparuitJoseph in somnis dicens : Surge, Raccipe puerum cum matre eius de fige in AEgyptrum. Quinto , oriuntur subi ide semilia a malis spiritibus i sicut patet de uxore Pilati . quae
die Parasteues dormiebat &Qmniabat , multaque passa fuit per visum de Christo Domino.Quem visum ex digitando phantasiam mulieris causavit Diabolus . volens per tales ris nes impedite redemptionem 3 unde mulier
mandavit viro sito Pilato : Nihil tibi , bc iusto illi . multa enim passa sum pervitum propter
pravis operibus orta denudatur. Vilitas autem eum. Matth. 27
risionae math operiaici p E. ex eodem Arist. loco citatoi Et de tali homine verrificatur illud Luca io. Pla. gis impositis abieiuni siemivivo relicto. Item semivivus dicitur peccator vivens in
corpore , δc mortuus in anima : anima enim tune mortua est spiritualiter , quando caret vi a gratiae. Unde ad Timoth. s. dicitur : Vidua , quae in delitiis est , vivens mortua est. Semivivus etiam dicitur fama clarus, & vita sordidus. Unde Apoc. 3. dicitur . Nomen habes , quod vivas , dc mortuus es. Proexplieatione illitas , quod dictum est. AEgyptios fuisse per somnia praemonitos, Sit
. ARTICULUS UNICUS. 3 An divinatio ex somniis sit licita
Notandum primo, ex Aristit. lib. a. desomno Origilia: de ex R Alberto Magno lib. suo de somno ct rigilia. Quod somnium nihil aliud sit, quam phantasima factuin a motu simulacrorum , sna specierum in simpliciter do mi te. Ouuntur amom somnia divertamo quod quaedam semilia sint signa aliorum e Gfectuum , quaedam causae et Sc quaedam im pertinentia ad suturos eventus. Signa sinit,
sicut patet ex paulo ante dictis de praedominante humore phlegmatico . qui facit ho- .minem semiliare tanquam ellet in loco humido , ut flumine vel pluvia : vel si praedominetur humor colericus , facit talem somniare , tanquam cum altero decertaret. Sunt
etiam semnia subind causae suturonam estem. Vae , ut v. g. quando homo multum de die si Matur circa opus aliquod fabricandum.& deindὸ intra semnium de tali opere , ariprehendit , vel repetit aliquem modum convenientem , quo illud opus perficere possi,& postea iuxta illam phantasiam in thmno habitam , fabricat seu producit illud opus. Et hoc modo .mnium est causa ei sectus suturi. Alia autem stant Qmnia, quae representantsbi iura quaedam impertiuentia ad aliquem eventum futurum , ita ut nec a , nec causa alicuius eventus suturi sint. Et ex istissemniis nullo modo divinatio , seu praedictio alicuius effectus suturi , aut ignoti, este spectanda. His praemissis . Dic.