장음표시 사용
101쪽
M iuratas, in eius familiari scipione ambιtio maior, vita strictior. His eontraria videntur illa pro L. Murana. Huius- mori Scipio ille fot quem non paenitebat tacere idem; quod eu i babere erusitissimum bominem, o pen diuinum i Panaeium inrefluito dimi; cuius oratione o prac piis: quanquaerat eadem ista, qt a te delectant: tamen aspeνior non en f LIM , sed sui accepi d senibus lenissimus .: Hit non sunt eo straria illa Lalis Cicero niani in libro de Amicitia. Quid diι ade avoribus eius facillimis ut illε pro Murena lotus ismferri est cum his duobus: aut siqua est disserentia sic concili
ri omnes possunt . T 'Mur .a' s.ctus, inquit en lenisiimus oratione o praeceptis P alij nam si factus, non talis erat austea. in Oftiijs vero, inquit, Uta tristior: cilicet anteqD md Panatio philosophicis excoleretur praeceptis, eνat ira tur
'IA A L LRR I v s lib. iii. ωρ. ii. verum, ut i nimica urbis excidium referam, Carthatine capta , or Asdrubatis, ex Obrata ei impietate . quod ὀ Scipione soli tibι impetrare vitam e tentus esset de xtra lavaque tres eommunes filio mortem non recusantes trahens incendio re flagrantis patria obiecit. Duos fiuise filios Florus Epit. r. Eo tropius lib. iiiiaev. ii. Florus tib . u. Appianus ιn Libyco . Orosius ι A . scribunt.
Dranius lib. xxxi .e . H. dicit Q. Fabium Alabroticum fratrem fuisse huius nostrι Sipionis . cum esset filiuswFabii Maximi Scipionis fratrιs, qxi, H supra dixιmus , a sit . Q. Fabi, Max. mi cunctatoris adoptatus μι rat.
102쪽
n to unus lib. v. Triumphantis 'o , stribit fierinum haeredi libro xxxvi. argenti Dcti reliquisse.Plinius
3 lib. xxx. cap. ii. dicis xxxii. Alexander vero ab Alexandro Genialium dierum lib. pri. cap.xvij. Plutarchus in Apon tres. er triginta libras argenti, auri duas reliquisse seripsere. item .duinaes lib. vii. cap. xxxiiij . Labitur etiam Blandus. Hi uumerus est corruptus , ubi loquitur de argento, quod Africanus ia ararium intulit.
Α ν pravus in libro, qui striacus inscribituridicit Antisthum regem in Graecia coepisse hunc nostrum Scipionem dealcide petentem Demetriadem, σ d Scipione Afraeano Maiore adoptatum fuisse. Me tam falsa ιμπι, quam qua Ialpsi via inime ea eon'tare pudeat. it ι Z ο c V s XYLSCreso pon tot triumpbos, post deletam Carthaginem ἰHumantiamque poctratam, post peragrata Graciam, Asiam, Bilbinia, Uriamqi lustratari post dictatura irreprehensibiles actu intra priuatos parietes, domenicorum insidijs acerbo mortis cruciatu, o nefariis frangentium gulam manibus priuata quodammodo animaduersione oppressus est . Aut hic locus corruptus en, .ct pro dictatura, Censura, en reponendum aut Iulius Firmicus, qui hac scribit Arironomicorum lib. I. roto errat erio. 2 cam Scipio dictator nunquam fuit.
et I nv v M en, ut O sententiam eornm refellamus, qui adducti illis Laelii Ciceroniani verbis e sed nestio quo modo is Andria familiaris meus Terentius dixit: Terentium Ciaeeroni familiarem fuisse dixerunt. Et ouendamus an potuerit
103쪽
de se loquitur di tamen, ut tibi cumulata satio ιam, non grauabor rem plaetiorem facere. rentius igitur. Ii Doninto credimus natus est an. ν.C, ysa. mortuus vero est, vi idem Danatus confirmat, an. eiusdem 19 q. Cicero autem natus est. C. Atilio, riseruilio Caepione coss. auctore Gelbo lib. . cap. xxviij. anuisiiij. post mortem rerent Sι hac vera sunt, n a satis etiam videtur probabile rerentium Labi, o Scipionis vera uti consueuisse in scribendo, cum utroque natu mi e set . am icipio natus e i, ut in vita diximus, anno P. C. os quo tempore Terentius sexdecim habebat annos; anno axxν. atatis sua edidit Andriam, cum Scipio esset annorum alae. Labus autem Serpionem paululum atate anterbat: ut ea illis verbis in libro de Amicitia colligitur . ut prius ιnt 'mram in vita, sic prius ex ire de vita. si hac ita se habent,malto minus putuit iis eorporis gratia conciliari. quid sitia fricano Maiori nam eum Africanus maior mortuus est, Tere rius habebat xvi. annos . sed .ique 'um indicum liberum
si hi plane neutra Italis facit opinio.
104쪽
NON suturum inutile, neque in Iu eundum, & a re
alienam putaui, candide Lector, si quanta maxima possem breuitate, huius nostri Africani Minoris reliquias eum totius vitae cursu Maioris Africani conserrem. αbreuiter ostenderem, eos cum in domestica, tum in belliea
disciplina , & in omni Reipublicae procuratione persimilea fuisse. Quod quidem nemini mirum videri debet. Nam cubie Minor Maiorem sibi imitandum proposuisset:adeo se ilii smilem,in rebus omnibus esse studuit: ut eadem pene sensisse , effecisse , & secutus fuisse videatur. Neque id mihi vitio dari posse arbitror; vi,cum vitam, S res gestas Africani Maioris haud scripserim, hoc tamen susceperim negotii, ut utrunque conferrem. Nam & acta, ut aiunt, agere m h i videbar, si , quae a Liuio in primis, & i Plutarcho copios silia me,& diligentissime literis, memoriaeque prodita futilenti ea ego tanquam noua, & incognita afferrem, S illis velle rebus opus crescere, quae facile ab optimis quibusque peti, possent,iuepti hominis esse, ne dicam ambitios, prorsus existimabam. Primum igitur, si in res utriusve bellicas intueri volumus, satis constat, ambos suisse summos, ae praestantissimos belli duces, ac non solum ipsorum aetatis, qua nulla bellicosissimorum hominum maiorem copiam tulit : sed etiam superiorum temporum cuiusuis regum, S Imperatorum pares. Vnde factum est: vi in omnibus certaminibus, quibus Impnatores hostes superauerunt: non labor in neis
105쪽
de se loquitur: tamen, ut tibi cumulata satisβ ιam, non granabor rem plauiorem facerς. rentius igitur si Donata credimus natus est an .ν.c, s s a. mortuus vero est, ut idem D natus confirmat, a . eiusdem sy q. Cicero autem Mos est. C. Atilio, sto Seruilio Caepione coss. auctore Gelbo liue . .cap. xxxij. anuis iiij. psa mortem rerenti, si hac vera sunt, n a satis etiam videtur probabile rerentium Lab, , o Scipionis vera uti consueuisse in scribendo, cum utroque natu maiore siet. Nam icipio natus est, ut in vita diximus, anno M. C. os quo tempore Terentius sexdecim habebat annos ', anno a xv. atatis sua edidit Andriam, cum Scipio esset aunorumi. η. Lalius autem Scipionem paululum atate anteibat r ut extiris verbis in libro de Amicitia coiligitur. H prius inimiγram in vita, silc prius ex ire de vita. σβι hae ita se babent,malto minus putuit iis eorporis gratia conciliari. quid si Africa Maiori y nam eum Africanus Maior mortuus est, Tere rius habebat aevi. annos . sed inique suum indicum liberum
sis nisi plane neutra Iatisfacit opinio.
106쪽
ON futurum inutile, neque Inlueundum, de a rei alienam putaui, candide Lector, si quanta maxima
possem breuitate, huius nostri Africani Minoris reliquias cum totius vitae cursu Maioris Africani conferrem.&breuiter ostenderem, eos cum in domestica, tum in bellieadiseiplina, & in omni Reipublicae procuratione pers miles fuisse. Quod quidem nemini mirum videri debet. Nam clabie Minor Maiorem sibi imitandum proposuisset:a sed se illi sunt lem,in rcbus omnibus esse studuit: ut eadem pene sensisse , effecisse, & secutus fuisse videatur. Neque id mihi vitio dari posse arbitror; vi,cum vitam,s res gestas Africani Maioris haud scripserim, hoc tamen susceperim negotii, ut utrunque conferrem. Nam & alta, ut aiunt, agere m h i videbat , si quae t Liuio in primis, & i Plutarcho copiosissime,& diligentissime literis, memoriaeque prodita fuit lent. Ea ego tanquam noua, & incognita aferrem, S illis velle rebus opus crescere, quae facile ab optimis quibusque peti possent, iuepti hominis esse, ne dicam ambitios, prorsus existimabam. Primum igitur, si in res utriusve bellicas intueri volumus, satis constat, ambos fuisse summos, ae praestantissimos belli duces, ac non solum ipsorum aetatis, qua nulla bellicosissimorum hominum maiorem copiam tulit': sed etiam superiorum temporum cuiusuis regum , A Imperatorum pares. Vnde actum est: vi in omnibus certaminibus, quibua imporatores hostes superauerunt: non labor in no
107쪽
gotiis, non sortitudo in periculis, non industria in agendor neque celeritas in confieiendo unquam desiderata fuerita sed omni . singulari virtute, clarissima auctoritate, egregia fortuna gesta sint. Atque illud etiam utrique tribὲemi ut esse ex historia, nullus est qui non putet: quod eorum praesentia res omnino florere, augerique videbantur: absentia vero labefactari, ac deteriores in dies fieri. Anno vero decimo septimo aetatis ψterque bello imaximo,atque acerrimis
hostibus sub parentum auspicio, ductuque in militiae discuplinam, Maior in Galliam Cisalpinam contra Annibalem.
Minor in Macedoniam contra Perseum regem pol tis in
mum prosectus est, in quibus quidem bellis quisque suae suturae virtutis specimen dedit. Maior enim P. Cornelium pat, trem consulem saucium, ac pener ab hostibus circumuentu, α oppressum ad Ticinum aminem conseru uit ' Minor autem in Macedonia lasos hostes adeo auide, effuseque persecutus fuit: ut summa cum hostium caede multa millia pansuum progressus Derit: & cirea mediam noctem in castra ad patrem redieri . Utrique iniquissimis Rei p. temporibus summo omnium consensu bellici honores dati sunt. Ma: ior enim, patre,&'patruo cum duobus exercitibus intra triginta dies caesis cum maestu diuitas, ac prope consito inops descendisset in campum comitiorum die causa creandi proineonsulis in Hispaniam: Si adeA de Rep. desperatum esset: venemo auderet Imperium in Hispaniam accipere, ex Ioco unde conspici posset , pro semis est se id muneris obiturum: Ita totius populi Romani consensu, ac studio natus annos xxiiii. proconsul est factus, minor autem cum nullus inueniretur, qui Legatus Lnculli in Hispaniam ire vellet,in medium prodiit: & quo docunque genus militiae esset imperatum , id excepturum se dixit. sta omnium consensu legatus in Hispaniam prosectus est. Sed sato quodam factum sidetur , ut iisdem in locis v rtutem utrique suam ostendere contigerit. Alter enim in oppugnatione novae Cartilaginis trium prae se iuuenium validorum scutis oppositis ingens mura uis telorum e muris euolabat ad urbem successiit.Vt
108쪽
sem pratterea Illiturgi amorii aggressus, repulsis saepe suIahab illius oppidi iuuentute, sibi ritet conanduisiae' p raculi
partem capessendam ratus, ne suis tot vanii conatilesii athamus deesset . hostibus .e ὁ ob Id erest iiii et stata militum, serti statas iussit, &'haud MIbπῖ γῆ eulca muros subiit. tandem Hispaniam tbtarii phis, mi in rniensibus R omano Iniperio tubaeeit. Alter letatuae ad Infra catiam barbarum quendam, a quo proboratus fuerattet secit: & in eiusdem urbis expugnatione oninmin primit, in murum euasit. & annis decem, & octo post, consuli tergNumantiam landitus euertit. Illud etiam h eio sito*bdi,' fato factum videtur: quod bis uterque consul fuerit sulfurio populi eonsensu aduersatilibus mari me patri bos , primum
ante tempus, deinde alter tantu suo tenipore. Maior ei lini primu consule suit an . v.c. yq8. aetatis vero suae xxx. Migoetan . v. 6o6. suae xYxvii. Maior iterum an .v. c. so suo qi Minor an . v. c. 6Is. suo so. eari dein Africam prouinciatu Extra sortem habu croni. Maior tributaria populo Romanoe
Cartilaginem deuicto,& fugato Annibale secit: Minoreant dem, Asdrubalis exercitu, atque Diogenis prosi eato OIo'
aequauit. ille de Carthagine. & Antii bale. Hiξ de eadem
& Asdrubale triumphauit. Maioris humanitate, atque opera. Massantia Numidarum rex ad Romanos i Carthaginiensibus defeeit, cum dueentis equitibus. Minoris vend ex horitatione, ae pollicitationibus Phamatas eqsiituti, Libycorii praefectus cum pari equitum numero in castra Romana transit. quorum uterque ex eo die strenuae pro Romanis puggnarit ; & operam.'& studium ipsis Imperatoribus nauarit, multisque muneribus a senatu assectus suerit Ambo in suo, milites liberales fuere: ambo de Carthagine triumphum exere auro multo, & argento resertum e & ab Astiea deui
ct uterque Aniean's dictus est. Minor etiam de Numantia triumphauit. Vterque suum habuit Laelium nivi eum. & in
Budiis, A rebus bellicis socium, Mai cir Lael; iti A frieania. Minor Laelium cognomento pietem Laelii Asricani fi l l u. Vterque suum Laelium Romam cum spoliis hostium victo
109쪽
a in nuncium mist. Maior Asrieanus L. Scipionis sc tris In
Asa legatus fuit: Minor in hegyptum . syriam , Asiam legatus cum Sp. Mumio, d L Mel lio a senatu missus fui as res sociorum inspicien ia' . C qse s etiam suerunt post primum cons laI Q in ce'fur multa fecerunt digna memoria. Atque haec basenus de yisciplina militari. un, pauca de d-estiea Mica lini. fu i pueritiae utriusque eius.
modi suere, ut nulli rei magis operam dederiut , quam bonarum artium disciplinis, .& io primis Rhetoricae minoe etiam philosophiae . in quibus quidem studiis, quoniam optimis praeceptoribus sunt usi, ille Catone illo Censorino,
ac Laelio Africano , hie Panaetio . Polybio, & C. Laelio sapiente ,ita versati sunt: ut maximam de se expectationem non solum sustinuerint, sed longeretiam soperauerinta vade factum est, ut homines bonos, ae literatos , non solum suma beneuoletia, ac liberalitate prosecuti fuerint sed ipsoru et ia familiaritate maxime delectati. Maior unice dilexit Ennium P0eta Minor Terentium. Vtrique omnium consensu tiibuebatur, summa facultas oratione benigna multi, tudinis animos ad se amandum alliciendi i incredibilis facialitas , S humanita, in admittendis homini sus, patientia in audiendis, mira in respondendo alacrit s. Erant amiciti rum appetentissimi, & miserorum acer timi defensores. At pietas in ambobus pene par extitit, in Maiore erga patrema de L. Datrem et in Minore erga Matrem, sorores, & Q. fra trem . ille patrem e manibus hostium liberauit, Lucioque Darei consulatum comparum ,& Asiam prouinciam, cum illi legari voluit. Hic matrem post diuortium suis aluit copiis r sorores in parum locupletem familiam nuptas ,' quibus ..cunque rebus potuit, semper iuuit: Q. fratri integrum patrimonium concessit. continentia , utriusque, M abstinentia tam domi. quam foris admirabilis sole. Neuter enim l cupletior est factus ex tot manubiit hostium . in neutro clementia tam in hostes , qu in s Os est unquam deside-xata. Utrique dies ad populi, dicta fuit, Maior i. M. Nae-mo Tribuoo plebis, vel . vi alii volunt, a duobus Petiliis Tribunus
110쪽
Tribonis, MInoria C. A sello Tribuno plebis . quo temp.
reparem uterqoe sui fiduciam ostendit. Maior deductus ingenii frequentia ciuium in rostra, capitaque suo corona triumphali imposta, Hac ego, inquit, Quirites die Carthaginem nostras leges a: ipere iussi. proinde equum est, vos mecum irein Capitolium ad agedum gratias Diis. quo dicto omnis senatus , ordo equester, & cuncta plebs eum mitata est ad omnia templa deorum , desertis in Rostri accusatoribus. Minor,& si reus erat: tamen neque radI,n que non candida uti veste, desit: neque fuit solito reorum cultu. De morte utriusque nihil aliud dicam, nisi quod ei-uium ingratorum eulpa, atque perfidia alter Linterni sponte moritur ea Ileri domi vis insertur. Sed ut haec omnia ad nam summam conserantur, hi duo celeberrimi duces non eam domesticis virtutibus, quibus magnopere praestiterunt: quam bellicis artibus, & rerum gestarum gloria digni suorum , qui inter se compararentur