장음표시 사용
112쪽
OMMorus assiduis meorum aud torum vocibus, Lector humanissime, id a me, quod non
bros ad C. Hercn-ntu Ciceronis noesse, scripto ut aliquo testatum apud Omne is studioso,
relinquerem, est agitantium, negotium tandem suscepi: idq; haud sane animo libenti. Nam cum probe scirem, non defuisse doctos homines, qui hanc ita tractarint q uaestionem rvt nihil amplius ut mea sert opinio requirendum esse videretur omni prorsus dubitatione sublata, actum mihi, ut aiunt , agere videbar, etiam si noui aliquid asserre possem rDeinde viros doctis, imos fere, qui vel publicer profitentur: vel aliquid in lucem ediderunt, nobiscum is a sentire: ut eiusmodi labor pro multis, vel ita indocilibus, ita tardis,& imperitis: ut doceri nullo modo possinit vel ita in sententia firmis, ac pertinacibus: ut etiam si illis pcrsuadeas, persuaderitam nolint: essct nullis modo suscipiendus. Ego tamen his omnibus dissicultatibus .meoxum auditorum pr*tuli voluntatem e praesertim cum dicerent ,sbi videri , rne aliis quibusdam, atque illos, argumentis ad rei veritatem,
113쪽
quam Omnes docti, ae boni viri studiose tueri debent, ostedendum uti consueuisse: ita apertis. ita firmis: ut iacile fieri posset, ut & ii, qui propter ingenii tarditate aliter sentirec, id,quod est, doceretur: & hi qui nimisi sunt offirmati omni
tandem deposta pertinacia, veritati, quae saepe vim magna solet habere,assentirentur, atque ad herescerent. Addebat etiam, & pro certo assirmabant, me cum caeteris omnibus studiosis, tum verio uniuersae huic ei uitati pergratum factorum: si ex animis multorum magistroruin, & adolet centulorum opinionem tam vetustam, tam penitus insistam eueIlere postem . Qua re cum natura ad bene promerendum cude omnibus, tum veto maximer de ciuibus meis propensus fuerim , & ob hanc potissima in causam accersitus in patria,
R in hanc nobilissimam ciuitatem bis iam redierim, ut studia i piorum hae mea, quantulacunque est, docendi facultate iuuarem , adduci potuit vi rectissime illorum voluntati morem gererem: & quid breui scriptione profici posset. ex perirer. ed hae tamen lege: ut ad tria tantum eorum, qui libros Rhetoricorum ad C. Herennium esse Ciceronis adhue crediderunt, quique id ipsum, editis scriptis, confise mare codati sunt, firmissima argumenta disputem: & ea dis dilioluo , ipsosnmagno in errore versatos milia, turpissi lapsos, nee vim latinorum verborum satis tenuisse ostenda. Caetera vero, quae ab ilIis detitulo, de multis seriptoribus,liquo illius operis testimonio tanquam Ciceronis utentiabus, de multis locis ex libris de inuentione illuc translatis, de interpretatione eorum vcrborum: rudia, & inchoata:
ex prooemio libri primi de oratore, & quibus latra aliis afferunt e vel quod maxime puerilia, & rididula sint , & ab alii,
satis confutata: vel quod nimis longum suturum putarim, S lectombus molestum, tot nugas confutaret vel quὁd dita solutis firmioribus argumentis, etiam infirmiora euersa in . telligerentur, prudens omittam: & primum omnium tempus constituam , quo illud opus scriptum dicatur.Nam omisnes sere, qui eos libros ad Ciceronem pertinere affirmant.
114쪽
eos an te viges mum quartum aetatis annum ab ipso adolese e. te conscriptos contendunt. Cum enim viderent , se non sine magno incommodo, tempus aliud statuere posse, id maxime delegerunt, quo se iecte senti re , & veritate stare ostendere posse putarunt . Sed tantum abest, ut ea constitutio temporis adiuuet illorum causam rvt nihil ei magis contrarium esse possit. illa enim in primis duo firmissit naeuertit argumenta, quae nullo modo dissolui posse putant. Quorum alterum est hoe ex Prooemio primi libri.
Et si negotiis familiaribus impediti vix satis ocium nudisruppeditare possumus, ct id ipsium, quod datur ocij, liben
ius in Thilosopbia consumere consuevimus. i Quibus aduersarii nixi verbis ais ani t Ciceronem, vehoc loco, ita in multis aliis dicere, dc conqueri, negotiis atque defensonibu amicorum impediri sua studia: M philosoph iae studiosum esse consueuisse e S ut nobis hanc suam probent sententiam haec asserunt ex prima Tusculana. Cum defensio su laboribus, senator ijsq; muneribus aut omnino, aut magna ex parte essem aliquando liberatusta retuli me Brute , re hortante maximd ad ea nudiμ , qua retenta animo. remiga temporibus, longo interuallo intermissa
Et ex eadem prima Tuseulana. Thilosopbia latuit ad hane aetatem, nee virum habuit lumen literarum excitanda nobis ene ut si occupati profa imus
hominibus nostris, prosima etiam si possumna, octo A
Et ex lib. q. Familiarium. Non amicorum nexorijs, non Reipublicae procuratione impediebantur cogitationes mea. Et ex sexta Philippica.n Omne enim curriculum indvnriae, in curia, in amicorum periculis propulsandis, elaboratum est. it ut ii De Clara Oratoribus studium Nilosophia nunquam intermissum, O semper .aActum , hoc rursus rummo auctore, O doctore renouaui. O a ii H e
115쪽
iniat Die isti. quibus tamen neqie nobis probant, quod volunt: neque vim , ac potestatem eorum verborum , tenere
videntur. Conantur enim nobis probare, his ditandis lo- , -- : pix libros ad C. Herennium ella Ciceronis; qui, alibi quoque Gieeto dicat assidue uersari in. defensionibus amicorum , di in liudio Philosophiae , consueuisse. quam re quae flagitia committant, videamus a tantum abest, ut . quod um 'Iunt, assequantuet. Primum dicimus, ex illorum citatione
locorum cilici rem absurdissimam: Ciceronem set iplisse Tusculanas quaestiones, Philippicas, de Claris Oratoribus; S: Epistolam ad sulpidium ante illud opii 'ad Herenniam:
Cum tamen , istorum concelsu , hoe adolesectitulus seripserit noridom ita us annos quatuor& vigintili illa vero omnia iλm penet lex agetorius, cuin iam Osthress. Rep. nihil in taro nisil in dupla igere posset. ne i anguori sese dederet, ne odio ni arcesceret, ut multi, in lo is pellatue, studia Philosophiae reuorauit : ut etiam eonis do ciuibu,sui, pcodesset. Uesn- de nusquam in iis . quae ex Cieerone asserunt , legimus: negotiis la ni laribu ,: sed desurissorium laboribus .atui eorum
neginii , & aihiborum perim dineque , qu6a liberatius coesanieret o su in Philos Di a s sed qHod necessitata: coactus ad eius studia sese refulerat. Postrem Λ illa verba i negotiis familiacibus: quidam ipsorum ast emant significare defensiones ami eo tim in causis sonensibus t quidam re eunt ad negotia familiaria, & domestica. Ego verὁ totum hune loeci sic explieare soleo. vi contendam, Aufio em eortari librorum duas afferre causas , quibus a seribendo de Rethorica, ium reuocaretur : naui , quod ellat impeditus neχotii, domesticis, suis , pcopriis, familiae fiat alteram quod uuie quid de domesticis negotiis dabatur temporis, id totum li--bentius poneret in Philosophia , qua in in Rhetorica . Haec enim est illius verbi notio et vicum iungitur alicui rei anima carenti aecipiarur domestico , priuato, suo ' vilio e loeoe: isti vero sibi per suas erunt: idem esse negestis, vel defenso nibus amicorum negbtiis familiaribus, obvlin verborum latiliorum imperitiam, cum . longe i mee sedisserant
116쪽
disserant . Sed ne , nihil differte, ne idem valere. Quaero
ex istis Cieeronis tam studiosis: quo tcmpore Cicero in sortim e contulit,& caulas tam publicas , quam priuatas agere caepit i ignoramus: credimus . nam si id scilliatis, nunquatam impucienter tot ineptias essutire ausi essetis: sed mirum est me hercule, quam illos Ciceronis acerrimos defensores non pudeat in scriptis illius tam parum esse versatost ut id . ignorent, quod vel mediocriter eruditis est aperiissimum. Ego vero, de id,& quibus in rebus versari consueuerit Cicero adoloscentulus, paucis, & ordine complectar. Cum Cicero annum dacimum octauum ageret, fuit in Av. v. C. Mexercitu Cri. Pompeii Strabonis:&eodem ait no iuris ciuilis studio multum operarini Seaeuolae Auguri dedit. Anno ΑΔ. V. C. s. vero detrimoniano P. Sulpicii Tribuni Plebis quotidie concionantis totum genus dieςndi penitus cognovit. Philonique totum sese tradidit admirabili quodam ad Philosophiam studio concitatus. Natus cutem annos xx. Moloni M. v. c. m. Rhodio, & Actori summo causarum, & Magistro operam dedit, & duos de inuentione libros rudes, ct inchoatos re liquit . Toto dein selliennio,quo urbs sere sinc armis fuit,
noctes, & dies in om aium doctrinarum meditatione versatus eli : D Aratum versibus hexametris conuersiam edidit , & Xenophontis oeconomicum. erat assidue cum Diodoto Stoico e i quo cum in aliis rebus, tum in Dialectica exercebatur: sed ita tamen: vi ab exercitationibus oratoriis nullus dies esset vacuus. Commentabatur declamitans, idque latine, sed graece saepius. Cum iam habet et annos viis Aa. v. C, criginti sex , venit in forum. & ad causas & priuatas, & publicas adire caepit, & Quinctium defendit: & anno insequen- Λη . v. c. 673.ti pro Sex. Roscio dixit. Haec Cicero nequis me somnia re putet & alia permulta in libro de Claris Oratoribus de cu ris studiorum suoru .ae totius vitae commemorat . Num igitur erat amicorum negotiis, ae defensionum Iaboribus ita impeditus, cum nodum in forum luisset, nondum amicorum causas defendere
caepisset, yt otium studio suppeditare non posset. Num di
117쪽
Grnus illud opus in Ciceronem adolescenteni eadere posse
eum illa verba: negotiis familiaribus:apertissime ostendant. a patre familias in curanda familia maxime occupato, & ab homine aetate iam constanti, & matura conscriptum suisset num etiam, ex iis, quae iam dicta sunt, ii sunt audiendi, qui illa verba: negotiis familiaribus rad negotia domesticare- . . serunt ' ecquae curae familiares homini adolescenti, & sub
patrii potenate constituto esse poterant impedimento, quo'; is oti sui de li- minus ad arbitrium suum studiis operam daret Iam planumsistus amisi . esse factum arbitror, neque tempus, neque illa vel ba rne totiis familiaribus: causae aduersariorum prodesse: immo ita obesset ut sit nobis res esset cum aequioribus, & non tam pertinacibus, vel imperitas hominibus, causa iam esset per orata, nec opus esset, eos, validioribus argumentis vrgeis re , atque conuincere. Quod qPidem, quoniam ita volui.
quam breuissime potero faciam , & ostendam, quam sit fir- . . . mum, quod de studiis philosophiae nugantur propter limguae latinae imperitiam. - Fatemur quidem,Cicerone nunquam intermisisse studiis Philosophiae . semperq; auxisse: sed negamus eum libentius ocium in Philosophia consumere consueuisse, qua m in dicendi facultate. Ego enim diuturna bonorum auctorum lectione ,&obseruatione didici, comparativum vel sit nomen , vel adverbium . in Oratione semper relati u e poni; eamque relationem, si non adest esse supplendam: ut hoe Ioco. nam, ut supra dixi. sc interpretor;& quod datur. Q a. D. V n t. oeii libentius in philosophia consumere cosuevimus quam in Rhetorio, vel in studio Rhetoricae. Haec si est vera ei ua Ioel interpretatio, Ciceronis illa verba esse nullo modo possunt. nam sexcenta ego possem ipsius Ciceronis asse re loca, quibus probarem , eum iam inde a primis annis. nihil magis curasse, quam studium eloquentiae, atque id unum sbi proposuisse, ac dignum iudicasse, in quo elaboraret, & dies noctesque sese exerceret: ut honores, ut Opes, ut gloriam sibi compararet. Sed duobus tantum erimus consenti. Haec in libro de Claris Cra oribui. tu in Itaque
118쪽
'Itaque eum me, er amici, medici hortarentur, ut causas agere defigerEt quodvis potitu periculum mihi adeundum quam a terata dicenIi gloria disicedendum putam. Et in Prooemio libri primi de officiis. Nec vero inquit, arroganter hoc dictum exictimari velim, Hampbilosopbandi mentiam concedens multis, quod est ora- roris proprium , apte, distin id, ornateque dicere quoniam in eo Hudio aetatem eonsumpsi si id mibi assumo,videor id meo
iure quodam modo vendicare. Cum igitur ex his constet. dicendi studium proprium Ciceronis fuisse, ct in eo aetatem consumpsisset & hie a ctor contra dicat, se libentius in philosophia consueuisse, quod dabatur ocii , id ipsum consumere et hominis est prosecto vel linperitissimi, vel offirmatissimi contendere, ad Ciceronem eos libros pertinere.
Sed videamus an hie aliud quid addere possimus, quod
non solum id ipsum confirmet, Ciceronem non esse eius operis auctorem, sed arguat etiam imperitiam,& iniqui-Tatem istorum : qui dum sese Ciceronis, & Herennii nimium studiosos ostendere volunt e reperiuntur utriusque mcusatores imperitissimi Nam si illa: Tamen tua nos C. Herenni voluntas commouit ut de ratione dicendi conscriberemus: scripta sunt a Cicerone, ut volunt isti, qui negari potest, quin Cicero negligens, & quodam modo obliuiosus fuisse videatur Nonne oportuit, cum ante libros de inuentione scripssset, Herennium noutim eiusdem generis opus Petentem, ad id, quod iam ediderat, reiicere t vel certe eius aliqua mentionem facere,& ostendere, cur illo reiecto, nouum aliquod eiusdem generis opus seriberet quorum cum nihil faciat, non ne, & negligentiae ab istis non sentientibus& sere obliuionis accusat ur,du illa verba ab eo scripta cotendunt summa pertinaciat Herennio vero quid imp udentius, quid ineptius nobis proponuit qui ab amico noua artis Rhetoricae praecepta contendat . nulla allata causa quod appareat quamobre non probet libros de inuention vel imperfectost & nouum scribendi laborem amicu suscipere velit
119쪽
At certe nec Cicero suit negligens, nec obliuiosus, eum nihil eiusmodi scripserit: nec Herennius impudens, nec ineptus com ab eo amico libros de ratione dicedi peteret,qui nullos eiusmodi antea scripserat : ut non solum totum libri primi prooemium, sed etiam uniuersum illud opus ostendie apertiisime iis , qui non sunt talpa caeciores, & pertinacia
pertinaciores. Accedant huc, quae in eodem proaemio de Graecorum rhetorum arrogantia, improbitate, auaritia, ac infidelitate die untur contra Ciceronis consuetudinem.
Qui in Prooemio lib. ii. de inuentione, ut mittam, quae postea seripsit, commendat Graecos artis dicendi magistros,& asserit, omnes in unum locum se coegisse, & quod quis' que commodissime praecipere visus fuit: se excerpsisse, Mex variis ingeniis excellentissima quaeque libasse . Dicant
etiam nobis, ob ecro, issi tam vehementer Ciceronis amates , ut huic loco cumulate satissaeiamus,unde nam factum,
ut illud primi libri prooemium sit breue t secundi longius itertii breuissimum ' quarti vero longissimum Cur Cicero non seruauit,si haec ipse scripsit, eandem breuitate in proci miis librorum de inuentione, ac caeterorum hac de faculi te scriptorum t cur aequam haec pene habent proportionem iustamque magnitudinem, illa vero ad Herennium manimet Scio , multa contra responderi posset sed puerilia mehercule, sed indigna hominibus literatis, quaeque vel mediocri- 'ter eruditum consulare pudeat. Detur aequus iudex. statuae
quidem certer nisi me mea sallit opinio id plurimum ad tafit mandam rei veritatem valere: quod hi libri non sunt Ciceronis : quod, qui eos consciapse, nihil antea eiusmodi scripserat: addita praesertim tanta Orationis disii militudine. In qua ostendenda haud multum elaborabo, cum ipsi adis nersarii non negent phrasim horum ad Herennium admodum differre a phrasi de inuentione librorum: cum tameneontra fieri opportuisset, si opus utrunque i Cicerone scriptum suit, & hoe ad Herennium post illud de inuentione. ad quam dissimilitudinem tuendam in uno Cicerone, ut operis ν triusque scriptore, duas causas, δέ eas maximerridiculas
120쪽
Geulas asserunt: unam, q uod forma dieendi his in libri, ad
Ilerennium erat adeo vocum perturbatione , mutatione, detractione, adiectione vitio temporum, & Iibiariorum
eulpa inuersa , & deprauata: ut ipsi in eo opere vix Ciceronis vultum agnoscerent: ct addunt squod vix serasa sua nuo opera redditam esse suam Cicerodi faciem. Ita medii amen e
Lector humanissimeri ut me has pudet ineptias consulare .
illud tamen tantum afferor quod illi quatuor ad Herenniulibri ne nunc iquidem istorum, & aliorum quoque oper emendati, purgati, & perpoliti, sunt ullo modo cum duobus de inuentione comparandi: emendent, purgen t, perpoliant ad arbitrium suum, nunqu*m efiicient, ut accedant ad eorum elagantiam nitorem perspicuitatem orationis, &succum. Alteram: quod dicunt, Ciceronem non sempeqeodem dicendi genere fuisse usum ; sed subinde mutasse i&ob eam causam in Asiam, & Rhodum nauigasse tibique multos clarissimos rhetores cognouisse: apud eos, ut reformaretur, se exercuisse r ipsum denique Ciceronem fateri, seinde alium rediisse. Haec isti φx libro de claris Oratoribus asserunt ad retinendam styli dissimilitudinem. Quae quide non solum no negamus: sed libentissimὰ, etiam &, id quod verum est, ingenue fatemur, Athenas luine: ibique renouando philosophiae studio sex menses consumpsisset post totam Asiam eum summis oratoribus peragrata. At quo tempore t at quam ob causam ' num vigesimo quarto, veI 'quinto aetatis annot minime. sed post dictam eausam publicam pro Sex. Roscio, idiasque multas,& post quam bien- .. . nium in causs versatus fuerat: hoc est, cum ageret vigesi- ckEhohu, 'mury Octauum annum. Isti tamen contendunt, Cieeronem ' 'Ρ seripsisse sibros ad Herennium ante vigesimum quintum annum ante quam iuisset insorumquo quid inconsideratiust A. Causa vero exeundi Roma, fuit: ut remissione , ct mode-r tione vocis, & mutato genere dicendi,& vitae periculum vitare nosset, & temperatius dicere. Isti tamen , 4 ridicula genus hominum, ill m consuetudinis dicendi mutationem stylum tantum,&ad forma Orationis reserunt: oporten- ini P tum