장음표시 사용
121쪽
Γ , in.uditum: ut homo Romanus latinae linguae pater iust Graeciam latini sermonis mutandi causa proficiscatur:& in iade quod maxime portentosum dicasin rudior, impolitior. M siceior redeat. Hane rem tam absurdam confiteantur isti Ciceroniani necesse est si uti pii volunt, Cicero seripsit ilia Iud opus. sed ipsum iam audiant Ciceronem , ut me nihil comi nisci eognoseant: stantem a me contra istos suos oppugnatores potius, quam defensores qui de Claris Oratoiaribus hae e de se, suisque studiis commemorat. An . v. C. 6 Sed cum censerem remigione, o moderatione vocis, aetati su* δν' eommutato genere dicendi, me, o periculam vitare posseo temperatius dicere tui consuetudinem dicendi mutarem,
ea causa mihi in A siam proficiscendi fuit. Itaque cum essem biennium versatus in causis, iam in foro celebratum nomem meum esset , Roma sum profectus zeum venissem Athenas , sex menses cum Antiocho veteris Academia nobilisimo, inprudentismo ρbilosopho fui: Rudiumque philosophiae nunquam intermissum, a primaque adoloscentia cultum sum
per auctum : hoc russus summo auctore, Odoctore renouaui . Claro. Eodem tamen tempore Athenis apud Demetrium Syrum veterem, ct non ignobilem dicendi magiurum Budioia exercer solebam. Post a me Asia tota peragrata en cum summis quia de oratoribus, quibustii exercebar ipsis lubentibus: quoru princeps Menippus Stratonice is,meo iudicio tota esia illis teporibus dissertissimus: σ β nihil habere molestiaru,nee ineptiaru Atticoru en .hic Orator in illis numerari recte poten. in . . duissime autem mecum fuit, Dionysius Magnes Ierat etiam Aei'sch lus Gnidiua, Adramitenus Xenocles : hi tum in Asia rhetorum principes numerabantur. Quibus non contentus Rhodum veni, meque ad eundem, quem Roma audieram, molonem,applicaui, cum auctorem in veris causis, scriptoremque prae lantem rium in notandis, animaduertendisque vitiis, O
inflituendo, docendoque prudentigimum . Is dedit operam . si modo id consequi potuit , ut nimis redundantes nos, O suis . v. C. 616. perfluentes iuuenili quadam dicendiimpunitate, e licentia rem u3 a', primeret: quasi extra ripas di uentem coerceret.Ita reces
122쪽
me biennio pon non modo exercitatior, sed propd mutatus. Nao contentio nimia vocis reciderat: ct quasi referbuerat ora tio,iaterιbusque vires, corpori mediocris baitus accesserat. Haec Cicero de causa eundi in Graeciam, S in Asiam, de de genere dicendi ibi mutato, non de latina locutione, ut isti somniant. Reliquum iam est. vi tertium ipsorum firmissimum argumentum aggrediamur, hoc est, ut in arcemeausae ipsorum inuadamus,& eam faciter, & eorum telis euertam usi sed quae nam ea est i haec ex primo libro.
Tullius haeres meus Terentiae uxori meae xxx. pondo vasorum argenteorum dato , quae volet.
Tota spes vincendi aduersariorum hoc in loco posta est. assirmant enim nihil esse in toto illo opere quod apertius id
aeta Ciceronis ostendat Nos vero contra putamus, nihil esse, quod Ciceronis non esse, magis conuincat. Primum, quod hominis imperitissimi,& lauream, ut aiunt, in mustaceis quaerentis omnino fuisset, exemplo in ea re uti domestico . Deinde, quod nullus adhuc , quod sciam, auctor prohatus in aliqua arte tradenda id fecit; nonne etiam lege ca
tum est, nequis in xe svia domestico utatur testitnonio t. P
stremd, qui mihi probaue isti , Ciceronem ea aetate, qua volunt, eos scripsi si libros, Terentiam uxorem iam habuisse,& ex ea Ciceronem filium suscepisse, ac testamentum feeisse t si non possunt, cur audent mutire ' cur homines ridi euli rident eos qui id negant t& non temeret Nos autem ex ipso Cicerone didicimus, quando Cicero filius natus estr& ex eo facile coniici posse affirmamus, quibus temporibus uxorem Cicero duxit: his enim verbis claudit primam Epictolam Iib. primi ad Atticum. L. Iulio Caesare, C. Marcio Figulo consulibus filiolo me auctum scito salua Terentia. Scripta fuit illa Epistol a an. v. e. sexcentesimo octuagesimo nono L. Iulio Caesare C. Maeeio Figulo consulibus . natus tum erat ipse Cicero annos tres , & quadraginta: ut ex his etiam verisimile sit, Ciceronem post trigesimum annum uxorem duxisse. Quae quidems vera sunt de isti vera dicunt, necessario dicendum est, eos
123쪽
Ibeox a Cieerone post omnes orationea,quae primo volumine eontinentur, fuisse editos . quod si abstirdissimum est. & tam falsum, quam quod salsissimum: si demonstratum est istos propter imperitiam usu latinorum verborum male sentlae:& totum illud prooemium apertissime: ostendere,a quouis alio potius, qua in a Cicerone fuisse seriptum: si probatum est, quod , etiam si detur, negotia familiaria signifieore defensiones amicorum :per tempora tamen non potest Ciceroni tribui illud opus, cum nondum ad agendas causas in foro accesserit: si denique genus orationis illius operis copiam Ciceronis, dc elegantiam non refert: dent iam tandem manus , seque in errore adhuc versatos fateantur isti peruicaees,& nobiscum amrment: illud opus Ciceronis non esse: sed praecepta dicendi, esse optima, & digna, quae in scholis quotidie explicentur,& adolescentibus ediscenda proponantur, qui breui in dicendi iacultate proficere student,& aditum laciliorem patefacere ad Ciceronis de eadem saeuitate librose unde persectam sibi eloquenti uncomparare possint. Qui serost eius operis auctori alias fortaste statuemus. ι
124쪽
gonius vir in omni antiquitate Roma na volatissimus, ac de rerum gestarum t& memoriae veteris 'ordinis cognosce
di studiosis optime meritus permulta cum alibi , tum in 'Commentario in i Faston de hoc nomstro Scipione scripsit: sed i nostris ita diuersa, immis ab Historiae veritate ita abhorrentia: veea nullo modoe dissimulare potuerim sine vel negligentiae, vel imperitiae, veI timoris suspitione, ne par pari reserre tur . cum id tantumabest ἱ ut recusemr v t etiam magna sim ei gratiam habiturus, qui me errasse id quod facile fieri potuit in sine orationis acerbitate ostenderit: vel denique non sine aliqua existimationis iactura . nec enim sum tam rerum' ;mperitus e vi non videam , quanta nomini celebritate, at que auctoritate Sigonii premar: usuque venturum is isse,no iritestigam a vi, qui utriusque nostrum scripta legissent, moque non solum i figonio diuersa, sed interdum etiam comtraria commemorare vidissent: statim me' somniare, Sigo
nium vero histori. deum esse, dicturi fuerint. Qua pa-
125쪽
tiatur , obseeris, Sigonius, me primum meam institutam
seribendi rationem persequi: deinde me iam tandem exististimationi. pro qua retinenda , & conseruanda non labori, non vigiliis, non sumptui peperci: quamque ipse nuper,ut exponam supJoco, violare, ut se contra Robortellium vi-xum literatissimum , ibique amicissimum , publico scripto non dubitauerit, ut par est, consulere. Qua tamen in re ita & animo,& orationi moderabor : ut aequus lector, me non ira , non inuidia , non malevolentia ulla commotum,
sed ueritatis illustrandae studio, honorisque mei tuendi ne-eessitate impulsum lacile iudicare poterit. quod hoc ordine fieri posse putaueram. ut primum, quae Sigonius de Graecis ει praesertim ex Appianosumpsit, asserrem: deinde Appiami verba transcriberem:tertio loco, quo modo fuerant conis
uertenda, & quid in iis non probarem, ostenderem. Sed quoniam hic noster Impressor, typorum Graecorum penuria laborat, Graeca omittere cogimur. Haec igitur Sigonius ex Libyco Appiani ad an . DCII H. i At vero Scipio Aemilianus, qui tribunus militum M Nanilio ad quartam legionem venerat, cum Poenos, cognito consulum consilio, suos ita disposuisse audisset, ut alii armati Romanorum impetum sustinerent, alii inermes ligna, & lapides in eos ingredientes, ex loco superiore con licerent, maximum quod Romanis militibus a minere periiseulum prouidebat, sibi esse propulsandum censuit. Itaque cum cohortes suas in plures partes distribuisset, easque noprocul i muris ex interuallo constituisset, datis mandatis , effecit, ut non eos solum in urbem. irrumperer sed illopetiam , qui lacessentibus instare hostibus cuperent, a certa- amne cohiberent. Ηec Sigonius ex Appiani, ut dixi, Libyco . praeter illa pauca. Qui tribqnus militum M' Manilio ad quartam legionem venerat. ex Fextu de Reps Ciceronis
huc translata, sed Appianus loves ali pr arem e pDi DGy
- Etenim quaedam intus area, conspiciebatur ad pugn Papta, ubi Carthaginien es, collocati, hominibus partim
126쪽
ronte armatis , p artim post hos cum lapidibus, & lignis . . multis etiam circa aedes, quibus area cingebatur, dispositis , hostes, ut irrumperent, expectabant: Qui magis etiam , irritati, quod ab hominibus inermibns contemnerentur,aodacter in eos impetum fecerunt. At Scipio, qui paulopost Carthagine capta , Africani cognomen inuenit, tum tribu- .nus militum , se continuit, suisque cohortibus in plures partes diuisis , & iis iuxta murum ex interuallo collocatis ., ct Romanos ingredi in urbem prohibebat, & ingressos, qua a Poenis, undique irruentibus, extrudebantur, excipiebat.
atque conseruabat. In Sigonio multa redundant, nonnulla etiam maxime: necessaria desiderantur , ordo Appiani non seruatur. ar quo
Scipio audiuit, Poenos ita suos disposuisse quis hoe dieitΘ, immo videbat, quo modo erant dispositi. nec video eue, seribere debuerit: in eos ingredientes ex loco superiore coiicerent: cum in Appiano nihil sit eiusmodi. nec ego dixi sem: datis mandatis: cum dari mandatum ei nisi fallor diis catur, qui id alibi, non ubi est is, a quo mandatum accipit, curat . illud vero totum: sed illos etiam, qui lacessentibuω
instare hostibus cuperent'. a certamine colliberent: probore non possum. non enim Poeni lacessiebant, sed lacessiti se iase defendebant: nec suisset prudentis tribuni cohibere a reotamine suos, qui premerentur ab hossibus. Sironius. Maioribus animis Poeni sumptis , summa vi ex urbe silentio noctis egressi, castra Romanorum infesta redderent.
Poeni autem audacius urgebant Romanos, noctuque paetim armati , partim inermes asseres secum allatos proximae Manilii fossae imposuerunt: vallumq; conuellere caeperunt. Illa Sigonii verba: summa vi ex urbe egressi, non sunt ex Graecis, nec ulla necessitas ea cogebat addere. Mnσος, reddidit: silentio noctis: cum noctis silentium apud Latinos certu noctis tempus significet,&pro nocte intempesta, ponat Graecum autem verbum nullum certum tempus statuat. Praeterea
127쪽
Praeterea Appianus . quo modo Poeni redderent Infesta ea. .stra Romana exposuit: Sigonius autem verbis paucioribus, sed latius patentibus id sibi faciendum non putauit. Seontus. Scipio e portis castrorum eggressus iis, quae longius a praelio aberant, cum impetum in Carthaginienses fecisset,
eos tum repentina eruptione adeo exterruit, ut extemplo
castra Romanoru reliquerint,& intra moenia se receperint. Ita habent Graeca. Scipio ὀ castris per auersam portam , ubi nullus erae hostis, cum equitibus egressus est, circumvectustiue Carthaginenses perterruit. illi vero4n urbem sese receperunt. Versio Sigonii,&si nimis luxuriat: tamen ex ea non fossis cognouere, pedibus, an equo Scipio stegressus ecastris .propterea quod in ea desiderantur συγι ηπεοῦσιν. cum equitibus. e portis castrorum etiam scripsit: quali Scipio e multis, non ex una eggressus suerit.
Sironius Paucis etiam post diebus cum Carthaginenses Romanorum nauium praesidium inuassient, simulque ciues in urbe ad arma conclamassent, Scipio Manilio se, quod clamoris causam ignoraret, castris tenente, magno animo, trepidantes cohortes suas educit , tum quosdam cum accensis praeire lacibus iubet, non v t per noctem acie dimicaret,sed .ut illiςtumultuosus omnia persagantibus, maiorem specio multitudinis offerret, atque terrorem hostibus incuteret. quo facto hostes perterriti statim inauium expugnatione omissa in urbem refugerunt.
Ros. Carthaginiensibus noctu classis praesdium inuaserunt:& tumultus magnus, ac varius erat, tollentibus una clamorem in urbe de industria ad incutiendum Romanisi terrorem, Catethaginiensibus. Manilius autem exercitum in castris continebat, ut qui in illius mali ignoratione, verusabatur. Scipio vero equitum turmas timore perculsas facibus incensis eduxit, simulque praecepit: ne cum hostibus in
128쪽
. - rax inocte congrediantur : sed circumcurrant eum Lesbus, di speciem multitudinis prae se ferant, hostibusque irruentibus terrorem sine intermissione incutiant. Quo facto duinplici metu Carthaginienses in urbem fugiunt. 'ν In Sigonio illa sunt superuacanea. magno animo. omissa nauium expugnatione . nec ego scripsissem, expugn tione. sed oppugnatione . nec est redditum Jl κολν i duobus partibus. ι ππιονι λαs. reddidit cohortes . nec est in Appiano:prae 'ire facibus. sigonius. Asdrubal postquam varie utrinque praelio dimicatum
est, suas in eastra copias, ubi i Romanis Iegionibus, nihil accipere detrimenti poterat, sibi reducendas, nullamque Romanis copia dandam esse pugnae putauit, ratus id quod res monebat. Romanos inopia comeatus ex iis locis mouerite se eoactos sbi in ipso flumine traiiciendo occasionem ad eos adoriendos vel maximam daturos.
Appianus. Manilio, qui lim flumen transierat, fit obvius Asdrubacaedesque magna erat utrinque,& Asdrubal in locum munitum Oxsia se se recepit,ubi nihil detrimenti ii Romanis pat poterat, obseruabat , ut Romanos ineuntes aggrederetur .. Quam multa redundent in versione Sigonii vides eandi de Lector. ποώς εὶ vertit. vario utrinisque praelio dimicatum est. το Wον-- castra . contra illius vocabuli notionem,
Scipio autem cum rem Romanam summum in distrames, adductam videret, haud sibi moram interponendam ad suos quocunque modo subleuandos ratus, satis ut in re trepida potuit , salutare consilium caepit, ad trecentos equites,quos secum habebat, aliis, quus maxime potuit conuocatis, om
Sed se pio trecentos equites, quos virea se habebat , Malios quotquot colligere potuit, in duas partes distributos celeri cursu in hostes immisit. fiT
129쪽
Et ineliercule, si tam copiose rem explicasset Appianu, infinita volumina confecisset. sed dicat fisonius, quid inteuligat, per rem Romanam. num in paucorum caede consistebat Imperium Romanum
Postquam in castra peruentum est. Appianus. cis ε'στα - μενσα .. quae nam castra intelligit Sigonius 'dicat ipse.
Cum autem ad eu collem, In quo cohortes obsidebatur: peruenisset, cliui summa contento cursu superat, sic ut tan modo vallis inter se , & hostes intercederet. inde omnia contemplatus in Poenos, qui iani aerius Romanos obsidione urgebant diuersis e partibus impetum lacit. . Appianus. A et o Cum autem ad eum collem, in quo eoliortes AgdebaΚ-tur, Scipio peruenisset:alterurei e regione cursim occupauit. angusta valle diremptum. Libyci vero omnibus viribus praemebant obsessos . Ap. αλλα αμε, σύτων uisi ρτουσπολι 1ιGI . sed transcurrit per radices utriusq; tumuli supra hostes .mater sigonius dixit, in Poenos impetum satis r cum is dieatur impetum facere in aliquem, qui recta Meum sertur ,& armis cum eo contendit . male etiam salutem p tere . quod proprie dicitur de eos qui pugnando eo deuenit, ut illi aut fugiendum sit,aut in hostium manus venie dum , aut moriendum. D IUDA.
Fuga salutem petere contenderunt. Appianus. xkουιω s. diffugere turbatis ordinibus. Appianus, quo modo distjugerint Poeni uno adverbio λωπι cis ostendit. Sigonius omisit. . I
130쪽
Vt verbis ab eo suis sepulturam cadaueribus peteret. Pete re sepult uram alicui, est, nisi fallor, petere, ut aliquis concedat: ut cadauer alicuius possit sepulturae mandari. Aescipio captiuum inisi togatum Asdrubalem, ut ipse sepel .
lixet, vel sepelliendos curaret, Di I s.
Seonius. Sed plebem etiam ei ita conciliarunt, ut is proximis eo mitiis consul a compluribus tribubus diceretur. Si haec gesta sunt anno V.C. DC IIII. & Scipio consul fuit an. V. C. DCVI. quo modo Sigonius dicit, Scipione
Proximis comitiis consulem creatum suisse, cum proximis Comitiis consules ereati fuerint sp .Postumius, & L. Piso Praeterea hie dieit, a comploribus tribubus consulem fui in dictum: infra vero, uniuers populi consensu . haec enim ad annum DCVI. seribit. seipio uniuers populi consensu cosul declaratus est. Sigonius ad an . DCV I. Vt cui uellet , mandare, cui nollet Abrogare magistratum suo iure posset. Appianus. Populus precati no desistebat.vociserans, se legibus Tolrii, & Romuli iactum fuisse comitiorum arbitrum, & posse leges ad ea pertinentes, vel antiquare, vel ratas habere. Non video quo modo possit populus, si eum non mandat, abrogare magistratum. Seonius. - Drusus Scipionem post se debere sortiri prouineiam contendebat,populus autem reclamans, & mandandarum etiam prouinciarum ius suum esse dicens Scipioni Africam, aetolum bellum sne sorte commisit. Appianus.
Et ipsum collega Drusus Libyam sortiri secum postulabat, donec unus e Tribunis eum docuit , praeficiendi, quoque prouinciae populi iudicium esse. & populus Scipi