장음표시 사용
131쪽
maestus Matrox, sed hilarisin coronatus pro memoria mei ' hec consulat quis
XIV. Vix dum finierat Maternus, concitatus eu velut instinctus, ctim Vi anuus Me sala cubiculum ejus ingressus est suspicatusque ex ipsa intentione singulorum , altiorem inter eos esse sermonem: Num parum tempestivus , inquit, inter veni, secretum consilium lauta alicujus meditationem tractantibus Minime minime , inquit Secundus atque adeo vellem maturius intervenissies delectasset enim te 'pri nostri accuratissi1mus sermo, cum Maternum, ut omne ingenium ac studium suum ad causas agendas con verteret, exhortatus est, materni pro carminibus suis laeta, utque poetas defendi decebat, audentior poetarum quam oratorum similior oratio. Me verb, inquit,
sermo ipse infinita voluptate adfecisset, atque id ipsum delectat, ubd vos viri
optimi temporum nostrorum ratoreS, non forensibus anthum negotiis, declamatorio stadio ingenia vestra exercetis
sed ejusmodi etiam disputationes adjungitis , quae cingenium alunt, cis rudi tionis 'iterarum jucundis una oblectamentum, cum vobis qui illa disputatis, Tom. UT F
132쪽
111 CORNELI, TAC1T 1 adferunt , tum etiam his , ad quorum aures pervenerint Itaque hercule non minus probari video in te , Secunde qubd Julii Asiatici vitam componendo, spem hominibus fecisti plurium ejusmodi librorum , quam in Apro 'ubd nondum scholasticis controversiis recesutri
otium suum mavult novorum rhetorum more , quam Veterum oratorum , consu
XV. Tui Aper, Non desinis , Messala, vetera tantum antiqua mirari, nostrorum autem temporum studia inridere atque contemnere. Nam hunc tuum sermonem saepe excepi, viri oblitus ctum, fratris tui eloquentiae, neminem hoc tempore Oratorem esse contenderes. Atque de credo audacius, qub malioni in iis opinionem non Verebaris, turi
eam gloriam , quam tibi alii concedunt, ipse tibi denegares. Neque illius, inquit,
sermonis mei paenitentiam ago, neque aut Secundum, aut Maternum , aut teipsum,
Aper quamquam interdum in contra rium disputes' aliter sentire credo. Ac velim impetratum ab aliquo Vestrum , ut causas hujus insiliis differentiae scrutetur ac reddat , quas mecum ipse plerumque conquiro de quod quibusdam solutio est,
133쪽
nilii auget quaestionem, quia video etiam Graiis accidisse , ut longius absit Eschine dc Demosthene Sacerdos iste Nicetes si quis alius Ephesum vel Mitylenas contentis scholasticorum clamoribus quatit, quam Afer , aut Africanus, aut vos ipsi Cicerone , aut Asinio recellistis. XVI MAGNAM , inquit Secundus, d dignam tractatu quaestionem movisti sed quis eam justius explicaVerit, quam tu ad cujus summam eruditionem 4 stantissimum ingenium cura quoque in meditatio accestiri Et Messala, Aperiam, inquit, cogitationes meas, si1 illud a vobis
ante impetravero , ut vo quoque sermonem hunc nostrum adjuvetis. Pro duobus inquit Maternus tromitto mamin ego Secundus exsequemur parte . quas intellexerimus te non tam misisse quam
nobis reliquisse Aprum enim solere dissentire , uti paullo ante dixisti ipse
satis manifestus est jamdudum in contra
rima accingi, nec aequo animo perferre hanc nostram pro antiquorum laude concordiam. Non enim , inquit Aper, inauditum de indefensum seculum nostrum patiar hac vestra conspiratione damnari. Sed hoc primum interrogabo , UOS VO-
cetis antiquOS, quam oratorum aetatem.
134쪽
ii C. CORNELII TACITI significatione ista determinetis Ego eniti
cum audio antiquos, quosdam veteresic Olim natos intelligori ac mihi versantur ante oculos Ulysses mestor, quorum aetas mill e feret trecentis annis Leculum nostrum antecedit vos autem Demos thenem myperidem profertis , quos satis constat Philippi, Alexandri temporibus floruisse cita tamen ut utrique superstites essent. Ex quo apparet, non muli plures quam CCCC annos intereme inter nostram ciemosthenis aetatem :quod spatium temporis, si ad infirmita tem corporum nostrorum referas, fortast llongum videatur e si ad naturam seculo irum, respectum immensi hujus aevi, perquam breve in proximo est. Nam si, ut Cicero in Hortensio scribit, is mest magnusin verus annus, quo eadem impositi, caeli riderumque quae Nili
di, maxime est, rursum existet, isque annus dia horum , quo no Vocamus , annorum m XI MDCCCCLIV complectitur, incipit Demosthenes vester , quem vos veterem id antiquum fingitis, non solum eodem anno quo nos , sed fere eodem mense iexstitisse. XVII. ii transeo ad Latinos orato-r res, iii quibus non Menenium, ut puto ,
135쪽
Agrippam , qui potest videri antiquus,
nostrorum temporum disertis anteponere
soletis: sed Ciceronem Caesarem dc Coelium , u Calvum , e Brutum , dc Asinium Messalam D quos quidem cur antiquis temporibus potius adscribatis,
quam nostris , non video : nam ut de
Cicerone ipso loquar, Hirtio nempe dc Pansa consulibus , ut Tiro libertus ejus scripsit, septimo Idus Decembris occisus est, quo anno divus Augustus in locum Panse mirili se Q. Pedium consules suffecit statue sexin quinquaginta annos, quibus mox divus Augustus rempublicam rexit adjice Tiberii tres viginti, cprope quadriennium Cati, ac bis quate nos denos Claudii &Feronis annos, atque ipsum Galbae Othonis Vitellii unum annum, ac sextam jam felicis hujus principatus stationem , qua Vespasianus rempublicam fovet, centum viginti anni ab interitu Ciceronis in hunc diem colliguntur , unius hominis aetas Nam ipse ego in Britannia vidi senem , qui se fateretur ei pugnae interfuisse, qua Caesa
rem inferentem arma Britanniae, arcere
litoribus, pellere adgressi sunt. Ita si eum qui armatus C. Caesari restitit, vel captivitas, vel voluntas, vel fatum
136쪽
11 6 CORNELII TA C I a aliquod in Urbem pertraxisset, denet Caesarem ipsum Ciceronem audire potuit, dc nostris quoque actionibus interesse Proximo quidem congiario ipsi vi distis plerosque senes , qui se a divo quia que Auguito semel atque iterum accepisse congiarium narrabant : ex quo colligi potest, MCorvinum ab illic Asinium audiri potuisse. Nam Corvinus in mediuimusque Augusti principatum , Asinius paene ad extremum duravit. Nec dividatis saeculum, de antiquos ac Veteres VocetiSOra tores, quos eorumdem hominum aureς agnoscere ac Velut conjungere copulare potuerunt.
XVIII. ideo praedixi, ut 1 qua . ex horum oratorum fama gloriaque laus. temporibus adquiritur, eamdem docerern in medio sitam propiorem nobis quam Ser. Galbae, C. Carboni, quosque
alios antiquos merito Vocaremus. Sundenim horridi impoliti, rudes, cinformes quos utinam nulla parte
imitatus esset Calvus vester, aut Coelius aut ipse Cicero λ Agere enim fortius jam&audentius volo, si illud ante prae elixero, mutari cum temporibus formas quoque& genera dicendi. Sic Catoni seni comparatus C. Gracchus , plenior rubetior v
137쪽
D1ΑLocus DE ORATORIBUS. I 27 sic Graccho politior ornatior Crassus; sic utroque distinctior urbanior , altior 1ceros Cicerone mitior Corvinus, de dulcior in verbis magis elaboratUS. Nec tuaero, quis disertissimus hoc in terim probasse contentus sum , non esse unum eloquentiae vultum , sed in illis quoque , quos Vocatis antiquos , plures
species deprehendi nec statim deterius esse , quod diversum est vitio autem malignitatis humanae vetera semper in laude , presentia in fastidio esse. Num
dubitamus invento , qui pro Catone Appium Caecum magis mirarentur Satis constat ne Ciceroni quidem obtrectatores defuisse, quibus iniflatus, 'umenS, nec satis pressus, sed supra modum exsultans, .superi uens, clarum Atticus videretur. Legistis utique Malvi truti ad
Ciceronem missas epistolas ex quibus facile est deprehendere, Calvum quidem Ciceroni visum exsanguem Mattritum Brutum autem otiosum atque disjunctum. Rursumque Ciceronem a Calvo quidem male audivisse , tamquam solutum cenervem in Bruto autem , ut ipsius verbis utar , tamquam fractum atque elumbem.
Si me interroges, omnes mihi videntur verum dixissie. Sed mox ad singulos ve-
138쪽
niam, nunc mihi cum universis negotium est. XIX. A quatenus antiquorum ad miratores hunc velut terminum antiqui
talis constituere solent, quem usque ad Cassium Severum faciunt, quem primum adfirmant flexisse ab illae vetere , atque directa dicendi via : non infirmitate ingenii, nec inscitia literarum , transtulisse
se ad id dicendi genus contendo , sed judicio Mintellectu Vidit namque ut
paullo ante dicebam , cum conditione temporum ac diversitate aurium formam quoque ac speciem orationis esse mutandam. Facile perferebat prior iste populus, ut imperitus rudis, imperitissimarum orationum spatia : atque id ipsum laudi dabatur , si dicendo quis diem eximeret. Ita ver longa principiorum praeparati , narrationis alte repetita series, multarum divisionum ostentatio, millo argumentorum gradus , quidquid aliud
aridissimis Hermagorae Apollodori libris praecipitur , in honore erat: ubd 1 quis odoratus philosophiam , atque ex ea locum aliquem orationi suae insereret, in caelum laudibus ferebatur. Nec mirum: erant enim haec nova incognita : ipsorum quoque oratorum paucissimi prin
139쪽
D1LLocus Diu ORATORIBUS. I 29cepta rhetorum, aut philosophorum placita cognoverant. At hercule pervulgatis jam omnibus , cum Vix in cortina quisquam adsistat, qui elementis studiorum si non instructus, at certe imbutus sit, novis .exquisitis eloquentiae itineribus opus est, per quae orator fastidium aurium effugiat, utique apud eos judices, qui vi, aut potestate, non ures legibus cognoLcunt, δί nec accipiunt tempora , sed constituunt , nec exspectandum habent
oratorem, dum illi libeat de ipso negotio
dicere , sed saepe ultro admonent, atque ali transgredientem revocant, de festi nare se testantur. XX. Quis nunc feret oratorem de infirmitate valetudinis suae praefantem λqualia sunt fere principia Corvini. Quis quinuue in Verrem libros exspectabit
Quis de exceptione .formula perpetie tu illa immensa volumina , quae pro M. Tullio, aut A. Caecina legimus Praecurrit hoc tempore judex dicentem , c nisi aut
cursu argumentorum , aut colore senten
tiarum , aut nitore S cultu descriptionum invitatus δί corruptus est , aversatur dicentem Vulgus quoque adsistentium, de adfluens e vagus auditor , adsuevit
jam exigere laetitiam, pulchritudinem v
140쪽
13 C. CORNELO TA C D IOrationis i nec magis perfert in judiciis tristem Mimpexam antiquitatem , quam 1 quis in scena Roscii, aut Turpionis Ana bivii exprimere gestus velit. Jam verbjuvenes, cin ipsa itudiorum incude positi, qui profectius sui causa oratores sectantur , non solum audire , sed etiam
referre domum aliquid illustre dc dignum
memoria volunt. Traduntque invicem
ac sepe in colonias ac provincias suas scribunt , sive in suis aliquis arguta cbrevi sententia effulsit, sive locus exqui sito: poetico cultu enituit. Exigitur enim
jam ab oratore etiam poeticus decor, non Accii aut Pacuvii veterno inquinatus
sed ex Horatii, Virgilii, Lucani
sacrario prolatus Horum igitur auribus de judiciis obtemperans nostrorum oratorum arta , pulchrior ornatior exstitit Neque ideo minus efficaces sunt orationes nostrae, quia ad aures judicantium cum voluptate perveniunt. Quid enim si infir miora horum temporum templa credas. quia non rudi caemento informibus tegulis exstruuntur , sed marmore nitenc8 auro radiantur λXXI. Qu1DEM fatebor vobis simpli citer , me in quibusdam antiquorum vix risum, in quibusdam autem vix somnum.