장음표시 사용
51쪽
dana vivendi rationem docuisse. Ipsis vero, qui hactenus sitie ulla religione fuerant, primuS Deorum cul-ru net inique injecit Faunus Saturni filius, qui Limcos Lacravit, Templa constituit, & sacrificorum jus ordinavit: unde volunt nonnulli Templa a Fauno Fana appellari, quod Pontifices sacrando illic santur. Post Faunum, Picus, Latinus, Euander, & alii qui
in Latio regnarunt novas semper Caeremonias commenti sunt. Novissime Daemonum cultum maxime
in Latio auxit AEneas , Sacris Phrygiis in Italiam ansportatis: cujus postea exemplum secuti caeteri reges, Albani primum, deinde Romani, multa &ipsi sacra addidere , usque ad N. Pomp. qui cum omnia in certum ordinem sacra direxisset ; divini apud Romanos Iuris conditor creditus est. Rui vero sacris illis praefecti, & qui Sacerdotum ordines fue rint , nunc dicendum. C A P. V.
De Triglata Curionibus 2 Curione Maximo.
os ex Sacerdotibus Romanis primum locum auignamus 3 o. his Curionibus,qubd illi universis populi Romani facris praeessent, nec singulari Cui uam Deo specialiter servirent. Curiones a Curiis icti sunt: cum enim Romulus populum Romanum tu tres Tribus & 3 o. Curias distribuisset, singulis
Curiis praepotuit unum aliquem virum, quem Curionem dixit, qui lacra pro sua Curia curaret. Hoc sacerdotium Numa confirmavit. Quia igitur 3 O. Cu-aiae seu partes populi erant, Curiones etiam tot fuisse . necesse est. Hi singuli a singulis Curiis eligebant ut Unus autem qui reliquis omnibus praesidebat , &. Curio Maximus dicebatur, cujusque authoritate Cae-iteri Curiones regebantur, omnium Curiarum sustragiis
52쪽
giis Comitiis Curiatis creabatur. Sacra quae in Curiis fiebant Curionia dicebantur & Curio nium aer quoadabatur Curioni ob sacerdotium Curiatias. δ
Romulum cum fratre Remo nutriverat Lupa unde in imo monte Palatino locus ubi Romulum lupa nutriVerat Lupercale dictus: unde Lupercalia sacrifi- Cia itidem appellantur, quoniam Luperci Lupercalia CClebrantes, a Lupercali cursus sui initium faciebant. Lupercalia sacrificia ad expiandos Manes fiebant. Mensis quo haec sacra fiunt Februarius a februando i. e. purgando dicitur, & Dies lupercaliorum febru ra . Euander ex Arcadia hoc solenne in Latium tulit, α instituit, ut nudi Juvenes Pana Lycaeum venerantes per lusum atque lasci viam currerent: unde haec GCra Lycea dicuntur a Pane Lycaeo numine Arcadi-CO , quem Romani Inuum vocant, & idem putatur esse cum Fauno. Romani in Lupercalibus canem immolant, quoniam naturaliter lupis canis adversatur: Ob quod RomHlus Lup te nil trici gratias habere videtur. Luperci tergora Capris eripiunt , & succincti discurrunt circum antiquum oppidum i. e. Palatium: OCCurrente4 coriis verberant: foeminae ultro obviam OCCurrunt conceptum & partum faciliorem speran
H Erelius, caeso Geryone, victor in Erythia, qua est Insula oceani Hispani abacto nitidarum boum
53쪽
armento, in Latium venit, & prope Tyberim loco herbido procubuit, ut Iarto pabulo reficeret boves. Cacus latronum erinceps eximia S boves duas caudis
in speluncam traxit. Hercules somno excitus, lustrato grege, cum partem abesse numero sensisset, omnia circuit, aversa vestigia comperit: confusus novitate rei ex loco infesto agere armentum coepit: cum autem b)ves desiderio relictarum mugiissent, reddita fuit e spelunca vox quae Herculem convertit: inventa fraude Cacum planta ex antro ductum neci dedit. Concursus trepidantium pastorum advenam reum caedis faciunt apud Euandrum, qui miraculo liter rum inter rudes artium homines eo loco tum regebat. is intuens habitum sormamque Viri, rogat qui vir elset λ ubi nomen, patrem, patriamque acceperat, quia sic Carmenta mater ejus vaticinata fuerat, extemporalem aram Herculi erexit & juvencum indomitum mactavit. Inde servatum est, ut quotannis
Romani juvencum indomitum Herculi immolent. Et Hercules epulum populo dedit: Sacrum fieri voluit a Potitiis & Pinariir, quae tum familiae maxime
incIytae ea loca incolebant. Forte evenit, ut Potii upraesto essent, hisque exta apponerentur: Pinarii, quia tardi fuere, extis adesis ad caeter in venerunt
dapem. Potitii ab Euandro edocti Antistites Sacri ejus diu fuerunt: postea cum interiissent, empti de publico servi ossicium exercuerunt. Ara ab Euandro erecta, cui Hercules decimas solvit, Μaxima vocatur, & proxima est soro boario, ubi ex voto decimae fiunt. Tradunt, Qui ve it dives fieri Herculi decimas solsat. Hinc opes Marci Luculli factae memorantur,
& ipse Hercules thesaurorum Deus putatur.
54쪽
A Cca Laurentia Nutrix Romuli duodecim susce
pit Liberos , ex quibus cum unum extulisset , Romulus in demortui locum se dedit, & ita nutricem pientissime consolatus est. Ab hoc numero duodenario duodecim arvorum Sacerdotes esse voluit, & se inter liberos Accae Laurentiae fratrem duodecimum appellavit. Fratres hi Arvales nominati sol, quia sacra publica faciebant propterea ut fruges serant amua : a ferendo igitur & arvis Fratres Arvales dicti sunt. Consueverat Acca Laur. pro agris semel in anno sacrificare, duodecim filiis suis sacrificio praesidentibus: quorum unus cum esset mortuus, Romulus defuncti vicem subiit, quem ideo nutrix spicea corona vitta alba colligata pro religiosissimo insigni donavit: exinde duodecim fratrum Arvalium institu
A evrondi ars antiquissima a Chaldaeis ad Grae-
cOS , a Graecis ad Etruscos, ab Etruscis ad Larinos venit: & ipse Romanorum pater Romulus Augur fuit, & ideo instituit, ut Μagistratus auguriis confirmarentur; & posteri non nisi augurio jubenteres inchoabant. Augures nomen habent ab Asibus is gerendo; quia per eos aVium gestus educuntur : sive ab avium garritu, unde est augurium. Post institi tum Augurum Collegium, primum a tribuS tribubus tres fuerunt Augures; inde quatuor creati: taΠ-
55쪽
o ANTIQUITATUM ROMANARUM L. Gem , plebe per Tribunos id petente, quinque ex plebe Augures quatuor patriciis adjuncti fuere, &sic numerus novem Augurum mansit. Augurum dignitatem non parum demonstrat, quod, cum caeteris
fere omnibus Sacerdotibus, simul ac in iudiciunt ducti ac damnati essent, alium substitui moris fuisset,
Augures hac lege immunes essent. Dum enim viverent , licet maximorum criminum convicti fuissent, Sacerdotio ramen potiebantur, neque unquam pri- Vari poterant. VAuguriorum genera erant quinque, ex quibus, auspicandis rebus, continuandisve, aut abrumpendis accommodata praesensio praenotioque futurorum eventuum peti putabatur. Eorum primum a Coelo, alterum ab avibus, tertium a pullis, quartum a quadrupedibus , quintum a Diris erat desumptum. a. Ex Coelo tonitrua & fulmina auguria dabant. 2. Avium augurantium aliae erant Oscines, aliae Praepetes. Oscines aves dicebantur quae ore canentes faciebant auspicium: ut Corvus, Cornix, Noctua,&c. Praepetes quae volatu auspicium faciebant: &hae quidem aut laeeriora tenebant & Praepetes Voc bantur 3 aut inferiora & Ιnferre dicebantur. Praepetes autem ideo dicuntur , quia omnes aves priora petunt volantes. Erant etiam aliae avium different1ae: quaedam enim vocabantur Sinistros, quae sinebant aliquid fieri; quaedam Funebres, quae averso omine impediebant aliquid fieri: & hae aut Arcular dicebantur
ab arcendo, quod arcerent vel vetarent ; & Cliviae , quod dissicilia vocabant clivia: aut RemoreS, a remorando; aut Inebrae, aut Tenebrae, ab inhibendo& tene 'do, quo nomine omne obstaculum intelligebatur: aut AlterM . cum supervenerunt quae felici auspicio vitium facerent: aut Volagrae, quae se vellendo malum auspicium taciebant: aliae Supervac
neae erant, quae ex summo cacumine vocem mittebant. S. A
56쪽
II. COMPENDIUM ABSOLUTUM. 3l3. A Pullis auspicia captabant Sacerdores: ' auspicia autem captabant a vario pullorum pastu Ex Quadrupedibus Lupos, Vulpes, Capras, Asinos, Arietes, Lepores, Mustelas, Mures omina ni Ο-visse & auspicia, quae Pedestria dicebantur, com-
Pertum est. . Dirarum nomine complector tum ea quae in Mostris fiunt corporibus, aur iisdem alioquin accidunt insolith; tum quae in domibκs , agris, itinerlabus quocunque modo praeter rationcm & morem eveniunt atque objiciuntur.
Haruspices dicti a victimis in ara aspiciendis: quia postquam victima immolata est, inspectis extis sutura praedicunt : unde etiam Extispices appeti ti
De Vestalibus Virginibus. V Ualei dicebantu: Γερ , si ζα Ve' et sacra cur
rent, & ignem ejus custodirent. Vestalis cultus originem, quemadmodum pleraque omnia, Numa Pomp. intust: etsi initia ejus usque adeo qetera sunt, ut ex Trojanis ad Albanos, Rinea duce, longe cona migraverint: unde Virg. AEneid. Ii. Sic ait, is manibus vittas Ves que potentem Eternamque astis esseri penetralibus ignem. Deae huic Vestae, quam Terram esse eandem Deo rum Matrem volebant, perpetuo vigil ignis consecrari solebat: ejus observationi ac cultui pleraequa virgines e primoribus patrum electar solebant praesi ci ; quarum negligentia si forte sanctus ignis restinctus esset, flagris a Ponx. Μax. caedi jubebantur. Incesti vero crimine damnatam Vestalem vivam suffodi insti' primae virgines a Numa delectae quatuor B. - Mere,
57쪽
fuere, nempe, Gegania, Berenia, Camilla, Tarpeia: duae aliae a S. Tullo additae. Prima quae capta fuit Amata traditur ; ideo cum capitur Virgo hoc nomen ei imponitur. Capitur a Pontifice non minor annis sex, & non major decem, & quae non sit patrima nec matrima, neve lingua aut sensu aurium diminuta, aliave corporis labe, neque filia servi, neque ejus qui domicilium in Italia non haberet. Castitas Vestalibus terminata est in triginta annos: decem primis discit virgo mysteria sacra, totidem ministrat, in reliquis docet: post So. annos nubendi fit potestas.
C A P. XI. Do FlaminibM. FLamines a filo dicti, quasi Filamines: sic enim
Varro, Flamines, quod Licio hia capite velati semper erant, ac caput filo cinctum habebant, dicti sunt. Horum singuli cognomina habebant ab illo Deo cui Sacra faciunt: sed partim aperta, partim Obscura sunt. Dialem & Martialem gaminem Romulus instituit, Numa Quirinalem addidit. Varro asserit Numam Pompilium Flamines singulis Diis secisse, ab iis nomina dedisse. Hinc resp. hominibus in coelum relatis Flamines decrevit. Deorum ministri Haminei dicti, Ministrae Flammulae. Flamines non poterant nisi singulis Diis attribui : sed rerum omnium sacrarum administri Camilli dicebantur. Tres prius dicti Flamines Dialis Q. Martialis, & Quirinalis ex Patriciis creabantur, ideoque Flamines Majores dicti erant, quibus, processu temporis, alii duodecim ex plebe additi sunt, Minores appellati. Flamini sine pilao domo egredi cra nesa , . CAP.
58쪽
Alii a saliendo S saltando dicti: Salios duodἡ- cilii Marti Gradivo legit Numa : hi in Comitiis
quotannis versicoloribus tunicis ornati per urbem tri pudiant succincti aeneis balteis; togas fibulis nectunt quas Trabeas vocant ; gestant in capite pileos quos Vocant apices ; gladio accinguntur, dextra lanceam aut virgam gestant, laeva Thraciam peltam . . Coelestia sunt arma, ancile Oeant i. e. circumexcisum: id fertur coelo delapsum in regiam Numae anno octavo regni ejus. Diciis duodecim Saliis, alios duodecim addidit Servius Tullus. Hac autem occasione priamum instituti erant Salii: regnante Numa pestis aut alia lues publica in Romanos grassabatur, quae nullis sacrificiis aut sacris oblationibus averti poterat : tunc temporis coelo delapsum est Ancile cum hac Voce , Omnia Romae salubria futura, quamdiu hoc Ancile tutum servam poterat: Unde Mamurius artifex peritissimus; ex mandato Numae, alia undecim Ancilia fecit adeo primo similia , ut ab alio aliud dignosci non potuerit. Illud hoc ille animo conatus est, ut siquis coeleste illud Ancile suffurari voluerit, incassum moliretur, dum ex errore pro illo arriperet. Duodecim dictis Saliis Ancilia 1lla duodecim servanda tradebantur. Salii inter saltandum recensebant & canta- bant Carmina saliaria quae in Deorum & hominum laudem composuissent di in his carminibus tum Deos appellabant, tum viros multoS praeclaros : appella to Mamurio Anciliorum artifice carmina sua clau-debant. -
59쪽
De Faecialibus ct Fatre patrato. Γ OEciales dicti, quod fidei publicae inter populos
praeerant: - nam per hos fiebat ut justum conciperietur bellum, SI ut foedere fides pacis constitueretur. Eos initituisse creditur Numa cum indicendum esset bellum cum Fidenatibus. Hi mittebantur priusquam conciperetur bellum ad res reperendas Sc si non impetrabant, bellum indicebant. Foecialium unus, qui Patrem patratum faciebat, ex ipsis Foecialibus electus sacris vestibus ornatus ad authores injuriarum procedebat: priusquam in urbem intraret, Janit
rem vel alium qui obviam fuissset, alloquebatur quibusdam imprecationibus: inde in sorum pergit, illic
stinerit qua causa venerit, tempus ad consultandum dat triginta dierum: si per hos dies res in secta mansret, Diis coelestibus Manibusque invocatis, abit&ad Senatum refert, & ubi in Senatu, quod iustum piumque esset, actum erat, Foecialis bellum indicebat: Foecialium sacra violare nefas erat: nam Fabius cum ea violasset, Urbs Roma a Gallis Senonibus eversa fuit. Dicuntur Foeciales a foedere faciendo aut feriendo. Pater Diratus erat , Cui S pater &filii erant: & maximus habebatur. Patratus quasi perfectus &ρbsolutus habitus est ; &persectior ille qui vivo patre pater esset factus quare Volebant It ris;urandi & Pacis pra dem oportere simul prorsum retrorsum Videre, id vero maxime praestare posse eum, qui S filium habeat de quo consultet,& Patrem e cum deliberet. Patratum Pomp. Laetus vult diuctum a patrando, i. e. sanciendo foedere. Patratus ab Poecialibus creabatur, & in foedere sanciendo, ut
m x yderant, sic ille soliis praeerat. ''
60쪽
tificem Max. cujus scitis Omnia publica probataque sacra subjecit, ut esset qub consultum plebes veniret, & idem nec coelestes modo caeremonias, sed& justa funebria & prodigia quae susciperentur & cu rarentur, doceret. DefunctoPont. Μax. alius eligebatur non a populo, sed ab ipsis Pontificibus. Pontifices a ponte & faciendo appellati sunt: pontem enim Sublicium primum fecerunt, & deinceps saepe restituerunt. Quare videntur a Numa non Pontifices, sed Sacerdotum principes nominati, & quando sublicius pons factus fuit a ponte Pontifices appellati: Mideo sacra ab iis transTyberim ad pontem hunt. Pontifices ab eo dictos scribunt quidam, quod potentia sacra perficiant. Pontifex nobis nunc est praesul. Aluxu quo in sacris utebantur Pontifices dicta est carna Pontamia, i. e. lauta, assiuens & opipara. C A Ρ. XV:
De Rege Sacrificulo P Ostquam Romani jam liberi, extincto Regio
nomi ne, Consule crearunt, necubi desiderium Resis esset propter quaedam sacra publica quae Reges seciebanr, Regem sacrificulum constituerunt, &c Patribus elegerunt: id Sacerdotium Pontifici subiajecere, ne novae libertati additus nomini honos offi-
