장음표시 사용
81쪽
gientem assequi consuescebat. Erant etiam equi lignei in campo, ut insilire, desilire, dextra, laeva, inermis , armatus, districto etiam gladio futurus Eques addisceret, veros etiam equos domaret, & futuris praeliis assuefaceret. Erat etiam in hoc campo horologium quod habuit septem gradus circum, & lineas disti nefas metallo inaurato. Solum etiam campi, eo loco ubi horologium istud fuit, lapide amplo quadrato stratum fuit, & habuit lineas quasdam, & in angulis quatuor ventos cum inscriptione, G Boreas spi-rώς, ex Opere muDO.C A P. VII. De Comitiis Tributis.
Comitia Tributa, a Tribubus dicta, quae primum
tres tantum numero extiterunt, sed poli ea Crescente urbe & populo Romano auctae sunt in triginta quinque. Tributa Comitia haberi solebant ad creandos Μagistratus minores, ad Sacerdotes collegiorum Cooptandos,ad leges ferendas,& gd judicium exercendum. Comitia Tributa habere solebant Consules, Praetores, &Tribuni pro varii siebus in iis tractandis &agendis. Omnibus civibus Romanis, quibus data erat civitas cum jure suffragii, licebat in Comitiis suam dicere sententiam, sive in urbe, sive extra urbem habitarent. Notandum hic obiter, civitatem vel solam, M sine sussragii jure, vel cum eo jure personis singularibus , coloniis, praesecturis, civitatibus, sociis, aut foederatis dari solitam. In Comitiis Tributis Μagi stratuum candidatos adesse oportebat, sicut in Comitiis Sacerdotum. In Comitiis autem Iudiciorum a esse etiam oportebat Reos & Accusatores cum Advo-Catis, Patronis, & Sordidatis. Aderant etiam in his Comi-
82쪽
Comitiis, ut in aliis Diribitores, Custodes, Rog
Tributis Comit1is vocandis non erat unus destinatus locus, quemadmodum Curiatis & Centuriatis: quia religio non erat, extrane, an intra Pomoerium haberentur. Hinc, interdum in Campo Martio, interdum in Comitio, nonnunquam in Capitolio, aliquando in pratis Flamineis,seu Circo Flamineo habita fuerunt. Comitia haec, ut alia, non poterant nisi diebus Comitialibus haberi ordinarie. Quo autem anni tempore, id de omnibus sciri nullo modo potest; propterea quod pro re nata, & Magistratus ea habentis voluntate vocari solebant Omnia praeter Comitia Magistratuum , quae exeunte Quintili, aut Sextili demum ineunte haberi solebant: eo enim tempore solebant fere creari Magistratus ordinari l. Indicebantur haec Comitia ab aliquo Μagistratu qui ea habiturus erat, idque ut plurimum Trinundino antequam haberentur. Leges in his Comitiis ferendae Trinundino etiam ante promulgandae , suadendae, & dissuadendae atque explicandae
Comitia haec a Centuriatis & Curiatis differebant, Zod non auspicio haberentur, neque Patres horum
omitiorum authores extiterunt, prout in Comitiis CenturiatiS.
Cum populus in Comitiis convenerat, tum Concio habebatur a Magistratri eo qui Comitia illa habebat ; qua concione de Magistratibus aut Sacerdotibus creandis, vel de legibus serendis verba ad populum faciebat. Haec peracta, populus in suas quisque Tribus discedebat: tum sortitiones fiebant a Magistratu quae diversi erant generis. Una erat ac prima omnium ad sortiendum in qua Tribu Latini suffragium ferrent: altera fiebat inter Tribus, quo Q. ordine quaeque earum suffragium seriet. Quae Tribus prima sorte exibat Praerogativa dicebatur. Hoc tamen di-
83쪽
versum erat a Corvitiis Centuriatis, quod in his so titione praerogativa Centuria facta ; reliqua Comitia
absque sorte pro censu, ordine, atque aetate peragebantur : at Comitiis Tributis sorte utendum erat ad sinem usque Comitiorum. Sortiente Μagistratu, prout quaeque prima exit rat, a Praecone ad suffragium ferendum vocabatur. Suffragia viritim colligebantur, ita ut omnes qui ex eadem Tribu essent rogarentur. Postquam autem tota Tribus suffragia dixerat, sententiae numerabantur atque describebantur, hoc est, tot puncta in tabella notabantur quot tabellae similes reperirentur. Unde punctum apud bonos authores per Metonym. signi pro suffragio, & Poeta, omne tulit punctum, pro omne sufestum dixit. Atque in quam plures consensisse videbantur, ea Tribus sententia renunciabatur. Post dicta suffragia , qui in Magistratuum Comitiis creati erant Magistratus a populo, & a Magisti atu & Ρraecone renunciati, d
mum a frequenti amicorum comitatu deducebantur.
Post legum Comitia id modo restabat ut leges publicarentur: id quod aeneis tabulis per fora&templa fixis fieri solebat. In judiciorum Comitiis,si damnatus erat Reus, ilico praedes dare, aut mulctas solvere cogeba- rex , alioqui in vincula duci a Magistratu jubebatur. C A P. VIII. s .
De Magistratibus Rom. MAVistratuum Rom. alii in ipsa urbe fuerunt, sive
Urbani I alii extra Urbem sive Provinciales Urbanorum alii majores, alii minores: utrorumque alii ordinarii, alii extraordinarii fuerunt. Magistratus ordinarii majores suerunt Rex,Ρraefectus, vel Tribunus Celerum, Consules,Censores, Praetores, Impexapores, Caesares augasti, donati tribunitia potestare
84쪽
Nobilissimi Caesares, vel Principes Iuventutis, Praefectus urbiS.Μagistratus maiores extra ordinem suerunt, Praefectus urbis absente ordinario Μagistratu, Intςrrex,
Dictator, Equitum Magister, Decemviri legibus
scribendis consulari potestate, Tribuni Militum consulari potestate, Triumviri Rei p. constituendae. Magistratus minores ordinarii, Quaestores Urbani vel AErarii, Tribuni Pleb. Hdiles plebis, AEdiles C . rules, AEdiles Cereales, Curatores omnium Tribuum, Triumviri capitales, Triumviri nocturni, Triumviri valetudinis, Triumviri Monetales, Quatuorviri Viarum curandarum, Quinqueviri Cis & Uls Tyberim, Decemviri litibus judicandis, . Centumviri litibus judicandis, Praefecti JErarii, Curatores operum publicorum, Curatores alvei Tyberis&Cloacarum, Curatores Viarum singularum extra urbem,
Praefectus Praetorio, Praesedias frumenti populo dividendi , Praefectus vigilum , Praefecti regionum,
Denunciatores regionum, Μagistri Vicorum quatuom decim . regionum urbis, Advocatus Fisci. Magistratus minores extra ordinem Duumviri pereduellionis , Quaestores parricidii vel rerum capitalium, Praefectus Annonae, Ruinqueviri mensarii, Triumviri mensarii, Duumviri navales, Triumviri qui conquirerent juvenes idoneos ad arma ferenda, militesque facerent; quinqueviri turribus murisque reficiendis, Triumviri Senatus legendi, Triumviri: recognoscendi turmas Equitum Romanorum. Magistratus pop. Romani extra urbem vel provinciales fuerunt Proconsules, Propraetores, Legati Proconsulum, Legati ΡPopraetoriirili maestores Provinciales, Proquaestores,Praeseruis AEgypti ,PraesectiPraefecturarum, Consulares quatuor qui per Italiam jus dicerent, J uridici Italiae, Triumviri, vel Quinque
viri , vel Septemviri, vel Decemviri coloniae dedu- C si cendae a
85쪽
6o ANTIQUITATUM ROMANARUM T. cendar ; Quinqueviri vel Quindecimviri agrorum P metiendorum dividendorumque , Triumviri vel Quinqueviri ad inspiciendos fines, litesque dirimen-
Ministri Magistratuum pop. Rom. fuerunt Scribae, Accensi vel Adcensi, Praecones, Lictores, ViatoreS, Carnifices. De his singulis dicere nec otium est, nec animuS, neque opuS: Verum praecipuos & authoribus Latinis maxime usitatos compendio perstring
Eleres, i e. Equites expediti trecenti juvenes in robustis mi ex nobilissimis familiis delecti per o. Iingulas Curias , Curiarum suffragiis commendati, circa Regem essent, ipsum hastati per urbem allectarentur, & iussi ministeria exequerentur , in mi litia Antesignani & Protectores, qui primi pugnam inirent & postremi se reciperent: Equites quidem ubi campus esset ad equestre certamen accommodus ; Pedites vero, in aspero loco & equis invio. Celeres appellati sunt a ministerio expedito. In tres Centurias distincti, quarum suus cuique Praesectus , qui Centurio dicebatur : qui vero his omnibus MCenturiis & Centurionibus praeerat, Praefectus sive Tribunus Celerum nuncupabatur.
86쪽
D. Senatoribu . νSEnatores primum a Romulo electi erant centum
postea rerum temporumque decursu , assiliebat eorum numerus & crescebat supra mille, quos Augustus in ordinem demum redegit: aut a nobilitate generis, aut ab aetate, aut a sapientia nomen cepere viidem Patres & eorum familia Ρatricia dicebatur: iidem multitudinis Patroni, i. e. defensores erant: iidem peregrinis appellati Principes in Civitate. Hi centum primum instituti Senatores in summo erant honore, & Senatores Majorum Gentium dicebantur , qui post hos centum creati ex Patriciis adscripti fuere Patres conscripti appellati sunt: qui postea ex plebe in Senatorum numerum relati sunt, Senatores Allecti dicebantur. Totum illud Senatorum Collegium, si- ' Ve Concilium Senatur dictus est. Quod illi in Concilio constituerant, rarum erat, & Senatur consultum - . .
appellabatur, si sc. plebs consentiret: nam cum ae Patribus per discordiam secessit, sibi constituit quae Plebis Scita vocabantur. Rex ad Senatum reserebat: Senatus de omni re cognoscebat & suffragium fere
bat, & quod visum pluribus, id fiebat: populus Μagistratus creabat, leges sanciebat & de bello decer
' De Inter rege. O Patium temporis a desuncto Rege usque ad creationem sequentis Interregnum dicebatur & qui praeerat cum regia potestate re insignibus, Interrexerat. , , C 7 CAP.
87쪽
R uti unum elegit, qui urbanis negotiis praeesset: hunc Praesectum Urbis fuisse satisconstar. . Longo post tempore , tantum sibi urbis Praefectus
venaicavit, Caesarum tempori S , ut crimina o-
mnium in urbe cognosceret, & demum cum Caesares ab urbe abessent, Praefectus velut at ter Caesar imperabat , & de rebus omnibus quae ad urbem pertine
'm Uius Regibus, authore L. Iunio Bruto Tribuno A Celerum , consulare imperium factim est cum omni regia potestate & insignibus, & ne per omnia Regiam potestatem sibi vendicarent, lege cautum fuit, ut ab iis provocatio esset, neve possent in caput civis Romani animadvertere injussu populi solum. relictum est: illis ut coercere possent, & in vincula publica duci juberent. Consules, a consulendo dicti, 1. e. providendo & populo prospiciendo, duo quotannis creati sunt in Comitiis Centuriatis a Praefecto urbis. Apud eos summa totius imperii erat. Hi Senatum populumque per Accensos & Praecones Coge--bant: hi exercitus ductabant hi primi jurarunt neminem Romae se passuros regnare; & idem fecit populus. Insignia Consulum fuere Sella Curulis, regia: α eburnea, in qua jus dicebatur ; Trabea, seu Pu purea praetexta ; Lictores praeserentes ipsis fasces.
88쪽
gistratu annorum numerus signabatur , non aliter quam apud alias gentes a Regibus , aut apud nos Christianos a nativitate Servatoris nostri.
Dι Dictatore ct Magistro Equitum,
O tiescunque se Romanibello aut alio quovis
periculo imminente impeditos senserunt, Dictatorem statim crearunt cui Reip. summam tradiderunt. Hic a Rege differebat tantum nomine Mimperii duratione. Dictatoris nomen λrtitus est , quia dictis ejus parebat populus. Dictator sex mensibus durabat: &, si id demum necesse esset, in alios sex menses denuo eligebatur. A Dictatore adpo lum provocatio non erat, & ei capitis animadversio data est: quibus rebus a Consulibus differebat. Dict ror creatus designabat sibi Μagistrum Equitum, qui Dictatori idem fuit quod Regi Praefectus Celerum ;absente enim Dictatore summam omnium rerum gerendarum potestatem habuit.
De Pratoribus. P Raetor, quod praeerat, quasi Praeitor dictus a pellabatur primum omnis fere Magistratus, ipse etiam Consul. Praetor dictus ille qui praeiret jure
CXercitu: nam cum Consules avocarentur a bellis fi-- nitimis, neque esset qui in civitate jus dare posset, . factum est ut Praetor quoque crearetur, qui ius populo diceret. Praetor primum unicus tantum in urbe designarus erat; postea autem non sussiciente eo Praeto .
re, quod multa turba peregrinorum ad jus petendum
89쪽
in urbem veniret, creatus est alius Praetor. Ita Praetores duo facti, unus qui civibus, alter qui peregrinis jus diceret unde ille urbanus & major, hic pererrinur& minor vocabatur. Hi Comitiis Centuriatis creati a populo, jurisdictionem, sed incertam, accipiebant. Ubi vero designati erant, ex Senatusconsulto duas jurisdictiones urbanam & peregrinam sortiebantur , quamque sorte adepti erant eam exercebant. Causarum duo sunt genera, aliae Criminosae, aliae Civiles rhae primum Praetoribus propriae, deinde etiam illae runae Praetores Quaesitores dicti sunt. Μunus juris a Praetoribus dicundi tribus hisce continetur verbis Do, dico, addico: Praetor enim actionem dabat, jus di- Cebat ue tam res quam homines addicebat. Insignia Praetorum fuerunt praetexta, Sella Curulis, hasta, gladius: ministri erant Scribae, Accensi, & Lictores. Praetexta iis cum Consulibus communis fuit. Sella Curulis suit Sella eburnea qua in publico & privato loco sedendi causa utebatur. Propria autem Praetorum insignia duo suere, hasta & gladius; illa ad jurisdictio- nem, hic ad quaestionem significandam. Praetores re
bus privatis & civilibus praepositi erant duo illi ja dicti : rebus autem publicis & criminosis praepositi
C A P. XVII. De Censoribus. CFnsiores constitui sunt, quod Consules negotio
rum mole impediti vacare civibus censendis non poterant; ideoque totos annos septemdecim nullus - .fuit habitus census. Partim igitur hanc consularis muneris , & alia quaedam officia judicarunt patres transserenda esse in peculiarem Magistratum, cui
90쪽
censionem i. e. arbitrium censeretur populus i vel quod suam quisque rem tanti aestimare solitus sit ' quanti illi censuissent. Censores duo creati, censuique habendo praefecti, ab eaque re Censores appellati sunt. Fuit hic unus de Magistratibus maioribus,& Rei p. Romanae, propter disciplinae custodiam,
cujus severa cura Censbribus inter caetera sine provocatione commissa fuit, admodum salutaris. Cenλ- 'rum officium erat describere facultates cujusque civis, observare singulorum hominum, etiam eorum qui Senatorii, aut equestris erant ordinis, mores Sc. vitam; notare ignominia civem quemcunque, Senatorem loco movere, Equiti adimere equum & annulum, si quid in vita ejus deprehenderet honestati conmtrarium; Glere quoque omnia quae probitati morum pestem & perniciem illatura videbantur: Ma-gisera morum solebant nominari. Fuit autem obser- 'vatum, ut ad hoc minus non eligerentur nisi duo ve- 'ra virtute & authoritate insignes, & ut plurimum consulares. Quum Censor moreretur, id pro infau- stissimo habebatur omine, Creabantur quinto quoque anno, quod tempus Lustrum appellabatur: & completo quinquennio 'uadriennio potius in lustra- ' . bant, & taurilia sacrificia desuς, ove, tauro faciebant : alii Suovetaurilia appellant. Censuram Μamertinus Dictator postea annuam &semostrem fecit.
Hic Μagistratus primum solis patriciis concessus, pΘ- stea etiam plebi.C A P. XVIII.
QUUerer a quaerendo dicti sunt,qui conquirerent publicas pecunias & maleficia: Tria fuerunt