Enchiridion historiae ecclesiasticae universae : ad recognitam et auctam editionem neerlandicam alteram in latinum sermonem versum

51쪽

67 etropolitae Pseudo-Isidor decretales Dioecesium ordinatio. 43

a m ii ). Eadem narum ratio est: quae istinet in collecitione

feratam,

nensis 853 collectionem jam d manum habuisse a

s m Decretum

an I. ISSO adulterata, r1m Ruspicati Sintim 1 ood am R et Pan Res Torque macia quos Saeculos XV PlureSSζCut und Venementer G impugnavis Bio Ud e L Contra aream'SU adussierationem. am te et Gocte lemonstrarunt traue Balterin et H1ns Ch IUS. 3'. In latissimo Francorum regno paucae inveniebantur CiVitateS, adeoque dioeceses generatim late patebiunt. Quare vulgo hi occurrunt qui vocabantur chorepiscopi; ConSeCratione episcopali instructi, episcopis in administranda ecclesia auxilio erant. In Oriente chorepiscopi primo tantum initio veri episcopi et Sui juri erant jam saeculo IV non amplius Consecrati et PiSCOPi urbanis subjecti paulatim currente saeculo VIII diSparuerunt. Contra in occidente, praesertim post annum T00, frequentiore inveniuntur vere Consecrati episcopi erant, qui non Solum

52쪽

44 Ρeriodus Prima Caput Secundum.

ConSecrabant Ordinandos, Sed etiam in dissitis dioeceseos parti-bUS PiScoporum locum tenebant. Tamen Currente Saeculo IX eorum numerus decrevit primum in Gallia, dein in Germania. Cujus rei Causa quaerenda in eo Si tum quod recteundum ensebant ad antiquiorum canonum disciplinam tum quod, juxta nonnullorum Sententiam, in hoc quoque Pseudo I sidor collectionis influxus agebat. E contra in Anglia fuerant Chore-PiSCopi usque ad saeculum XI D). Dioecesium illa administratio Partiaria, quae a ChorepiSCopi exercebatur, demandata tumeStarchidiaconis, quorum praeCipuum offigium fuit visitationes in Stituere et Curam habere tutelamque Ieri ). Jam Saeculo IX plures inveniuntur in una dioecesi Paulo post dioeces es dispertitae Sunt in archidiaconatus. ArChidiaconatus ipse in archipresbyteratus vel decanatus divisus est. Ouae partitio in dioeCesi Rhemens jam tempore Hinc mari 845-882 effecta, Saeculo demum X fere ubique in usu fuit. 4'. Visitatio dioecesis eo fine instituebatur ut invigilaretur

vitae moribuSque clericorum, ut admonitione fierent populo, ut aedificia ecclesiastica arta tecta Servarentur. Praecedebat duobus diebus archidiaconu ad Convocandum Populum; qui adeSSe noluiSSet excommunicabatur δ). Vetitum fuit episcopiS diu quam duo Solido exigere, in Comitatu pluribus quam quinquaginta miniStri et equis uti, diutius uno die in singulis eccleSit morari. Contra presbyteri et abbate obligabantur

ei quae neceSSaria erant Procurare ε).

Caroli agni aetate valde urgebatur ut visitatio quotanniS fieret' et ad tutelam episcopo pagi Comes adjungebatur Saeculo

XI per esses synodales judicium synodale Sendgericlit uberius

excultum est Viri liberi et honesti, Septem jurati tanquam teSteSSynodales SendSchepenen Coram episcopo teStimonium dabant de moribu Coetus an omnes diebus dominici et festi intereS-Sent officio matutino missae et Vesperis an irrepSiSSent abuSUS; an deCanu populum exhortaretur an diebus dominicis a labo-' Revue 'hist eccles , 1996. Saltet, es reordinations Paris 1907, p. 109 Sq. Grec, Elude historique surrae archidiacres Bibl. de recole de Chartes, 3e gr. T. II. A. Scis der, Die Entwichiun de Archidiaconat bis um XI

53쪽

68. Institutio, reditus et informatio cleri. 45rando cessaretur an in Ulae familia CopioSRe Suum sustentarent egenum etc. Sententiam dicebat PiSCOPUS, quam Comes eXSequebatur i).5'. Constat hac aetate Clericos ecclesiae cathedrali adscriptos visam canonicam i. e. Communiter egiSSe Patrum Benedictinorum,

qui multa condiderant CCleSias, exemplum reliqui imitabantur. Ha ratione Xorta Sunt Collegia canonicorum ). o di- gangu Metensi episco S ' circa 65 ad normam regulae Benedictinorum pro Cathedrali ecclesiae Sua Ciero capitibus 3 vivendi regulam composuit ). Quod mox probatum ab aliis et imitationi fuit datum. Ludovicus pius hanCregulam nonnihil mutatam in universo Suo imperio ObServandam praeScripsit ). Hae tamen vita comimunis diutiuma non fuit in capitulis cathedralibus et institutis collegialibuS.Cujus rei causa haud dubium in dominii privati administratione quaerenda est. Etenim possidere re moventes licitam fuit, Sicut etiam immobilium fructus, ita ut divitiarum et amplitudinis discrimen ablatum non fuerit. Gunt herus, epiSCOPUS Olo'nienSiS, ulteriu conceSSit canonicis, ut beneficia sua ipsi administrarent. Jam Saeculo X major pars capitulorum visam canonicam non amplius vivebant. Nonnulla diutius perseverarunt TrevirenSe

bar de a Tour, es elections ζpiscopales dans reglige de Franced IX a XI tecte, Paris 1891. Hinscisius, irchenrecht, I Bd Below, Die Enistehun des ausschliesstichen alitrechtes de Domkapittet, Leipeti 1884 Philli , irchenrecht III, 13 sq. V, 760 sq. VII, 6113 Re ino, De disciplina ecclesiast. lib. II, - 1. Mi ne Tom. 132, p. 280 Sq. Imbar de a Tour, De ecclesiis rusticanis aetate carolingica, ordeau 1890. Dr. . . oenior, Die Sendgerichte in Deutschland optimus hic liber justis desideriis satisfecit. Schneider, Die ischoflichen Domkapitet, thre Entwichiun und recht- liche tellun im organismus er irche, aing 1885. Mansi T. XIV, p. 13. Hemele IV, 19 sq. ' Perta, Leges, , 219. β Thomass. Vet. et Nov. disciplina, T. I, lib. III, 8, 9, 10.

54쪽

46 Periodus rima Caput Secundum. Sq. Sieben armer, Christe unci inrichiunge gur Bildun de Geist- lichen, reiburg 1902. F. A. ferat, esch de UnterrichtSwesens in DeutSchlan eici, tutigari 1885 P. Thomas, e droit de propriete destatque Sur e eglises et e patronage laique a moyen-age, Pari 1906.1'. Nuncupare clericos ad urisdiCtionem episcopi pertinebat. Ipsiu erat Creare parΟCho et dijudicare an CSSent apti. Tamel quod tum Xortum et extentum est jus afroni haud raro, in grave religioni damnum, epiSCopi Potestatem reStringebat. PropΟSitum a Patrono Candidatum recuSare non licebat, nisi notus esset indignus Gravium difficultatum auSam PrRebuerunt numeroSi Sacerdote Castellorum oratorii aScripti, qui Vix Prae famuli praestantes, indocti Saepe et Contumace in eνiScopo fuerunt. Nobilium gratia et, quae UOCRbatur, ConSC- Cratio absolutat augeri fecit numerum clericorum vastantium,ePiSCOPOrum vero auctoritatem minui. Quod tamen malum Saluberrimi praescripti paulatim Sanatum Si δ).2'. agnum quoque nocumentum attulit impeditu ordo

electionis episcoporum. Facienda ea proprie fuit a Ciero et Pulo, Probanda a rege, Confirmanda a metropolita. Quod autem epiScopi etiam rebus publici gerendi intererant, ea cauSafuit cur jam reges Carolingici hunc Ordinem integre Servari non PermiSerint. Vulgo rege Cominendabant quem eligi vellent, Carolus Calvus ipse eligebat, vel ex aulae Suae Cleri CiSunum OnSeCrandum ad metropolitam mittebat Saeculo X et XI re pejor facta. Parum Saepius inquirebatur num qui QSSet dignuS. Omestici regum aut familiares, imo vero pueri ad dignitatem episcopalem evehebantur i. Investituram potestatis Saeculari Conferebant priu principe eodem modo epiScopiSa laici tradendo ensem, sceρfrum et vexillum. Inde ero a saeculo X fiebat tradendo baculo et annulo Etsi Joannes X 021 hanc, quam vocabat riScam consuetudinem, PermiSeritet fieri jusserit ε), postea tamen paulatim is investiturae modu reprehendendu valde enSebatur. Omni enim sic valori Ea dicebatur consecratio qua quis nulli ecclesiae addicebatur.

Ed. d. m. 3561 Cum Irisca Consuetudo vigeat, qualiter nulluSalicui clerico episcopatum Conserre debeat, niSi rex.

55쪽

68. Institutio, reditus et informatio cleri. 47

electioni auferebatur, quum in Stitur Pro nominatione haberetur, eaque fieret tradendo aCul annuloque Symboli potestatis Spiritualis, dum diceretur a rege ac iste hanc eccleSiam.

Dein episcopus juramentum eudate edebat, quo obligabat se ad omnia vaSallorum officia, ad gerendum bellum quoque Si regi placuisset. Tandem ejusmodi creandi episcopi ratio haud raro Simoniae ansa fuit. Quamobrem Saecul X Papae eum Sum reprobaverunt inter quo praeSertim Leo IX et Alexander II i). Idem invaluerat abusus in constituendis abbatibus. Haud raro laicos ea dignitate ornabant principes, reditusque abbatiarum assignabant comitibus et militum ducibuS, qui Cum universa sua familia in abbatiis habitantes, haud parum disciplinae claustrali noCebant. 3'. Ouae Carolus Martellus hona ecclesiastica multa et reditus nicis bene meritis donaverat, Cario mannu anno Tq restituenda mandavit δ). Quod quidem reStitutionis praeceptum, licet postea ad Solum fenus Sit reStrictum, inde tamen Cleri OOSSeSSione non Parum auctae Sunt δ). Decimi ecclesiasticis quoque hae poSSeSSiones increverunt. Qui non dedissent decimas frugum, boum, ovium et Caprarum a Synodo RotomagenSi, probabiliter regum Carolingicorum tempore habita, mulctati Sunt ε). Carolu S agnus praesertim eam obligationem

iterato urgebat, Francofurti T94 , Aquisgrani 80 et 13 β). Idem fiebat in Gallia, Hispania Italia et brevi in CCleSi

univerSa Synoctu Papiensi omnium rerum Suarum decimationem Solvendam mandavit ). Quamobrem episcopi quaerebant qui aucta ejuSmodi bona tuerentur. Inde ortum officium advocati eccleSiae, Cui ho muniis Servandi re ecclesiaStica incumbebat. Carolus agnus et Lotharius I cuncti eccleSii Prae- Scriptum dederunt ut ejusmodi advocatum constituerent Willi-brord aetate Ultrajecti occurrit hoc officio fungens Erken-

Ν clericus ecclesiam a laico gratis vel pretio accipiat. V. B. Sa mutur, Die Bischolawalil ei Gratian 'ΚGl 1908. ' Perta, Conc Germ. Leg. I, p. 16.

56쪽

48 Periodus Prima Caput SeCUndum.

fridus comes NifteriacensiS, Bal derici tempore olbe

4'. Neque in Oriente neque in occidente hac aetate eminens fuit scientia ecclesiastica Tamen Carolo Magno imperante aliquantu progreSSUS apparet. Chola imperatoria reliquis omnibus exemplo fuit δ). Cleru vulgo instruebatur in Scholis, quae Cria o Di jussu erigendae erant prope Cathedrales eccleSiaSomnes et abbatia.'). Ingen ejuSmodi Scholarum numerus ostendit jussa ista irrita non fuisse. Distinguebantur autem monasteriorum Scholae in inferna et externas. Priores futuris monaChi patebant, alterae reliqui omnibuS. Tirone memoriae dabant Salmos, addiSCebant Canticorum moduloS, Calculo et Sermonis latini principia. Superior inStitutio compleCtebatur arseS liberales septem. Ad rivium pertinebat grammatica rhetorica et dialectica, ad quadrivium arithmetica, geometria, USiCa et a Stronomia. Theologia praecipue versabatur in . Scriptura et atribus. Pro parte theoretica utebantur praeSertim Aiam Stino, Pro Practica parte Gregorio agno et Isidoro Hri si a Poems . Praecipuum tamen loCum tenebat S. Scriptura, quam ad Sensum hiStoricum, moralem et mySficum exigebant. Docebant etiam homileticam et theologiam PaStoralem. Quem eundem ordinem etiam in Scholis Cathedralibu SerUabant. Attamen mula Sacerdotes ejusmodi institutione non fuerunt imbuti. Etenim pleniorem hanc scientiam Synodi non exigebant.

Synodus loveshoviensis in Anglia TOT praecepit tantummodo

ut Sacerdote functionum suarum SSent Periti, Cirent Symbolum et Pater noster, intelligerent et explicare nosSent Patrio

Sermone verba δ' Missae, et quid sibi vellent sensu spirituali Sacramenta ). Synodus Aquisgranensis 802 paulo plura

CXegit, ut Sacerdotes memoria tenerent et intelligerent SymbolUm, Pater noSter, oenitentiale Missae preces juxta ordinem Romanum, ut patrum homilias intelligerent, ut officii more Romano Cantandi SSent periti, ut quomodo SSet baptizandum

57쪽

68. Institutio, reditus et informatio cleri. 49 scirent. Praeterea poStulabatur AthanaSianum, XOrCiSmUS, Ommendasio animae et smyufumi). Praecepit inSuper Capitulare Divo durense ut futuri Clerici jam a pueris medicinam OCerentur ). Synodus Coyacae habita 10SO illo tantum ad ConseCrationem admisit qui memoria tenebant Salterium, hymno et Cantica et Ceteroquin probe erant inStruCti. Qualis fuerit in Ecclesia orienti clericorum inStitutio, X uno solo Canone 2 concilii Oecumenici VII, Nicaeni ΙΙ, OCemur, in quo tantum de epiSCopo agitur Debebat epiSCOPUS memoria tenere Salterium, Cire et legendo intelligere Canones, Evangelia, EpiStola Apostolicas et univerSam S. Cripturam, imstituere vitam ad praecepta Dei et eadem populo XPonere ).

58쪽

CAPUT TERTIUM.

HAERESES, SCHISΜATA ET LITES.

Beurlier, es vestiges du culte imp6rialis Bygance et a querelle desiconociastes, Compte rendu 2 Congr. Scient de Cath. Pari 1891, 2 seci., p. 16 sq. Heron ther, Photius I, 226 Sq. Hemele Conciliengesch., Auti. III, p. 366 sq. Scrinei er, Der . Theodorus vo Studita, Μiinster 1900 Kirchengeschichil. Stud. III, 1-1113. ouis Brehier, La querelle des mages, aris 1904. I. amoire, 'Eglis Byzantine de

52 h 841, aris I901. I'. Imaginum cultus eadem fere antiquitate gaudet atque ECCleSia Persecutionum aetate non potuit quidem longiu Progredi; at initium ceperat et exercebatur in Christi et Mariae imaginibus Sanctorum etiam effigiebus, frequenter in Catacumbis occurrentibus i) POS edictum ediolanense non potuit novo vigore non effloreSCere. Pulcherrimae basilicae aedificabantur ornabanturque imaginibus et omnis generi picturiS. EccleSia PraeSertim Orientali in hac re excelluit et prae ceteri Civitatibus ConStantinopolitana abundabat imaginibus C hi lanci et Sanctorum I pSi imperatore ardenti flagrabant fervore exercitibuSque suis pro vexillis dabant imagines C hi 4 t . Quae omnia, exceptiSPauci SuperStitiosi abusibus, qui apud aliquo imperito inoleVerant, reCtae CCteSiaSticae doctrinae uorunt Consentanea SaluberrimoSque fruCtus Spirituales SoCietati ChriStianae attulerunt. ACCurate distinguebant cultum supremum latriae qui Soli Deo Competit a minore aliae Cultu, qui tribuitur Sanctis Uterque Cutius ab Ecclesia absolutus vocatur, quod in meo Ct

hy. Ufe=U, Matereten de Katakomben Roms, elisi, p. 160-l6l. Potest etiam dici cultus sanctorum relatibus, quantum non DeuS, Sed amici Dei coluntur proprio tamen Sermone Cultu absorum est.

59쪽

69. Iconoctastae et concilium Oecumenicum VII. Isanctis S perfectio SuDematuraliS, Propter quam honorantur.

Imaginum vero cultu relativus dicitur, quod iis Christus Sanctique effingimivi . 2'. Iudaei et alimetani offendebantur imaginum Cultu, nec raro hi violaverunt quae ChriStiani honorabant. In quare episcopi nonnulli peCtaverunt impedimentum Conversionis

eorum, Suumque, ut ferim , auctoritatem interposuerunt apud imperatorem CaeSaropapiSmus Constantinopoli ea aetate ad

Summum apiCem pervenerat Leo III Isauricus ' π17-7 Iitima inchoavit Ecclesiae et reipublicae mestissimam luctam, qua ampliu uno Saeculo imperium Byzantinum conflagravit

Prima periodus Persecutioni eo in epit quod eversa Si Summo honore habita Christi imago, quae vocabatur Antiphonefes PonSor) imp Sitaque fuit Summae Portae Cupreae in urbi Vico ChalhOprateia. Restitit tam vehementer in pulus ut imaginiS violator I o, i muri perierit. Huic Commotioni imuerator reSPΟΠ-dit facta Cruenta etiam mulierum caede Dein Conatu eSt Patriarcham ad labefactandum imaginiun cultum Perducere. At fruStra. Germanu renuit, et Propterea loco motu Scripsit Romam rationem reddens sui agendi modi. Quem laudavit confirmavitque Gregorius II ). Audacter etiam ad im ratorem Cri0Sit Papa, quod vetuerat Coli imagines eumque ultum idolatriam'' UOCAVerat Proterve reSpondit imperator, jactans se imρeratorem et Sacerdotem esse et provocans ad synodorum Silentium. Cui digne rescripsit Papa, imperatori non esse dare jussa in EccleSia, Sicuti Papae non est imperare in aula; et in Synodi ne de pane quidem et aqua, inquit, dictum est quidquam, sitne comedendum an non comedendum, bibendum an non bibendum' δ). Neque Comminationibus motus est Papa Interea alium patriarcham Ana Sta Sium ConStituerat imperator, tractabile inStrumentum ad evertendas imagines. Noluit hunc probare Papa ε). Vehementior tum exarsit Contentio. Frustra reluctantibu CleriCi et Populo, in omni loco imagines eversae iant. GraviSSimu Rd-r-

hi R '. 2180, 2182. Dubitant aliqui an sint haec verba genuina, CLDurarane, e Lib, ont. I, p. 13 sq. ouis Gerarii, elanges 'archUologie et 'histoire de recole franςais de Rome 1890 p. 4 Sq.

60쪽

5 a Periodus rima Caput Tertium.

Sarius imperatori Conclastae prodiit, eruditu Joanne Dama SCenu S, qui nota tre aseologias edidit i) osmas, imperii aemuluS, Cui se adjunxerant ii qui rectae fidei adhaerebant, victus est et supplicio affectus Anno T30 alterum atque violentius perSecutioni edictum prodiit Gregori u III papa denuo

vetuit cultum imaginum oppugnari ), OPPugnatoreSQUO CXCommunicatione Constrinxit. Tum Papam unitura, ClaSSi ConStantinopoli ad Italiam vela dedit. At naufragio periit in mari Adriatico T32). Dein Illyriam imperator a Patriarchatu Romano avulsit patrimoniaque in Italia meridionali et Sicilia rapuit

Mortuus est e IS auri Cu anno q1. Artaba S du S, eju gener, Conatu eSt imperio Potiri Cultumque imaginum redintegrare. At victus est a constantino co-pronymo V 741-775 qui patris exemplum novo ardore

est imitatus. Dum ram exemi Praeibat Ana Sta Si US, Perfidus patriarcha et ruenta graSSabat erSeCutio, PiSCOPOrum vigor intepuerat. Ab imperatore, anno Sq, in Synodum CoaCti ConStantinopolim, numero 338 cultum imaginum idolatriam opusque diaboli declaraverunt ε), et anathematigarunt eo qui recte rectebant. Etsi in hac Synodo deerant legati patriarcha- tuum Alexandrini, Hierosolymitani, Antiochen et Romani, Putabat tamen imperator cultum imaginum recte impugnari Suamque Crudelitatem gelum arbitrabatur. Imagine eUertenda Curavit et Sacra pictura Calce obduCenda aut topiarii Picturi PermutandRS, ita ut , ,eCCleSi Caveae avium aut pomario Similis V videretur. Quo autem humilius clerici Saeculare obSecundabant tyranno, eo fortiu ei restiterunt monachi. At mox in monasteritSfacta S Solitudo, monachis in exsilium ejectis aut Crudeliter trucidatis. Ita factum Petro Calybitae, Andreae Creten Si Stephano abbati etc. Postulavit imperator ab incolis Constantinopolitanis ut uramento promitterent e m-nem Sancti imaginem idolum ducturos, nullum Cum OnaChiSCommercium habituros, imo vero potius lapidibus et pontumelii&eo obruturOS. Reliquiae quoque Sanctorum impugnabantur et rapiebantur. Quibia omnibus gestis extra fine imperii SaepiuSi Mi ne P. G. Tom. 9έ, p. 122 sq. '. 233. Ermoni, S. Jean Damascene, Paris 1906. - Lombard Eludes 'histoire bygantine Constantin V, empereur de RomainS,

Paris 1902. ' Acta apud Mansi XIII, 20 sq.