Enchiridion historiae ecclesiasticae universae : ad recognitam et auctam editionem neerlandicam alteram in latinum sermonem versum

61쪽

69. Iconoctastae et concilium Oecumenicum VII. 53

multi oblocuti sunt Synodu Lateranensis T69 anathematigavit pseudo-Synodum ConStantinopolitanam. Defuncto COPronymo, anno TS, LimGU TT5-T80 Successit, qui licet multo mitior fuerit, tamen edicta edita non abrogavit. Irene, Leoni UXOr, hoc mortuo, pro filio Suo minorenni gubernacula arripuit. 3'. Ouae mulier salutare imperium inChoavit Convocanda synodo

Oecumenica VII ), Nicaena II 787). Praesidebant Hadriani I

Papae legati SeSSione Secunda, praeleCtis Papae epiStoli ad patriarcham et ad imperatorem ), universi episcopi 390 Con-ClRmRUerunt , , ita redit universa synodus' '. Sessione I et V prolata Sunt S. Scripturae et Patrum testimonia pro Cultu imaginum δ). Sessione VI damnata est Seudo-Synodu anni TS et Sessione II demum exposita est doctrina de imaginum Cultu. I S, juxta perpetuam Ecclesiae doctrinam, est honoraria vene

quae Solo Deo debetur. Sic ad tempus restituta pax T8T . At 802 expulsa est rene, intrudentibus Sese Ni Cephoro

synodi decreta non brogarunt

4'. Leone V Armeno 81, 82o imperante, in Staurata perSecutio est 81q). At Nicephor u patriarcha firmu manSit. Μonachorum princeps celeberrimus fuit T hi odia in Sam-dita ε abbas Sanguinis quasi rivis loca Cuncta inundabantur. EPiSCOPi, reSbyteri, monachi, monialeS, tulere et virgineStormentis et suppliciis mulctati. Haud pauci martyrio Coronati.

Studita Conquerente, Papa legatos misit, sed nihil potuit obtinere Michae II 8a - 820 imperator, licet initio mitior, POStea perreXit persequi, SiCut qui ei successit Theophilus 829-842 qui suos ipso domestico insectatus St. DefunctuS reliquit filium minorennem, ichaelem ΙΙΙ pro quo

62쪽

54 Periodus Prima Caput Tertium.

Theodora mater aegno solita finem perseCutioni imposuit. Cultus imaginum inStauratu 'St. Anno q2 Synodus, Constantinopolim coacta i), Symbolum Synodi VII et priorum oecum enicarum Omnium redintegravit, festumque diem Dominica prima Quadragesimae instituit, ut

7o. Meluctatio occidentis adversus Synodum VII.

1'. Actis in Synodo VII T8T occidens vehementer refragatus St. Cuju rei duplex fuit causa. Imprimis, quae jam diu aderat, occidentis ab Oriente aversio incrementum Coepit e

diremptis nuptiis Constantini V T80-T9T cum Rotruda Caroli agni filia. Dein Graeci tuebantur dedi hin,

Longobardorum regis filium. At propria et praecipua CauSa fuit quod acta Synodi ex versione valde manca Galli innotuerant ). Non enim Solum sermo imbecillus, Sed in pluribus etiam vitioSUS, ut falsa daretur fidei enuntiatio. Verba προσκυνησι et προσκυνειν recte quidem per adorationem et adorare reddita, sed Galli putabant significari cultum latriae. etropolitam Cypricum dicentem faciebant, se imagines eodem ac SR Trinitatem cultu honorare δ).2'. Lectitata hac manca actorum verSione, Carolu ΜRR-n Ura Circa annum 90, probabiliter per Alim i mura conficiendos curavit Libros Carolinos, quibus disquisita et damnata Sunt

Anastasius bibliothecarius postea novam versionem edidit vide Mone, P. L. Tom. 129 Col. 195, ubi haec de prima editione , , Quod interpre paene per Singula, relicto utriusque linguae idiomate, adeo fuerit verbum ex verbo Secutus, ut quid in eadem editione intelligatur, aut vix aut nunquam possit adverti.

- Mansi XII, 1148. Fragmenta indicata apud Hemele III, 70 sq.

63쪽

70 Reluctatio occidentis adversus Synodum VII. 55

haec synodi VII acta i). Cum hac Capitibu 85 facta refutatione, quod fuit summum librorum Carolinorum argumentum C a ridi Angilbertum, generum Uum miSit Romam. Quo facto, Hadrianus papa uberrimae disceptationi epiStolam Cripsit ad Carolum, qua Synodum Graecam fortiter defendit et difficultates Francorum accurate refellit δ). At haud magno fructu. Etenim anno 9 synodus convenit Francos ii, ubi epiScopi quoque refragabantur Nicaeno ΙΙ ), Graecosque reprehendebant quod imagine eodem honore ac SRη Trinitatem Colerent. ACCuratam a Synodo VII factam distinctionem inter cultum latriae et calfum duliae Galli percepisSe non videntur.

Et quamquam a recta fide non diSCeSSerunt, tamen X Ue Sion Graecorum aliquantum Singulare Sententia enuntiarunt: colere imagine aut non colere rem SSe indifferentem ergo reprehendendam SSe Synodum, quod ii qui non olerent imm ineS, anathema minitaSSet genuflectendo vel Sculo honorari POSSC homineS, non ero ea reS, quae manu faCtae Vita Carerent; prodeSSe imagines ad Ornanda ecclesia atque ad recolendam Sancte factorum memoriam, Sed Stultum eSSe honorare imagineS luminibus CCensis aut thure semper in occidente S. CruCem,S SCripturam, aSa Sacra et reliquias Sanctorum honore debito honorata eSSe, Sed eodem modo imagine Colere SSe rePrinbandum ε). . 3'. Iterum agitatum negotium fuit in amplo conventu Pari- Siensi, anno 825. A mente Librorum Carolinorum non eSi receSSum, imo Vero Conati Sunt Papam eo perducere ut O SenS ad

Graeco SCriberet β). Notum non est utrum Eugeniuges huic petitioni satis fecerit. Sed Ludovicum Pium ipsum voluiSSe Byzantino ad Suam sententiam traducere, ideoque 4 44-garum epiScopum et Ansfridum abbatem Constantinopolim miSiSSe, Constat Claudius Taurinensis' istis diebus ad Veri nominis ConoClasiam progressus est. Inde ab anno 243 Libr. Carol. apud Mimae, . L. Tom. 98, p. 99 sq. f. Hemele III, 694 sq. Mi ne P. L. Tom. 98, p. 1227-1292. Mansi XIII, 907, an II. fele, III, 707-708, habet praecipua quae de imaginibus dicentur in Libris CaroliniS.' Mansi, Tom. XIV, 2 Sq.

E. Comia, Claudio di Torino, ossia a protesta diis veSCOVO Cenno storico, irenet 1895.

64쪽

56 Periodus Prima Caput Tertium.

imagine Omne et cruce ex e CleSit dioece Si Suae ejecit vetuitque fideles venerari reliquia aut an Cto Colere et inUΟCare. Fortiter tamen restiterunt ei Iona Aurelianen Si S Theo- de mirus abbas et unga S Dionysii monaChUS. Agobardus Lugdunen Sisi quoque noluit externo honore imagine Coli Attamen mox recta Sentiendi ratio passim invaluit. auctoritate praesertim in C mari Rhemensis et alafridi Straboni S. 71 controversia e Filioque' in symbolo Nicaenο- constantinopolitano.

De Rue, Ssa de conciliatio surcle dogme decla procession Paris 1857. . . ara e= Moeren, Dissertatio theologica de processione Spiritus Sancti, Lovani 1861. Hente Concit. III, 49 Sq. Her enrouer, PhotiuS, I, 684-T11 Gams, irchengesch. vo Spanien II, 2, p. 176 Sq. DuckeSne, EgliSe SepareeS, p. 5 sq. mete, O the historyof the processionis the

1'. OCtrina de processione S, Spiritus in concilii Oecumenici I Constantinopolitani Symbolo 381 plene quoad rem, quoad

formam ero non adeo Complete exposita fuerat . et in Spiritum Sanctum Dominum vivificantem qui ex Patre procedit' Licet oriens Cum CCidente ConSenserit in recta doctrina, tamen illic dicebatur proceSSi ex Patre e Piliam fieri hic ex Patre Pilioque. In occidente autem jam inde ab antiquo ortum est desisterium

in Symbolo addendi vocem filioque Prodiit primum in synodo Toletana qT dein in Toletana III 89 in I 633 et iterum in VIII, in XII etc. ). Saeculo V formula filioque permanaVit ad Francos, Saeculo VIII ad Germanos Paulinus Aquile enita patriarcha defendit verbum filioque et suscepit in Synodo Foro Iuliensi 96 ) item Libri Carolini Ali ii ii opus Deserocessione ' Spiritus et synodus habita Francofurti T9q).2' Sententiarum dissensio oborta est, quum Egilbaldu Set Fest X aulae Caroli agni monachi rediissent ad Suum in monte Oliveti Latinum monasterium atque in iSSa Symboloi De Agobardo vide Veiischrist fur wissens hasti Theol. 1898, p. 26 sq. vel . . Martin art. Agobard in Dici de theol. Cath.

65쪽

71. Controversia de , Filioque ' in symbolo Nicaeno Constantinopolitano. 57

adderent Filioque Increpat a monaCho quodam S Sabbae, quod

est prope HieroSolyma monaSterium, haeretici quoque Compellati atque ab Orientalibus Convitii exaCti, PrΟVoCarunt ad Latinae CCteSiae Sum Dei ad Leonem II Papam Scrip-SerVnt referente han vigere Consuetudinem in Sacello aulico AquiSgrani, SUPPlicaruntque pontificem ut de re inquireret. Quia Carolo petiit, ut monachorum tutelam susciperet addiditque , Credimus stiritum a Patre et a Filio aequaliter proceden-

Iem V i). Tum Theodulpho Aurelianensi mandavit Carolus ut librum Scriberet De Spiritu Sancto ), et anno 809

AquiSgranum ampliSSimam Synodum Coegit, qua aCCurate defen- Sum StoeCtum dogma. Non tamen patet utrum SynodUSPraeScripSerit, Ut adderetur Symbolo NicaenΟ-ConStantinopolitano verbum filioque. At Leo III in Synodo Romana 810, licet laudaverit valde acta synodi AquiSgranenSiS, vetuit tamen verbum filioque addi symbolo, reddiditque rationem hanc,

Patre Synodorum OecumeniCarum, qui Sane idem CredidiSSent, noluiSSe tamen neque ipso addere, neque ab aliiS quidquam addi SymboliS, , novum Isra Symbolum, inquien S, a quoquam qualibet necessitate seu salvandi homines devotione condere, et iuveseribus follendo, addendo musandove quidquam inserere' Non Uae neCOSSaria Sunt ad Salutem, inquiebat, omnia in Symbolo Sunt ponenda insuper, ad evitandam admirationem, quae οἴ-taSSe XPungendo filioque moveretur, Permisit ut omitteretur Symbolum inmissa, eo quod etiam Romae non Cantaretur. Galli tamen, Sicut antea, postea quoque Symbolum, addentCS

nimirum filioque, Cantaverunt Leo II in ecclesia S. Petri grande titulo argenteo duos νpendit, quibu Symbolum Nicaeno-ConStantinopolitanum sine filioque Graece et Latine fuit inCisum. Saeculo autem , quum refragante Graeci non

amplius timerentur, Benedictus III 1012-1024 vocem filioque ad symbolum addidit.

66쪽

58 Periodus rima Caput Tertium.

1'. Adoptianismus distinguebat Verbum aeternum, qui naturalis Dei Filius est a Filio ariae, quem Solum ad9ρfivum Dei Filium habebant. Eo autem quod unu idemque non PoteSt ejusdem Patris simul esse naturali Filius et adoptivus, debuerunt

in Christo duas persona admittere. Quod OnSequenS, OtSi a Sectarii non Colligeretur, jam tamen ab initio patuit doctrinam adoptimorum non esse nisi fucatum Nestorianismum i). Ut purgarent Se haeretici, filiationem Perperam naturae Scribebant, dicebantque in Gh Hi Sum esse clua naturaS, adeoque duos filios, naturalem Unum, alterum dOPtiVm . 2'. Doctrinar hanc propagarunt praeSertim Eli Pandu S, archiepiscopu Toletanus, et Felix epiSCOPUS UrgelitanUS. Vter e ii prior errorem docuerit, non patet. Videtur Eldi a md in in errorem incidisse quum impugnaret, ies e Lirim quemdam, qui docebat triplicem Dei revelationem Sabellianam, Patris

natore primi fuerunt S. Beatus, Libanensis abba et Eutheri u OS mensis, qui tamen ab adoptimi obruti Sunt Con- vitii et Contumeliis. Interea vagabatur error et mo Romae quoque innotuit Hadrianus papa anno 85, graciSSimam epistolam misit ad episcopos Hispaniae ). Utrum Synodu NarbonenSi anno B damnaverit adoptianismum et in Di, 4- gelit anu Se Subjecerit, valde dubium est. At anno 92 Carolus agnus Ralisbonam synodum ConvoCaVit, in qua, Praeter multo e Germania et Italia episcopos, etiam interfuit

Felix Urge litanus e provincia Hispanica ε). Qui, jurato

67쪽

5 3. atteschalcus et controversia de praedeStinatione.

errore miSSu est Romam, ubi etiam falsam suam doctrinam cum juramento repudiavit. At reduci Hi Smnia, errorem recepit. Quo facto Alim ii in ad eum scripsit Epissolam exhortatoriam, ut ab haeresi recedereti). Iterum anno 9 Francos ti adoptimiSmUS Xaminatus Si et damnatus. Ad quem refellendum plurima opera scripsit Alim i muri ). In Synodo anno O Aquis- grani habita, Felix Urge litanus postquam cum ADC uino Se die disputaverat, tandem se subjecit. Cum Pili id oerror evanuit ). 73. Gotteschalcus et controVersia de praedestinatione.

68쪽

6 Periodus rima Caput Tertium.

20 eu yelit Om;

er na

libro Ad reclusos et simplices' At sustra. 6t De S Chal CUS

3'. Quo in mari interventu CCaSionem nactuS, atram-n Ura quoque CorbejenSi ad Scribendum e composuit et brevi ingenS Xorta Si Controversia, in qua ab altera parte Stabant Hinc marus Rhemensis Rabanus auru et ardulus Laodunensis Laon), ab alteram atram n US, Prudentius Trecensis et Lupus Ferrariensi. FerriereS . Horum virorum doctorum nullus quidem erroribus ottes ossi ad ii inhaerebat attamen hi defenuebant duplicem praedestinationem illi vero simplicem. Aliorum quoque cit maru Sententiam rogavit, prae reliquis Coti rigenae, qui deinde Scripsit opus suum De praedestinatione εὶ multa minuSTOCt ContinenS. Hinc maru interea Synodum Coegit Cari- Sia CenSem 853 , quae a quatuor theSe probavit Quod una tantum Sit praedestinatio Dei. Quod liberum arbitrium per gratiam Rnetur. Quod Deus omnes homine velit alvo fieri. Quod Christus pro omnibus hominibu pas Su Sit ). Quo tamen faCto pax nondum restituta est. Anno S habita

69쪽

24 Controversia de Eucharistia. Iest synoctu Valentina λ), quae plura Coti rigenae et synodi Carisiacensi effata rejecit anno S Synodus Lingonensis ), in qua Ualentinae decreta Partim Sunt revocata Neque synodus Tullensis I apud Saponaria ann 859 OnVOCata, Concordiam adducere valuit. Tum Scripsit in C marus librum De praedestinatione Dei e libero arbitrio β), in quo ConcesSit duplicem SSe praede Stinationem, alio tamen SenSu quam Gotte-SChal Cu docuerat. Hin C mar auctore recte dicitur: Iecsi praedestinati sunt ad visam et visa illis '' et: ,ρoena raedeSfinata es restrobiS' perperam vero , restrobi ad sena Anno 860, in synodo Tullensim apud Dusiacam non quidem Sententiarum de PraedeStinatione Concordia, Sed tamen pax inStaurata est. H ii Cm: Hi Epistola synodalis' probata St, quae omiSS diSCOrdiae

argumento, Sententia tantum ab utraque Parte admiSSa referebat.

7 controversia de Eucharistia.

ois, Pascas Radbert Etude historique, Geneve 1888. Martin, Ratramne. Une conception de a cene a IX siecte, oulous 1891. Erest, Die Lehre des . aschasius Radbertus vo de Eucharistie, Freiburg 1896. Schwane, DogmengesChiclite, III, 28 Sq. . Nae te, Ratramnus unci diem Eucharistie, Wie 1903. Bare ol, ludes 'hist. et de theol positive, e Serie 3 edit. p. 3bl.

I'. De S. Eucharistia quoque oborta Si aeC. IX ContrΟ- VerSia. Non agebatur de hoc, utrum ChriStus Sit DraeSen in S. Eucharistia, Sed tantum quo modo in ea maneat. S. RS Ch MSiu Radbertu S, Onachii et OStea abba monaSterii Cor-bejensi veteris 8qq-851), in gratiam monachorum mona Sterii COrbejensi novi, et ad instruendos Samones librum scripsit Decoryore et sanguine Domini ). Rectissime docebat uera ΜYSterio, inter alia , ,e ut mirabilius loquar, inquiens, non alia lane caro), quam quae nata es de Maria et passa in cruce et resurrexi de

70쪽

62 Periodus Prima Caput Tertium.

Sestialchro' ' Cap. 1. . Anno autem Circiter 853, ab anu SWa in in ad Ei id uis abbatem rumiensem misit librum, quo impugnavit Sententiam Radberti, dicens corpus Christi in S. Sacramento vere quidem naturaliter idem esse atque illud quod Sit ex la Hi a natum, sed non forma et figura Specialiter)idem i). Cui doctrinae contrarium licet nihil scripsisset Rad-biret u S, nonnulli tamen videbatur una alterave ab eo SurPata expreSSi POSSe dubium ingerere atque CapharnaitiCam Sententiam inducere, quasi syecies visibiles essent Christi corpus δ). Utrum Cotus Erigena Contra eum ScripSerit, in Com-Pert non St. Certo tamen Sistra falsa multa de S. Eucharistia dixit. Testem inomaro asseruit , quod sacramentum altariS non rerum orseu et verus Sanguis si Domini, sed tantum memoria veri corporis e sanguinis ejus '' ). Etiam ab aliis Si o Puri accu-Satu 'Si ε).2'. atramnus, CorbejenSi mo Sterii veteri monachUS,

Sicut Pas Chasius Radbertus, adversus hunc edidit librum De corpore e sanguine Dominis quo distinguit Syectabilem praeSentiam Christi a sacramentali opponit figuram veritati sacramenti, urgetque formalem differentiam corporis Christi physici et

eucharistici. Obscurus est atram ni Sermo. Neque adUer- Sariorum ne ejus imiu men atque SenSentia e Scripti Certo erui potest De ejus orthodoxia diu est Certatum Gerberi US, Stea Silvester I papa, enumerans varia huju Controver- Siae SententiaS, etiam hanc refert, coryus Christi eucharisticum Sicuti alia alimenta digeri stercorianismus). Quam Sententiam defendisse ferunt, quod tamen fortaSS Uerum non St, AmR-larium metenSem' .i Dicta cujusdam sapientis de corpore et sanguine ChriSti, id ne P. ., Tom. 112, p. 15l0 1b40. Dom Morin, Revue Benedictine Janu. 1908. Cf. Franselin, De Euchar TheS. 10.' Hincmar, De praedestinatione C. l. 3 Adramaldus De Corpore et sanguine Christi m ne P. L. Tom. 124. β Ibd. Tom. 121, p. 403 Sq.' Simester, Libellus de corpore et sanguine Domini, mene, P. L. Tom.