장음표시 사용
41쪽
De hac materia tractant Doctores in VII. Anis. p. tis 2δ. 3drian. in . tra Edeclari bus, a quaest.I.Soto d. a. Commbria.ρ. .q.υ. CT Alexis in Sum.de sacramem 3; in Decretatibus,o in C habetur titulus de excommunicatione,cr ibi videndi sunt Doctores Caram . Guar.cap.alma mater. ubi latissime tractat hanc materiam,st Summissae verbo, excommunicatio. auam materiam insepum diuidam capita. Primum de essentia excommunicationis; fecundum de forma; tertium de
cisus es cientis quartum de cause materiali, id est, de subiecto; quintum de causa, pmpter Pam fertur;sextum de essinu ; septimum de absolutione
De quidditate & essentia excommunicationis. Caput L
Pe definitione excomminicationis.
quid significet excommunic tro Respondetur, qu bd significatio huius nominis facile intelligetur ex ipsa
etymologia; cxcommunicatiu enim dracitur a nomine communis, de praepositi ne ex, unde excommunicatio idum est, quod extra communionem; communi
aute intcr fideles per Antonomasiam s-gnificat Eucharistiam, ut ait Dionysi de
ecclesiastica Hierar.c. . cuius rationem reddit Damaso 4.fidei, cap.r . quia per Eucharistiam uni nun Christo, & in eius carnem transsermamur; ab hac enim se cta communione desumptum fuit in Ecclesia primitiva nomen excomunicatio: nam quando fideles commiserant grauiapcccata arcebantur a sancta communi ne Eucharistiae,& dicebantur excommunicati, id est, extra communionem facti; postea Vcro,quoniam propter eadem vel grauiora peccata arcebantur fideles a r liquis sacramentis & suffragiis Ecclesiae, orationibus communibus, ac fidelium conuictit, extensum est hoc nomen excommtinicatio, ut significaret hanc separationem. Dicimus praeterea qudd licet stando in rigore & proprietate vocabuli, anathema non significet idem quod ex- mmunicatio ; anathema enim stando in rigore vocabuli solum significat mal dictionem ; tamen secundum iura an thema & eycommunicatio maior sunt idem, ut ait Syhic ster vorbo, excommunicatio. I .D. 1 3.Vnde iron disterunt quantum ad vinculum, sed sol dira quantum ad
inunicatio maior in iure solet appellarianathema, Vt can. certum. 24.q. s. Quba vero differant quoad sol ianitatem , h, betur can.debent. I I. quaest. 3.ubi ponitur anathematis solcnitas,ncmpc qudis Episcopum debeant circunstare duodecim Sacerdotes liabentes in manibus lucernas.ardentes, qtias ira fine anathematis debent in terram pron re, pedibus
conculcare, & debet mitti epistola per parochias
42쪽
Secunda pars. Caput primum. Sub. unici . I7
niam excommunicatio non potest comprehendere non baptiΣatos,qui nunquam fuerunt admissi ad communionem Ecclesiae : dicit enim Paulus I. Cor. s. suid
mihi de his qui fris sunt iudicare ' Reliquae particulae sunt loco differentiae , per quas
differt excommunicatio a reliquis censuris, nempe interdicto & suspensione,
quoniam excommunicatio priuat sacramentis , suffragiis Ecclesiae, & eonuictu fidelium , quatenus haec sunt communicatio Christiana; interdictum verb priuat sacramentis de diuinis ossiciis,in quantum sunt sacramenta & ossicia diuina; suspem so priuat usu ecclesiasticae potestatis, quatenus est potestas ecclesiastica. Denique dicitur , a suffragiis ct orationibuου communiabis: quoniam licet Ecclesia posset priuare excommunicatum ab illis suffragiis Morationibus . quae per intentionem priu
tam 3c specialem applicantur fidelibus, tamen de facto non priuat , sed solum illis
suffragiis,& orationibus,quae applicantur nomine Ecclesiae per intentionem communem, ut in sequentibus dicemus. Excommunicatio autem minor sic potest definiri: Est eensura eeesesiastica, quarti uatur homo susceptione, seu particupatione passiva sacramentorum, Ze et ctione passiua. quae definitio facile intelligitur ex dictis.
De diuisione excommunicationis. DUBIUM VNICVM
QVOtuplex sit excommunicatis REsro NDETVR, multiplex. Primbnamque diuiditur in maiorem & minorem,quae distinctio habetur ex c. nemo Episcoporum. II. q. 3. Dicitur autem excommunicatio minor , ut aduertit Soto dist. 1 p.q. I .art. I. non propter paruitatem
obiecti:res enim grauissima est, qudd li
moeriuetur receptione sacramentor , a suila de censeris sed dicitur minor, per comparationem ad maiorem,cuius est pars,& propter materiam, supra quam cadit:incurritur enim Propter peccatum veniale. Contra diuisionem hanc notatur priamd,quod quando excommunicatio abs lute sertur, est intelligenda de maiori. ita
f. 8.num 6. de omnes Doctores, & cst tenc. si quem. de sententia excommunicati nis. Hoc autem non solum est intelligendum in excommunicatione lata ab homine, sed etiam in lata a iure. Sic Angei.
Verb. excommunicat. a. n. I9. 8c Couarn
loco citato, qui dicit esse comunem semientiam, & colligitur ex Rubrica dicti cis quem. Contra arguitur, primo ex illa regula iuris in 6. in poenis benignior pars
est accipienda. Secundo: nam aliquando in iure nomine excommunicationis a solute sumptae intelligitur minor excommunicatio , ut patet ex Concilio 4. Carthaginens & refertur cam sacerdote. de eon c.dist. I .& facit. can. Engeltrudam. q.4. ubi excommunicatio absolute sumpta accipitur pro minori,& anathema Pru excommunicatione maiori.
Ad primum respondetur, illam reguIam esse intelligendati, nisi ubi ius, vel co
suetudo contrarium declarauerit. Ad seeundum respondetur,distinguenda esse tempora , ut concordemus iura:
nam pro diuersis temporibus fuit Sue sus uius in Ecclesia circa hoc, quoniam ante Gregorium IX. qui fuit conditor illius can. si quem. & antequam conditus est ille canon sacerdote,& etiam can. Ei get trudam siue autor huius can. fuerit Ioannes VIII. ut dicitur in Decreto A ei quo , sue Nicolaus I. ut habetur in Decreto Gregoriano : nam uterque Ponti sex praecessit Gregorium IX. ante Gregor. igitur Ita erat maximus feruor fideli innin frequentatione sacramentorum,& ideo fideles pro graui poena reputabant priuari receptione sacramentorti, de hac de causa aliquando in iure excommunicatio a solute sumpta intelligebatur de minori. C caeteIum
43쪽
18 Secunda pars. Caput primum. Dub. unicum.
Caeter Mo postea refrigescente charitate, de cellante illo seruore, parum dolebant fideles,eb qubd prui aientur sola receptione sacramentoruin , dc ideo ab illo tem--pore excommunicatio absolute tuinpta
intelligitur de maiori. Contra : nam Innocentius I V. qui fuit post Gregorium IX cap. r. de exceptionibus. in s. statuit non Cifficere ad repellendum actorem, obiicere quδd eth excommunicatus, iudesse necellarium obiicere illi quod est excommunicatus excommunicatione in toti. Respondetur cum Couar.c. alma na ter. P. I .6.8.D. s. versiculo,adhuc. in fine;de-
citionem huius textus ei se lpecialem in fauorem caularum iudicialium dc Iudicum, ne scilicet huiusmodi exceptionibus lites Jifferantur,& contemnatu I Iudex. Et haec de prima diuitione.
Secundo diuiditur excommunicatio, siue maior sit, fiue minor, in excommuniacationem generalem dc particularem. Generalis est, quando fertur in communi contra eos,qui commiserint tale delictum in nominando illos, ut contra percutiem tes clericum, contra alloquentes excommunicatum maiori. Particularis est,quando sertur contra personas in particulari, verbi gratia,contra Ioanncm, vel contra
. Tertio diuiditur excommunicatio generalis siue maior sit, siue nainor,in latam a iure,& latam ab homine. Lata a iure est, quando sertur in statuto perpetuo, siue tale stMutum contineatur in iure communi, liue in statutis Prouincialibus , vel Synodalibus,vcl, ut clarius ait Sylu .verb.
excommunicatio. l . num. s. excommuni
catio lata a iure est,quando ab eo qui potest constitutionem facere, constituitur aliquid animo iuris statuendi in perpetuum & generali er,de statutum illud roboratur per ex inmmunicationem. Lata ab homine est,quando sertur a Iudice per sententiam lcmporalen . Vbb aduertendum est obiter cum Nauar.sap. 27.num. 2.quod excommunicatio lata in mandatis
visitationum non est a iure, sed ab homine , quod intelligo de illis excommunic tionibus , sub quibus praecipunt Visitatores hoe vel illud sibi reuelari:nam, ut pomea dicemus cap. 3. Visitatores bene pos sunt relinquere ordinationes in scriptis cum poena excommuiIicationis , quae durant , dum per alium reuocentur, dc ideo quodam modo est per modum statuti. Iritet excommunicationem autem latam a iure, Sc latam ab homine, est magna diffe- reotia : nana lata ab homine expirat mortuo, vel amoto ab ossicio, qui eam tulit, nisi aliquis eam incurrisset ante mort m. vel amotionem Iudicis; lata verb a iure non expirat per mortem , vel amotionem statuentis. ita Sylvest. ubi sup. Sc Nauata
Cap. 27.uum. 2. ubi dicit esIe communem. Rogas , Utrum excommunicationes
contentae in Bulla Coenae sint a iure vel ab homine Respondeo,qudd ante Pium v.erant ab homine, & consequenter e pirabant mortuo Pontifice ; at vero post Pium V. sunt a iure, quia Papa noluitquM finirentur sua morte. ita Nauar. Cap. 27. num. 74. nam de hoc habetur noua clausula in ipsa Bulla,quae non habebatur antea; unde si Apostolica sedes vacaret permultos annos, ultima Bulla haberet suum vigorem. Sed est praeterea aduem tendum , quod licet minor excommunicatio possit ferri a iudice, ut tenet Sylvest.
verb.excommunicatio . . num. 2. Nauarr.
cap. 2 T. num. 23.tamen de facto nunquam imponitur nisi a iure. Quarto diuiditur excommunicatio in excommunicationem iustam& in iniustam,de quibus agendum est cap. 6. Quintb diuiditur excommunicatio in eam,quae est latae sententiae,& quae est ferendae , quae alio nomine dicitur conariainatoria. Latae sententiae est illa,quae st.itim incurritur sine alia sententia Iudicis,cum primum committitur illud peccatu, quod prohibetur sub excomunicatione: Comminatoria est . quae non statim incurritur, sed requiritur sententia hidicis excommunicasas. De verbis autem latae, vel f Iendae, dicemus capite sequenti.
44쪽
D 3. unica. Sub. primum fecundum. IUDe forma & modo seruando in
De verbis, quibus imponenda sit excommuni catio, er utrism debeat ferri inscriptis' DV v xτATVR primo, virum ad serendam excommunicationem sint aliqua verba certa δc determinata, sine Iuibus excommunicatio si nulla λ Repondetur quδd non sunt, sed sussiciuntquςcunque verba,quibus Iudex suffieienter manifestet suam intentionem. ita Syl
αχ7.n I a. Hostiens ibid. citatus,& communis Doctorum. Vnde parum reseri, quod Iudex dicat,Excommarico te, vel , δε- Iaro te a communione, vel similia. Hinc inferunt Sylvest. ver.excommunicatio. I. n. I s.& Nauata citati haec vel ba, Denuntio te excommunicatum, vel, Habeo te pro excommmnicato , non sufficere ad excommunicam dum, sed solum ad declarandum homitem iam incidisse in excommunicati nem. Hoc autem limitat Nau. nisi h c verba ponantur in excommunicatione canOnis , aut in excommunicatione conditi nati, quales sunt omnes , quae dantur cum monitione canonica , vel propter peccata futura, ut qui hoc secerit, de nunciemus esse excommunicatirm. Aliam limitationem apponit Tabiens. verbo, ex comm nicatio. 2. num. 4. nisi constaret de intentione Iudicis, quia scilicet hoc modo solitus est excommunicare : tunc enim ait, in foro conscientiae sequenda est tutior via. Sed quid si fudex dicat, Excommunico τ num de duobu Ariget .verb excommunicatio. a. num. 4. absolute dicit rini trum esse exco in municati)m. Sed melius respondet Tabion .loco citato, ubi allegat
Rotellam & alios , quod si intentio fuit
aῖa, uteL est o communicatus; si vero fuit determinata ad unum , ille erit excommunicatus. & idem tenet Glossator ipsius Angeli ; alij tamen non tenentur illum vitare, ut ait Tabi in nisi cognoscant, quem illorum intendebat Iudex ex communicare.
Du BiTATVR secund3, quibus verbis imponi solet excommunicatio serenda,& quibus excommunicatio lata Dico prinao, ad cognoscendum quando ex comis municatio est serenda, tres regulae sunt obseruanuae, cum Castro χ. de lege poena- li .c. I. Prima,quando verba sunt comminatoria,& nihil aliud additur, est ex communicatio serenda. Verba comminatoria sunt sub poena excommunicationis , sub inter minatione excommuniciationis de haec regula habet verum, siue sententia fit a Iudice, sue a canone,v t bene ait Sylvest. v cIb. Ex
communicatio. I. Numer. 1 l. contra Ho
stiensem & alios Canon istas dicetes praedictam regulam solum habere verum, quando excommunicatio imponitur a iure; non tamen quando imponitur ab homine tunc enim dicunt, excommuniis ratio est lata,quia mitius agitur cum lege, quam cum ministro legis. Sed nostra sei tentia tenetur communiter, ut ait Sy Iu & pro ea allegat glossam multis in locis. Dixi, ct nihil aliud additur: nam si supe addantiir verba, quae exprimant ex communicationem esse latam,ut cum dicitur, Sub p ina excommunicationis lata sententia, vel ipse facto, tunc erit lata. Secunda regula , quando lex continet verba, vel partiueipia de futuro significantia talem pasIionem, ut cum dicitur, Qui hoc fecerit, eris excommunicaud-,vel ex municetur; quam regulam etiam tradit Syl. septa Tertia regula , quando verbum est imperati ut m di , qu Mitis si temporis praesentis, ut cuin dicitur , hoc fecerit, excommuniacetis illam , vel priue is communione. Haec autem regula di ias habet excephiones Prima est,quando verbum nullum significae ministe rium Iudicis, nce exprimit aliqua hominis actione ad infligendam foenam, v t cum dicitur,Subiniceat excommunicationi,
45쪽
habeatur pro excommunicato , incidat, incumrat excommunicationem , tunc est sementia lata; ut ait Sylvest. supra: idem est si dicat, Si hoc feceris, mas te es excommunia
earum. Sic Tabie n. verb. excommunicatio. a. numeI. q. ubi allegat Panormit. 5edicit elle communiter receptum. Secunda exceptio est, quando licet verbum sit imperativi, tamen subiungitur hoc verbum : SP excommunicat in Use facto ciet ipse
Dico secundδ,ad cognoscendum quando excommunicatio est lata, praeter duas exceptiones ni Odb assignatas, sunt etiam obseruandae aliae tres regulae. Prima,quando lex continet verba de praesenti, & indicatiui modi , quibus Iudex uti solet, quando proseri lententiam contra reum,
nione , quam regulam etiam tradit Sylveil. fit pra. Contra,idem est dicere, Ex- com nico,de dicere , Praeripio sub poena emcommAnicationis : nam utrobique est Io-ruutio de praesenti; ergo in utroque ca-u est sententia lata,vel serenda. Respondetur, magnum esse discrimen: nam in primo casu est loquutio de praesenti, quantum ad ipsum actum excommunieandi .in secundo autem sol im est loquutio de praesenti,quantum adactum praecipiendi,non tamen quantum ad actu in excommunicandi. Secunda regula . quando lex continet verba declaratoria: vi, Peclaramus .cense-mm , si post illa sequatur verbum praesen-trs temporis, vel participium futuri importans poenam,ut c a dicitur, Declara-m- , qui hoc fecerit, esse excommunicatum; est sententia lata; idem est si dicat, 21 hoe seserit, declara, vel denuntia illum esse excommunicatum. Has duas regulas tradit Castro supra eap. 6. Tertia regii lacst desumpta ex Panormitano in capit. a nobis. et t. de sententia excommuni c. num. 3. 3c aliis,quos resert Sc sequitur Sylvest. verb.
excommunicatio. num. 12. Nau. cap. 27 num. I 2.& Armil.verb.excommunicatio.
num. 18.quando lex utitur participio tem-
poris praeteriti, ut, Sit excommunisatus,est lata, nisi per aliud ius constet esse se rei dam ; addit verb Armill . qubd si talis lex
non contineat poenam excommunicati
nis, sed aliam poenam, tunc secundum subiectam materiam dignoscetur, virlim sit ferenda; verbi gratia, si lex dicat, Qui hoc fecerit,priuetur bonis suis, est sententia serenda. Denique quando lex continet verba dubia.quae non satis denotat utrum excommunicatio sit lata. vel ferenda , tuis dicandum est esse serendam. Hanc regulam tradit glo ita c. in poenis .de regulis iuris. in s.& probatur ex ipso textu, In poenis benignior facienda est interpretatis.
municatio debeat ferri in scriptis R spondetur,qubd non debet serri solo verbo, sed in scriptis, quod scriptum debet
expresse continere causam,propter quam fertur excommunicatio , ipsique excommunicato tradatur, si petierit. text. cap. Ide sententia excommunicationis. in s. Et Iudex qui excommunicae solo verbo sine seriptura publica, aut priuata, mortaliter peccat,ut ait Nauar. ap. 27. num. 8.de insuper manet suspensus per unum mensem ab ingressu Ecclesiae, & diuinis
ossiciis. cap. a. citato. δc cap. sacro.de sententia excommunicationis, intra quem
mensem si celebrat aliquod ossicium alicui ordini particulariter deputatum , erit irregularis. Haec autem poena suspens nis non comprehendit Episcopos, nec de-
nunciantes excommunicatum.Nau. consT S .de reg.ad 3.dub. num. 2 r. quia non fit specialis mentio eorum , quod necessarium est , ut incurrant suspensionem. caP. quia periculosum. de sentent. excommunic. in s. Praeterea excusantur a poena, Scetiam a culpa, qui excommunicant solo verbo propter aliquam iustam 3c urgentem causam: nam dictum e. a . ait, si quis temerarim violatori vide ibi glossam Metiam Praelati religionum, nisi constituti nes sui ordinis conismatae a summo Pontifice aliud praescribant. Dico, eonsi mare : nam cum forma excommunicandi
46쪽
in seriptis sit tutis communis, non potest
derogari per constitutiones, quae non sint confirmatae a lanamo Pontifice . ut ait Nan. v bi supra. Causa alitem iusta, ut excommunicatio seratur solo verbo , erit
verbi gratia, quando laicus iniuste extra aus ab Ecelesia,vel clericus, subii fertur ad supplicium per Iudicem secularem; ω quod diximus de culpa & poena ex communicantis solo verbo, idem dicendum
est de excommunicante non praemillatrina monitione. Hic disputandum erat de monitionibus, sed commodius reseru bitur in caput quintum, ne cogamur e dem saepe repetere.
De causa essicienti excommunica
tionis , nempe de eo, qui potest
De iuri ictione sepotestate necesseria ad
testatem ad excommunicandum Cor elusio. otnnes habentes iurisdictionem ecclesiasti eam in sero exteriori,siue ordiis nariam,sive delegatam, siue ex consuriu-dine praescripta,posirunt excommunicare. Unde excommunicare possunt,Papa,Episcopi,quamuis non sint consecrati, dum modo sint eonfirmati, quoniam potestas ad excommunicandum non pertinet ad
potestatε ordinis, sed iurisdictionis; possunt etiam eorum Vicarij ; pollunt etiam Capitulum sede vacante, Concilium tam generale quam Prouinciale,& etiam Abbates , de Praeposti, de Priores Eeesesarum collegiatarum, licet non sint consecrati vel benedicti,dummodo sint confir-
mali, vel prouisi. cap. transmissam. & cap.
Sustraganeis. de elect. de c. cum Ollin. de tori t. & obedient. Dixi, cosi latarum.
nam alij, qui in multis Religionibus vocantur Priores. eo quod sunt Rectores Ecclesiarum habentium multos beneficiaricis non viventes collegialiter ut sunt multi in Galilia Ze Nauarra non poD
sunt excommunicare stando in iure communi,quia nullam habent iurisdictionem in Mici exteriori.ita Nauar. supra, dc Soto art. I. Item excommunicare pollunt Praelati Religionum, sic Henr.c. 16. num. I. ut Generales. Prouinciales, Priores , Guata diani , Praepositi de Rectores Societatis, item Metropolitanus excommunicare
potest suos Suffraganeos , secundum Sylvest. supr. num. s. circa finem. Archidi, eoni etiam possunt excommunicare, nisi consuetudo sit in eontrarium, secundum Archidiaconum citatum a Sylv. Sed Panormit. capit. cum in cunctis. de elect. f. inseripta num . . ait, quω stando in iure communi non habent iurisdictionem in ro contentioso, sed de consuetudine aliquando visitant dioecesim loco Episeopi. 8c tune postunt excommuniciare, de hoe sequitur Sylvest. & Ledes et . . art. I. imbidem tenue glossae. Archidiaconis. Be c. cum satis. de ossie. Archidiaconi. 8c murutum fauet ipsi in cap. Archidiaconis. De Archipresbytero autem Soto ubi sep. ait, qudd potest excommunicare, sed hoc ego intelligo ex consuetudine, quia non habet maiorem potestatem , quam Archia diaconus, imb minorem habet, ut patet ex toto titulo dd esset o Archipresbyteri. Et praeterea probatur: nam est subicctus Archidiacono, ut habetur cap. t. de ossic. Archipresbyteri. Haec autem consuetudo nescio an alicubi vigeat. Dixi supra, eons eti-ine praescripta, , quia sbia consuetudo sine sententia vel constitutione non por est xcommunici re, nili legitim E oraescriptast, vel approbata a Papa, vel ab alio Praelato quoad suos subditos. ut ait Syluest.ubi su p. n. 4. 8c Nau. ia. . unde si
talis consuetudo habeat, quδd facientes C s hoc, Di illigod by Corale
47쪽
hoc, vel illud, te reputent excoin munic tos,vere ligat excommunicatio. lam probatur conclusio ratione. Potestas ecclC-sasti ea in sero exteriori ordinatur ad punienda delicta, & coercendos subditos in
foro cxteriori; ergo potest excommunicare : nam alias potestas ecclesiastica esset inermis & infirma ad exequendas leges& statuta. Unde excommunicatio merito appellatur ensis. can. visis. I 6. quaest. 2.&in cap. dilecto. de sententia excommunicationis.& cap. venerabilem. qui iiiij sint
legitimi appellatur gladius spiritualis, &in Trident. selI as. cap. s. dicitur nemus ecclesiasticae disciplinae. Contra,potestas concedendi indulgentias etiam respicit Ium exterius, & tamen solum residet in Episcopis & prauatis superioribus ; ergo idem dicendum est de potestate excommunicandi. Responde ur negando cor sequentiam . nam, potest s concedendi indulgentias respicit sorum exterius , non
tanquam illi neces Iaria, sed tanquam utilis: nam sine tali potestate pollet exerceri de conseruari iurisdictio ecclesiastica in foro exteriori, ligando & absoluendo ab excommunicatione, & ab aliis poenis exterioribus. Caeterum, potestas excommunieandi respicit sorum exterius tanquam illi quodammodo nece ilaria , quia non posset Respub. Christiana consertiari, si fideles non pollent coerceri, quod potissimum fit per excommunicationem , quae est armatura fortit sima & essicacissima,&ideo omnis qui habet potestatem in foro exteriori,potest excommunicare. Et quod diximus de Praelatis Religionum, intelligitur de iure: nam loquendo de facto a tendenda est consuetudo Religionum : r-tur enim consuetudinena esse in quibus. dam Resigioniblis, ut Prici res locales, vel
conventuales non excommunicent, sed tantum Prouinciales. Rectores autem collegiorum nostrae Societatis videant compendium nostrum, verbo,correctio.f. a.&verbo, Apostatae. S.I & s.
Ex dictis tequitur quM in Religionibus Vicari j domus, Superiores , dc Mini-
stri in Societate, qui non habent absolutam gubernationem domus, sed sunt veluti adiutores Praelatorum, non pollunt excommunicare, nisi vacante sede prin cipalis Praelati. hoc est de mente Sylu .stri,verbo , Praelatus. num. a. de Sot. dist.
. Sed notandum est cum Sylvest. verbeX communicatio. I.num. s. in fine, Sc Pa normitano loco statim citando. n. s. &cum glolla cap.cum Ecclesiarum. de ossie ordinarii. qu bd nullus Praelatus inferior Episcopo potest excommunicare eum illa solennitate anathematis, de qua Can. debent. t I. qu. 3. scilicet circunstantibus duodecim sacerdotibus, &c. ut vidimus disputatione prima.
Vltimb sequitur ex dictis , quod qui
excommunicat non habens ad id pol statem, mortaliter peccat, ut ait Nauarr. capit. χT.n. 8.quia usurpat iurisdictionem in re graui. Du BiTATVR secundit, utrum Par chi possint excommunicare λ Plima concluso, Curati Ecclesiarum parochialium, qui in qilibusdam regionibus vocantur Abbates, in aliis Rectores, non habent potestatem excommunicandi, stando in iure communi ita Sylvest. verb. ex com
municatio. I .num. . Sol. d. 2 2.q. 2. arti c. I. Nauarr.c. 27. n. s. Probatur, quia non ha
bent iurisdictionem in soro exteriori, sed tantum in soro poenitentiae ; verum est quod Sylii est. Sol. & nonulli dicunt,quod iure conceditur illis potestas ad excommunicandum in aliquibus eas bus, ut ita rapina & sarto. Allegat Sol. pro se capiacum ab Ecclesiarum. de ossie. ordinarii. ubi pro rato habetur qubd Plebanus S. Pancrati j excommunicet. suos subditos; veruntamen textus iste intelligendus est
ut intinuat glossa) de Plabano , qui erat
Praelatus alicuius Eeelaliae collegiatae,velut ait Panorm. ibidem, num. 2. intelliget dus est ratione consuetudinis praest Uriae, vel priuilegii , non tamen istando. in in re communi, & nostram sententiam tenet Nauar. num. s. citato: imb sicut daremus,
48쪽
Disput. prima. Dub. tertium fis quartum.
quod possent iure communi, tamen iam, aeneraliter loquendo, per contrariam co- suetudinem est abrogat lim, ut inquit Sol. Et Concit.Tridentu essas .cap. 3. de resormat. statuit excommunicationem pro furtis a loIo Episcopo esse serendam. Secunda conclusio, quamuis isti non possint excommunicare stando in iure
communi. bene tamen poterunt ex commissione Pretiati, vel ex consuetudine prς- seripta; de in aliquibus constitutionibus Synodalibus solet concedi Parochis potestas ad excommunicandum in aliquibus
casibus. Duai TATVR tertiδ, utrum deleg, tus, qui durante delegatione poterat ex- Communicare , possit etiam ea finita 3 Respondetur, qudd postquam ad eum peruenit reliocatio, non potest excommunicare,&s tentet facere, excommunicatio erit nulla. ita Sylvest. verb. excommunu tio. I. num. 6. Et probatur: nam deficit ei tui isdictio; probatur etiam ex cap. auditis. Sc cap. mandato. de procuratoribus. ει melior texti in c. vi debitus honor. de appellationibus. si tamen excommunicet, antequam ad eum potuerit reuocatio peruenire, valida erit excommunicatio , ut patet ex eisdem textibus, hoc tamen limitat Sylvest. cum Panormit. c. audita .de restitui. spoliator. nisi delegans intendat per reuocationem sic auserre potestatem delegato, ut quicquid fecerit, irritum sit de
inane: tunc enim excommunicatio erit
nulla. Verum est, qu bd hoc non est praesumendum, nisi constet aperte de intentione reuocantis , unde s reuocatio fiat simplieiter,nihil aliud exprimendo , valida erunt gesta per delegatum, antequam
reuocatio ad eum perueniat. D v E i T A T V R quarto , virum Omnes,
quos diximus polle excommunicare, id possint per modum canonis, vel statuti Notabile est , excommunicationem posse serti dupliciter. Prindi modo , quando praecipitur aliquid sub excommunicatione lata . vel ferenda. Secundo modo, pocmodum sententiae, ut quando sertur e
communicatio contra eum , qui violauit legem continentem poenam excommunicationis ferendae, vel declarando S de- nunciando aliquc in incurrisse caeco aemunicationem. Dico prim b, omnes, quos diximus posse excommunicare , pollunt excommunicare secundo modo, nisi forte sit illis prohibitum a superioribus Praelatis,qtiod dico propter Rectores nostrae Societatis, de quo videant compendium nolitum locis citatis. In diab. I. probatur: nam sunt veri Iudices in foro ex rer ori. Dico secundo , loquendo de excommunicatione primo modo , sum iratis Pontifex & Concilium geri crate possimi e commutii care per modum leg s , ut condendo legem, ne hoc, vel illud fiat sub excommunicationc Episcopi aut in & Concilia Prouincialia postulat excommunicare iub eadem sorina, faciendo constia tutiones,quae non tam leges quam statuta dicuntur ; sed minores Praelati nequeunt condere leges aut statuta, atque adeo eorum praec pia extirant condente mortuo, vel amoto ; Visitatores autem
dioecesum & Religionum dum vistant, possunt facere Ordinationes in scriptis
cum poena excommunicationis , quae durant,donec per alium reuocentur. ita Sox. d. 0.q. 2. art. I. ante secundam conclusionem,& Ledes sex. dissicult. 7. de cxcomis municatio. in conclus. 3. Capitulum verbeum non possit statutum condere sine
consensu Episcopi nam Episcopus est caput , de sine capite nihil est faciendum
consequenter non poterit sine consensit Episcopi condere statutum continens pC nam excommunicationis; poterit tamen Capitulum, sede vacante, excommunicare per modum statuti , quod statutum durabit etiam post aduentum Episcopi ut
ait Panorm .c. a nobis. el I. de lenim t. excommunica . n. vlt. nam de natura statu
ti est , qubd durci, quamuis expiret potestas statuentis. cap. fi n. de ossic. legati. poterit tamen F piscopus illud staturum re uocare: nam Capitulum nihil potuit statuere
49쪽
tuere in ptaeiudicium Episcopi suturi. Videte Sylvest. verb. Capitulum. Legatus etiam potest excommunicare per moduin statuti pro suo districto. sic Anton. I. paritit. I 8. cap. Vnico. 3. I 3. Duai TATVR quintδ,utrum omnes,quos diximus posse excommunicare, habeant hanc potestatem ex iure diuino
Haec quaestio in duplici sensu potest disputari. Primus est, utrum qui excommunicat, habeat iure diuino potestatem ad priuandum eum, quem excommunicat,
sesagiis , de communione fidelium totius Ecclesiae, in quo sensu disputabit ut insta cap. 6. Secundus est, utrum habeat potestatem iure diuino ad excommuni candum suos subditos, siue eodem iure habeat potestatem ad priuandum eos suffragiis, & communione non solum suorum subditorum, sed etiam omnium fidelium totius Ecclesiae, siue non, de in hoc sensu disputatur modδ. Prima conclusio. Certum est, omnes qui ex sola commissione possunt ex comis municare, non habere nanc potestatem ex iure diuino. Probatur, quia non sinit Iudices ordinarij. Idem dicendum est de
Arehidiaconis dc Archipresbyteris , de aliis , qui ex sola consuetudine habent
potestatem ad excommunicandum. Seeunda conclusio. Certum est, etiam
Episeopos habere hane potestatem ex i re diuino. Probatur ex illo Matth. I s. ubi Christus contulit Apostolis potestatem ligandi atque soluendi etiam in foro exteriori,sed Episcopi succedunt Apostolis,
ut habetur cap.quorum vices. 68. dist. erisgo. Vnde tota controuersia est de Plael, his Religionum: nonnulli enim recenti res dicunt eos habere hanc potestatem iure diuino. Allegant pro se Sotum dist.22.q. 2.art. I. Vbi in prima conclusione ait omnes Praelatos habere ex ossicio potestatem excommunicandi, &postea se dit se nomine Praelatorum intelligere Concilia,Praelatos Religionum, S c. Sit tamen tertia conclusio. Mihi probabilius est, quod non habent hanc pol
statem ex iure diuino, sed humano,nem pein c. cum contingat. de soro compet. iumsta gloIla, verbo, vel consuetudine. Hanc conelusionem tenuit Magist. Cano.
Et probatur : nam stando in solo iure diuino, omnes Religiosi essent subiecti Aesubordinati Episcopis ; ergo. qudd modbsint exempti, de consequenter quδd h beant potestatem excommunicandi,est ex iure humano, Praeterea : nam licet status Religionis sit ex iure diuino sui tradit P.
ex hoc necellarib sequitur,qudd habeant potestate in foro exteriori, satis est quod habeant eam in foro poenitentiali, scut Parochi etiam sunt instituti iure diuinornam, ut habetur can. in nouo. 2 I. dist. succellerunt septuaginta & duobus discipulis , quos Christus elegit, sicut Episcopi successerunt Apostolis,& tamen Parochi
non habent potestatem in sero exteriori. Nee verba Soti in contrarium adducta faciunt contra nos: nam Soto inter Praelatos etiam connumerat Archidiae num Sc Archipresbyterum , quos tamen certissimum est, non habere iure diuino potestatem ad excommunicandum. Iam
quod in Episeopis & superioribus Praelatis est potestas iure diuino ad excommu
pe lege lata a Christo, vel ab Apostolis
tanquam ab Scriptoribus canonicis t Prima sententia tenet, iure diuino latam esse excommunicationem contra haereticos ita Dri edo lib. a. de captiuitate de redemptione generis humani. c. 8. & aequius io Enchiridio, cap. 26. de comburendis haereticis. quam sententiam probabilem reputat Castro lib. 2. de lege poenali, c. I S. Ze probatur ex illo Matiliai 8. Si Ecclesiam non audieris,sit tibi tanquam ethniem re publicanus, ubi Christus videtur tulisse e communicationen ;&Paulus i. Corinth. s. ait cum huismodi nec cibum sumere. de Ioannes in sua χ. Canonica dicit, nec Aue
50쪽
ptores canonici imposuisse excomi nunt- Ad argumentum in contrarium x rationem latam. spondetur. Ad illud Matth. dicimus, so- Secunda opinio tenet nullam excom- tum probare quδd potestas ad excommunicationem esse latam iure diuino. ita municandum est in Ecclesia,ex iure ditii- Sylvest. verti. excommunicatio. s. dub. t. no. Ad illud Pauli se Ioannis dicimuς, Sot.d. 22.quaest. I art. l. circa medium,& quM Apostoli tulerunt excommunica- Castr. ubi sup.& haec est tenenda tanqua tionem contra aliquos in particulari tan- certa. Quae probatur primδ: nam Matta quam Praelati & Iudicis;non tamen coui g. postquam Christiis dixitGi Ecclesiam tra haereticos in comuni, tanquam Scria non audierit sit tibi tanquam ethnicus 28 μ ptores canonici. Micanim , subdit: Amen amen dico vobis, Dusi TAT v R. septimb , virusa hquid ruta ligaueritis seper terram, erit Iga- possit aliquis seipsum, vel aequalem, vel tum or in cassis , quibus verbis ostendit superiorum excommunicare Notandum nullum habendum esse pro excommuni- est,qubd possinariis loqui de eo, qui d eato,donec per Apostolos,vel alios Prae- nunciat excommunicationem latam ab
Iatos Ecclesiae feratur excommunicatio. alio,vel de eo,qui excommunicat:rursus' Seeundδmam alias eo ipso quod haereti- qui excommunicat, potest excommunicus piae niteret, restitueretur communiΟ- Care stutoritate propria, vel ex commis-
ni fidelium absque alia absolutione. Ter- sone Sc delegatione. tib: nam Ecclesia in Concilio Constan- Prima conelusio. Bene potest aliquistiensi concessit facultatem comunicandi denunciare excommunicationem aequa- etiam in diuinis cum excommunicatis, li,vel superiori,ut tenet Nauar.c. 27.Π.α
dummodo non sint denunciati,nec noto- ubi dicit esse comunem, imo & sbi ipsi, ri pereulibres clericorum. Sed si haec ut tenent multi viri docti ; verbi gratia, nibitio ellet de iure diuino; non poG praecipit Papa par ho,quod intimet ex-t Ecesesia in hae lege dispensare , vel communicationem Papalem contra Om- potitas eam abrogare;crgo non est de iu- nes.qui secerint tale delictum, si Archire diuino: sed nonnuIli impugnant hanc episcopus,vel Episcopus, vel ipse Par
nationem, quoniam obligatio voti est de chus illud coiraitierint, incurrunt excom- iure diuino, & tamen Ecclesia dispensat municationem. Probatur: nam iste non in votis. Verum haec replica iacile reiici- exeommunicat, sed solum de nunciat &tur. Primδmam ex eo qubd obligatio vo- intimat excommunicationem. Sed quiat est de iure diuino, si dispensatio fiat si- si Papa daret Parocho saeuitatem vi ipse
ne causa, non valet,sed dispensatio in ista imponeret excommunicationem contra sege non communicandi cum excom- facientes tale delictum,inci rrercine i plemunicato,quamuis fieret sine causa,esset Parochus excommunicationem si com-
valida ; ergo talis lex non est de iure di- mitteret illud delictum Respondetur uino. Secundb ; nam quamuis Ecclesia quod non mam illa excommunicatio ta possit dispensare in hoc, vel illo voto in tum ligaret quos ipse Parochus intendit ζrticulari, non tamen potest abrogare ligare, cum ipse sit qui ligat; ipse autemgem votorum, nec potest statuere in non intendit seipsum ligare: imo credo generali quod vota non obligent; at ve- qubd licet id intenderet,non incurreret, xd Ecclesia in generali statuit, quod pos, quia nullus nec ex commissione potest
simus communicare cum omnibus cx- recipere potestatem coactivam contra
comunicat is, illis duobus exceptis,quod seipsum,quia est incapax talis potestatis, non est propriE dispensatio , sed potius nam idem esset agens & patiens. abrogatio legis ; ergo haec lex nou erat Secunda concluso. Loquendo de aude iure diuino. incitate Pineria ad excomnuinieandum Moesia de censeruia D nemo