장음표시 사용
201쪽
VIII. Ex quo colligitur veritas sententiaea
Epp. liL de Nari hum. in Q ua dere ira lurimas R Besas abde, undis libro vi hoc.in homsec. 2. in F Nium curatione pharmacum cholagog- σθιber, quamvis generationem ea rum describens p/
Iomperius, a MD pimitaque oriri demonstraveris, unde bilam solam purgari voluit,ut manifesta---Febris princi palam causam, qua remora Febris cessaret. mtionem hujus reddit Masena- m commenis citata sentemia de NM. hum. Edquia humores, bile excepta, partim ob assitiem, partim ob naturalis temperamenti reetfitatem, FebriIem calarem primb concia Pere non possunt, .unde bilis interventu opusmbent, quae eum substantia tenuis se, tempe-Famemoque calido & sicco praedita, quoties,
atque caeterorum humorum mixtionci nori contemperatur, sed ab aIiis segregata commo- Vetur, eaIoris tantum concipit, ut illum caeteris humoribus illi associatis impartiri possit. mapropter quemadmodum ligna viridia taetrassiora ignem ex silice extractum excipere mora possunt, nisi tenuiore intercedente, ita humores FebriIem GIorem absque bile comi pe-1uriora possunt, licet ad Febris generationes Cno Trant, tamquam causae, Ideo Febres plurimaeo a bile dicuntur, Unde patet etiam ratio, Cur Hipp. in Feb. a pituitu cholagogum ea isera. Et quia Febres ab humorum disgregatione fieri docet, quomodo eis disgregatis Febris non a cendatur , sed a sola bile, in serius ostendit dicendo, in bilem Febrem flain excita; posse, nam ex propria natura adeo
202쪽
3 calida est, ut quotiescumque caeterorum ad- ixtione non contemperatur agitata, adeo incalescit,ut proximiora quaeqtie accendere pos sit, caeteri verb humores, cum segregantur abinvicem , excessum aliquem in corpore inducunt quidem, &oui morbum facere aptus
est, quia ut superius disebat Hipp. necesse est climquid horum secretusa: fuerit, & per se steterit, non solum eum locum unde secessit morbidum fieri, sed etiam eum in quo stat, & in quem ob nimiam copiam diffusurii est dolere, & morbo
VeXari, Febrem tamen excitare non possunt,
non enim a disgregatione incalascunt quema modum bilis, imb refrigerantur potius, quia eorum natura frigida est, quae maxime tunc Viaget, quando a calidis humoribus disgregatur, neque vult disgregatis caeteris humoribus bilem commixtam, & reliquis contemperatam manere,quia cum sit levissima,ad motum ipsius
humoris conturbari necesse est, contrarium e-Veniente in caeteris humoribus, qui bile commota possunt otiari, propter eorum crassitiem.
Ex quibus in omni Febre bilis disgregatiqnem& commotionem haberi concludit Marianus. Unde etiam Febrium causam esse deducit, convenientibus cum eo Recentioribus, juxta dicta superiora capite. IX. Hunc modum generationis Febrium debet admittere is dum Febres ab humorum disgregatione recipit, ut ostensum fuit cap. 6. n. 22. cum aliter explicari non possit: Febrem cum cumbustione fatetur, quando in
corde partes igneas, a nimia effervescentia se-
203쪽
parari docuit 26. n. 22. Et a combustione, Febres generari demonstravit : quando loquendo de intermittentibus , illarum calorem cor assicientem, biIi effervescenti cum dinfusione calidae substantiae in tenui intestino tribuit. X. Disgregationi, & exaltationi principii sulphures , assinis est effervescentia subtilis Mspirituosae portionis sanguinis, quae nec est Combustio, neque putredo, sed mera ebullitio, Febris ephemerae fundamentum,cujus modum agendi exarat ilis. cit. lib. cap. 8. dicendo ienim s loquitur de parte spirituosa sanguinis instarPiritus pini, de levi quavis occasione ebullit, ct fer-
rem concipit, a nimio corporis motu, aut animi pertu
batione ,a calore arebieme, puta solis, aut aestuarii, acalidis intro se pris, prout vini potu,ciborum piperato rum ess, ct simili tu irritata. Etenim'iritus truoris facile excandescunt, se impetuosius commoti non satim sedantur, quin alias sanguinis particulaό exagitent, convsandant , ct in motum rapidioram ct inordinatum compellant , eri as hoc spirituum motu Aulphur, seu sanguinis pars otiosa, magis excoquitur, aliquantulum plusini tuitur, ct in corde non nihil uberius accenditur, unae callor intemfius in toto corpore. Quatenus vero sulphur per minutas solum partes, ct non per totum excalefit, ct instammatur iiste pirituumfervor, brevi compescitur, se Usa , quare Febris qua hoc ritu susicitatur , . plerumque Φηtra viginti quatuor horas terminatur, ideoque ephem radicetur. Qijdsi ob majorem sanguinis spiritu i asium diu lus prorogetur , raro triduum excedit , dwrturque
pb me a plurumi dierum , si e I nochus non putrida, quibus cum Gal. asseclis, unitate voti loquitur
204쪽
qui effervescentiam in spiritu concedunt, Ac ab hae Febrem oriri ephemeram,vel synochumi intrem, lit Videre e 3. n. Hi cum sola
discrepantia saepius inculcata prioritatis esservescentiae & caloris, dum Gai. addicti a spiritu effervescente calorem cordis in igneum, qui est Febris essentia per eos mutari volunt, Iubse- uente postea necessario majori effervescentia piritus ,& totius sanguinis, Willa. verbexistimata spiritu aestuante disponi sanguinem ad accipiendam inordinatam effervescentiam, in qua essentiam Febris fundat, excitais postea ab hac calore igneo, Nec a milis. discordat Sylvius lib. cit. cap. 28. de Febre diaria agendo. Ex dictis huc usque de modo agendi extranei, & principii exaltati, manifestum evadit primum subjectum influxus praedictarum causarum esse sanguinem, &ex istius alteratione Febrem excitari, si alteratus effervescat. Hinc est quod in omni Febre, primbest esservescentia sanguinis, ex qua calor, ambo naturae suae
limites excedentia : Per cor circulanssanguis praedicto modo effervescens a calore cordis magis effervescit praeternaturam, cum detrimento.
proprio,& totius, & in hac effervescentia sun datur essentia formalis Febris, ubi praecedens a causis Febrilibus immediate in sanguinem derivans, est tantum dispositio ad hanc, vel causa
perquam in corde major excitetur. Ab esseri escentia ma ora in corde, calor etiam intensus excitatur estectus illius, & Febris accidens inseparabile, non essentia, ut Ariti qui, ab hu)usmodi calore ille cordis incrementum suscipit.
205쪽
Quae omnia plane concordant cum dictis ex antiquorum sententia, capite s. n. 3. . . excepta semper prioritate effervescentiae &calaris quae diversimode ab utraque parte statuitur. XI. Remanet considerandus modus quo ultima causa a Willistio assignata Febrem excitat, nempe coagulatio, quam putredine involuere ostensum fuit cap. 6. n. 3I. Hujus causae actionem & influxus dilucidat missi s lib. cit. cap..is. scribendo, quare in hujusi di Febribus, duo suns in primis notanda, scilicet sanguinis esservescentia, ct .
malignitas huic conjuncta, quarum hac modo , modo illaent potior. Essensentia ad eundem modum peragitur ac superius de putridis dictum eis, nimirum, parssangui--.nis sulphureasupra modum incalescens, fervore suo velut incendi concipsi inter de grandum , materia adusta
copiam ingentem in cruore accumulat, a cujus subactione 'seclusone, solito Febrium more flatus ct criss δε-
pendent,super his vero sanguis, venenato quodam mi mare infectus, inter de grandum, rationefermenti ma- Agni, per partes coagulari ac putrescere incipit. quare rater usitata Febris vulgaris bi tomata, 'opter sanguinis portiones quasdam congelatas , a ut necrost in .ctas ,1 ncve, Ospirituum dejectis , nec non macularinua ignatum apparentia Accedunt. Hqc duo admittit Sylvius cap. 33. -& quo ad effervesce tiam, colligitur ex sequentibus verbisJub n. 6. habitis, in malignis Febribus observatur plerumque horror levis praecedere, ipsumque calor moxsubsequi,υ-ro quidem magnus , saeptus mitior, adeo ut de ipse vi oleant conqueri aegri , pusus frequens quidem est, Ufmul paruus, ct debilis, calorem quandoque praecedere effervescentiam, de etiam illius causam
206쪽
esse, demonstravimus ex Sylvio cap. 2. n. 1 . liasus frequentiam praedictae effer escentiae C mitem esse docet cap. 26. haloquendo frequens pulsus agmsit pro casa vel summam fames Panis rarefactionem, itaut sola pusus magnitudine ais excipi nequeat, vel in mediocri se inuis rarefactoae. immadurati unde ibi frequonti pulseui conjectus est agnus, hic parvus, vel quidvis aliud cor adsui coama- Bionem crebro pellicans. Putredinem in Febre m Iigna adesse per eundem Dirium demonstratum fuit cap. 6. n. 34..ct 9. Aputredine omnia sym tomata Febris malignae dependere expressit L p. 23. n. 7. his VerbiS, judicν malignarum Febriam . causam,s non sempere, ut plurista artem ,sia intims olatile, tum acre, quod glandularum liquorem
dum concent ratione noxia enerret, atque inemem inpae
dumquepraestet , unde sanguinis consistentia nam minuaetur, ac proinde ejusdem rarefactio eludarum haec putredinem sanguinis significant, factam aco rodente sale acri, ubi I sis.coagulans admittit, in dissolutione tamen sanguinis conveniunt, & coagulans Willisti potest etiam esse acre,quia ex dissolutione partes crassiores simul coeundo coagulantur. od aperte recepisse videtur,
quando cap. I a. cit. lib. de veneni actione Ioquendo, ait, liquorum mixtionessoluit coagulationes, ct cor 8-iones induciiq&sal acre Sylvii coagularas est,dum
experientia patet aqua forti sanguinem recenter extractum coagulari. Quin non raro animalium Dirituum secretio impediatur,hinc Mreliquia symptomata producantur, ii Ierquet
enumerat macularum apparentiam, & corporis languorem, quae a spirituum resolutione,
207쪽
di sanguinis coagulatione dependent. X1 I. Quae sit conferantur cum eis quae dicta, sunt 1. 8.ex sententia. Minacti n. 7. omnino conformia inveniemus, dum hic a calore putredinali sanguinis effervescentiam, & spirituum re Iutionem, caloremque Febrilem a putredine deducit. XIII. Quomodo mista similes in Febribus, mali is iant, rationem reddit se illis.tradi. deurin 'cap. 6. dum ait, in causa est, qudin istis morbis nonnumquam me magna esseruefie/itia sanguis sensim, ct velut tacite corrumpitur, adeoque licer coagulatione o necrost liquor ociatur , quia tamen non eodem tempore inmaniter deflagrans , materis adusta velut cinerum congeriem facit, serum a solita cras, aut tenore paruis aut minime alteratur. perturbatio quidem sanguinis immoderata uminas turbidas faciet, dum partes simul co funduntur , ct crassae adum tam aqueis permisientur, illa remo remota, sela putredine dominante fit partii
secessa , Oscsrum quale est in se separatur , secum solum trahens sulphuream, & salinam illam
partem quam membra abluendo imbibit. Quae . ratio nullatenus repugnat fundamentis sen- tentiae determinantis, Febres malignas a putredine sola , imo illis maxime cohaeret.
, C A P. X. De Disserentiis Febrium.
, I. Ommuniter Antiqui Gai. consilio inde disser. Feb. cap. I. Febitum disse
208쪽
diserentias primo, in essentiales, O accidentales vi-
II. Essentiales in triplicem differentiam sub dividunt Primba subjecto Febris , Suuntia modo inhaesionis, Nemo a dependentia , ves independentia ab aliis morbis ex quos vetomariis . deducunt, quae a morbo dependent , sic primarias, .quae independenter a morbo existunti. III. Qua laseulo desuinitur tri cicer diri ditur, juxta triplicem subjecti differentiam totum corpus constituentis & sunt partes, tam ires, Os intus, quae ab Hipp. numa, continentia, ct impet facientia dicuntur, & quae in quolibet membro & organo reperiuntur, sic in corde rei sex hacsubflantia consideratur ,primo solidis illa quod manu tractimus,ficundo humores, qui sunt in ventriculis, rem, calidum innarum , se in ens ,
quod per selidam & ea vitates sub spiritus DG ina dispergitur , A eujus beneficio perpetuunt
habet motum.& calorem singulis membris communicat, & quia cor est caloris Febrilis focus.' pro diversi ejus substaritia 'raeter naturam ese calefacta, diversa, Febris differentia resultat: aspriuus incendio assecta fit ephemera, ab humorata' putrida ,sis humoralis, a solida Britica, & q uamvis ex omnium testimonio non possit calor Febrilis in una ex dictis substantiis accendi quin caete- .rae incalescant, nihilominus Febris subjectuntidicitur illa, quae prim b Febrili accensone d flagrat, &in qua cessante in omnibus aliis paristibus deficit.
209쪽
essentiam, cautas modumque curationis per distincta capita indagant, & docent, cum Antiquis Diemerae sufessi stirim amnses determi
snrec idem concludit Dirrus lib.cit. cap. 28. dia- . riam constituentia calore sanguinis, & cordis in praeternaturam degenerante ; EX sanguino venae excalefaeto Febres ephemeras fieri docet Casalpinus lib. prastanetc. I .quae L . quem sequitur
dunt, &idem sentiunt mili ius &S Dius citatis locis, & quo ad concordiam in causis ivi moralis Febris, patet ex dictis superius, quoad hecticas patebit ex dicendis cap. umti. 'N. Differentiam a modo inhaesionis caloris Febrilis concipiunt, ex hoc quod hic inhaeread subjecto, vel tamquam habitus, & subjectum tune dictitur in calefacto esse, quia sine causa
fovente calor in eo conservatur, ideoque dissicilis est extinctionis, & in hac differentia eo m- prehenduntur hecticae: Vel tanquam habitudo indigens causa se Vente pro sui conservatione, ideoque non dissicilis ablationis, quia superata Ecdevicta causa fovente calor extinguitur, Min harum numero ponuntur ephemera, & putrida , & quae ab humorum combustione proficiscuntur. De hac differentia non sunt locuti recentiores quia tamen peculiarem non ponit
differentiam , distinctam ab illis superini numero dejmpns , dca Re nitoribus admissis , ideo non
210쪽
pos uni dici ab Ant quisl ssentire.
VI. Tertia disserentia, per quam Febre inpri-1masias ct sympto uaticas dissecantiar, adnotatura
consuetudinem, quo. Prisci soleban 'illam Feia . brem tantum appellare, quae sola esset absque . inflammatione, aliove tumore calido; inflammationem autem cujuslibet partis cui Febiis jungebatur, suo tantum nomine e XDrimebant, phrenitidis V. G. Pleuritidis. nulla Febris facta mentione. Idcirco Gai I. ad Glauc. cap. 3 Febrem facit duplicem, quarum altera 'ab humoribus, adhuc in vasis conclusis,altera ab inmmmatione, humoribus e travastis,illam ψ. aphor. 66. ct 6. aphor. . Febreni morbum nomina hanc Febremmiptoma, non quia sit' essentialiter talis,quia omnis Febris est morbus, sed quia sicuti morbus morbum excipit, Meausat, cum tali influxu ut illo ablato iste auia feratur , tala a uam si esset sym ptoma, ideo ad similitudinem talis dicitur, non per essentiam. Ita Febris conjuncta inflammationi dicitur symptoma , ad similitudinem symotomatis , nam sicuti hoc debet suum esse morbo, atque conservari , ita Febris inflammationem sequens, cum ab ea dependeat in esse , & conaservari, & ejus cura in inflammation4s ablatioiane consistat, dicitur per similitudinem symptoma.
VII. Ab hujusmodi differentia non disce dunt Recentiores,drillisus enim, cap. II .ci .lib. ddhis agit, &-, licet aperte Febres symptomaticas non nominaverit, illa. tamen implicite designavit cap. o .cit. lib.num. I . ubi agenda