장음표시 사용
231쪽
dere, quia cum venenata qualitas sit sui propagati, a, facillime toti sanguini communica tur,unde cordi semper inest sangitis veneno infectus . reddens Febrem in qualibet sui parte
malignam, cum calore praeternaturali, eXcitato a putredine absoluta, venenatam qualitatem cprscedente. Ideo dicit Platerus hasce Febres esse perniciosas, calore putri & maligno. XXIII. Cum Platero non concordant in hoc si illisius Sc Sylvius, dum occultam qualitatem a Febre maligia excludunt, adhaerendo aliorum Antiquorum sententiae, determinantium Febres malignas in putredine absoluta fundari , ut demonstratum fuit, cap. S. n. I. 2. 3. Discordia tamen in causa malignitatis, non parit discordiam in causa continuitatis, quae eodem modo a F illis Sc Sylvio explicabitur, quo explicaret Platerus Fcbrium continuitatem 1
putredine absoluta , qui non est alius nisi supra descriptus , si loco putredinis secundum quid, vel combiistionis, quas ibi debere intelligi Madmitti dictum fuit , inrelligatur, & admitta- ur putredo ab lota. Et licet appareat dissicultas, quod tota massa sanguinis non est puti ida, alioquin in primδ Febris insultu periret Febricitans,&s in sanguine adsunt partes non putridae, istae cordi instillatae Febrem malignam non
deberent efficere, unde Febris non esset secundum omnes sui partes maligna , nec malignitatis symptomata deberent esse continua, dum pro eo tempore, in quo sanguis non Dutridus transiret pereor , cessarent, quod cum sit con-
ha τπperientiam , no poterit subsistere pri cta
232쪽
sontinuitatis causa , a putredine desiimpta. Tollitur tamen difficultas, dicendo quod portio sanguinis nutridi , huc illuc per massam eruoris dispersi, putridos emittat vapores, iulam universim coinquinantes, spiritus vitales praecipitando, & figendo, vel evolare cogendo,& effervescuntiam tanquam quid extraneum sanguini operando, unde hic praeter naturam effervescit, cum pauco calore, & multa faculi tum debilitate , 6c quia in qualibet etiam pomtiuncula sanguinis, sunt aliquae partieulae co gulatae , ideo malignitatis symptomata conti-iaud perdurant, cum a praedictis causis omnia dependeant. iXXIV. Ad explicandam hectiere Febris
continuitatem, sic loquitur Platerus, I firmo constans calor, in eoia vult queparti as impressas ita at temper mentum ipsaque elementorum Woportio in calidum 9 μα- conversasint, unde amphus permutari nonpotest, quia tale temeramentum factum δε habitu te , Febres hecticas producit, in quibus rator non igneus, sed myderatus, quaeis temperamenti observatur, idcirco calorem vix dum persentiunt aegri, licet O potius corporis partessimilaris alterata calidiores, is sicciores esse tactu, urio cor ex pusu cito se dino deprehendantur, com iptio, ct mana in basie Febres sequitur . non a costi quationepartium ,sed a mutatione temperamenti simila- irium membrorum, quo nomine non recte nurriuntur, sed sensim emarcessunt. Introducitur hic calor ab aliis lFebribus antecedentibus, cum vix ab aliis causis temperamentum adeo perverti possit,nisi interveniente prius alterius Febris igneo calore.
qui vel sua essicacia, vel diuturnitate cor , de
233쪽
partes praedicto modo immutet,sic Febres aeuis putridae continuae, & quae in laefione alicujus partis fundantur, ut sunt ulcera pulmonum& aliarum partium , secticam parere posisunto
XXV. Ex quibus patet, continuitatem in hectica , desummendam esse a calore in partibus , & praecipue in corde praeternaturam, ad temperamenti habitualis fimilitudinem fixo, quo sanguis sontinuo per illud circulariter mo- tus incalescit praeternaturam , eum pulsus alteratione; & assidua totius incalescentia, quod verificatur etiam in illis Febribus, ubi laesio alicujus partis cum putredine intervenit, quia ca-lar putredinalis cordi continub communica tus, non solum Febrem lentam, & continuam
conservat, sed temperamentum cordis natur
Ie pervertit, & calidum siccum habituale introducit , quod utique perseveraret etiamsi laesio partis tolleretur, XXVI. Ex quibus colligo sanguinem ab
habituali calore totius debere necessarib alterari, & perverti, per pravarum qualitatum acquia sitionem, nempe crassitiem, salsedinem,acrimoniam, austeritatem, amaritiem , de aciditatem, cum omnes praedictet qualitates in humoribus acalore intenso effici unanimiter concedant Medici , unde hanc efiicaci pa calori hecticae negare non possunt, qui continuitare, & habitu , in- intenso aequivalet, non excludenda est aciditas
a caloris essicientia, cum videamus Vinum per calorem in acetum mutari.
XXVII. Wistis, Febrem hecticam a parte affecta
234쪽
assecta in plithisi describit, Feb cap. II. ejuS que cat iam ponit in hoc , quod sanguis pertransiens per pulmones ulceratos materia purulenta, aut tabi
do inquinamento inscιtur, ct proinde in continuam essem vescentiam, ob reι non miscibilis confusionem concitatur, quare ct Febrem assiduam inducit, ct succum alibilem omnino pervertit. Idemque contingere ait de ulcere aut abscessu in aliis partibus excitato. In quo non videtur discordare ab Antiquis, nam
dum asserit sanguinena infici materia purulenta, si haec est affecta calore praeter naturali, non potest non calefieri sanguis praeternaturam, Mad cor proveniens hujus calorem augere, & si Antiqui putredinali calore sanguinem eXca descere concedunt, effervescere postea virtute
hujus Regari non possunt, ob rationes alibi dictas, & pariter dum a calore sanguinis illum
cordis augeri admittunt , ab hoc sanguinem magis ciservescere concedant, de illisus, dum admittit sanguinem a putrida materia tanquam ab extraneo effervescere, fateri debet quod ii calescat, δ consequenter ad cor translatus ina
gis ei servescere , & postea incalescere , cum augmento caloris cordis. Unde quidquid ab
una parte asseritur,ab altera admittitur, Vertente solii in diversitate in ordine eorum quae dicuntur, dum ea quae antiqui priora volunt, I cundo loco collocat Willsius, conveniens tamen in causa continuitatis,quam in continuam materiae putridae communicationem cordicum illis refundit. XXVIII. Eod loco, aliam recenset Febrem
illistus Hecticae maxime similem , quam lς
235쪽
tam appellat, & qui ea laborant plus justo incalescant, praesertim a pastu & a motu, & sine Causa manifesta emarcescunt, tabidorum instar. Cujus causam ait adscribi ab aliquibus obstruinctioniblis in viscere quodam, He te puta, Liene, vel Meseriterio, cujus culpa alimentum non nec quitur, neci rite dispensatiir. Ipse vero putat f ndari in mala sanguinis diathesi, qua in temperiem nimis salsam & acrem vergit, ideoque nutritioni, & aequali circulation; minus aptus redditur. Etenim sanguis in corde, non secus ac oleum in Lampade , si particulis silinis nimium redundat,non placide & aequabiliter, sed cum crepitu, & magna partium eVa- Oratione accenditur, quo quidem citius di- perditur, & nonnisi flammam languidam Mimbecilem exhiber. In quodam ab hujusmodi Febre extincto pulmones exsuccos, & arid OS, materia sabulosa instar cretae per totum obsitos, observavit, visceribus concoctioni dicatis satis recte se habentibus. Non raro,a it, mesentei . vii glandulas in hoc assectu simili imateria argil- Iacea obs deri. Utrum vero sanguis salsior factus, ejusmodi viscerum affectiones primo intulerit, vel an viscertim dystrasa sanguinem psius insecerit, concludit, qu bd alterutra an sectio ab altera pendere potest, & mali utri u que causae reciprocae esse possnt. Clim autem symptomata harum Febrium, veram repraesentent hecticam,hinc judicare possumus causarum similitudinem inter eas intercedere , & has non differre a causis hecticie Antiquorum.
Cum enim dubium sit, an vitium sanguinis a partibus,
236쪽
partibus,vel istarum depravatio a sanguine proinveniat, possumus utrumque asserere, Et si dic mus vitib oartium sanguinem depravari, comeordes habebimus si illigit clim Antiquis, non
solum in habituali viscerum laesione, sed in d
ter linata alteratione caloris naturalis, per esecessum ejus. inia sanguis ac dus, acris &sa sus, quem in his Febribus talem esse fatetur ita depravatur per exaltationem , volatilietatio αnem, & seu fluorem salium in eo existentium,
haec autem a calore excedente fiunt, ut comprobant vina, quae a calore acida madunt, sale
acido ad fluorem deducto, & hujusmodi dispo- siriones a calore sanguini impertiri docet, ianact.de scorba. Ubi a Febrili calore sanguinem ad saluam , acidum, austerum trahi insinuat, conveniendo cum Antiquis per ea quae dictas anum. 26. & confirmat materia sabulosa n argil- Iacea , praedictis partibus inhaerens, clim nisi a calore separari possit a reliquis sanguinis particulis , & ita incrassari, unde sanguis taliter dispositus, ad nutritionem fit omnino ineptus,
ex quo tabes necessarid proVenit, & ad Mara .mum ducuntur aegri, materialiter a sanguine, efficienter a partibus sanguinem alterantibus,& est illud quod superiora min. 2 . docebant Antiqui, qui has sanguinis dispositiones rejicere non debent, dum 1anguinem a Febrili, vel alio
calore torrefactum, in aci dum & fermentantem humorem converti docent eae deductis si periorinum. 26. & ineptum esse nutritioni, comprobant communiter statuendo partes solo dulci nutriri: Insupet addo, quod si sanguis fit a
237쪽
calore partium acidus , dc salsus etiam inealescit. quia effervescit ob extranei acidi vel salsi admixtionem, unde continuo cordi instillatus, ςalorem impertire valet, ut habitualis in eo fiat,una cum habituali effervescentia,a qua continuitas Febrium hecticarum habetur, dependenter a praedictis sanguinis dispositionibus a fixo partium calore impressis, per quod cum Antiquis uniformis evadit tam in causa essentiae Febris hecticae,n u am in causa ejuS continuitatis,admittendo calorem habitualem par tium , a quo sanguinea massa pravas recipit qualitates, per quas praeternaturam incalescit.&effervescit, &suscepto per effervescentiam Calore, cor praeter naturaliter accendit , & quia haec continub in partibus sanguine, & corde manet, ideb continua etiam adest Febris, dum mediantibus praedictis causis, continua succedit in corde effervescentia, in qua fundatur es sentia Febris cum caloris cordis & sanguinii
incremento modo explicato, tanquam quid consequens ad effervescentiam, prout ab Antiquis admittuntur, utpater n. 2 . 2 . 26. eXcepta semper prioritate caloris, & effervescentiae. XXIX. Sylvius bib.cit.cap. 12.postquam tradiderit hecticas Febres generari posse a caussis externis , & 4 Febribus cujuscumque generis, & a
Viscerum , maxime Vero pulmonum apostematibus&ulceribus, jubjungit n. . causam immediatam his verbis. Cum autem calor in Febre heritica sit exiguus,ideoque raro agris molestus , pulseusque parvus debιlisque, jurico peccare tunc in primis glan laimn Longio*ratarum liquor pio altivam dumtaxat,
238쪽
sid ipsum quoque Fuccum pancreaticum , ct quidem MFriditate aucta, non item acrimotis acida, vel austeritate
molesta,quamvis aliquando hanc simul offenderim gravem. A visciditate contabescentiae causam d ducit, quia sanguis nimis crassus, nutritioni non sufficit, & hac deficiente, partes contabescunt. Sanguinis visciditatem in hectica, negare non pollunt Antiqui, cum calor habitualis tenuiores sanguinis partes sonsumendo , il- Iam necessario causet, sicuti concedere debet Dirius, sanguinem habituali calore calefieri,
dum causas hecticae omnes calefacientes enumerat , & ut diversitas vel convenientia rectius discernatur, res ad majorem claritatem est revocanda. Antiqui nolunt a causis calefacientii bus calorem in solidis partibus, & praecipue in substantia cordis habitualem accendi,& in hoc formale hujus Febris fundant, sanguis a corde
excalefacto magis incalescit, & cum eo totum corpus, & cum calore crastitiem acquirere credendum est, ob rationem superius dictam. Syliavius a causis calefacientibus, & praecipue ab antecedentibus Febribus, partes & cor in heiactica calefieri concedit,dum calorem in Univem se admittit: Ab hujusmodi calore vult sangui nem in cras ari,& per hoc plus solito rarescere,& effervescere,unde pulsos magis frequens naturali, & in hac maiori effer, escentia i undatur ratio formalis hujus Febris,effervescens ita sanguis magis incalescit, & cum eo totum compus , Unde tota diversitas in hoc versatur, quod Sylvιus a causis calefacientibus vult
Ii crassilieni in sanguinominzroduci, postea per
239쪽
hanc plus solito in corde effervescere, ab esservescentia majorem contrahere calorem. Antiqui censent a causis calefacientibus calorem cordis augeri,ab hoc sanguinem fervere,&consequenter lucrassari,& ita di ersitasse tenet solum in ratione ordinis eorum, quae concurrunt ad Febrem hecticam constituendam. XXX. Sanguinis vero crastitiem, tabis esse causam docet Gris lib. 6. Epid. com. 29. hi
celebri historia mulieris , quae cum sanguinis abundantia extenuabatur , in cujus sine haec habet verba, rescisso autem vasculo liquidapici, ct colore O crasitudine similis sanguis ema
XXXI. Nec mili differt a Dipio, quia sanguinis crassitiem cogitur admittere, clam a sale exaltato sanguini: acrimoniam, & salseindinem communicante, commixto cum sulphure, qui continuo per effervescentiam sep ratur, crassities inducatur, eo modo quo, ex ejus sententia,vina, spiritibus exsolutis, particulae eorum, modo salinae, modb sulphureae nimiunt evectae, Vina rancida, mucilaginosa, aut acetosa reddunt. Ita loquitur inui straucri fermen cap.7.S ius verb acrimoniam,&aust ritatem,&aciditatem in sanguine recognoscit, incit. cap. 32. n. 8. I . Unde colligitur uniformitas sententiq0lmi,&Αntiquorum in causis hecticae & ejus continuitatis, quia a crassitie& aciditate potest fieri effervescentia, Sylv crassitiem, millimi actilitatem praeponit, abu- araque tamen eiu
240쪽
CAp. XII. Caus Intermissonis Febrium, o earum
I. . Ntiquoriun dissensio in reddendi
causa reditus accessionis Febrilis, delibertas a rei difficultate unicu ique concessa suos in hac materia proferendi sensus, demit laborem Antiquos cum Recentioribus conc Italidi, Μediatoris ergo parte relicta, principalis ossicium agam, mea phantasmata su per hanc materiam ex opinionum variarum mixtione combinata exhibendo , quae ad veri formani modulata, confido, dum ex sola indicatione causae eorum quae in intermittentibus accia
II. Suppono ergo primo Febris intermitte iis causam proXimam, seu conjunctam,consistere in aliquo corpore, seu substantia sanguina commixta, dc hujus medio cordi communic ta, ex qua ille effervescit praeternaturam, tam' proprio motu, quam a calore cordis. Hoc conia vincit curationis modus,per emplastra brachiis in manuum extremitate applicata, ubi arteria pulsat,a quibus pluries observatum fuit Febres intermittentes profligari, & cum istorum vi tus nisi sanguinem circulantem attingat, in sanguine esse quod hujusmodi Febres essicit f ieri cogimur, dc praedictorum medicament