장음표시 사용
51쪽
a Uvae caliditatis in igneam, & ab eodem ea
eordi communicato, sequitur sanguinem
Genientem, & stis sinibus receptum , ad
vajorem evehi ebullitionem , ita ut ustionem potius quam effervescentiam pati videatur. Et in hoc casu admittendum erit a san-Mine effervescente calorem cordis intendi, &ad hoc effervescentiam augeri, & ita esse vesi centiam sanguinis, & calorem cordis mutuo
se intendere & conjungi, ut unum sine alio, reperiri non possit absque ullo praecedentiae privilegio : sed quand ue calorem cordis 'praecedere effervescentiam sanguinis, & quandoque hanc illum anteire , ut ex dictis secundum Antiquorum documenta aperte manifestatur. Inconcusso semper manente eL sentiam Febris in calore cordis ad igneam naturam converso fundari, & effervescentiam anguinis praecedentem , . istius causam esse, iconsequentem verb symptoma dici. Reliqua demnitionis Avic. verba nullam xontradictionem patiuntur, nec super ea alicujus momenti quaestio agitatur, chm eorum ensus sit valde clarus & manifestus. Ideo posito termino explicationis definitionis Febri l is Antiquorum, ad ea quae circa essentiam Febris a recentioribus docentur explicanda
52쪽
REcentiores inhaerentes elimologiae verbi Febris,deductae per Latinos a verbo Fer, beo , quod effervessentiam .significat, desini
Ι. Effervescentiam nimiam sanguini &moribus inductam, cum calore, & siti aliisque symptomatis,quibus oeconomia naturalis variς
. II. Dicitur I, Effervescentia , quae idem est: ac fermentati',8cessentialitercqu me in mustuantest: iitu particularum, Ru principiorum iuslibet: corporis, cum tendentia ad aliqua mutationem eiusdem, perseelivam vel cmin
. III , rimis, sertia ratione suet constitutionis ex haeterogensis partibus, Armentati'nis prinu cipia ii l it,qμod cumque. ni . heto mei Ragittarn sicile imό necessarib subit , di maxime si fluxibilitate gaudeat : . ubi enim sunt principiaclissimilia, pro dominio statim inter ea lis oriatur,& qnμm alterum in motum provocgῖ , ut ex vidi bria . & contrariisubjectione, imperium ira mixto sibi. firmet,. resistente aggrestis, o Pugnantis vim tu tantrario repellendo,&in hoc motu fermetit ius. i tio fundatur, . ' A ,
53쪽
quae conspicua magis redditur, quando partes
inrogeneum cyrpus componentes erunt la-
ri,ut in fluidis, & valde humidis, tunc enim . . farticulae talis eorporis facillime expandi pos iunt ob laxitatem, & disiunctionem'inter se,&a loco in locum commigrare, aliasque quies
tentes particulas movere & exagitare, cum universali tumultu, &1editione omnium pasetium mixti, si modum in motu excesserint,vel eoncordi consequente harmonia placido,& naturali motu, amice temperatis partibus, cum perfecto partium utilium unionis vinculo, &inutilium particularum segregatione, ad integram perfecti'nem & conservationem eonspiraret:hoe observamus in vino, cererisia, tactuum herbarumque succis, quae facile Mello immescunt exheterogeneitate laxitate partium quibus Giri phuntur, e contra Vero
aqua optime deis illatae, olea chymica, spiritus Uni,ob deseruiis copiae partium dissimilarium seni utimietiori commoventur, sicuti neque corpora compacta, obstrictam nimis partium isti,nem' singulaei partibus heteroge eis eoinare docent, & antiqui chm GaI. vlem, pituitam &melancholiam massae sana prineipia admittentes , & Chymici ignis cultris sanguinem in sulphur, sal; Μereurium diligenti ahatome re luentes. Fluxi' bilitatem veris':& partium laxitatem retinere satebuntur, qui per arterias & venas ad universas corporis partes fluere cognoscunt, Vel ex sina vena decurrentem observaruiit,conse
quenter sansuineinctimentationis subjectum
54쪽
is principiis intrinsecis concedere debemus. Quod ulterius manifestatur ex subtilit' te M agistite spirituum, & salis volatilit quibos abundanter ditatur, cum praedi'ae partici Iae , suarum qualitatum beneficio a mana Erigitinea carceris fastidio avolare nituntur, priginam libertatem affectantes:ideoque caeloxaS Partes exagitant, discutiunt, & subtiliam, suique motus sequaces faciunt, ita ut omia' 'Lariguinis par culas,& principia continua agis
tatione exerceant in quoifermentationis esse tia fundatur. - . .
i v. Secunia, perpetuo singuinis motu per circulum in corpore exacto, illius fermentatio colligitur, ab isto enim partes sanguinis etiam crassae attenuantur, earum compages, & unio axatur , sph itus excitantur, quae omnia in tum sanguineis'particulis imprimere apta sunta eo Inodo quo corporibus solidis ii Mitimabilibus ita particulas earum exagitat, δ' motum provocat, segregat, ut unitae postea stimma con epta corpus in cinerem reducane, Oel ad minus p vehementer incalescere faciant,
Hajori tacilitate in sanguinepranare debet tus, cruri spirituum multitudinest ferax,&pat tuis laxitate facile. solubilis: & sicuti ineorporis violent', mVnam sanguini enfiivescentiam conciliari obse vamus, ita eire iiii plahidamse Mentationem impenici negare
55쪽
osteris insigniter effervescit, spumam ostenems, aestus &agitationis argumentum, escit, ut paucae sanguinis guttae ab auricula sinistra corres ,ndenti ventricula instillatet, totam eiusdςin capacitatem impleant, clim violenta etiam dilatatione, qua,ex aliquorum seni tentia,ob constrictionem cogitur pro sangu uri rarefacti .xpulsione, ut disruptionis periculum
ris partes, o calore effervescςritiam in cordec ceptam lavetues, non absimili ratione qualiquores violento igne ebullientes , sib. modς' rato servorem continuant Huc tendunt fermenta quae. 4 parxibus principalibus, bene, utero b mebro, revisin sanguini inspirammdum per ea transit, quibus cordi sermentatiqsanguini conciliata, . Vel conservatur ,, Vςl rer
56쪽
ante,unde purior,&magis desae cata massa sanuinis resultat,eo modo quo vinum fermenta-io sua deponit excrementa, &ab omni in qu amento se liberando , perfectionem adipisci-ur,ut quotidiana docex experientia,de qua di- Iib.de Rhibus c. I. o Keuerius lib.
V I I. Pro divςrsitate constitutiqnis sanguinisi uius vimentationem variari dicunt, si enim λartibus cr ssis sit compactus tarda & minorii ocedit, si subxiliores , & calidiores exu- erent i, celerior, δc 'ehementior habetur.
V Ilia Singuino. p sua naturali erasi per
nanente, climaeinpexato fermentationis motu,
o ta4 integra ter valui pro ea portione qui ab iunioribus depe'detinam per eam spiritus ex-:isentur in tali Afri itate,quae susticit caloremi g titys,& partium fovere,& excrementa se i*rnuntui: ab uni fersa massa singiuinis , unde
aurum tot pax qui Mimentum, Opeffectum in
.pirituum excellentia facultatibus submini- instrume'tum, ad exercendas operati Osiqum summa persectione. ferment hisnem sanguinis Gallenicosae inriere non puto,dum haec manifesta fit sen- In Vino,cerevisa,omnibus,succis fructuu, hς barum, quod in sanguine qandem wnisi re persuadet,cum nihil aliud si quam suc-sus alimentorum diversorum a partibus prae- par; tqs. Et si ab Antiquis conceaitur per iran, sanguinem ebullire , capacitatem ad hoc in eo agnoscunt,unde postea negare non possunt a salore cordis sanguinem continub effervescere,
57쪽
& fermentari,existente in calore Vivitate adserandam, & in sanguine capacitate ad reci tendam effervescentiam. Ideo hane attenterimantur , & considerant in sputo sanguinis, dum an eum spuma, Vel fine, exeat magna a tentione in spieiunt & indagant, exspumen cente enim partis spiritalis offensam deducunt, cujus rationem h reddere volunt,aliam assignare non possi int Inisi qi,od a calore partham spiritalium sanguis ita effervescat, ut in spumam attollatur,' cum ab aliarum partium calore hoc non possit fieri, quia nonae adeo excedens, ut valeat' ita sanguinem agitare ut spumescat, quod facile a partibus Ipiri taIibus efficitur ob insignem & validum calorem in eis radicatum. Dato ferb quod sanguis effervescat. 8c fermentetur a calore, pari tum spiritalium, d
bent etiam eoncedere a calore aliorum intima
brqrum proseitioin hoc pati, unde nisn est 'censendum recentiorest noe ab Antiquis
Dicitur 1. ut assignetur dissere tia per quam. effervesceritia Febrilis
natur liIhaec eniris moderata, illa vesin derata. quia consistit in inbrditi ty&τ, imnaturam aucto motu partieu fardm sangu Meonstituentiuin' quemTanguis,stuat, Sc torrentis instar cum is peiuinas dc arterias discurii , illius Martii eis Mereditioso tumultu frementes it festiniim in 'hobellum exercenti sui tremo paratum: excrudio, nisi esto supprimatur, sitia a praedicto tu laxata fatiguinis eompage prhnogeneis istius.
58쪽
istius particulis ad libertatem vindicandam aperitur aditus, & ad dissolutionem integram, suarum partium, simulque ad putredinem, quet in sola partium segregatione fundatur ampla dilatatur via;huic inordinato motui eator praeter naturam adjungitur, laxatis in massa sanis guinea partibus sulphureis, in majori copia quam conveniat naturali statui corporis, & admotum provocatis, tam ratione effervescentiae,
quam ratione suae agilitatis & activitatis,& ab aliis separatis, simulque unitis, ratione simi- Iitudinis & homogeneitatis faciunt intensum
in sanguine calorem,dum unitae turmatim particulet suam activitatem intendunt,simile enim in qualitate, aliorum simili in eadem qualitate , hanc auget, & ab eadem unione vires colli
gendo majores mixtionis vinculum ex toto
disrumpere conantur, impetu facto in alias partes sibi vicinas, quo eas inordinate moVent, ex quo totius immoderata effervescentia cono surgit. XI. Calorem a fermentatione suscitari docet experientia, Cercvisia enim additis cerevisaes cibus majori concepta fermentatione ad manifestam deducitur caliditatem; spiritus vitrioli eum oleo Tartari commixtus violenter ebullit &incalescit, ut lignum immissum accendat '. butyrum antimonii affuso spiritu nitri in vase amplo effervescendo flammas edit: si
spiritum vini a phlegmate purgatissimum spiritui minerali acido rectificatissimo, sive fuerit spiritus nitri, sive vitrioli, vel salis, sive aquam fortem infundas, effreni concepta ebulitione
59쪽
in sanam am erumpunt, quia particulae igneae in fermentatis corporibus delitescentes , per aermentationem motae, & unitae, majorem praebent calorem, & turmatim exeuntes flammam exhibent. Quod in hisce corporibus afermentatione operari observamus, sanguini denegare non debemus , imb per fermentationem incalescere statuendum est, cum particulis calidis turgeat, quae motae, & inter se unitae, calorem intensum praebere Valent. X II. Etsi Wistu in Dact. de accensione sanguinis pag. 31. neget sanguinem per fermentationem non incalet cere,ex eo quod e corpore eductus,ac .in vitris idoneis quovis modo ad fermentandum,aut putrescendum dispositus, calorem actuale non omnino adipiscatur,sic licet in corpore fermentetur,tamen per hoc calorem non
acquirit, qui athlet in subjectis crassioribus particu Iae sulphureae exsuscitatae mutuo se praehendentes, & densius agglomeratae, calorem reddant, attamen in liquidis ejusmodi particulae sulphureae, quamvis Concitae,aut agitatae, ab aquosis semper interi enietibus prorsus disjunguntur,aca mutuo complexu & combina sene prohibentur, adeo ut calorem actualem in peere nequeant, non negat tamen
accenso sanguini subministrata sulphurea compuscula accendi, illiusquq calorem augere,p g. enim 3 s. ejusdem Trach.ait sanguinis vitam, u-ve flammam,alimento continuo egere, nam
aliquandiu illud denegatur , sanguinis minuitur Vigor, qtyn dc partes soli das atterense um rameta aliosq; corporis hamores quibuS
60쪽
pascatur in sinum suum rapit, si nutrimentum ab assumptis quotidie suggestum tenue nimis& aquosum fuerit , sanguinis fervor. instac flammae jeiunae remitti solet,sin pabulum valde sulphureum ac spiritu vinoso turgidum copio se ingeritur, cruor statim inflammatur, &non rard in febrem quasi apertius incendium erumpit: a sulphureo pabulo sanguis inflammatur, quia a sanguine acςenso accenditur, eo modo quo oleum in lampade a flamma ignitur,& pamticulae sulphuris accensae additae sanguini,eius accensionem, & calorem intendunt: pari pacto partes sulphuleae sanguinis per fermentationem excitatae, si accendautur calorem intendent, & sic fermentatio calorem efficiet: & verum potest esse, qu bd fermentatio in aliquo casu non calefaciat, ubi verb corpus fermentatum accensum est, partes sulphureae, quae per fermentationem in eodem separatae debent neccessarib accendi, & calorem augere, si in magna copia subleventur , & quia naturaliter sanguis est accensus , vitalique igne continuo flagrat , hinc est quod partes 1ulphureae , per fermentationem inordinatam in eo excitatae accenduntur , & pro earum copia calorem vel maiorem, vel minorem in eo faciunt. XIIL In nimia hac effervescentia sanguinis consit ruunt recentiores essentiat merentiamfe is,e itiali constitutivim determinans. ervescentia sat locogeneris, perquam convenit cum omni enervescentia
naturali ; nimia disserentiam determinat per quam ab effervescentia naturui differt, ἡ
