장음표시 사용
61쪽
quae semper moderata existit. Hujus assertio
nis veritatem dc demonstrationem ostendunt, ex hac luerissima cognitione. nemperationem prase naturam esse essentialiter connexam F
bri , cum ab illa Febris naturam, illius tempora , benignitatem & malitiam, declinationem& remissionem agnoscamus, & distinguamus, de ita accurate, ut qui recte pulsus naturam novit discernere, sciat etiam praedicta sine errorea pulsu deducere: ad hanc verb cognitionem pervenire non possemus, nisi pulsus alteratio esset essentialiter connexa cum febre, & quia
pulsus alteratio Febrem sequitur,& illa est posterior, ideo illam tanquam quid dependens ab
ista cognoscere debemus: & eam connexionem habere,quam servat effectus cum sua causa:unde erraturum non putant, asserentem Febris es sentiam consistere in immediata causa alterationis pulsus praeter naturam: quae est inordinata & praeter naturalis effervescentia sanguinis, consequenter essentia Febris erit inordinata sanguinis effervescentia. Inordinatam effervescentiam esse causam immediatam alterati
nis pulsus deducitur ex hoc quod illa causii
pulsum, praeter naturalem efficit a qua pulsus naturalis oritur , cum ab eodem principio prodeant operationes aegrae a quo sanae, sed causa pulsus naturalis est moderata, & naturatis effervescentia sanguinis, ergo causa praeter naturalis alterationis illius erit inordinata δίnirnia sanguinis effervescentia: minor probatur, nam in qualibet constrictione sinistri ventriculi cordis,sanguis in arteriam magnam expellitur,
62쪽
ut eum Harere in lib. de tu cordu .ct arteriarum, omnes in circulationis doctrina eruditi fate tur, a sanguine expulso repletur artraria, rerutecta dilatatur, dilatata moVetur, mota pulsat, ita ut saliguis expulsus a sinistro cordis ventrisculo in arietiam, una cum motu ipsius arteriae, rationem formalem pulsus constituat, causaveris expulsionis, & consequenter pulsus, est effervescentia sataguinis in eodem ventriculo cordis, qua rarefactus sanguis, angustiae loci.
impatiens, impetu concepto exitum a corde in arteriam sibi parat, a motu nervorum cordis adjutus, & arteria movetur ad in Putus proportionem , sanguini in rarefaction e communicati, eo modo quo illum concipiu ni vina invasis clausis effervescentia, quae ob subtilium partium exaltationem, in magna quantitate,
dc crassarum dilatationem majus exigentia sp tium, a clauso vase impeditum, .impetu subiblium partium vas infringunt dc 'in conveniens acquirunt spatium: sic a spir tuum copia ararefactione suppmlita 'imp tum acquirit, quo a Ventriculo cordis in arx riam se praecipitat. Ex quibus satis patet, en
fervescentiam sanguinis naturalem eue causuri pulsus naturalis, 3c consequenter causam pulsus praeter naturalis esse effervescentiam praeter naturalem, & haec fuit sente tia Aristot. lib. de Resir. quam dilucidat m Mnas in I. de Th
Tac. lib.2. cap. I 6. ct Gal. in talem convenisse sententiam ostfendit cap. et . hanc deffendit raris. in Com. Arr. Medic. m. 3 So. M in hanc videntur descendere quotquos. O . Antiquis censuerunt
63쪽
ideo arterias dilatari, & pulsare, quia replenatur, inter quos numerantur Concit. disser. 8αΠ mas a Garia in flum. lib. ira I. 6. quasi s cob. Forc. in Art. Medic. quast.72.Gentil. p. . Doct. s. cap. i. & si Febris essentia est constituenda in immediata causa pulsus praeter naturalis, climhaec sit inordinata effervescentia sanguinis,es sentia Felsris erit sola effervescentia languinis praeter naturam: Et hanc fuisse Hipp.sententiana colligi potest Quarto de morb. n.ao.ubi ait conturba. rur equidem homo cum cujus rei signum est' qubd horror alias atque alias per corpus transcurrit, hoc sane non contingeret si non contumbaretur humor, quid aliud est humoris contumbatio quam effervescentia, &eodem lib. η. s. ait
si fuerit aliquid morbosi, quale in priori dixi,
. u. Nea quae e caelo proveniunt incommoda fu ' rint, & calescat homo, turbatur omnis humor in corpore calescens, O lib. de Flatibus n. I 2.scribirpropter malam diarum , si cum corpus curis repletum es , ct spiritus multitudo vehementer excedit. per spirituum multitudinem effervescentia optimὶ explicatur, dum ab iIlis emcitur, vel effecta spiritus in magna copia e corpore effervescen te disgregat. XIV. Nimiamsanguinis esserueficentiam in Febre admittunt Antiqua Medicina stetitores cap. I. Colles n. 69. in hoc discordes a recentioribus,qubdilli nimiam effervescentiam sanguinis, tamquam quid consecutivum Febris agnoscunt: Isti verb effervescentiam praedictam primum essentiale constitutivum Febris volunt, ex quo
habemus effervescentiam ab utrisq; in Febribus admitti,
64쪽
idmitti sed diverso modo, non variante nec
ationem curationi S , nec naturam febri uiri. luia ex una parte admittitur tanouam ra-1ix, & centrum essentiae, ab altera tanquamamus, & proprietas inseparabiliter febrem zonsequens. Posito enim febrem essentiali tectindari in calore cordi S necessario , Inse-5arabiliter i ili nectitur mervescenti. inoidinata Gngumrs per corcirculantis , Piop erea ex utraquo parie effervescentia inordii talia sanguinis, In- er febris essentialia reponime , . vel tamquam oroprietas , Vel tariquam radix: , quod noupariat naturam febris, quia si febrem per ca-orem definio, implicite effervescentiam com- rehendo, si per effervescentiam cxlorem im-,licite explico, in variata manente natura se Fris,& cum hac curationes.
Ia r perque determinat urs tectum nimie, fi mi Dentationis esse sanguinem, & humores, su-nendo sanguinem pro tota illa masia fluida 3er arterias,'venaS fluente, qX biles pituita, melancholis conflata b& hpe modo sumit istu. in tib t. de Fris. v. I. ubi sanguinis
XVI. ino ad huiusmodi subiectum cun-ordant cum antiquis, juxta tradicta superioriapite n. s. ubi celeberrimorum. Doctorum a 1oritate concluditur, febres humorales in anguine subiectari, non exclusis ephemeris apicitu fervente,qui est pars sanguinis, orbis te omne etiam febre videtur concludi debere,.d mentem Avic. Per tua verba ψefinitionis
65쪽
Febris aceensus in corde, & mediante spiritu& sanguine per arterias, & venas in totum corpus dimisus; non potest autem calor Febrilis.
per sanguinem in corpus diffundi,nisi fiat illius
subjectum. XVII. Per humores verb, demonstratur quid a sanguine distinctum, & sunt ex uristis.cit. loco liquor nervom qui e sanguine a facultate cerebri praeparatus, in tenuissimam, & subtilissimam substantiam spiritus feracem, nervos ingreditur, ab istis ad vasa lymphatica transit,
quae eidem sanguini in venis iterum consignant. Secundus est serum, pars ejus veteras.cens, & a sanguine ableganda tamquam inutile excrementum,tertius est chylus in sanguinem assimilandus ,& per ductum thoracicum pro tali opere ad cor adductus : Hos humores una cum sanguine nimia effervescentia exagitati in Febrili incendio, earum constitutio ex
heterogeneis partibus, substantiae fluiditas, motus circularis, & cum sanguine similitudo,
& convenientia naturae persuadent : Et de lia quore nervoso confirmant lassitudines, rigores,& convulsiones , & phrenitides,nervosi generis passiones,sei liquoris vitium manifestantes, quod effervescentiam ultra caetera damna inordinatam potens est emcere. Nec de sero est dubitandum: cum particulis valde strinentativis abundet, quae a calore Febrili excitat, & in actum secundum adductae , non possunt non
promere praeter naturalis effervescentiae effe
66쪽
& pro omnibus facit excedens totius ealo omnia liquida pro ut sunt praedictae substantiae ad inordinatam effervescentiam di ere idoneae. His addit Disius salisen, bilem,o Accum pancreaticum, Quae concreta sub humoris alimentalis vel excrementitii definitione comprehendi nemo dubitare potest &quamvis lympha & Qecus pancreaticus sint nomina nova, Hipp.O G ignota, experientia tamen omni auctoritate validior , docet anatome, certissimam esse huis
morum existentiam nominibus illis correspondentium ; sedes distinctas in quibus praeparan-- tur, & canales in aliarum partium transitus se vientes oculis exhibendo. Sicut nec de eorum effervescentia ambigendum , 'ob rationes superius dictas, ni potius fermentationis, & entervescentiae caulas esse dicere velimus,cum isti alterati in fermenti morbosi naturam abeant ad massae sanguineae perverssonem apti. Major dissicultas in humore nervose Missisti videtur fundari , Antiquis omnino ignoto, & a recentioribus quibusdam contradicto: rationes tamen quibus utitur ad hujus humoris existentiam probasdam, cam aliquam obtineant probabi-- litatem, emciunt ne tanti viri opinio derisione condemnetur; & si novitate tal f sententia insignitur, Veterum tamen doctrinam nec impugnat, nec evertit, dum spiritus animales,quos, illi per nervos decurrere sine alicujus corporis liquidi ad mixtione docebant, lymphaticae humiditati associat, ad conciliandam spi-
sitibus unitatem , ad operatio mim exercitium
67쪽
hac sententia , certum est in febribus ne vorum substantiam cum suis contentis, quae
sunt spiritis saepissime laedi , & fermenta
tionis , . seu effervescentiae . motus subire , prout uniquique patere potest, & superius ostensum fuit, quod sufficit ad ostenden- . dam unionem cum Antiquis , pro . spirituum animalium effervescentia , de qua non est dubitandum , cum in spiritibus
vitalibus a calore eam concedant , iunde multo magis a febrili incendio animales spiritus a suo naturali motu , per esse vescentiam exorbitare , concedere de- bent.
XVIII. Ubi vero succedat fermentatio sanguinis, & humorum febris affectus principium , & radix, demonstrat misistis, & in corde peragi determinet. lib. de Febribus Cap. a. pro- lpe finem dum ait. utroque modo sue cruor ob rei non miscibilis confusionem , sis ob spiritus, ausetiam Aulphuris evecti egerationem, in vasis esseris Ni , quoniam hinc compages eius laxatur , plus ideo mi s ιn corde accenitur , O particulae illius a tira prius soluta a fermenio illic consio plurimum excam id sunt, a mixtione exilium , ct motu suo calorem avstum , ac vel ut igneum g qua versivi dispergunt,& clardius locutus est eodem capite scribendo quo ritu hoc fit licet Mechanice explicare in promptu non fit, a doctis iis tamen viris Ento. Cartesio, aurique
rei huιumori rationes quaedam non impiobabiles traduntar , sippomini n mimm , vel ut ignem in cordis
foco continuo sabidari qui sanguinem per venas infusumprotinus accendat sque Modum cum vinum m-
68쪽
1na admota exardescit) qui dem accensus deflagratione sua fulguris instar arterias cit me traiiciat ita ut ca lor motus rapidonius, ct e via per emit a sanguinis in corde accensione solummodo procedant: 'Statuit IIuelandus fermentum in cordis snibus reconi, quod sanguinisi liquorem cum calore , ct copiosa fui ιηum emissone ebullire , se effervescere cogit, non secus ac cum spiritus nitri butyro an inmnii confundiatur. Adeo ut sanguis leniter per renas intuens afermen . to cordis illico in Oumam, o vaporem rarefactis , -- petuose admodum arteriarum ductus pervadit,& si in corde naturalis sanguinis effervescentia Ope- ratur, praeter naturalis etiam ibidem confici necesse est. Nec obstat Villis. in Τrac. de Acc. sang. Velle merum musculum esse ,
nec in se fomitemu llum pro flammula aut calido nescio quo in implantato perennan
dis idoneum continere , nam inquit, calorem cor a sanguine , ct non sanguis a corde mutuatur
Non obstat inquam, quia sufficit nobis co di inesse calorem, quo sanguis effer Pescat sine hic postea sit insitus , vel innatus cum parte, sive communicatus sanguine, ad nostrum institutum parum refert. Ex quibuS patet muti is velle esservescentiam sebrilem in corde peragi pro ut passim docet in Dacis de febrib. Nec aliter se habet Alrius praedictam effervescentiam in corde concedens, dum lib. I.Prax. Medic.cap.27.meta .esit utproinde misess aliorum de hac re opinionibus, quod mihi etiam nu verum videtur,paucis proferam. Existimo I. febrium continuarum omnium causam esse bilem, aut L piam sub- qua succum pancrearicum , ipsamque Giea saliram
69쪽
comprehendo quarenus cum psa deferuntur ad tor aut utramq; vitiosam, O in dextro cordis ventriculo essem scentiam talem excitantem, unde continatio pulsem producatur frequentior, & idem confirmat de causa sebi tum intermittenti tim citato loco n. 3 o. ubi habet, unde citius tardiusque mixtura ex utraque, .acpituita exurgens, ct ad dextreum credis n-rriculum' delata subsequentis caloris , aliquando maioris uiliquando minoris , aliquando nullius causa σιsλt : ita in aperte pateat Sylvium, cor effervescentiae,& caloris praeter naturalis sedem determinare, & cum Antiquis convenire, pro febris subiecto, ut patebit sequenti S. quod clarissime exponit lib. 2. pro. p. 27. in Prax. mei . Appenic. tradi. I o. de Assec. Didemtoritat. lib. prax. Medic. Append. tradi. 8.GArthrar.n. Zo.
XIX. Dicitur ψ.inducta,ut ostedatur causa emciens nimiae, & inordinatae effervescentiae sanguinis , & humorum non enim sponte huic se subiciunt, sed ex vi alicuius causae essicientiis : In qua non recedunt ab antiquorum determinatione, ut patebit cap. sequenti. X X. Dicitur s.cum calore,ab inordinata enim,& nimia effervescentia igneum calorem refultare in universa sanguinis massa , & irr toto corpore volunt: sanguis enim effervescens, tumorem, de aestum concipit, quo particulae eius seditioso tumultu agitatae fremunt , intestinum in eodem bellum exercent, A calidae atque spiritosae in huiusmodi segregatae tumultu atque accensae ab igne vitali sanguinis, per eius superficicm serpentes intensium calorem in eo eruiunt , juxta quantitatem parti- , ' cula-
70쪽
eularum segregatarum,ita cum sanguine totum corpus aestuat. Et hoc habemus ex missio locucitato. Cui consentit .Frius lib. I. ax. medicis p. 29. causam caloris in synochis indagando, scribit, existimo I. Calorem febrilem produci proprie ac per se a bile, tum acriore, tum pinet guiore, quatenus illa O i. tenui intentino, cum seu eo pancreatico, ct in cordis ventriculo deasino, cum inuente undique ly pha esser siens , non tantum plures ignis particulas, quibus tunc abundat de spromit, periun maximam tunc erumpentium partem
utrobique partibus suis oleosis denuo excipit , atque in corde quidem sanguini penitus admisiet , uno idem solito magis raresit caloremque itidem maior rem ubique communicat , cum pulseu maiore μfrequentiore : Ubi adnotanda sunt illa verb magis rarestit caloremque , quia per haec insinuat calorem etiam sanguini provenire ex eius raritate nec alia de causa , nisi qui dum rarescit subtiliores & calidiores pamticulae a caeteris partibus disgregantur, laxata per raritatem earum compage, & a censae postea modo superius explicato, si guinem , & corpus praeter naturam calefaciunt , & ab effervescentia atque raritate per calidarum partium disgregationem, calorem augeri docet lib. cit. cap. I9. scrHbendo, ex salis namque volarilis oleos in feste dominantis , ct stiritus acidi dulcis, potis amlympha partem constituentis Ab contrariorum con saxa blanda , ct natura amica excitatum pusus