Syntagma variarum dissertationum rariorum

512쪽

I de LL. re arasione , cujus ingenii excellens vis momentis pari e sinph. M effecit, ut doctrinae ejus vel summa etiam cum admiratione meminerit Jovianus Pontanus, Distola ad Manisan in quo ingenium copiosum, mira doctrinae multiiugae felicitas exuberat, cujus Poemata tersa, er dita, consummata, prae se ferunt quandam selicitatem felicissimam ce sente Beroaldo 'i'. ad Hieron Cammelitam in cujus Poematis ea rerum majestas, is splendor est eloquentiae, ut certatim in illis palmam sibi vendicare vecta atque sententiae videantur , laudante Ioan Pico D ad B. Mam.

Heros cui jam nulla ultra tellus contenderit unquam

Sive soluta ambit, numeris seu forte superbit, Babi. Fierae in Aris ejus v. 3 3 P in sui seculi nobilisG.Fabri ρ.Ioo. Poet Chri

Hic tamen Mantuanus etiam rarissimus cum suis coaevis hodie inventu est, qua de re memini conquerentem Gruterum, minime scilicet reperiri qui Petrarchae, Politiani Campani, Pontani, Sp noli, is Mantuamueli, Flaminii, aliorumque non infimae notae monumenta, frustra ab optimo quoque jam multo annorum decades desiderata, prelis suis admoveat,prafat in I .parismisiis. Poet. Best.

Pares questus integrat Doctissimus C. Domavi praefat. istans Sta Iasticum Indignissimum, inquit, premi oblivioneferreapretiosia κειμήλια Beroaldi, Budis , Philelphi, Mirandula, Barbari, Politiani, Agris

ia, Roterodami, aliorum, qui' cum renatis uteris, hominum genuit

gratum beneficiis praeclaris in studiis literatura varia adfecerunt. Et ut paratragoediationidus hisce finem imponam, nec de solis Latinis ad Linguas tantum pertinentibus Auctoribus loquar, idem aliorum bonorum Scriptorum fatum est. Manuel Palaologus Imperat. Constantinop litanus religios in Christianus se ψιλοχριςος, scripsit educationem regiam a Joannem Filium, quae ut legatur, clariss Gruterus praecipit, Horilegio Bhicoqolit. p. III .p. s s. Dolendum enim est, ait ibidem, utilissimum alioquin libellum apud neminem iere videri, nisi quibus ammost utilis. Ne autem quis istum neglectum in contem iam hodierno tam tumseculo imputet, sciat eandem olim sua viaιe M. Tullium in Bruto 'ae rimoniam insitui super rationum Catonis neglectu, dum inquit C tonem quis nostrorum Oratorum, qui quidem nuri sunt, legit' aet quis

novis omnino in quem virum, Dii boni mitto civem, aut Senatorem, a tramperatorem Oratorem enim hoc loco quaerimus, quis istograviori

Ladaia, acerbis in vituperaridi in sententiis argutiori in docendo,

513쪽

Miserandisquo tu- reserta μη orationes amplius emtum quinqua linia, quasi quidem .huc invenerim o Iegerim, & verbis rebus ilis ustribus e Non minum igitur, si judisia de Lingua Latina tantopere varient, est illi qui varia est olita eraditione gaudent, non una calumnia petantur a Missis, qui sunt verba Lipsit. 'ist. Quo stas ' se incidant in Scriptarem veterem, beatos se putant f mi te amja partem intelligant. Si autem tractare litteras non osne Seriptis a usuis, ut ibidem ille disputat Seripta enim antiqua ne tegi utiliterpose Fum ni intelligas, ne intelligi fine emendatastriptura: Qui isti homines,

qui emendata Exemplaria nil eurant, in eorum Emendatores anauam Orci portas odio prosequuntur, litteras digne tractare, aut de iis recter .

dieare possunt Sed mitto haec, Voleoqimul mutas extinios Scriptoresisteresse, praesertim Afros, qui maxime proprietatis studiosi habentur,aeue Bardi I. I. Adv. c. I 6. col. I 8 7. Ut Tertullianum, Apulerunt. Amobium, Coelium Aurelianum c. ut Poetas Christianos, Prudentium, Mar Victorem, Dracontium, Paulinum, Alcimum&c. exquibus multa bona haurire liceret rarum tamen esse, qui eos curet, eorumve elegantias perspectas habeat. Exstant etiam Veterum Inscriptionum, Fommularum o Antiquitatum aliamum libri praeclari,quorum tamen thesauri ad rarissimum quemque perveniunt. Utinam is iis, quae ad linguam Lat. pertinent excerpta a Viro Doctissimo quodam, cui talium copia, cum Studiosis commmicaretur.

Di altar propter amissa cum tot Scriptoribus L Aca Linguam restituendi. BRNE nobiscum ageretur, si amissis corruptis Veteribus Auctoribus Lexis saltim antiqua exstarent, ex quibus Veterem illam singuam Hryastae aevo usitatam, plenius nobis cognoscere esset. Verumenimvero Moluchi marbari decumanis suis Caudicibus & horridis Vocabulariis substitutis ea expulere. Viri deinde litterati aegre ab initio am lupinis dignoscere valentes non semper selice cum successu rem aggressi sunt. Et cum omnia suspecta fiterint, necesse habuerunt, nullam , praeterquam quae in optinus iurissimi seculi Scriptoribus indubie exstaret, admittere Superstant tamen adhuc non pauca Gossaria, ex quibus

514쪽

Veterum Grammaticorum indiligentia in excerpem do in annotando.

LocuPLETIOREM Ionge Latmae Linguae supelle stilem haberemus luis

die, nisi Veterum Grammaticorum indiligentia pluribus bonis D reonibus nos mulctasset Potuissent ii longe plura annotare, Auctoribus ini ris tum superstitibusa sed contenti libros tantum consarcinare prolubitu aut annotarunt, aut omiserunt, quae ipsis visa. Unde in illis A ctoribus, qui conservati ad nostra usque tempora pervenerunt, longes ra invenimus, quam haurire potuissemus ex Grammaticis, 1 illi Auct res periissent. Quod si idem in amissis Scriptoribus egerunt, nae deploranda est illorum jactura, per quam tanta rerum vocum cognitione invrere nobis necesse est. Sunt etiam quandoque non adeo bonae ridet, I deuntque sine exemplo, ubi is tamen maxime opus. Vere igitur Nobiliss. Dn. Barthius I. s. c. I 6. col. 28 II de iis et Est hoc genus ita conciliatum , ut altero alter Grammaticorum plus legisse, amplius observasse videri qua jure qua injuria velit. Unde magna vis contentionum e nugationum illissatis obnata est, qua magnam rotis au quando singuis est omnibus litteris nebulam obfudit, uti tandem ad Gaam

maricos inrauigendo Grammaticis opus fuerit. Et de eotuM indilige tia

515쪽

RA DIC LATINAE LINGUAE. so Ilia idem immortalitate dignus iit AI Adv. c. 23 col. I 8 s. G --ieorumsubit in talibus negligentiam in insicitiam mirari, qui minuta

quaque consectantes ut libro compleant, rara maxime omiserum. Quanta enim eost egregia in erudita a uis Lucilium , Varronem , Accium, Pacuvium, Tisinnium, Laberium, Publium, quam Turpilium . nium, Lisium Navium, avium, Pomponium, Ticidam, Catonem,

Caseam in alios tales exstitis digniora notatione , quam est maximapars eorum qua a Nonis collecta sunt Qui ad extremum isa etiam ineptis, at Censorem agere gestiat, o nobilissimo Scriptores auctoritate te monsi mnare Haec Barthius. In Catone multa vocabulari rustica, aut fabrilia sibi difficilia, nee a veteribus Grammaticis enucleata esse, conqueritur eruditissimus Tumebus, .. 8. Adverse. 6. Vistur proba vox est, ejus tamen Ablativum casum in singulari solum reperiri scribit Phocas Grammaticus in Arte, col. Iros. eum tamen eius Nominativum usurpent Lucretius lib. I. v. 836; Serenus cap. 43. v. I si obius lib. 7. mdentius Romam,s. 699. Cassiano,.. ε; Paulinus, Carm. 2. ad Gotidium, . o. Papias in Glossario,

Servius ad I et En v. 2Is Genitivum Lucretius I. s. v. 9o I. Accusativum Suetonius in mustis, e I 3.f. Lucilius I. I Sat citante Nonio in Vificus.

Perottus ad 6. Digr. Martialis, fol. m. 499. miratur Servium scripsisse το Pinguedo non esse Latinum cum eo Doctissimi Viri usi fuerint, ut Plinius ι. 23. c. 8. Eutyches libro I. dedisc. O v. pag. ais s. Sid nius lib. 2. Epist. 2. pag. 33. quem veteris linguae reparatorem, Pan gyrico ad Pet Venena,ilem , dixit Poeta temporum sirorum doctissimus uti Batthius laudat I. 13. Adverso. 13. i. 21I3. Scriptor ingenio bono lib. 3 Adverso a I. eoi I 8a. Petrus Pictaviensis, qui quidem bonos auctores trivit, nam Ciceronis de Republica libros habuit; Vide

Barthium L 3 2. o. 1. cap. 18.

Parum praeterea sibi constat hoe genus. Quod enim hic ponit, alter destruit refutat nec unquam quid tam certum est in Latina Lingua, zod illi non si, ut, si libet, evertant Grammaticorum inquit Augu-inus Dathus cincerta sunt omnia, neque enimustamprasin rerumsuarumst i m egeriemant, opiniosissimi hominesseunt m nihil umam certi ra-cipiunt, c. Sic non raro miratus simi Macrobii ineptias, cujus verba sint in Excerptis dedisssrael Latinique Verbi, col. 277o. H. Pus . Geniae quo themate venit, nullus scit, licet Varrodixeritgmunt. At cur nullus sciat, cum tot exempla obvia, Varaonis se Catonis, Lucretii Λmobii,

516쪽

Mutatis Lorationum sotinnis, viris indulgentia is inmotanda exincusatur, quod or ipsi Latini de Uu incerti. AT qui potuerunt ii tam exacti esse, omnemque indiligentiae notam

effugere , cum nihil inventum simul gignatur, ac persectum sed longo dissicili labore, quod pulchrum exa tam esse debet, appar tur. Minitio enim Grammaticos nullos fuisse , Romanosque eos neglexisse , c primum Grammaticen in Urbem intulisse Craten allaten, Aristarchi συγχρονον, sub secundiu tertiumque bellum Punicum, docet Suetonius, capa. de viris Grammaticis. Quamvis quidam ei Luvii , Pliniique historiis contra sentiant , ipsam videlicet statim sit anxGrammaticae studium non leve subsecutum esse. et autem Romani prius horridioribus, ut posteris videbatur, vertisit, ine cultu, verborumque delactu. Post cum Grammaticae opera daretur Eruditio mesceret, fictum est, ut lange alia litiua in loquendo, Mam scribendo veteres Romani usi fuerint, quod praeclare demonstrat Incomparabilis Barthius, crius verba ex e ite . libri I 3. Advers col. 12 huc transscriberem , nisi pluscula essent. Adeat ipsum Lector. Longe enim cultius, quidquid scribebatur, aut praemeditate dicebatur, senabat, quam quod quivis de trivio inutiebat. Quae tamen Elegantia, cui a teneris affaefacti, quod plerumque silet, tandem in consuetudinem abiit exemplum suggerit D. Octav. ΑΜ

stus, quem consiletudine quaedam fiscipientius ut passe in sermone quotidiano , Suetonius Auctor est, cap. 87. in ejus vita. Interea accessit mutatio biennis Locutionum. Hominum enim natura novitatis avida taedio, consiletae vulgaris linguae, semper alias asedis miles, quod Qtis quotidie experimur. Nec enim eadem nostrae emaculae apud plerosque iacies est, quae ante triginta hos annos fere fuit, nedum uti sis sit, qualis ante seculam hoc exstiti Sermonem vulgarim inquit Erasmus am distis e-dem se, vel in quaris jus inaris uetua pres Quinae epotest. -- στο---- να--ἰ-itas Amnat. - c. s. Mare ad IIs. Vere igitur Horatius in Arte v. 6 e. υ Ν Ριiis pressoris tantur in annos

517쪽

RA DIC LATINAE LINGUAE. so 3

Prima cadunt ita verborum vetus imeri alasDJwvenum ritu forem modo nata, vigentque.

- - mortalia facta peribunt, dum sermonaim et homo, in gratia vivax. Multa renascemur , quajam cecidere ea que,

Qua nunc sunt in honore vocabuia, s volet ustus Quem penes arbitrium est, o jur, o norma loquendLHine illa Varronis indignatio l. 8 de L. p. O . Edit. 16 I9. Quot qui jue, inquit ille,Iam servor haber priscis nominibus qua mulierfluum instrumentum, atque vasa auri vetergus vocabulis appellat indum non tam irascendum, quam hujusce pravitatis patronis Notum est etiam hoc Senecae: Otim cum Latine loqueremum qui alibi miram esse proprietat in consuetudinem sermonis antiqui dicit. Quintilianus jam suo tempore conquestus est Dicendi mutavimusgenus, o ultra nobis, quam oportebat, induIsimus. Et libro 8. c. 3. Quid multa totus prope mutatus est sermo. Et Statius praefatione lib. I. Silvarum suarum Manlius certe

Vopiscus, Vir eruditissimus, qui vindicat a situ uiteras jam panefugiemus. Ita Diomedes Grammaticus lib. I. t. 396. Injecispostera alas ma--- ω velis disiciplinam pristini seculi, ita in Formone astidire αε-pit e nova parturire verba. Et optime A. Gellius Animadvertereo pleraque erborum Latisorum ex ea signifieatione , in qua nata puniduessisse, vel in aliam longe, vel in proximam eamque decessionem factam se consuetudine, in institia temere dicentium qua cujusemodi 't, non didiereunt. Et Auctor Dialogi de causis corrupta Eloquantiae inter alia haec dicit: Quis ignora eloquentiam, a ceteras arte descisisse ab ista vetere gloria non inopia hominum, sed desidia juventutis, Crin gligentia parentum, in institia pracipientium, V oblivione moris ami- qui Qua malarimum in urbe nata, mox per Italiam fusa, jam in Guincias manant. Quod adeo negligitu horum temporum disertis, ut in actionibus eorum, in quoιροι verbo quotidiani sermonis faria ac pudenda vitia deprahendantur. Sic illa. Usus ergo, ut Leonhaesi Aretini verba usurpem l. i. 'M 4. qui tunc Dominus fuit, o hodie Dominus est, potest improbare, quod tunc robavit. Alioquin variatio nulla foret in verbis, nec sent mutata inamtiquorum placita Asscribam superioribus exemplis Genecae disserta uoraem ex Epistola s8. Quanta, inquit, verborum nobis paupertas, -

518쪽

m egestas sit, nunquam magii quam hodierno die intellexi. Mille resinetaerunt cum forte de linone loqueremur, qua nomina desiderarent, nec haberem quadam vero, cum habuissent, fastidio nostroperdidissent. Quis autem ferat in egestate fastidium Hunc quam Graciaestrum vocant, pecora peragentem , e totis Atibur dissipantem, asilum nostri vocabant, Me Virgilio licet credat: Et lucum Silaticium ilicibusque virentem.

Plurimus Albumum volitans, cui nomen asilo Romanum cst, oestrum Graeci vertere vocantes. Asper acerba nans, quo tota exterrita silvis Diffugiunt armenta.

Puto intelligi istud verbum interse. Nec te longe disseram, quaedam Simplicia in usu erant scut cernere serro inter se dicebant. Idem Virgilius hos probabis illi:

- - - Stupet ipse Latinus, Ingentes genitos diversis partibus orbis Inter se coiisse viros, cemere ferro.

Quod nunc decemere dicimus Simplicis illius verbi inus amissas est. Dicebaru amiqui, si jusso, id est, jussero. Hoc nolo mihi credas, sius. des Virgilio:

Cetera, qua justa, mecum manus inserat arma. Non id ago nunc hac diligentia, ut ostendam quantum tempus apud Grammaticum perdiderim sed ut ex hoc intelligas, quantum apud Ennium Attium versorum situs occvaverit: cum apud hunc quoaue qui quotidie

exeatitur, aliqua nobis subducta 't. Quid, inquis, si ista uis ρυ- parati, quo specta, Non celabo, te cupio, siferi pote' propitiis auribus

suis, essentiam dicere fi minus , dicam in iratis. Ciceronem auctorem hujus verbi habeo, puto locupletem. Si recentiorem qua is, Fabianum, disertum, elegantem, orationis, etiam ad nostrum fastidium, nitida. Quid enimfer, mi Lucili quomodo dicetur έHα, res necessa .ria, naturam continens, fundamentum omnium Rogo itaque permittas mihi hoc verbo uti, nihilominus dabo operam ut jus a te datvmparcissime exerceam fortasse contentus ero mihi licere uuid proderit facilitas tua, eum ecce id nullo modo Latine exprimere passim, propter quod linguan

stra convitium feci Magis damnabis angustias Romanas, scierit -- strabam esse, quam minare non possim. Qua haesit, quaeris p taui Duri rore videbor ingenii in medio potum esse posse' transferri, ut dic

520쪽

Di miihi Damoeta, cuium pecus amne Larisum pNon verum, onis: Osisis rare isquamur. Non putant Mum Iecus posse dici nisi a rusticis, & caprariis, non autem ab urbanis. V. Donatum, si is est, in vita tigilii. In quo eos decipi convincit veterum auctorumobservatio. Item ruerunt eum, quod