Epitome juris canonici juxta Decretalium libros Gregorianae collectionis explanati, quam, in usum maxime discipulorum, e suis libris collegit auctor ipse, nempe r.p. Vitus Pichler ... Pars prior posterior

121쪽

a in Lib. III. Titulus XXX. servientibus per ministeria saera, tribuit Eccle-

cundario. Dixi q. De Iure Communi ; siquidem jure speciali vel privilegii, vel praescriptionis,

vel consuetudinis, incorporationis, Permutationis &c. etiam ad alios non-Parochos, & non-Beneficiatos Pertinere poliunt, v.R. ad Ecclesias

Collegiatas, ad Monasteria, Hospitalia dcc. imo& ad Laicos, uti videbimus. Dixi Et recenturi; olim enim ante divisionem Parochiarum dc erectionem beneficiorum decimae cujuslibet dioecesis pertinebant indivisim ad Clerum, &colligebantur ab Episeopo, qui deinde cum Proportione distribuebat inter Clericos Ecclesiae

ministros can I. O S. causI6. O. T.

si Quaeres, quo jure, an naturali & Divino, vel tantum Ecclesiastico, Parochis, &Beneficiatis debeantur Decimae 3 Resp. Cum plerisque modernis Theologis Ac Canonistis conti a antiquos fere omnes , dc P. Anactetum Reiffens uel quamvis decimae materialiter dc quoad substantiam spectatae, prout nimirum sunt quaedam pars fructuum ad congruam illorum sustentationem necessaria, ipsis debeantur tam jure naturali , quod obligat ad stipendium laboris & ministerii in aliorum utilitatem impensi, quam jure Divino. quod operariis vult solvi mercedem Lue. Io. Quis enim, ait S. Paulus I. Cor. s. Militat suis stipendiis unquam fl qui altari deferυIunt, cum altari participant et ita , Dominus ordinavit iis, qui Edangetium annuntiant, de EDangelio vivere. Quatenus tamen considerantur Dr- maliter, seu prout sunt certa quota, h. e. determinate decima pars fructuum, non nona vel undecima dcc. in Novo Testamento debentur solum jure Ecclesiastico . Probatur. Certa quora fructuum, seu decima Pars qua talis, nec a ju-

122쪽

De Decimis, Primitiis see. IIIa iure naturali est determinata, ut fatentur omnes, nec a jure Divino, quia nullus Sacrae Scripturae Novi Testamenti textus de hoc extat: e go tantum determinata est & debetur jure Ecclesiastico . Confirmatur: quod est juris natur iis aut Divini, tolli non potest vel mutari privileeio , dispensatione, aut consuetudine c. I 3.derest pol. O e. ra. de consuet. Sed decimas qua tales ct formaliter spectatas posse tolli & mutari

per privilegium, ac aliis applicari, certum est ex Trid.f.2 i. c. sq. de res item per consuetudinem c.eto. 32. h. t. Idque universetis confirmat Praxis, ex qua constat, subinde omnes decimas in alios esse translatas , ct subinde esse imminutas, adeo solum media, vel tertia, vel adhuc miuor Pars decimarum cedat Parochis, ac subinde solum undecimus, vel decimus quintus&c. manipulus Ioco decimi solvatur. Id tamen certum est, quod Parochis & Beneficiatis non ita auferri aut minui possint decimae , ut ipsis salva non remaneat congrua sustentatio c. s. x., c. 2. ubi autem eod. in s. Unde, si ipsis

negentur decimae , illi aliunde provideri debent, & quidem, si aliunde non possit fieri proviso, ad decimas recurrendum erit.

Obj. r. Decimae qua tales fuerunt sub praecepto iuris Divini in Lege Mosaicae Leυ. 23.D. SoSed hoc praeceptum nulli bi a DEO est revocatum. 2. Ecclesia, Pontifices, & SS. PP. deci rant decimas esse iuris Divini sine distinctione inter materialiter se formaliter acceptas ( quae distinctio in jure etiam Canonico peregrina est c. t s. 26. h. t. ibi: ex mandato Didino debentur,can. D. cac. nam decimae in sua significatione propria determinate denotant decimam partem: ergo absolute sunt juris Divini ; cum

in dubio, an aliquid sit juris Divini, nec ne

123쪽

d rq Lib. III. Titulus XXX. standum sit interpretationi Ecclesiae. R. ad r. nam praecepta judicialia, inter quae etiam refertur praeceptum de Decimis , fuerunt extincta per mortem Christi cum Synagoga. Ea dem quidem ad imitationem veteris testamenti praecipit Ecclesia , sed per novum Praeceptum snon resuscitando praeceptum Divinum Veteris Testamenti. Ad r. Declarant esse juris Divini, quatenus originaliter dc olim fuerunt a DEO institutae & praeceptae, postmodum vero ad exemplum veteris testamenti dc praecepti Divini ab Ecclesia de novo praeceptae. Decimae juXm etymologiam suam & formaliter sumptae denotant quidem decimam partem qua talem , non vero materialiter Ac quoad substantiam suam;

quae distinctio, licet explicite , & in terminis

non tradatur in jure Canonino, eruitur tamen ex nostrae sententiae probationibus.s Dico x. Decimae Novalium proprie dictorum pertinent pariter ad Parochum. E Tamet fialius in ejus parochia percipiat decimas antiquas ex privilegio, inseudatione , aut Praescriptione. 3. Licet 'ille alius sit persona, vel communitas Ecclesiastica. Pars I. recepta, & decisa est in c. Es.ci 2P. h. t. cum Parochus habeat intentionem fundatam ad omnes decimas. ParST. eruitur ex citi. c. dc ex recepto principio , vi cujus decimae omnes debentur Paroelio, quae

in alium justo titulo translatae non sunt: sed per privilegium, dc inseudationem in alium transislatae non sunt decimae Novalium ; quia hujus, modi privile tum dc inseudatio praejudicant juri Communi dc Parocho, proin sunt strictae interpretationis, adeoque extendi non debent ad decimas , tempore dati privilegii , vel factae inflaudationis, nondum existentes, uti sint de- citare Novalium: pariter odiosa est Ac Praescriptio:

124쪽

De Decimi , Primitus see. rrymor cui accedit, quod non pra scribatur, quodia non possidetur C. 3. de R.I. in c. Sed decimae Novalium, quando ista exurgunt, utique nunquam fuerunt possessae a decimatore antiquo .i Aliud foret, si decimator antiquus tempore re- quisito jam fuisset in possessione decimarum ex Novalibus quoque antecedenter faciis. Pars s. quam sustinet cum Couar. Guttier. Suar. & aliis plurimis P. Fridericli in praeclarissimo tr. de decimis n. 3y I. contra Panor. Engel. Franc. Schm.& satis communem veterum , probatur I. ex

V hi. h t. ibi: ne, occasione decimationis antrai quae , decimae Nodalium ussurpentur, cum in talibus non sit extendenda licentia, sed potius rei stringenda: quae dispositio & ratio procedit , i sive decimator antiquus sit Laicus , sive Cleriai cus, vel Communitas Ecclesiastica. E. ex V SI.

de pridia. in cujus summario clare habet, quia pridi gium de decimis Noralium non foliendisi non comprehendat decimas , tempore privilegii impetrati possessas ab aliis Religiosis: ergo, fi privilegium non solvendi decimas non debec

extendi, non obstante, quod concessum sit Retieiosis & personis Ecclesiasticis , multo minust erit extendendum privilegium accipiendi decis mas tempore dati privilegii necdum existentes, , non obstante, quod concessum sit personis Ec-t clesiasticis.l 6 Obj. i. Ius Bavaricum tit. et 8. . I S. Parocho ad triennium dumtaxat concedit decimas Novalium, si alius quocumque titulo colligit in . parochia illa decimas antiquas , atque eo ela-- pso etiam illas tribuit decimatori antiquo':l ergo non simpliciter spectant ad parochum decit mae Novales, si alius, sive Laicus sive Ecclesiasticus, ibi percipiat antiquas. t. Innoc III. in C hy- b.t. ita rescribit Aboati S. Columbae: cum tibi ,

125쪽

ra 6 Lib. III. Titulus XXX. quod majus est, sit concessum , ut didelicet doeimas de laboribus,terrae parochiarum tuarum cum integritate percipias, de Nodalibus eas evnge, e satis potes et quia , ubi majus concedutur , minus concessum esse Didetur: ergo, si communitati vel personiae Ecclesiasticae per privilegium concessae sunt decimae antiquae, etiam N vales ad eam pertinent vi talis privilegii, tanquam aliquid minus. 3. Privilegia Summorum Principum, si personae capaci tribuuntur, illii si me interpretanda sunt, praesertim si terminis amplissimis sunt instructa c. 6. de donat. c. . de pridi . in s. tuli j de const. Prisc. ergo privilegium percipiendi decim's , Clericis concessuima S. Pontifice, late accipi debet, itaut comprehendat etiam decimas Novalium; quia per decimas non modo intelliguntur decimae praesentis, sed etiam futuri temporis, praesertim si privilegians utatur verbis amplioribus, dc universalibus, V.g. concedimus omnem decimationem, quascumque decimas Gaec. R.ad I. dist.con fergo

decimae Novalium non simpliciter & perpetuo spectant ad Parochum de jure Communi. N. cons. De jure Bavarico vel potius de consuetudine antiqua Bavariae, in qua fundatur jus Ba-

varicum. C. conss. nam Princeps Saecularis in materia decimali praesertim contra personas Ecclesiasticas & contra jus Canonicum disponendi facultate destitutus est. lassim jus Canonicum videtur approbare hujusmodi consuetudinem ,

cho sub hac limitatione, nisi ab his, qui alias

percipiunt decimas ( nempe antiquas) rationabilis causa ostendistur', per quam rumpareat, Nodalium ad eos decimas pertinere, & dum in o. I S. b gr. eod. in causa decimarum plurimum

tribuit consuetudini, Ad Illud Monasterium

126쪽

De Decimis, Primitiis se. II non collegit decimas antiquas ex nudo privilegio, sed vi juris Communis Parocho omnet omnino decimas tribuentis; quia illae parochiae Monasterio erant pleno jure incorporatae , ita ut Praelatus fuerit Parochus principalis cum onere functiones parochiales exercendi per Vicarium. Ad s. dist. ant. privilegia favorabilia. C. ant. odiosa, & quae repugnant juri communi&juri Parochorum. A . ant. O cons. Privilegium percipiendi decimas simpliciter , vel quascumque, extendi ad decimas Novalium , tunc nondum existentes, nec exigit proprietas verborum, nec juris dispositio, utpote odiosum. et Dico g. Decimae Novalium improprie dictorum post mutatam culturam pertinent ad eum,ail quem spectant decimae ex fructibus certae speciei , vel ex certis fundis provenientes. ouost

sic intellige: ponamus in aliqua parochia decimas majores, indistincte ad aliquod Hospitale,

minores vero ad Parochum pertinere: hoc casu,

si in agro v. g. in quo prius seminari solebant certae species fructuum , ad decimas majores pertinentium, uti sunt triticum Eea seu spelta, secate, siligo, hordeum di avena , nunc vero feminantur species fructuum ad decimas minores pertinentium, uti sunt olera, rapae, linum&c. decimae ex his spectant ad Parochum, sicut vice versa, si agro, ubi prius solebant seminari species fructuum ad minores decimas pertinentium , nunc serantur species fructuum ad majores pertinentium, ex his decimae ad Hospita tale spectant. Dein ponamus, quod ex certis &determinatis fundis, ex hortis v. g provenientes decimae spectent ad Parochum; ex aliis autem determinatis fundis, v.g ex campi S, provenientestata Hospitale: & hocccasu quodcumisque genus fructuum, mutata etiam cultura pri-F x stina ,

127쪽

D8 Lib. III. titulus XXX.

stina, cressit in hortis, decimae ad Parochum,& quodcumque crescit in campis, ad Hospitale pertinent. Atque fac explicatam assertionem tenet communis ex c. . So. h. t. O c. 31. de pri-dit. Consonat jus Bavar. tit. cit. 't. II. Notant

tamen DD. quod , si per variationem culturae in casu priori, quo mutatur species fructuum, nimis gravaretur Parochus, ita ut ex residuis decimis, pro sustentatione assignatis , non haberet amplius congruam , ab eo , qui reliquas colligit decimas, compensatio facienda foret vel

in frugibus, vel in Pecunia c.'. x. c. 2. 2. h. t.

in s. quia Parocho debetur jure naturali & Divino sustentatio ex decimis, si ea aliunde non suppetat, vel assignata sit. Proin contra fundi dominum vel colonum, utpote cui liberum est suos fundos vel colere, vel incultos relinquere,

vel culturam mutare, modo non mutet praecise animo fraudandi, agi non potest. 8 Quaeres, an etiam Laicis possint competere decimae 3 R. Cum distinctione. Vel decimae sunt Iaicales effectae, dominio utili in Laicos perins eudationem legitimae translato & tunc illa rum omnino sunt capaces quoad jus decimandi utile & secundarium, ita ut tota utilitas penes ipsos sit, jure & dominio directo penes Ecclesiam remanente; quod jus emere, Praescribere, vel alio titulo profano, sicut bona temporalia, acquirere possunt. Vel sunt sarcularigatae omnino, ita ut titulus spiritualis penitus a S Pontifice sit extinctus, vel a decimis separatus &tunc Nique a sertiori sunt capaces decimarum totaliter etiam quoad jus directum & propri tatem . An vero decimae, quas possident Laici, in dubio pro inseudatis tantum , an vero Pro saecularigatis habendae sint, discrepant DD. hoc posterius pro Bavaria assirmat Cancellar. Sch.

128쪽

mid. Semirant. 2.controd. 26. n. . illud prius longe meliori fundamento asserit P. Melchior Fri-dericli dedecim. n. yy .ss8.sq. quia minor alienatio rerum Ecclesiasticarum praesumenda est,

dc , quod Papae nonnisi rarissime facit, praesumi non debet. Vel denique sunt adhuc spirituales, aut considerantur ut jus decimandi directum & primarium 3 Atque tunc Laici illarum nullatenus sunt capaces; cum officii spirio tualis, cui annexae sunt veluti titulo , ex quo debentur, incapaces sint c. .de praescript. c. is I p. Ip. 3I. h. t. Et hinc ad Laicos devenire nequeunt per emptionem, conductionem&c. imo nec per Praescriptionem etiam immemorialem, ut praeter Catholicos DD. omnes, excepto Ferd. vam. tenent quoque passim Acatholici. Ratio est clara, quia sne possessione non currit praeis scriptio e. s. de R. . in 6. Sed Laici nequeunt

possidere decimas spirituales , & jus decimandi directum e. . , I . citi. imo nec juS utile absque concessione potestatis Ecclesiasticae Per c p. cit. & nunc (post Conc. Later. III. solus Pontificis.s Obs a. Laici possunt praescribere ius patrona

tus, quod pariter est annexum spirituali: ergo &jus decimandi. 2.Praescriptio immemorialis aequivalet privilegio c. 26 A V. S. Sed per privilegium Pontificis valent Laici acquirere decimas: ergo.3. Praxis pridem obtinuit, ut Laici passim, nemine contradicente, detineant decimas instar patrimonialium bonorum , easque alienent tanquam domini, imo & in studum concedant, licet de nullo privilegio, donatione, aut Iegitima concessione Pontificis constet: ergo dicendum, quod illas vel per praescriptionem immemorialem o tinuerint, vel injuste detineant; quod ultimum dicere nimis durum est, & contra communem

129쪽

rio Lib. III. Titulus XXX. sensium. R. ad i. N consse parit. quia Laici g neratim &absolute sunt habilitati a jure adpos.sidendum jus patronatus c. s.8. D. 22.2s. de jur.

Patr. Vnon vero ad jus decimandi. Ad 2. Quamvis privilegio dicatur aequivalere praescriptio immemorialis, id tamen intelligi debet de casu, quo vere datur: sed apud Laicos respectu decimarum dari nulla praescriptio potest propter defectum possessionis legitimae , tanquam conditionis ad omnem praescriptionem estentialiter necessariae. Privilegium in hac materia plurimum differt a praescriptione: illud enim tribuit capacitatem possidendi, ista hanc supponit, non tribuit. Ad g. Ubi per tempus immemoriale Laici detinent decimas, relinquuntur quidem in

libero usu earum tanquam domini, at non Propter praescriptionem , sed propter praesumptionem privilegii aut legitimae concessionis aliquando factae; nam eg lapsu tanti temporis praesi milux titulus quicumque habilis de jure , per quem decimae ad ipsos devenerint; quamvis haec

praesumptio quandoque falsa sit me judice , &Per violentiam, aut aliam injustitiam Laici involaverint in decimas, praesertim turbulentis illis temporibus, ubi Imperatores Germanicos inter & Pontificem, schismata & aperta bella intercesserunt. Si haec praesumptio per aliam ita tiorem elideretur, utique tenerentur Laici rursus Ecclesiae utut longissimo tempore detentas decimas restituere. Saepius quidem initio obtinuerint ab Ecclesia in seudum; sed quia ab immemoriali tempore nec fidelitatis juramentum nec servitium praestiterunt, ct irrequisita Ecclesia alienant decimas, praeseripserunt quidem his studi oneribus, ut libere de utili dominio decima-xum disponere valeant non tamen per hoc praescripserunt jus directum decimandi. . io Di-

130쪽

De Decimis, Primitiis te. rar ... Dico Ad decimas solvendas obligantur Per se omnes, qtu praedia, fundos, vel aliae; s

ni parochiam, solum obligatione reali. Unde nec Papa, nec Episcopus , nec Parochus, qui in aliena parosilita ex titulo temporali, V.E. hae-eSptione , donatione &c. possident Praedia decimis prius obnoxia, uti nec Ethnici, Pagani, aut Iud x, qui illa praedia obtinent, ab hac obligatione reali immunes sunt c. Is Egeod. quia decimae sunt onus create, praediis,aceorum fructibus immediate ennexum , quod tran-nt ad quemcximque possessorem, quia res transit cum suo onere c. s. de Pen. Interim tamen et-- tb onere reali decimarum liberi sunt Parochi (idem est deriguis Clericis Curatis Card.

h , et et dis sit O praediis in dotis

Ecclesiae & pro sua sustentatione assignatis

c. 2. o. t. ibi. noram genus exactionis est, ut CD-

decimis non solvuntur aliae decimae e. x est Nisi nempe 'usmodi praedia vel fructus jam alicui se Teind*sim hi Cli dia tequam fuerint assignati pro sustentatione beneflciatorum , & tempore assignationis non liberati ab hoc onere. Dixi in semone, per D . nisi nimirum aliqui jure speciali immunitatem consecuti sint. Quapropter 11 Dico S. Immunitas a solvendis decimis obti-F ne-