장음표시 사용
231쪽
- Lib. IV. Titulus I. matrimonio rato , seu Aponsalibus de rid
Ubrica praefixae duas nobis exhibet partes nimirum sponsalia, matrimonium. Illa bifariam accipiuntur, pro sponsalibus defuturo, quae simi promistio matrimonii ineundi & ordinario veniunt nomine sponsalium , vel sponsaliorum
utrumque enim est in usu j vel pro Doc
Abus de prsmi , quae sunt ipsum matrimonium ratum, seu contractus matrimonialis . In prima parte axemus de sponsalibus, scilicet de auturo, in altera de matrimonio.
De his dicemus, quid sint, & qualiter con trahi debeant: a quibus contrahi possunt: quem pariant effectum : & qua ratione semel inita sibivi queant. . Dico I. Sponsialia, a Dredendo dicta quamvis in aesti J.A. t. dicantur Ase mentio in repromissio
nuptiarum futurarum, & in can. 3. Caus. m. q. s. appellentur futurarum nuptiarum provisio, ae M aeris , communius tamen definiuntur esse misti promissio suturi matrimonii, vel accuratius hoc modo: sunt Promissis vera,molantaria, ac tu figiti ensibili expressa istisaeri matrimonii inre se missonas Iure habiles, seu inter marem di feminam tutio impedimento laborantes. Vera est promisissio. fi fiat serio, fine fictione, & cum interno consensu, item fi fiat cum tanta advertentia ac deliis time , quanta requiritur de sufficit ad peccae
232쪽
dum mortaliter: Voluntaria, si fiat sine errore, aut coactione, consensum liberum tollente: mvero metus tollat voluntarium ad sponsalia necessarium , quaestionis est: Mutua, seu reciproca, si fat ab utraeque parte, ita ut interveniat promissio unius , & repromissio alterius . De
his proin , uti& quomodo exprimi debeat 'omis io sensibili signo ulterius . 3 Dico r. Promissio Matrimonii ficta seu stamutata, quamvis in foro interno conscientiae nou producat obligationem sponsalitiam per se. E. In foro tamen externo ficte Promittens commi- Iitur ad Matrimonium, nisi fictionem probet.
ParS. I. patet ex natura contraeclus, qui essequaliter requirit consensum internam, c. 26. h. t. I. E.
β de rit. nupt. Sed sponsalia sunt contractus , non quidem realis, quia non requirit actualem corporum traditionem , sed oonset uatis. Pars h. exinde, quia in foro externo, nisi ex circumstantiis & modo tendendi facile potui siet ab altera parte colligi fictio vel jocus, praesumitur animus externae promission i respondens, Lys desupeuect Ulta. Et qaia ficte Promitteos ait ram partem decipit in re, gravi , peccat moris taliter, consequenter in conscientia tenetur eidem resercire damnum, quod fors inde passa est Dixi in prima parte, perse ; nam Per acclis dens, si nimirum ficta promittens seminae, aliis honestae vitae, Matrimoniam per dolosam lianc Promissionem, ab ea non facile advertibilem , eblanditus est & obtinuit copulam carnalem , etiam in foro interno tenetur eam determinate ducere in conjugem, nisi illa prae Mat rimo uso eligat dotem, aut compensationem illati damni. Ita Sanch. Pontius, Mol. Less. La Fm. Lugo et,
aliorumque & mihi Ionae probabilior contra D. Autonia. Bonac. Peregi, & alios multos . Ratia
233쪽
xx Lib. IV. Titulus I. Ratior quia talis dolosus deflorator graviter de cepit feminam, & negando verum consensum squem habere debuisset, gravem illi intulit iniuriam: ergo tam ex Jure Naturali quam ex postivo tenetur hanc injuriam tollere ac repararer atqui non reparat, nec deceptae latisfacit eo m
do, quo exigit Justitia Commutativa, nisi ponat id, quod perfide & injuste subtraxit , nempe
verum consensum in Matrimonium: ergo tenetur , saltem nunc, Ponere verum consensum in Matrimonium, consequenter tenetur illam dete
minate ducere, nec sufficit illam dotare, vel aliis ter damnum illatum resarcire; nam aliud pro talo foret non potest invito creduori 1, J.de re creae Sic fur surripiens equum non satisfaci red iendo pecunias, si ipsum equuin adhuc retineat, & re dere possit . Dixi in secunda parte, ues scitonem probet: vis autem aliter Probare poterit snisi per juramentum, quod tamen ipsi desere dum non est , nisi ex circumstantiis, aut teno re promissionis, conjectura saltem probabilis , aut aliqua praesumptio fictionis appareat. Oete i. Si esset obligario determinate ducendi deceptam, illae oriretur vel ex promissione, vel ex damno illator sed nec oritur ex promi
sone, quia lax fuit ficta, & nulla et nec ex illa eo damno , quia vel nullum est secutum, ut si semina non fuit impraegnata, di delictum mansit occultum, vel si illa detecto dei sto difficili nubat, & sc patiatur damnum, istud reparari
Potest per dote die. ergo. 2. Ricte Promittens non consensit in conditiovem ineundi Matrimo tu, sub qua obtinuit usum corporis r ergo nee tenetur hanc amplere conditionem. Sibi ima Patare debet femina, quod crediderit proco: cum
ejuserodi se ratis homioibus usitatum sit doloses uiuere. R ad 2. N θ j. nam ad haec obli- gatio
234쪽
Ratio oritur partim ex injuria defloratoris, comsensum verum perfide negantis , quem Proin nunc tenetur ponere, ut satisfaciat pro iniuria; Partim ex natura contractus innominati &one
rosi, facio, at facias I nam acceptando usum corporis , sub conditione ineundi Matrimonii concesium, tacite se obligavit defloratore, ac realiter consensit in Matrimonium, licet ini loficte istud promiserit verbis. Ad t. est eadtim responsio; quia debuisset, & adhuc debet eoi
sentire in conditionem, vel realiter ac tacite jam consensit admittendo usum colyoris. Ad 3. D bet quidem sibi imputare, quando ex verbis vescircumstantiis potuit colligere fictionem, ut si scivit, procum esse longe sublimioris conditionis, nec specialiter ab illo assecurata fuit de consensu, non obstante tam excessiva inaequalitate probe cognita: non vero, si colligere fictionem non
potuit; & ex sola spe Matrimonii consensit ,
non ex libidine, vel ex spe consequendi pecunias. Quaeres ad quid teneatur , qui defloravit vel impraegnavit feminam fine ulla promissi ne Maetrimonii, vera vel ficta R. r. Si femina ex defloratione nullum passa est damnum, ante sententiam Iudicis ad nihil tenetur in co scientia . Resp. x. Si vero passa est damnum , tunc vel semina sponte consensit dc rursus ad nihil obligatur in conscientiar vel non sponte
eonsensit , sed fuit per vim, fraudem, dolori
promissa, metum injuste incussam, adeoque per iniuriam inducta 3 ct tenetur corruptae in conscientia ante omnem Iudicis sententuina omne damnum reseruire ,-vel ducendo, vel com tenter dotando, ut tales nuptias acquirat, sis sperare potuisset , si violata aut corrupta non fuisset. R. 3. In foro externo tenetur ad id
ad quod eum Iudex condemnat , Iicet femina
235쪽
Ixis Lib. IV. Titulus I. . damnum passa non si modo per iniuriam & m dum injustum extorserit copulam. Tenetur a tem Judex, casu quo seducta vel inducae exti-- terit virgo saltem communiter habita pro tali, eum condemnare ad illam vel ducendam veIdotandam, electione penes violatam existente. c. I. Hyet. de adult. Quia in casu probabiliter etiam importunae preces, blanditiae, & munera aequivalent dolo ut sat multi DD. colligunt ex verbo seduxerit in a.c. I. posito, & ex verbis, nisi follia euaderit, positis in Lun.s. EC de raptu Dirg. C terum sicut qaaelibet nunquam nupta in foro externo per se praelumitur virgo, ita & praesumitur dolose vel injuste seducta, arg. I. un. s. t. cit. s Dico 3. Sponsalia metu gravi injuste in-
cusso extorta probabilius valent, Sylv. Tanner. Haun. V Viestner hol. n. 2s . Schmalggrueber n. 2 p. contra Sancti. Pontium, utrumque Barbos.
Engel, Non ig, Frane Schmier, & Conradum Vogler de Apoc d nn. I 6. Prob. negative, quia ex nullo Iure Positivo(nam spectato Iure Naturali sunta valida nec ex ulla efficaci ratione evineitur irritatio & nullitas . Objic. I. In mgr. de des of A. impus. permittitur puellae, quae
nolens, rim inDita', si 'minis parentum, adeoque metu adacta, contraxit sponsalia cum pum: ro, alteri nubere etiam non expectata pube tate pueri , ergo sponsalibus ita extortis non fuit obligata. 2. Matrimonium gravi metu in- iuste incusso extortum non valet: ergo nec sponi : salia; quia, quidquid de Matrimonio reperitur in JureZstatutum, extendi debet ad sponsalia .r . I. I. I. 26. F. h. t. s. Ideo Matrimonium ita eg- ortum non valet, quia desicit consensus a J re requisitus: sed hic etiam deficit in sponsali--fataliter extortis. q. Si valerent haec spons
iis , obligarent ad actum nullum , quia obli garens
236쪽
De ob alibus, O matrimonio. Et
Larent ad Matrimoniam , quod invaIidum est ,
si extorqueatur per metum . s. Et licet postea cessaret metus, quando contrahitur Matrimonium , tamen metus, per quem fuerunt extorta sponsalia , in illud adhuc influeret : quod
enim est causa causae, est etiam caasa c usati .
Resp. ad I. Illa permistro Pontificis fuit diaspensatio, di contractie obligationis relaxatio
atque sponsalium resci Aor ergo ex d. cap. PI. potius infertur valor huiusnodi sponsalium . Ad x. A Q. Co m. de Maetrimonio extat claruS teXtus. in cap. I . se I i. hoc tit quod sit nullum; non vero de sponsalibus. Lex autem irritans , utpote odiosa non debet extendi a casa expresso ad nota expressum , etiam propter paritatem vel identitatem rationis. Ad lib. I 3. 16. citi. dico, universaliter verum non e se , quod statutum de Maetrimonio debeat existendi 1ae sponsalia, praesertim ubi non reperibtar eadem ratio, uti in casu intervenientis meistus . nam Matrimonium semel validum non amplius potest res indi, sponsalia ratem, licet valent Per mecum extortae, possunt rescindi, imo debere, si metum passus vel instituat actionem quod metus causa, vel repellat eum, qui urget executionem sponsaliam, per exceptionem quod metus causa si vero nec illam nec istam adhibeat , censetur libere ae sponte postmodumacontraehere Matrimonium; vel, si duret metus, nulliter exequitur sponsalia contrahendo Matrimonium. Ad 3. R min. metu& at gratas non tollit consen sum absolute liberum de Iure Naturali requisium in Ponsalia; cum coacta per metum voluntas sit di maneativoluntas, L . g. quod met. eaus quamvis tollat consensum spo laneum, qui de jure positivo ad valorem spo salium non requiritur , lice requiratur ad valorem
237쪽
Iorem Matrimonii c. I . O c. I D eiit. Ceterum magis est consultum metum pata, s sponsalia valeant, quia, fi valeant , habet alterum hi obligatum ad contrahendum secum Matrimo
nium, si postea judicet, illud sibi expedire, re
contrahere velit; si vero non velit, facile se potest liberare actione vel exceptione quod metus causa. Si autem non valerent, alterum sibi non haberet obligatum . Ad. . N. sequelam ; non enim absolute obligant ad Matrimonium , dc stante metu, sed sub conditione, si metus cessaverit, vel minae injuste. Fere sicut valent sponsalia clandestine contracta, & obligant ad Matrimonium, non vero clandestine contrahendum, vel stante clandestineitate . Ad s. Negatur squod metus, postquam cessavit, influat adhuc virtualiter & mediate in Matrimonium ; nam sublato metu prorsus sponte ac liberrime contrahitur Matrimonium, licet dependenter a sponsalibus metu extortis contrahatur , quorum obli-xatio fuit solum inessicax, ct quas conditionata. In exemplo et aliquis violente ligatur vinculis, ut abstrahatur in carcerem; postea vero rermittitur sibi vincula detrahere , & lictores abeunt, ipse vero retinet vincula, Ac abit in carcerem: nunquid talis sponte ac liberrime r tinet vincula & carcerem adit , atque ad hoc non amplius influunt prius injecta vincula pDico Sponsalia necessario debent esse mutua promissio, ita ut non valeant, nisi utraque Pars promittat alteri Matrimonium, seu nisi interveniat promissio unius , & repromissio alterius, nec sit it hujus mera acceptatio promissionis. Communis contra Palud. & Pont. quia Spos, Ita imitantur in hoc Matrimonium, di per ea promittitur, quod per Matrimonium traditur, nempe jus mutuum in corpus: ergo, ficut M
238쪽
trimonium non consistit sine mutuo consensu utramque partem obligante, & claudicare nequit , ita & sponsalia non possunt consistere sine
mutuo consensu utramque partem oblinante ,
consequenter sine promissione mutua , seu fine promissione& repromissione. Id quod etiam indicat, L I sF.h.t. ubi sponsilia dicuntur esse memtio , re romissio suturarum nuptiarum. Objic. Si quis gratuito promittat puellae Matrimonium,& illa acceptet, non tamen vicissim repromittat, valet promissio, & obligat promittentem ad Matrimonium, quamvis puella non obligetur: ergo valent iponsalia,sine repromissione . R. A . cons quamvis enim talis Promissio acceptata producat obligationem simplicem , non tamen parit sponsalitiam. Id transmitto, quod ille, qui acceptat hujus odi promissionem, cen- scatur tacite repromittere', nisi probet nudam
acceptationem , dc sibi defuisse animum se vicissim obligandi. et Dico s. Per illa rurba susscienter exprimuntur spoi salia seu promissio & repromissio
Matrimonite, quae juxta communem loquenditi si in aut receptam consuetudinem significant animum se obligandi ad Matrimonium contrahendum, uti sunt haec: promitto tibi Matrim nium : accipiam te: nubam tibi: tu sis futuris mea uxor: ct si praecessiti mentio vel tractatus de Matrimonio, etiam haec: non amplius te defream, fidelis tibi permanebo, non vero per se
indieant promissionem Matrimonii verba amatoria , v g. tu es mea charissima, thesaurus meus,
promitto tibi amorem se fidelitatem meam. Pariter per illa signa censentur contrahi sponsaliadi satis exprimi , quae juxta communem intelligentiam aut consuetudinem loci consensum in futuras nuptias exprimant, ut subarrhatio , seu immi
239쪽
xgo Libri M. Titulus Limmissio annuli in digitum & acceptatio: oblatio
dc acceptatio munerum, &jocalium: porrectio manuum, si huiusmodi fiant post praevium tractatum de sponsalibus vel Matrimonio; quia verba & signa debent accipi juxta communem acceptionem & consuetudinem, nisi aliunde constet
de mente opposita, c. .h.t. O c 6 de VS. Si omnibus pensatis maneat dubium, an per verba ,
vel signa, significetur promissio Matrimonii, reproferens verba, vel ponens signa, neget sibi fuisse animum promittendi, absolvendus est, veIad summum ei deferendum juramentum purgatorium, cum Jura sint proniora ad liberandum, quam ad obligandum, L . β . de O. , C. Si tamen verbis dubiis, vel signis accessit copulacarnalis, praesertim repetita, praesumere debec Judex animum sponsalitium, per c. 6. de condit.
avo . O c. 3o h. t. quia puella paulo honestior non est censenda praebere usum sui corporis , nisi sponse suo, & sub spe futuri Matrimonii. l8 Quaeres, an sponsalibus adjici possit condiatio 3 R. assirmative , proin valent etiam initae suiu conditione, modo ea sit possibilis & honesta. communis, & patet ex dictis ad tit. 3s
de Pactis in I. i. atque paelebit ex dicendis tit. s. infra. Nec refert, an conditio sit necessaria MI contingens, depraesenti, praeterito, vel futuro si tantelia sit de futuro contingenti, v.g. si pater tuus consentiet, sus enditur obligatio sponsalitia usque ad evenitim conditionis ; hoc autem secuto, & sic purificata conditione , mox sinet
novo consensu orituriobligatio, Per 6. Inst. de O. Si vero adficiatur modus, seu gravamen imponatur uni vel utrique contrahentium, non
suspenditur obligatio sponsalitia, ac insuperspecialis obligatio inducitur ad Praestandum gravamen, seu ad implendum modum, ut si contrahas spon-
240쪽
Da sponsalibus, se matrimonio. 2II
'sponsalia cum Bertha , ut ibi officium impetret; nam modus exprimitur per particulam mconditio autem per particulam j. Dixi, modo
ea sit possibili, b honesta; nam si fit impossis-
lis , ut si dicas , contraho tecum, si digito co lum tetigeris, vel turpis, ut si dicas, contraho tecum, si Patrem tuum occideris, vitiantur sponsalia non obligant, ut cum P. Uviestaner h. n. 3o. ct aliis contra plurimos verius esse existimo, & declarabo tu M. cit. non obstante, quod matrimonium sub conditione impos.sibili vel turpi contractu valeat, ac solum vi tietur conditio, & habeatur pro non adjecta. c. Fn. de condit. avo . quia hujus Capit. dispositio , utpote exorbitans a Iure Communi dc Naturali , ac praecise in favorem matrimonii laeda, extendi non debet ad sponsalia , quorum tantus in Iure favor non est, atque matrimo
nii. Ceterum pro conditione impossibili haberi non debet, si personae impedimento , in quo dispensari potest & solet , laborantes ita contrahant , contraho tecum , si Papa dispensaverit. Sancti. Palao, Gobat &c. contra gravissimos Canonistas, Host. Panorm. Nauar. &c. o Dubitabis, an sponsalibus recte apponatur arris, seu res quaedam a sponsis, vel eorum p rentibus , Post contractum sponsalitium data in securitatem futuri matrimonii 3 R. omnino. Patet ex L 3. O s. C. hi secuto autem postea matrimonioriredit arrha ad dantem ad exemplum Pign ris, quia per modum pignoris datur: vi consue ludinis tamen manet accipienti. Si vero matrimonium non Muatur, tunc interest, an propter neutrius culpam non sequatur, & tunc restituendae . est danti, an propter unius culpam,& tunc, si dans commisit culpam, perdit arrham, si accipienis re