장음표시 사용
251쪽
et et Lib. IV. Titulus I. plendae, seu ulterius non differendae , ac per modum termini , a quo incipiat obligatio in actu secundo, v. R. si sponsi sibi promitterent Natrimonium intra annum , vel sequenti Pacchate contrahendum, elapso hoc termino non finiretur obligatio, ut habet communis eX c. s. de dolo, quia obligatio , quae statuto tem re impleta non est , non cessat , ut si hoc anno non solvisti annuos census , non liberaris ab
obligatione solvendi deinceps.18 Altera classis est, si dissolvantur sponsaIia non ipse iure, sed per rectissionem, dc recessum, vel liberam voluntatem unius, cui datur justa causa resiliendi, licet possiet non resilire, & altera pars maneat obligati, quamdiu innocens non actu resilierit. Sic solvuntur vel solvi possunt sponsalia I. propter dolum accidentalem antecedentem unius in contractu sponsalitio commi sum. 2. Propter votum simplex castitatis, coe- Iibatus, veI SS. ordinum , post sponsalia ab altera Parte editum . s. Propter sponsalia Iicet invalide ab altera parte contracta cum alia Persona . q. Propter ingressium in Novitiatum Religiosi ordinis et quo casu probabilius non quidem liberatur ingressus, sed solum remanens in saeculo; quamvis enim licite ingressus sit N Uitiatum , censetur tamen renuntiasse sponsalibus, quam Proin renuntiationem acceptare P test, si velit, remanens in saeculo, & alteri nu-here et quod autem ingressus non liberellur ante Profectionem, inde colligitur, quia nec eX natura rei nec ex dispositione juris haec liberatio Probatur. s. Propter discessum unius ex sponsis inscia vel invita altera parte , in alienas terras animo mutandi domicilium, vel si spes non fit eum brevi rediturum: propter absentiam vel
dilationem executionis sponsalium nimis diuturnam a
252쪽
De sponsalibus, O matrimonio. et snam, text. dc DD. in . s. h. t. Interim tamen re
quirendus foret absens, de cujus animo domicilium mutandi , vel brevi non revertendi, non satis constat, Per litteras, ut redeat & sponsalia impleat, &tunc, si requisitus implere recuset, vel si praesens ad implendum requisitus tergiversetur & moras nectat, integrum erit resilire, &alteri nubere. 6. Propter fornicationem unius , sponsalia subsequentem, c. et s. de fureum quia
frangenti fidem fides Dangatur eidem, ut habet
axioma. Idem est de fornicatione spi rituali, seu de lapsu unius in haeresim, per c. s. de didori. . Propter fornicationem sponsae , etiam sponsalia praecedentem, a sponso tamen ignoratam, postea vero cognitam; quia in Iure paria sunt aliquid ignoranter praecedere , ct supervenire, Per c. q. de Except. O L. p. m. de contr. empl. quod tamen ( saltem pro foro externo juxta communem non Procedit in casu, quo sponsus ante sponsalia inita fornicatus est cum alia; eo quod sit dispar ratio, & sponsus fornicatus inaestimatione morali non censeatur reddi tam. vilis , sicut sponsa fornicata , neque tam Proebrosum ac difficile sit sponta , si ducat virum corruptum ( saltem nisi saepius sit fornicatus , vel prolem jam habeat quam sponso, si ducat
sponsam ab alio corruptam . Si vero utraque Para post jam inita sponsalia fornicatur cum aliis , valde discrepant DD. quorum aliqui facultatem resiliendi tribuunt utrique, quia utraque violam vit datam fidem, alii autem neutri, quia Paria delicta mutua compensatione tolluntur, LIO.β. de compensat. c. 6. de adult. Alii demum &forte probabilius indulgent licentiam resiliendi sponso non vero sponsae, eo quod dupleccausa resiliendi reperiatur in fornicatione,
sponsalibus superveniente , scilicet violatio fi- , 3 dei,
253쪽
dei, quae in hoc casu datur ex utraque parre , di sic neutra alteri quidquam objicere potest , veI propterea resilire, ac insiper specialis tum pitudo tu personam sernicantem redundans et sed haec est major in sponse , quam in sponso, ut in inuatum jam est. Is 8.Denique propter quamcumque notabilem mutilationem, physicam vel moralem, uni ex sponsis supervenientem, quae nimirum sit tanta , ut, si fuisset praevisa, sponssilia non fuisset contracta, Per c. As. est quia haec censentur tabere semper hanc imbibitam conditionem, ni, nota-hilis mutatio interriverit et si res in eodem si tu permanserit. Talis mutatio seret, si alterutra pars incideret in lepram, paralysim, luem Gallicam , perpetuam oris graveolentiam , vel in alium morbum difficulter curabilem: si amitteret oculum , vasum, pedem , manum &c. si stolisa notabiliter fieret desermior in facie, si sponsus evaderet moribus asper & crudus, ebri sus, Prodigus, aleator , vagabundus: si alteruter committeret crimen grande, ex quo oritur infamiae juris aut facti: si incideret in magnam Paupertatem , veI debita &e si inter spons
rum Parrates aut consanguineos oriantur graves lites, aut ex nuptiis oriturae praevideantur, nec
spes sit reconciliationis. Duo tamen hic notare adhuc juvat i. Quod non minus resilire liceat , si talis. circumstantiae vel qualitas antecesserit spol salia, at tunc ignorata, sed primum postmodum cognita, quae, si cognita fuisset, sponsalia non fuissent contracta, quam si supervenerit; quia paria sunt aliquid supervenire, re
ignoranter praecedere: non esie, & non apparere, esse & apparere; c. . , L citi. cum censeatur res fieri tunc, quando innotescit . et
Quod iaculi as resiliendi detur latum persenae,
254쪽
Da sponsalibus, se matrimonIo. 2 squae mutationem non est passa , non vero a I- teri, Penes quam secuta est mutatio; si proin non mutata velit adhuc matrimonium contrahere cum mutatae , Potest , & mutatae tenetur
contrahere cum illa. Et hinc sponsus, cui s pervenerunt notabiles divitiae , vel nobilitas , non potest resilire , nec sponsa , cui Parentes minitantur ex haeredationem usque ad legitimam , si ducat Titium pauperem, si prius scivit esse talemeto Objic. I. Sponsalia non cIaudicant, sedes.sentialiter sunt mutua, ut n. 6. docuimus: ' ergo non possunt dissolvi ex una tantum Parte. E. Si dolus accidentalis in contractu sponsalitio commissus dat causam resiliendi decepto, tunc contrahere volens sponsaliae tenetur manifestare suum defectum occultum , Propter quem non contraheret secum altera pars, si illum sciret:
sed hoc est nimis dissicile , & contrae praximquotidianam et ergo. 3. Sponsus ante inita sponsalia fornicatus cum alia merito suspectus est de non servanda fide thori in subsecuto matrimonior ergo etiam sponsae justam resistiendi caeusam habet propter fornicationem sponsi sponsalia antegressiam, & postea primum cognitam. q. Ita c. 2 s.cit. sic dieitur: hi quis juraverit, seducturum aliquam is uxorem, non potest opponere fornicationem praecedentem, sed subsequentem: ergo neque sponsus repudiare potest sponsam propter fornicaetionem, sponsalia antegre sam, ac posteae detecham. i. Si uterque coniux committat adulterium, neuter potest instituere divortium, c. 6. de daDrt. ergo etiam, si ute que sponsus post sponsalia fornicetur , neuter, adeoque nec sponsus potest resilire . 6. Si fornicaetio post sponsaliae est suffciens caeusae innocenti ad resiliendum, etiam erunt ostula & ta-
255쪽
x 6 Lib. m. Titulus Lctus impudici admissi vel exerciti cum alia re sona: sed hoc videtur falsum.
R. ad I . di . ant. non claudicant initio, dum fiunt. C. ant. in conservari . A . ant. O conLAd x. dist. maj. tenetur manifestare suum d fectum occultum, qui foret alteri noxius , vel matrimonium redderet notabiliter dissicilius , uti est lepra, morbus gallicus , infamia , impraegnatio ab alio&c. vel deberet a contractia abstinere . Conc. maj. defectum , qui notabiIedamnum vel molestiam alteri parti non allaturus creditur, presertim si sine probro suo manifestare non potest. Tq. maj. Sic femina non tenetur prodere suam fornicationem cum alio habitam sine impraegnatione, paupertatem, I ves defectus corporis, vel animi M. partim quia sic fert usus , in tacita hominum conventione fundatus, nec infertur per hoc alteri parti injuria, cum eidem simile jus competat non manifestandi suos defeetiis , vel, si infamia metu tur, etiam celandi, sine mendacio tamen ; Pa tim quia pars decepta sibi imputare debet, quod non fuerit accuratior . Ad s. p .ant. saltem si non frequenter si fornicatus. Ad o. Ille textu' intelligendus est de fornicatione praecedentes quam sponsus jam scivit tempore sponsalium ,
ut notat Glossa di praecedentem . Ad s. Interutrumque conjugem adulterantem , & interutrumque sponsum fornicantem, est quidem paritas in eo, quod utrobique neutra pars Possit agere ad divortium , vel ad rescissionem , r tione violatae fidei, quia utraque pars violavit disparitas tamen est in eo , quod conjugium
non sit restindibile, sponsalia vero sint rescin-dibilia; & ideo non male permittitur rescissio sponsalium sponso propter aliam causam , nempe ob majorem turpitudinem, quae sponsae fornia
256쪽
De sponsalibus, O matrimonio. et 'canti, quam sponso fornicanti, inuritur. Ad c. s. ma. cum communi contra Palao& P.Schmieretiam oscula & tactus impudici erunte causa resiliendi respectu sponsi contra sponsam talia admittentem. C. ma. Respectu sponsae contra sponsum saltem, si non frequenter talia exerceat, ut merito reddatur su spectus de violaenda suo tempore fide conjugali. Ratio disparitatis est iterum; quia tantum dedecus & vilitas non redundat in sponsiim ex hujusmodi actibus, quantum in sponsiam. 21 Quaeres, an sponsi propria auctoritate posssint resilire a sponsalibus, si subsit aliqua causa ex praedictis 3 Et quomodo constare debeat de causa fl R. ad I. Si sponsalia sint clam contracta , ct causa dissolvendi sit occulta : item si sponsalia sint quidem publice contractae , causa tamen recedendi sit pariter publica ¬oria, non opus est authoritate Iudicis Ecclesiastici; quia ex nullo Jure (saltem Communi
id reperitur cautum, & nullum ex tali dissolutione oritur scandalum. Idem est, si mutuo consensu velint sponsi recedere a sponsalibus , Interim tamen in quibusdam Dioecesibus, uti in Constantiensi &Frisingensi, prohibitum est dic solvere Sponsalia publice inita, vel postmodum publicata, sine praevia cognitione Iudicis Eccl uastici de causa. Si vero causa resiliendi sit dubia , debet accedere authoritas Iudicis Ecclesiastici, quia vi contractus sponsalitii quilibet sponsus est in possessione juris acquisiti et in dubio autem
nemini licet propria authoritate alterum deturbare de sua postione juris sui. R. ad a. Requiritur plena probatio, saltem pro foro exterus, Pro quo regulariter toties necessaria est plena Pr batio, quoties agitur de praejudicio tertii. c. 23. de testib. t.s. Cod.eod. Excipitur tamen casuS, qa causa
257쪽
x 2 Lib. M. Titulus Leausa resiliendi est impedimentum matrimonii, vel dirimens , ut assinitas &e. veI impediens , uti votum castitatis sponciliae antecedens dico tunc lassicit enim semiplena probatio . c. AS. eod. c. ra. h. t. quia agitur de Periculo animae s& de vitando peccato. Objicies I. Ex can. I. cail. 33. q. t. c. I 1. de ae spons impub et g. de didori. eruitur, quod requiratur auctoritas Ecclesiae ad dissolvenda sponsaliat ergo. 1. Ad dissolvendum matrimonium non sataficit udus testis, deponens de impedimento dirimente . c. y de tecti, o. I. de eo ang. O assinit. quamvis etiam agatur de vitando peccato: ergo nec sussicit unus testis ad dissolvenda sponsalia, licet pro causa allegetur impedimentum matrimonii dirimens. R. ad i. N. ant quia allegata Iuration de sponsalibus de futuro loquuntur, sed si matrimonio jaem contracto, quod ex natura sua est indissolubile. Ad x. N. consse parit quia, quando impugnatur matrimonium, impugnatur
vinculum de se indissolubile, & simul jus alterius non modo quaesitum,sed jam inualiter etiam mosissum: si autem agatur ad dishlvenda sponsalia, multis modis dissolubilia, per quae nondum est jus an re quisitum, multo minus possessum , aliter est discurrendum; mia sic evitari potest peccatum sine laesi e juris realis jam possessi. : s. H.
i De Matrimonio et x Matrimonium duobus modis accipi potest..et. praecise pro contractu Crevi , quo inter viarum & mulierem mutua potestas traditur in ora dinem ad copulam conjugalem, per se aptam ad generationem prolis, &ad vitae communis com, sor-
258쪽
sortium; cujusmodi fuit in Antiquo Testatnento, ct hodie inter InfideIes, seu non-Christianos satque definitur ex J I. In I. de patr. Pot. s l. i. q. de ritu nun . quod sit conjunctio maris se feminae , in indimiduam Ditie consuetudi,em continens. h. e. Cont, actus legitimus , quo mas se femina nullo Iare impediti muttio stibi tradunt jus in corpora ad actus ex se aptos ad generationem prolis, si ad
indididuam Diti icietate e obligant. 2. Prout iste contractus Sacramentam est, seu ad rationem Sacramenti a Christo elevatus ( ut constanter docuit Ecclesia, & definitum in Florentino ac Tridentino Concilio) probabiliter per illa verba Matth. iv. quod Deus conjunaeit, homo no eparet, nimirum propter significationem conjunctionis Christi cum Ecclesia , quam matrimonium Christianorum fignificat juxta illud Eph. s. Sacramentum hoc magnum et, ego autem dico, iuchrisio se Ecclesia. Atque in hoc sensu acceptum matrimonium patitur paulo allatam definiti nem Posteriorem magis accuratam, adjectis tamen his verbis: ex institutione Christi collatidus gratiae. In utraque hac acceptione matrimonium tumitur active, lorinaliter, & in fieri, vocaturque etiam Connubium , ac subinde etiam nuptiae : si autem sumatur pro actuali societate viri ac feminae, resultante ex praedicto Contractu, seu Pro statu permanente , accipitur Passivel , objective, & in facto esse, vocaturque etiam Conjugium, vel Confortium. In nulla acceptione ad essentiam suam requirit actualem copu- Iam caernalem; seu concubitum. OU. s. causet q. h. nam nuptias non coUcubitus , sed consecus
An vero matrimonium contrahi possit sub conditione servaeudae castitaetis perpetuae, quale Protabiliter fuit inter B. Virginem & S. Josephum,
259쪽
xso Lib. IV. Titulus I. vel sub pacto de nunquam petendo dc reddendo
debito conjugali, controversum est inter Dra Ego assirmativam defendi in meo Candidato ueprobabiliorem, quia per contractum matrim nialem videtur tradi posse solummodo jus rem tum , & contrahi obligatio remota ad usum Comporis seu ad actum conjugalem , vel in acta primo, sine iure proximo dc obligatione Proxima atque actu secundo, scilicet sic contrahendo, do tibi, se accepto jus corporis ad Uum
conjugalem, nolo autem cum corporis et vel sim volo retinere jus, O me obligo ad copulam : Ieae copulam noli. Adde, quod in nullo contrac ausus rei sit de essentia contractus . Accedit , quod honeste possit intendi matrimonium Praecisse ut fiatum arg. c. I 6.bi. Et nunquid valet matrimonium, quod contrahitur cum animo ingrediendi Religionem ante consummationem p omnino . id enim M. Canones permittunt diserterergo jus proximum ad copulam non traditur , nec obligatio proxima ad illam contrahitur , sed solum remota: cur ergo dictus animus non postet in pactum deduci ; cum pactum excluderet solum consensum in copulam, quem etiam excludit dictus sinimus dc propositum p
Pariter controversum est , an Fideles possint contrahere matrimonium validum praecise in ratione contractus, positive exclusa ratione S Sacramenti. Ego ibidem pariter assirmavi cum Scoto, Pontio, Uam. Gobat&c. contra valde communem, quia intentio faciendi, quod Christus instituit , in confectione Sacramentorum omnino necessaria est juxta Conc. Florent. &Trid. f . can. I I. de Sacram. in genere. nec sufficienter probatur, rationem Sacramenti a Christo inseparabiliter superadditam esse contractui
260쪽
et 3 Porro causa inciens remota matrimonii est Deus ut Auctor Naturae, qui illud jam in Paradiso instituit taenquam medium, Per quod naturali ratione propagaretur genus humanum: qua Sacramenti autem Chi istus. Causa proxima sunt
contrahentes, qui quoque ejus, ut Sacramentum
est, sunt Ministri, non Sacerdos assistens; quia illi ponunt materiam & formam : siquidem materia remota sunt corpora contrahentium , ad generationem prolis idonea, proxima vero mutua traditio & acceptatio juris in corpora, noRrealis, sed consensualis , seu ipse contractus ;jorma autem est consensus mutuus qua expresecus per signum sensibile, scilicet vel per verba,
ut sunt haec, ego te accipio in meam; ego te a cipio in meum, c. SI. h.t. vel Per nutum , aut scripturam, vel per porrectionem manus, aut acceptationem annuli M. modo ex circumstantita ili intentione contrahentium significent traditionem mutuam juris in corpora . Causa mnalis est procreatio prolis, & secundario remedium concupiscentiae. Emehus est conjunctio animorum ad mutua obsequia & officia conjugalia, ac Perpetua societas vitae, seu indissolubilitas, item, cum hodie sit Sacramentum, gratia supernaturalis , tum sanctificans , quae per se augetur in subjecto capaci, tum ac uales, seu auxilia ad facilius perferenda matrimonii onera. Eo Matrimonium primario dividitur in Legitimum, Ratum, dc Consiummatum. Legitimum est, quod praecise juxta Leges Naturales & Civiles contrahitur, absq; hoc,quod ab Ecclesia ratum habeatur , aut Sacramentum sit, quale est apud non- Christianos. I atum, quod inter Christianos ac Fideles juxta Leges Ecclesiasticas rite contrahitur , atque ideo rati Mationem Ecclesiae, & rationem Sacramenti habet, cui tamen necdum acce