장음표시 사용
241쪽
-x Lib. M. Titulus Iest, in qua cupio, h. e. Praeter arrham simul triplum , v g. si accepit yo. floren , reddit Eoo.
3. Os .cul. Differt Arrha a sponsalitia largit to ( quae etiam dicitur joc aliam , donatio ante nuptias , vel Mundur muliebris i quod haec donatio non fiat in pignus futuri Matrimonii .
sed praecise in signu in amoris: manetque accipienti, si sequatur Matrimonium et si hoc non sequatur sine alicujus culpa, restitui debet donanti: si ex culpa donantis, res donata manet accipienti et si ex culpa aec Pleia Us, redit ad donantem , I. D. Idi. I 6. C. de donat. ante nupt.
Io Haerebis, an quoque poena , a resiliente
luenda, adjici possit sponsalibus p R. cum iis stinctione. Si adjiceretur sub pacto, ut solvatur poena ab eo, qui juste resilit, seu justam resiliendi a sponsalibus causam habet , invalido
adjiceretur, ut plerique conspirant Propter te tum in c. Gemma a. p. h. t. Si autem convenium
sit, ut solvatur ab illo, qui injuste resilit, probabilius Teche apponitur poena , & valet pactum, ut docet Laum. Haula. Gob. Glettie&c. contra Couar. Sanciu GonEal. Loes P. Κugier,& plurimos Civilistas. Prob. I. a Paritate cum reliquis contractibus , quibus juxta plerosque recte apponitur poena conventionalis ab injuste resiliente solvenda . E. Ex paritate cum arrhaquadruplicata, quae jussita omnes quoad triplum habet rationem poenae , & tamen adjici per onventionem potest contra iniuste resilientem. S. Ex eo , Nuod talis poena serviat ad impediendum peccatum injusti recessus a si onsalibus, quae Sponsi tenetur exequi Jure Naturali &Positivo, nisi ambo distolvere velint mutuo conis
Ob. I. Leges illimitate vetant sponsalibus a
Boui poenam collum ionalem, uti colligitur exli it
242쪽
. Docalibus, O matrimonio. 23 3I. S. C. h. t. sec Gemmacu. ergo nec injuste
resiliens ad illam obligari potest. t. Maetrimonia debent esse liberrima : sed libertati praejudicat Poena conventionalis: ergo. R. ad I. Leges Civiles in hac maeteriae sponsalium , quae sunt fori Eccles astici , non sunt curandae : deinde, licet expiacite non faciant distinctionem inter juste&injuste resilientem, reipsa tamen videntur intelligendae esse de sponsalibus, a quibus juste & licite resilire potest. In o. Gemma cit. satis id clarum est, quia loquitur de casu , quo cum Puella nondum septennii invalide suit inita sponsalia, aut, Iicet valide fuissent inita , tamen adveniente Pumhertate jus resiliendi locum habuisset: ergo ibi r Probatur Poena solum pro casu, quo juste resilienseam solvere deberet. Ad 1. dis. . debent esse Iiberrima a metu injusto. C. m. justo. A . ma. metus poenae, quam injuste resiliens debet solvere , justissimus est. Imo hic metus non obest libertati ad matrimonium , quia sponte contrahens sponsalia sub poena conventionali sibi ipsi jam antecedenter ademit moralem libertatem , seu ius resiliendi sine iusta causa. II 6. Contrahere si insalia possunt omneS , Impedimento carentes. 2. Etiam per Promcaratorem , vel Proxenetam. 3. Imo dc parentes
pro liberis, praesentibus & tacentibus, etiam sine mandato, vel alio signo sui consensus dato aliberis . pars I. est indubitata ex iure naturali &positivo, libertatem omnibus indulgente ad matrimonium , per quod propagatur genus humanum. Quin etiam cum impedimento dirimente, ut est consanguinitas&c vel impediente, ut est votum simplex castitatis, contrahi possunt sponsalia, non quidem absolute, sed conditionate ,
243쪽
et g Lib. IV. Titulas Tria f., c. 68. G R. I. in 6. ibi: potest quis per alium, quod potest facere persimum. Necesse tamen est, ut Procurator habeat mandatum specia.-le ad contrahendum cum persona determinata , idque exequatur per seipsem, & ut mandatum nec tacite nec expresse sit revocatum, dum acta contrahit loco Principalis. c. Fn. cit. Pars 3. liquet c. un. s. porro . de despons impuae in 6. Objie. r. In aliis negotiis procurator valide procedit, licet mandatum sit revocatum, modo revocatio nondum sit intimata procuratori.
LII. g. mand. Clem .un. de renunt. ergo etiam in
negotio sponsalium quo tamen nos videmur negare . E. Nemo potest stipulari alteri , ut habet communis regula, seu alterum obligare alteri : ergo neque parentes obligare liberos Proesentes & tacentes ad matrimonium cum aliis contrahendum . 3. Sponsalia requirunt verum di
proprium seu personalem consentum. canon. Z.
calis 2 . q. 2. Lq.β. h. t. sed silentium & taciturnitas liberorum non est proprius, & verus, sed solum praesumptus consensus , & a parentibus spositus; qui enim tacet, non fatetur. c. qq. deh. J- in 6. Et quamvis, qui tacet , consentire videatur, ut ait c. S. eod. id tamen non Procedit , quando agiturde Draejudicio, vel de o ligatione imponenda . q. Si parentes nomine Iiberorum tacentium valide contrahunt sponsa-ha, etiam tutor pro pupillo contrahet valide, imo & frater pro sorore tacente, ut est casus
in c. I. de matris. contracto contr. interd. Eccles. Sed utrumque communiter negatur a DD. Er-xo . R. ad I. A . cons. propter expressum textum
. . cit. &quia in aliis negotiis sus Humanum stupplere potest voluntatem contrahentis , non vero in sponsalibus ad matrimonium , quod exi-
Ut iudividuam vitae lacietatem, obligantibus.
244쪽
De Docalibus, O matrimodio. 2Ss
Adt. In sponsalibus, quae parentes contrahunt pro liberis tacentibus, datur specialis exceptio in un. cit. Ad 3. Pro hoc casu secundum dicta
. sufficit consensus ex taciturnitate praesumptuS . Interim tamen , si liberi revera non consentirent, adeoque foret consensus mere Praesumptus , vere non existens, is non sussiceret re ipsiae, licet pro foro eXterno Praesumeretur tamdiu, donec
Iiberi probarent aliquo indicio, vel saltem juramento, suum dissensum. Ad g. Negatur sequela , quia de tutore & fratre loco pupilli vel sororis
praesentis & tacentis sponsalia contrahente non extat juris positivi dispositio, bene tamen de parentibus, Patre vel matre, quae dispositio si abeo set, etiam negarem valida contrahi sponsalia ab his nomine liberorum , utpote quae inducunc ligationem personalem ad statum tam dissicilem, atque ideo Proprium personalem ac nλ-turalem consensum videtur requirere gi et Quaeres, an licite, vel saltem valide, sponsalia contraeliant liberi sine consensu parentum p Et an Catholicus cum Haeretica, aut vicissim g R. ad i. Valide quidem contrahunt, ut habet communis Catholicorum contra Haereticos ex clarae decisione Trid.s et . c. I. de res. Matris. ubi etiam matrimonium sine consensu parentum initum
sustinetur; cum electio status debeat esse liberrima, &independens ab aliena voluntate . Nec attendi in hac materia spirituali debet, L g. r.
d. h. t. ad valorem requirens consensam parentum, in quorum potestate sunt liberi. Excipitur tamen casus , quo matrimonium ipsum licite non possent sine consensu parentum contrahere libe is quia obligatio ad illicitum implicat . Regulariter tamen illicite contrahunt sine consensu vel saltem consilio pareatum . quia ex praecepto quarto Decalogi tenentur
245쪽
s D L ib. M. Titulus Lliberi revereri suos parentes, & iis obsequi, contatuenter in re tam gravi eorum consensum vel consilium petere, imo, nisi absque justa causa
negent parentes consensum , etiam eorum v
luntatem sequi . probabiliter tamen solum v nialiter peccant non sequendo, nisi praevideant gravem illarum tristitiam. Ad a. Sponsalia Catholici cum Haeretica, vel vicissim Catholicae cum Haeretico , ordinarie non .solum illicita sunt graviter, sed etiam invalida. AE .Sanch.S-rer, Gobat. b.y. n. 216. Ratio est, quia tale Matrimonium ordinarie est graviter illicitum, ut videbimus infia n. g. ergo, si sponsalia via rent , deberent ligare ad illicitum , quod repugnat , c . de S., c. 18. de urejur. Valare tamen possentnut conditionata, si nimirum inirentur sub expressa vel tacita conditione hac,
si pars haeretica se converterit ad Mem Cath
licam ante contractum Matrimonialem .is Dico . Sponsalia producunt obligationem Iustitiae, gravem per se, ad contrahendum suo tempore Matrimonium cum persena, cui promi
quiae sunt contractus onerosus ac reciprocus, Ac quidem circa materiam gravem. Quia vero spons nihil aliud sibi solent promittere, quam Mati imonium, ideo, si fornicantur eum aliis, probae-bilius non fiunt rei quasi-adulterii, nec in Confessione necessario aperienda est circumstantia sponsalium cum alia persona jam initorum . Objic.. ii desongatae renuntiare conditum , ese nubere alii non prohibentur, ait I. I. C. h. t. ergo
saltem feminis desponsatis licitum est a sponsalibus recedere, ac alteri nubere. R. Ius Civile in materia sponsalium non debet attendi, sed Ius Canonicum, & Naturale; quia referuntur & sunt via ad Matrimonium, quod, utpote in nova L
246쪽
Da sponsalibus, se et r. asppe Sacramentum, est aliquid spiritua Ie . Dein Ius Civile non intendit tollere obligationem naturalem omni contractui oneroso communem , sed solum pro foro externo recedentes a sponsalibus absolvit a poena.1 Quaeres, quando implenda sint sponsalia per conti actum matrimonialem R. cum distin chione: si tempus aliquod seu dies executioni sit praefixa, statim sunt implenda adveniente die , nisi justa causa indulgeat moram. Si vero certum tempus non est praefixum, quamprimum alterutra pars exigit, & justa causa non impedit. Plerique omneS ex c. Io. h.t. I. 23. g. de O. O A I. r. st de E. O. Probabilius tamen, si dies non est praefixa, non stringit obligatio exequendi, quamdiu neutra pars exigit impletionem, licet commode
matrimonium posset contrahi. Sanch. Diana. P. Nullier de vocat. p. t. n. 6. contra Pont. Palao , Reistens uel h. a num. I 3. Probatur ex L Io. C. de
Pignor. ubi datur haec generalis regula: debitores praefentes prius denuntiationibus condentendi sint, seu prius interpellandus est debitor ad faciendum, ad quod se obligavit: tum ex praesumpto in dilationem consensu, quem indicat si-Ientium sponsi vel sponsae. Si tamen compars e
set in periculo incontinentiae, aut ex verecundiae vel metu reverentiali non auderet Petere executionem seu impletionem sponsalium , per accidens urgeret obligatio statim implendi, licet expresse non peteretur impletio. Objic. I. I. tit. Acin LIq. q. de R. . sic habetur: in omnibus obligationibus , in quibus dies non ponitur , pr. senti die debetur: ergo prima opportunitate impleri debent sponsalia , licet compars non petat . Fere sicut votum , cui dies non est praefixa , statim & prima occasione impleri debet. R. Debetur quidem praesenti die, seu jam da-
247쪽
xas Lib. M. Titulus Ltur obligatio implendi, sed non pro pragenis
die, seu statim implendi comparte non urgente. Cum voto non est paritas, quia ejus impletionem Deus numquam expresse solet exigere, & ideo censetur exigere statiin pro Prima occasione. ., is Si quid juris, si sponsus vel sponsa conve to tempore, vel ad instantiam compartis, absque justa causa renuat implere sponsalia contrahendo matrimonium, vel huic ponat impedimentum p R. rursus cum distinctione. Si pars altera adeat Judicem, qui debet esse Ecclesiasticus, & petae renuentem compelli ad executionem sponsalium , vel ad satisfactionem aliam pro injuria, aut damno illato, aut pro cessione juris, jam quaesiti, re- susis etiam expensis litis, potest & tenetur Judex, si praevia monitio non sussiciat, illum compellere
ad ineundum matrimonium per competentiRjuris media , v. g. per incarcerationem , comis municationem censurarum, vel per actualem e communicationem . si autem majoris mali aut infausti matrimonii periculum haec dissuadeat, vel pars altera velit esse contra satisfactione pec niaria, ad hanc secundum aequitatem & circam-staentias condemnare Reum. Communis apud P Κugier p. I. q. s. n. o. &Gobat. b. Io. cc. s. desumpta ex C. E. Io. I p. h. t. c. I. ,3. dec. Fn. de Iesur. Trident.f. et s. e. 3 de res suffragante praxi . Si vero non adeat Judicem, renuens tenetur nihilominus in conscientia adimplenda sponsalia , sed ad aequam satisfacti
nem pecuniariam, prout petierit Pars contempta vel repudiata; sic enim exigit Jus Naturale , & iustitia commutativa. 16 Dico g. Alter effectus, quem producunt sponsalia valide & absolute contracta, est impedimentum publice honestatis, vi cujus validum contrahi matrimonium cum certis consanguineis
248쪽
De Docalibus , si' matrimonio. i gysponsi vel sponsae deinceps non potest, can II. I l
Haec igitur Iustitia seu Impedimentum publicae honestatis est quaedam quasi assinitas eae inchoationer matrimonii per conjunctionem non corporum(ut fit in vera assinitate) sed animorum orta, &conjugio cum ipsorum consanguineis obstans quia , sicut inhonestum est jungi matrimonio cum consanguinea ejus, cui ipse erat prius conjunctus corpore per copulam carnalem, &factus vere assinis, ita inhonestum quoque visum est Pontificibus jungi matrimonio cum consanguinea ejus , cui quis animo per promissionem matrimonii prius erat conjunctus. Quae conjunctio cum a chior sit ex sponsalibus de praesenti, seu eg matrimonio rato , etiam ex hoc inducitur impedimentum publicae honestatis, ut notant communissime DD. extendendo dictos canones, de quo infra g. . Hic autem agimus de eo, quod oritur ex sponsalibus de futuro, de quo dixi I. Deside contracta , quamvis enim de jure antiquo c. un. cit. ct c. publica honestas etiam orta
Iuerit ex sponsalibus invalidis, modo non fuerint invalida propter defectum consensus; Di-- dent. tamen illam oriri noluit ex sponsalibus defuturo (de ea enim, quae oritur ex sponsalibus de praesenti, nihil immutavit ) quacumque ratione invalidis. Dixi et . absolute; si enim condit tonate sunt inita sponsalia , non oritur hoc
impedimentum ante eventum conditionis, bene tamen postea, d. c. un. s. ille viro. Dixi g. OA- dum contrahi matrimonium &c. adeoque hoc impedimentum est dirimens, ut vocatur. Digi q..d
inceps ; nam hoc impedimentum est perpetuum, di non tollitur, licet sponsalia dissolvantur, etiam
mutuo consensu, per caU. II. O Iq. citi. c. s. de
249쪽
x o Lib. IV. Titulus T. de pons Impub. se declarat. Caria. de anno approbataem ab Alex. VII. qui teste Gob. & Fagn jussit hanc doctrinam non amplius revocari in dethium. Dixi Deum certis con anguineis, & quidem hodie post Trid. ior est. solum in primo gradu , ut adeo sponsus solum cum matre , sorores& filiae suae sponsae matrimonium contrahere um eat . Quia vero Trid. loquitur solum de imp dimento publicae honestatis orto ex sponsalibus defuturo, DD. Passim inferunt, illud, quod oriatur ex spontalibus de praesenti, Mitedum a tuc usque ad quartum gradum dirimere matrimonium cum consanguineis sponsae. Objic. r. Impedimentum publicae honestatis fundatur in mutuo consensii sponsalia contrahentium: ergo matuo consensit, quo dissolvantur sponsalia , sublato tollitur quoque ipsam saet. n. I. SL 3 s. g. de R I. Per quas enim camias aliquid fit, per easdem & di solvitur. 2. Si quis prius cum Bertha contraxi siet sponsalia de futuro, ac posteae cum Caja illius iurore spons ita de praesenti , non posset amplius contrah Ie matrimonium cum Bertha , si ex sponsaliabus de praesenti , non ob consensus. defectauri invalidis, oritur impedimentum publicae honestaetis, ut nos diximus: sed hoc est falsum: emgo .. R. ad a. Fundatur in mutuo consensit per accidens & ex dispositione Ecclesiae, non per sedi ex natura: rei: vel fundatur in fieri, at non in conser ri, in mutuo consensill . Ad et maj. quia per sponsasa etiam de praesenti imvalide inita non tollitur valor priorum s msalium de laturo et neque impedimentum publicae honestatis agic retro (sicut retro agit a
finitas h. e. non dirimit sponsi ia jam prius inita, sed silum 1neunda , ut habet textus in d. c. m. ad impe eadum vel dirimendum s
250쪽
De Iponsalibus, O matrimonio. E Ictientia Docalia , Dei matrimonia , nontem ad praecedentia dissiliendum. I Dico s. Sponsalia semel valide contracta iterum dissolvi possiunt variis modis, qui ad duas classes referuntur. Prima est, si istos ure, & ex
utraque parte di pluantur, uti eontingit r. per mutuum consensum, veI potius disiensium , licet sponsalibus accessisset juramentum, aut fornicaetio . E. Per dissensum unius Pubertatem adepti, si impubes contraxit: de quo tu.Dq. 3. Per impedimentum matrimonii superveniens, sive illud sit dirimens, quo stante matrimonium valide non potest contrahi, uti est assinitas, Profestio Religiosa, susceptio ordinis Sacri dic. sive impe- aiens , quo stante solum illicite contrahitur matrimonium , uti est votum Religionis ingrediendae; an vero per actuale matrimonium cum aliae penitus solvantur sponsalia priora, item an sponsalia posteriora, quibus accessit copula, & an per votum simplex castitatis, dicemus ad tu.de vov-sa duorum, & ad tit. Pui Clerici Dei doυ. Ceterum qui culpabiliter posuit impedimentum executioni sponsalium, in quo dispensari solet, tenetur suis 1umptibus regulariter dispensationem petere, si
Pars altera exigat. q. Per lapsum temporis, quod est praefixum obligationi finiendae; quiae contractus eae condentione legem accipere dignoscuntur' c. 8 s. de R . . in 6. Si tamen ex causa unius tantum, vel ex mora etiam inculpabili unius non secutum. est praefixo tempore matrimonium, solvuntur sponsalia solum ex parte unius , nempe
culpam vel moram non committentis, c. 32 h. t.
ubi solum ille dicitur liberari, penes quem nora stetit, quin ad statutum termillum matrimonium