장음표시 사용
581쪽
rss. Titulus XIV.ssis blasphemare Deum, persequi Rempubὶ - ca M&c. nisi cum ipso duellum ineas. 3. Quoaa Judice defertur duobus ad mortem condemnatis sub conditione , ut victor obtineat vitae gratiam; licet Judex licet vix deferat; cum talis delatio crudelitatis speciem habeat ; Ochaec duella , maxime quae auctoritate publica fiunt, stridie duella non esse videantur. Illicitum econtra est, quod ostertur vel acceptatur ex sine superstitiose, vel vano , vel il- Iicito , uti t. Si suscipiatur ad manifestandam veritatem, innocentiam, objecti criminis pura Cationem, vel ad dubiae litis decisionem, quomodo olim saepius adhibebatur haec puigatio nis vulgaris species , tentationem DEI involvens , dum nempe litigantes in judicio confugiebant ad singulare certamen ea lege , ut luccumbens Perderet causam. E. Si suscipiatur ad ostentationem Mirium, audaciae , vel armorum reritiae, aut ad oblectationem spectantium. 3.5i suscipiatur ad vindicandam injuriam ex odio, Petulantia dcc. Hujusmodi enim duella repu Cnant gravissime omni juria, Naturale, cum ta-3 iter duellantes contra Justitiam, & Charitatem tum erga se, tum erga Proximum, vitam Pro priam di alienam, cujus dominium non habent, imo & salutem aeternam , stolidissime evidenti periculo objiciant: DIDino, diserte prohibenti, non occulta. Exod. Eo. Deuter. i. & solis Manistraitibus flagitiosos occidendi potestatem indulgentia
canonico m. E. h. t. ac Trident. . et S. c I s. de Fes
a ibi duellasvocat det abilem usum fabricanteisiabolo introditatim: quibus . consonant variorum Pontificum Bullae,uti Julii II. Leonis X. Pii V. maxime Gregor. XIII. anno ai8χ & Clem. VIII. Isset . qui ultimi duo extenderunt Tridentinum
miam ad duella privina , ubi nulli Patrini vocati,
582쪽
l De Clericis pugnantibus see. DInee loci scuritas habita , nullaeque prodocatoriae litterae, aut denuntiationis Gartulae , praecesserunt . Denique & Citilli in I. un. C. de diglad. ubi interpretes , ct in sanctione Imperatoris Le poldi I. cum consensu Statuum in Comitiis Ratisbonensibus congregatorum edita, ubi poenam capitis statuit in eum , qui in duello alterum o
in Appendice Duellari. Et haec sunt certa. Dubium tamen movetur I. De casu, quo duellum suscipitur ficte, aut sub conditione, ut uno vulnerato, vel post certum ictuum numerum, cecsetur. 2. De casu, quo provocatus acceptat duellum ad evitandam ignominiam . g. De casus quo duellum recusans non solum periclitatur
de honore, sed etiam de ossicio amittendo. et Dico I. Illicitum quoque est duellum, fiaste & sine animo vulnerandi susceptum: item ea lege initum , ut uno vulnerato , vel post
certum ictuum numerum, cessetur. Communis
ex ratione, quia praebetur scandalum, & Clemens VIII. in Constitis. Illius Dires I sset. Prohibuit duella etiam non fatalia . Accedit in posteriori casu periculum fatalis vulneris, cum dissicilensit ita moderari ictum per arma ad Uccidendum apta, & cum intentione vulnera
di adhibita, ut vulnus lethale non infligatur.3 Dico et . omni Iure, naturali, divino, de humano illicitum quoque est acceptare ( multo magis offerre) duellum praecise ob punctum ii noris , seu ad declinandam ignominiam vel dedecus . Idem est, si quis ab altero injuriam passus est vel per verba ignominiosa, vel per alapam &c. si
ad reparandum honorem offerat duellum. Ita ite- Sum communis, & certa, cum Alexander VII. at no I 66s. tanquam scandalo in & perniciosam prohibuit hanc oppositionem ordine secandam m
583쪽
m Lib. V. Titulus XIV. vir equestris ad duellandum prodocatus potest illud
acceptare, ne timiditatis notam apud alios incum. rat et cujus ulterior ratio est, quia acceptatio,
vel oblatio duelli nec est remedium nec sarium defendendi honoris, cum alia suppetant media, ut videbimus: nec idoneum, quia duellare, &sic non solum vitam propriam aut alienam (cujus dominium nemo habet, aut potestatem occidendi, nisi cui Deus, vitae ac necis dominus dederit sed etiam aeternam utriusque salutem evidenti periculo exponere, summa dementia ac insania est, summa injuria erga Deum &Rempublicam, cum illi servus, huic civis inique eri-Piatur, atque summum crimen contra charitatem sui ipsius, ct simul proximi: quid honoris acquiritur ex tali stoliditate & malitia detestanda 3 Bone Deus T quomodo duellum ob punctum honoris reparandi vel conservandi osserens vel acceptans apte tuebitur honorem 3 vel enim erit victus , vel victor si victus , hoc ipsi utique xloriosum non erit, praesertim si in ipsa pugna decesseriti tunc enim velut notorie in peccato mortali decedens, ct tanquam praeda diaboli, nec mortuus inter fideles tolerabitur sepultura facL. Perpetuo privandus instar bestiae. Si victor , tanquam infamis & gravissimi sceleris reus, nempe homicidii di duelli tantopere proinhibiti, in manus carnificis incidet , aut a sui separatus , officioque, si quod habuit, exutui,
in alienas terras instar furis, praedonis aufugere misereque vivere, di vagari cogetur: quid indβhabebit honoris, cum ne quidem conspectum honestorum hominum , quibus eratUnotus s bire audeat = Honor genuinus virtutis est prae' mium , non comes vel soboles actionis stolidae , injuste, ac omnibus legibus prohibitae.
Ovia. I. Ei Provocatus non accepto duelaum i
584쪽
De Clericis pugnantibus see. DIIum, vel in honore laesus, illud non offero, audiam timidus, ignavus, imbellis, censebor esset
vilis &abjecti animi, e Nobilium & Militum secietate excludar: ergo acceptare vel offerre duel- Ium est remedium necessarium ad tuendum honorem; praesertim x. cum nulla sufficiat protestatio, qua assero , me duellum declinare uon extimiditate, sed ex reverentia erga Leges humanas seque ac divinas i c naturales, ac saepe ad Superiorem recurrere non liceat, vel ille imploratus efficaciter non succurrat. 3. Ad tuendam vitam, imo di res temporales, dicitum est duelis lare: ergo etiam ad tuendum honorem, cum honor apud Nobiles aequiparetur vitae, & Praeferatur rebus temporalibus. g. Vir nobilis, aut mi
Ies , quia probrosum est fugere, si in iuriose percutiaturi, licite occidit aggressorem praecise ob d sensionem honoris, alio modo non conservabilis: ergo orovocatus potest acceptare duellum ad defendendum honorem, cum provocans sit aggressor in hoRore, aliter non conservabili.R.ad I .dist.ant. Audies timidus &c. apud quo clam male sanos, perversos, & depravatae mentis homines, trans apud cordatos, Frudente S, Pro hos. I, .ant. O co f. Dein etsi totus mundus te hae heret Pro ignavo &c. tamen ob punctum honoris non liceret suscipere duellum, ut probant adductae rationes , cum iit intrinsece malum, nisi Deus dederit potestatem, quam in his circumstantiis nullatenus .concedit. Qua late , si commilitones tui, vel omnes homines dicerente si non furabeis ris , si adulterium non committes, si parentem tuum non occides &c. habebimus te pro fungo,
homine ignavo &c. an putaes id tibi propterea licere 3 Denique jam audisti , quod duellum suscipere non sit remedium idoneum ad tuendam h norem i uti & nec necessarium, quia eum alio mo-B b d docui
585쪽
do utiliori tueri potes, dicendo v. g. ad Provocantem : non recuso duellam , quia te , sed quia Deum timeo, crimen, me redderet legum divinarum Odi humanarum transiressorem, temporalis sistit ac aeternae, imo cir Ueri
honoris prodigum , carnifici, si vincerem, ob axium , Dei exulem, aut, si vincerer, diaboli pr(- sdam , ac aeterne miserum . Interim si per tuam malitiam, quod nonnisi profligatis mi , deseratissimi , ac infani faciunt, me indoiseris , indentes me cordatum , dirum fortem sic. Ad Hujus,
modi protestatio, primum adducta certe proderit ad conservandum honorem apud homines Prudentes, aliorum autem judicia curare non debes in re tali, ubijde vita & salute tua agitur. Si tamen nec ista proficeret, & a provocantis Petulantia te non liberaret, accede Superiorem, cujus est effroenem ac puerilem male feriatorum hominum insolentiam compescere. Si neque hic auxilium inveneris, provoca ad supremum Principem,
qui haud dubie, uti tenetur, te, & honorem tuum defensabit. Si demum & hoc frustra tentareS, pati potius deberes ad tempus injuriam, quam illicitum & nihil profuturum , remedium arrisere. Ad S. A . cons quamvis enim honor & vita quoad
aestimabilitatem aequiparentur, non tamen aequiparantur quoad conservationem , quia honor aliis modis conservari, & amissus reparari potest. Proster i es tempotales solum tunc licebit duellum, quando extuna parte aliter conservari nequeunt, &ex altera spes victoriae apparet; quia tUnc Pepiculum incertum ad evitandam certam iacturam gravem non imprudenter acceptatur, & malum minus Praefertur majori. Honor non defenditur duellando, atque alio modo defendi potest . Ad . Transant. si: servetur moderamen inculpatae
, Ni Culghoari contra Provocantem
586쪽
De Clericis pugvantibus Oc. sysad duellum aliter sit conservabilis, dc per a ceptationem duelli ne quidem defendatur. 1 Dico 3. Probabiliter tamen licitum est duellum , quod quis non praecise ad declinandam ignominiam, sed etiam ad conservandum officium ad suam & familiae sustentationem necessarium, e quod alias certo amittit (v. g. si sub vel penes ossicialem Militarem nemo amplius faciat officia militaria, nisi suscipiat duellum acceptat, vel etiam osteri , modo alia ipsi via efficax non supersit conservandi se in ossicio, etiam perre- cursum ad supremum Principem, & modo habeat probabilem victoriae spem. P. Se bold in
Diccomachia p. v. ses . g. b. I. n. I . seqq. cimetans Lessi Laum. P. Uvies n. &P. Reiffensi. h.t. n. 3I. accessit nuper P. Ad. Ruth me citato ad h. t. q. t. R p. g. imo omnes pro(hac doctrina allegari posse videntur, quotquot duellum permittunt ob necessariam defensionem reruna temporalium magni momenti , qui sunt plurimi . Ratio est , quia in tali casu acceptatio , vel oblatio duelli est omnino necessaria , consequenter licita defensio contra iniquum aggre forem non modo famae ac honoris, sed in cons quentiam etiam bonorum fortunae, ad se ac suos alendos necessariorum, & sic aequivalenter etiam vitae. Dein talis minus malum majori, & periculum dubium certe officii ac inde dependen-l tium bonorum jacturae praeseri; cum utrumquel malum evitare nequeat; quod est secundum rei gulas prudentiae, consequenter licitum.
s Dico . Poenae illiciti duelli, sed solemnisi tantum, statutae in Concit. Tridi p. deres. sunt sequentes. I. Ex communicatio latae sententiae in ipsos duellantes, patri nos, subsidium veli favorem praebentes, & dominos temporales, duelli locum seu campum Francum concedentes, imo
587쪽
D6 Lib. V. Titulus XIV. '& in spe statores x. Proscriptio omnium bon rum cum perpetua infamia in ipsos duellantes, ct patri nos. 3. Amissio jurisdictionis ac minii, quod habuerunt domini temporales in loco ,. ubi duellum permiserint, si illum locum ab Ecclesia, vel in seudum obtinuerunt. q. Privatio sepulturae ecclesiasticae in eos , qui in conflictu seu in ipsa arenaedecesserint,i licet dederint signa Poenitentiae , ut declarat Rituale Romanum; si itamen ante obitum confessi ct sacramentaliter absoluti essent, probabilius gauderent sacra sepultura . Quamvis autem posteriores Pontificesi dictas poenas exasperaverint, & aliqui etiam ad
duella privata extenderint, atque excommunicationem Sedi Apostolicae reservaeverint, eorumtamen Constitutiones in Germania non videntur
esse in usum deductae ob defectum vel debitae
Promulgationis , vel suffcientis acceptationis, ut cum Laym. notant Mendo, Gob. Pirhing die. sicut etiam ipsum Trident, quoad poenas temporales proscriptionis bonorum, infamiae, privationis iurisdictionis in his partibus receptum non esse multi existimant. Quin vero quoad excommunicationem , & privationem sepulturae, etiam: ex privatis duellis incurrendam, & Trident. & Constit. Greg. XIII. receptae sint usu in Germania, nemo est , qui dubitet, ait Pat. Reiffens . h. t. n. x. Circa sectatores duelli, solemnis saltem , adhuc notandum , eos solum tunc excommunicati, quando ex composito, sede industria spectant , ct sic quasi approbant
duellum, & suae praesentia animant duellantes, uti Greg. XIII. & Clem. VIII. explicant Tridentinum . Demum Clerici duellantes praeter
Poenas omnibus communes incurrund depositionem, et f. h. t. seu suspensionem serendae seni
588쪽
De Sagittariis. yyy habilitatem ad illa. Pius U. in Const. Ea, quae auuo Is . edita. Vid. iterum Const. Detestabilem. Bened. XIV.
De Sagittariis. lsUMMARIUM.ae Sagittarii , Ballistarii, Tormentarii qui .
et suam artem licite exerceant. reo Agittarii olim dicebantur, qui ex arcubus plures simul dc semel sagittas, & Ea istarii , quorum in h. t. et fit mentio, qui exballistis seu catapultis mca in hostem dextra noverant jacere cum strage plurium simul & semel , vel etiam moenium. Hodie, cum Arcus & antiqui moris Ballistae in desuetudinem abierint, per ejusmodi genus hominum venire possunt T mentarii, seu qui ex Tormentis, & Mortariis bellicis, glandes , globos plumbeos , pilas se reas vel lapideas, quibus longe maior strages editur, quam illis machinis, in hostes hostiumque urbes ejaculandi artem sciunt, & exercent. x Dico . Quamvis olim in c. uv. h. t. Prohibitum fuerit illam mortiferam Sagittariorum & Ballistariorum artem exercere adversus Christiata nos & Catholicos; hodie tamen permissum est exercere artem Tormentariam etiam contra Christianos & Catholicos in bello justo, arg. caU. v. cac. 53. q. t. id quod confirmat praxis tolerata . Illicitum tamen foret Christianis pro infidelibus contra Fideles exercere, uti arma aliaque instru- menta Belli ad Infideles, Paganos, Turcas cte. deserre, c. 6. de Iudaeis. Du . Coenae, s. v.
589쪽
a Tractatur hie de pereatis Luxurie, consummate se x- consummatg. 35 3 sit forvicatio, concubinatus , --num : se quc eorum paene. s 6 r suid raptus, incestus , sacrilegium, m
sis lenocinium, adulterium , se eorum par . Io . si conjunx adulter quc inde prosem M., teneatur marito manifestara delictum, proli ius A quo alenda sit proles ex illicito cono bitu genita. stusdam notanda obea pridicta delicta .as Vitium contra naturam, nempe sodomist bestialitas , , mollities seu pollutio . E. as habeant poenas. Delectatio Venerea , quae earnalis , vel morosa dicitur, voluntarie habita sen per est peccatum moaetate . Disseis a dia elatione sensuali, se a desiderio . . 'Es et , Oi quale peccatum sit per cogitati nem de re turpi , Dis per a m externum sensitiuum dare causam delectationi via
16 1et iis is eto M, se quando pareata pra mutas, verba , cantiones turpes, i mis, amorum, iacula tactus pnomi J a levi corporis. xi ' , odi quando pollere actiones bone et,
590쪽
De Adulteriis, se Flano. yyy ves indifferentes ( oel etiam i icitas i eae
quibus oritura preiudetur commotio Dei delectatio carnalis, vel etiam pollutio. Quomodo lae disserat a distillatione. at is Queva ex dictis liceant conjugibus i ponsis i D Ost delicta , quibus nocetur proximo iii
1 vita & corpore, modo subjunguntur delicta carnis seu luxuriae , qaibus violatur thorus alienus, &pudicitia. In Rubrica egprimuntur duae tantum species Luguriae consummatae; inde tamen Canoni stae occasionem arripiunt de reliquis quoque speciebus Luxuriae consummatae tractandi, nos vero etiam breviter de speciebus Luguriae non consummatae, nimirum de delech I-tione morosa, osculis, tactibus dcc. obscoenis, ut studiosius evitentur haec turpia vitia, ct ii, qui Theologiae Morali numquam studuerunt, &tamen labuntur , sua peritius confiteri discant. Tam in illis quam in i stis progrediemur a legioribus ad graviores species. Antequam autem, mi pera mande Juvenis, hanc materiam partim nimis utique crass im, partim valde subtilem, ex toto autem lubricam & spurcam, quam pro utilita- Te tua ex multis & optimis Auctoribus magno Iabore in compendium redactam optima mente Iaic propono & breviter explico, aggrediari legere, praesertim si hac in re periculosior es, P
terne te monitum volo, atque vehementer te o testor, ut prius mentem ad Deum erigas invoca.io auxilio , & solo veritatis sincero amore, se clusa vitiosa curiositate, & obfirmato contra omnem motum vel deleetationem turpem, vel saltem consensum , animo interpolatis quoque non raro ad Deum precibus, perlegas , ne hac lectione, suae ad tuam , vel aliorum etiam , consc -ientiam inelius dirigendatarii bi utilis vel necessaria