장음표시 사용
571쪽
sso Lib. V. TitulusoXILClem liti, eod. ubi mutilatio in ordine ad contra hendam irregulaxi; tem aequiparatur homicidio et sive dein aliquis mutilet alium, si ve se ipsum, per Peccatum gnave; imo si quis sibi ipsi vim inierat Per culpaem gravem , efficitur irregularis, licerproprie se non mutilet, sed solum digitum v. aut partem digiti, nasum promicantem, cari laginem auris &c. sibi abscindat, vel ab alio abscindi faciat, ob singularem saevitiam in seipsam,
dc contumeliam Creatori illatam . Ccn. 6. d. is, C. S. de corpora Ditiati. Pars q. ex ratione, quia
haec irregularitas, quamvis habeat simul rationem Poenae, principaliter tamen non imponitue ut Poena, sed in reverentiam sanctissimae Euch ristiae, ad quam ordinatur susceptio & usus ordinum: Ecclesiasticorum cum non deceat, ut, qui occidit vel inutilavit , immolet & offerat Cestiastum in Ara velut Agnum mansuetissimum, quia sanguinem & vitam pro nobis dedit: quod inde puer, quod etiam ex occisione vel mutilatione licita subinde incurratur irregularitas, ac Proin per modum inhabilitatis principaliter introducta sit, & ob defectum lenitatis christianae.8 Quaeres, man dubio tenendum , quod con tracta sit irregularit aes 3 R. i. In dubio juris , an nempe ac ut sit a jure imposita irregularitabo haec non incurritur ; quia stante tali dubio nou potest dici eam in jure expressam esse; cum non incurru ur ni si in casibu3 Jure ex presiis. R. 2. In dilio facti, ubi dubitatur dei pso corpore delicti, seu an homicidi Oreverim sit commissum , v. g. an icet uaces Rullus eAviero iam fuerit aenimarai animae rationali, qu Olmitingere in masculii Ao; die, in femellis So post conceptionem praesumitur. e , commmi Mys diuorum & Jutastaram ac, Ecclesiae sensu, etiam
572쪽
De homicidio volunturio, Sc. ISTPressum. R. s. Iocduhio facti, an homicidium, quod constat esse commisium , . factum, iit ae te,
veli ab alio , pex tum vel alienam i culpam, amec tuo mgndato aut consilio, veh non, ani
vulnere , quod inflixisti, vel imperitia chirurgi,,
aut intemperantia: vel culpa vulnerati &c. irregularitas reperitur expressa ire c. I t. se IS. h. t. ubi Pontife3. dat hanc rationem, quod is dubio tutior pars, sit eligenda . R. g. Hoc tamen nomextenditur ad dubium circa mutilationem . Sancb.. . 1 Moralic. Io. n.*y. quia Pro hoc dubio, non exditat in iure. expressa irregularitas. Obsie I. Odia sunr restringendae. Et melior est conditio pota Mentis c. i s. s. de R . in 6. ergo in nullo dubio incurritur irregulari tax. 2. R tio, quamidat Papa, tu dubio tutior pars eligenda est,tanquam universalis debet extendi ad omne dubium: ergo in omni dubio incurritur. R. an I. Illae regulae pro dunt in aliis poenis, &ia irregularitate de dubio juris , de facti circa corpus idelicti, non de alio, dubio: faeli propten ex e Ptionem , 28 clit: Ad r. Illa ratio est quidem universialis , de universaliter intellieradai de omni dubio Laisti an vulnua fuerit letha te vel non, a te vel abs alio insictum &c. ad nori. omni universalitate, ut etiam includit dubium juris, & de corpore delicti, cum, sicut te reges odiosae, ita rationei odiosie non sint extendidendae, licet uni versales sint, madcti aliquam adhuc univexsalitatem retineanti, C. I i. cit .g Dico .. Etiam eL homicidio justo Si licito, si uti & ex tali mutilatione) contrahitur irregularitas , at non. ex alio , nisi quod fit authoritate,
publica, propter desectum lenitalia Christianae ruct i. in Judicio Crimi pali. x. In Bello justo. Iapriori gasti eam contra bit ludex proferens senten
573쪽
sis, Lib. V Titulus XII. siliariis tanquam vel con-Judices, vel saltem suo
suffragio vel consilio sententium promoventeS, Accusator, vel Denuntiator, si iste egit criminaliter, Addocatus, dc Testes contra Rerum stantes, Notarius scribens , subscribens , dictans , recitans sententiam, Ministri ustitiae sententiam exequentes, dc omnes alii directe, propinque , essicaciter, & proprie cooperantes vel ad sententiam vel ad executionem, modo mors vel mutilano actu secuta fuerit. Ita plerique omneS ex caU.
I. d. s I. an. 28. 2s.cail. I. 3. q. S. c. s. se. Ne Clem DEI MOU. c. 2I. h. t. c. A. eod. in s. Nousautem com
trahit Praelatus Ecclesiasticus, obtinens jus gla-Ait,qui caussem sanguinis delegat Laicis in genere, vel etiam in particulari circa aliquem Reum in individuo, cum hac vel simili clausula, tit cognitu causa administrent fustitiain; modo non suadeat vel mandet, ut talis Reus assiciatur ultimo supplicio, vel mutiletur; sit enim hoc non facit, non sit causa moralis, 1ed delegati aliunde excitantur & moventur, nempe ex olficio suo, ad in-lligendam poenam a jure statutam. Neque contrahit Clericis vel alius denuntians Reum capitalis delicti civiliter tantum , hoc est, suam vel Ecclesiae, vel singui ne junctorum utilitatem intendenS , v. g. ut recuperetur res furto sibi vel Ecclesiae &c. ablata, modo protestetur, se non intendere vindictam publicam , non obstante, quod praevideat, mortem infligendam Reo, Spost nodum instigatur, imo quod res suas potuisset aliter recuperare. Abb. Barb. dc alii ex Q. E., E I. citi. Neque clericis, I eum educens ad fini ciuis, si moneat ad procedendum, ut scalas ascendat, manus ligandas praebeat, caput suppostat carnifiei, vel si facto promoveat celerioremeessum , ut probabiliter docent Mol. Laum. Pa- , quia Fiaec tam molica Pro nihilo reputantur,
574쪽
De homicidio Bolant io, sec. scgnec fiunt iudicialiter veI authoritate pubIica , licet inde acceleretur mors. Neque Professor in holis explicans Leges poenam mortis interentes , aut surisperitus , qui privatim interroga tus de aliquo Reo in particulari, an prome itus sit mortem, generatim respondet & docet, quid leges in tali casu statuant , modo non suadeat , hunc in particulari esse puniendum morte . cum nec sit causa moralis, nec auth ritate publicae concurrat. Nec opifices, qui gladios , furcam &et confecerunt , quia remotet Lantum cooperati sunt.
io In posteriori casu irregulares fiunt , qui in bello justo offensivo pugnantes per se ipsos
occidant vel mutilant . Iterum communis excaU. I d s r. c. 2 g. h.t. c. g. de Cier.percus. Eaetenditur 1d eos, qvi rationabiliter dubitant , num propria manu aliquem occiderint vel mutilaverint, c. 2g. cit. Dixi r. In Peco justo; si eniin injustum foret, & vel unicus esset occisus aut mutilatus , omnes non modo pugnantes , sed etiam cooperantes , arma subministrantes, adhortantes Ace. evaderent irregulares , licet ipsi nullum occidissent vel mutilassent , per can. Q3 I. c. s. sfin. h. t. Disi x. insens o ; si enim foret defens um, etiam propria manu occidentes ab irregularitate immunes probabilius sunt. Couar.
ritate ducta ab iis, qui contra aggressorem privatum se defendunt defensione etiam occisiva Dixi a. Pugnantes, nam ailhortantes, etiam Clerici (qui tamen ob aliam carisiam, quam Pr teropera pia, administrationem Sacramentorum , praedaeationem Verbi Divini bello interesse non Possimi , c. et . cit. c. s. q. FU. de Voto velarina dantes, vel aliter cooperaentes, irregularitatem non contrahunt, Per cara. t. cave 23-
575쪽
q. 3. Dim q. per seipsos, licet a commilitonibus Plurimi sint occisi, e. s. c. et . lati &ibi DIMObjio. I. In Clem. un. cit. illi tantum excusantur ab irregularitate qui mortem aliterevitare non valentes occidenxes potuissent ist evitare, stilicet non daendo nomen militiae: ergo uet, In c. s. de poenis , dicuntur clerici enormiter peccare , qua personaliter exercent conflictum, O qui alios in citant ad pinnandum: ergo fiunt irregulaae; egdelicto, qui hortantur alios ad pugnandum, rein bello etiam defensivo pugnant ipsi .. 31 Quata
plures concurrunt ad aliquem occidendum, Omnes censentur ecte causis saltem moralis homicidii rergo etiam in bello justo offensivo pugnantes , licet proprio facto neminem occiderint, omnes erinuntur irregulares . R. ad I. Clem. cit: l
quitur de desensione privata: defensionem publicam Rei publicae utiquet non voluerit Pontistia prohibere: sub irregularitate , Ac hoc metu abis surrere a nomine dando militiae. Ad et Ibi nodi statuitur irregularitas, sed depositio, & solum pro casu, quo pugnant vel incitant ad pugnam dum in bello injusto , ut explicar communi&cum Classa . Ad b. N. consis Id quidem Proc dit , quando plures concurrunt ad occi sionem: illicitam & injustam, uti extra bellum in rixa, ct in bello injusto, non vero in bello justinetiam ossensi vo , cm pro hoc casta non reperiatur in jure irregularitius statuta.11 Dico s. Ex homicidio justo& licito (s temnon graviter illicito) qudia non fit publica auctoritate, non oritur irregularitas et nimirum I. eae
necessario privato, uti si quis ad se, vel aliosi inivita , vel membris, aut rebus sertunae magni momenti , defendendos occidat vel mutilat injustum Ugretarem, servato moderamine inculpatae tutet e. r. si quii mere casualiter , in cum culpa..UE
576쪽
Do bomicidici doluntario, sec. y
quidem , non tamen mortaliter Peccaminosae coram DEO pxo foro saltem interno, aut dando qui dem operam rei graviter illicitae, at non prohibiatae Propter periculum secuturi homicidii. Pars Ia
ne , qllia nec orituraeae devicto, cum tale absit, saltem grave & injustitiae, nec eae defectu itatis quia iste defectus juxta communem supponit vomluntariam occisionem: hajusmodi alitem occisita vel mutilatio habetur a DDL pro, necessaria & nomiuoluntaria, qui tradunt cum Couarruv. hanc ret galam bene notandam quicumque prisam auli xitate licitae occidit, irrigularis non. s. Verum Objic. Trident.I. I . c. . de Ref. dicit: Si Dexin micidium non ex proposito , sed casu, det Din Qx repellenda, ut quis e a morte defenderet fuisse commissum narretur et quam ob causam etiam aris croaeum incnumse ad Parismivisterium se iure quod immedo dispensatio debeamr se. Episcopus digiensarei possit . Ergo ex homicidio ca suali quoque , & necessario ad desensionem ,. incurritur irredularitas . R. Tridentinum explicant declarationes Cardd. subjunctis apuHGalle.. nyart ad eit fesssi c. quoae loquatur de eo, quia admisit culpam vel in cavendo homicidio, (v. g. excedendo in sui defensione ) nempe gravem prinium, intrino , ct pro externo, saltem Praesum ve gravem , juxta superius dicta; atque hanc irregularitaetem Tridentinum voluit esse dispens bilem ab Episcopo, quiae perfecte voluntaria. noni fuit: occisio..hi Dicari. Dispensatio, ine quae non tolluntur in his irregularitatibus competid quidem per se, Summo Pontifisi, ut clarum est, indulgβtur tamen,
etiam Episcopo ret Quando, irregularitas est ortaera utilatione, etiam plenetvoluntaria& simuli
577쪽
Ccculta. 2. Quando est orta ex homicidio non Perfecte voluntario, quod nempe dolosum non fuit, conjunctum tamen cum culpa gravi (quo etiam multi cum Suar. reserunt factam in subita rixa modo publice notorium non fuerit , vel deductum ad forum contentiosum per litis contestationem. 3. Probabilius etiam, quando irregularitas provenit ex homicidio iusto& licito , adeoque non ex delicho, sed ex defectu , modo sit
occulta. Desumuntur haec ex Trid. quod I. et q.
c. c. I in sc loquitur: Aceat ras is in irregularitatibus omnibus , se suspensionibus , eae
delicto occulto proυenientibus, excepta ea, quae oritur ex homicidio voluntario, exceptis aliis
deductis ad forum contentissum dinpensare . Cum igitur orta eae mutilatione, vel homicidio non voluntario perfecte (istud enim in materia odiosa intelligi debet nimirum directe voluntarium &dolosum uti & orta ex mero defectu, non excipiatur, poterit in ea dispensare Episcopus, si occulta sit, nec ad forum contentiosum deducta.' Atque ita sentiunt quoad priores duos casus plerique, licet quoad tertium plures dis sentiant; nobis autem favent Couar. Diana, C. &octodecim alii apud Pasquali item Engel, Bo- chn&c. Objie. Tridentinum loquitur de irregu- Iaritatibus ex delicto ortis: ergo non potest extendi ad ortas ex defectu lenitatis. R. Imprimis redelictum potest referri ad suspensiones, de quibus ibi etiam loquitur Trid. deinde nomine delicti in hac dispositione favorabili, utpote a Summo Principe, & quidem in Concilio Generali, facta in Episcoporum & fidelium favorem, etiam venire potest defectus in virtute & pei fectione, scilicet lenitate Christiana perfecta, quae decet Clericos . Demum non est credibile, quod Tridentinum voluerit esse melioris conditionis,
578쪽
. De Tormamentis. ys qui ex delicto, quam alios pie & sancte agentes, qui ex mero defectu irregularitatem contraxerunt, debitis suppliciis assiciendo sceleratos, vel Pugnando juste contra hostes suos. Quid Praelati R gula tescit ea suos subditos possint quoad dispensationem, patet ex privilegio ipsis concesso, vi cujus P erique Polluiit etiam dispensare in irregularitate orta ex homici lio perfecte voluntario, &oi to ex mero delectu absque delicto, nempe pro foro interno, uti testantur Laym .Rodriq. Donat. Pelligar praesertim Mendicantes, quibus dispensationem in quovis homicidio non notorio Ipeciam Iiter concessisse dicitur Martinus V.
TITULUS XIII.- De Torneamentis. SUMMARIUM.t Quotuplicis generis sint Torneamenta. 5 3 Quaevam stat prohibita , se puniantur sitem quaenam agitatio taurorum
1 Orneamenta, appellantur hastiludia seu a pugnae equestres , quibus praecipue N
hiles Equestris Ordinis , ex condicto convenientes , Cc equis insidentes congrediuntur . Sunt duplicis generis : aliqua , saltem olim , i nstituebantur ad ostentationem virium ac audaciae , atque cum armis ad vulnerandum.&necandum aptis , magna cum celebritate convocatisiundique Nobilibus primae notae ratia instituuntur ad exercitationem in equis di armis dextra tractandis , vel in signum laetitiae ob relatas victorias , ob Na
talei, vel Nuptiai Principum dic. cum debitis
579쪽
cautelis, Talique moderatione armorum, ut perie nullum sit gravioris laesionis vel caedis Peria culum, quo modo hodie Eeri consueverunt. 2 Dico . Torneamenta prioris generis sulit
graviter illicita , & de jure Canonico habent poenam in homicidas statutam , & privationis sepulturae Ecclesiasticae,' si quis in loco torneamenti, licet poenitens occumberet. 2. Posterioris autem sunt licita . Pandior constat tum ex Jure Naturali Irohibente ob tfinem tam vanum periculo gravis laesionis vel necis se exponere, tum ex I. M. Cis Gladiat. lib. I c. I.2.het. Pars posterior tum in c.un. h. t. inli Extrad. o. XXII. ubi revocatur constitutio Clementis U. qui oboimmodicos sumptus ., in torneamenta etiam caute suscepta tunc expedi solitos , gra viter illae . prohibuit ritum ex eo; quia finis est honestus, nec modus periculum habet .s Idem tene de agitatione trarinum, apud Hispanos maxime usitata, quando nempe homines
cum tauris vel aliis bestiis in arenam deseendret -& luctantur; nam S. Pius U. in speciali sanctione anno Iss .aeam, si ex fine vano, cum Periculo gravi, suseipiatur-, prohibuit sub poenis in periculosa torneamenta statutis, non vero filice Drum ex fine honesto dccum debitis cautelis.
SUMMAR Iu M., a Quid, o quot lex sit Duellum, prefretim curando licitum, aut illicitiam sit. di An dulcitum sit si e ni sceptum, aut fine imuntione mortis.
580쪽
De Nerieis pussvanibus, . yssi s tali fuse tum ad conse vandum DFeium. Quae sint panes duitati Due i. 1 Id Veliam quasi duorum bellum , Graecera Monomachia, est singulare certamen in ter duos ( vel pluves 3 ex condicto suscenum, vel
accuratius a est certamen singulare ex privatis
causis, di ex condictonab utraque parte delibe rate ac spolite susceptum , designatoridempore &loco, ad occisonem, mutilationem, aut gravia vulnera infligenda . Gobat tr. r. The . Expericasu 18. n. yyd. cum communi quoad sensumri. Essentiale igitur duello est, ut pugna fiat ex com- dicto , seu ex conventione per aliquod temporis intervallum praevia, designato non solum Terra Ioco, sed etiam certo tempore, ad congredien dum , cum .armisaead occistendum, vel graviter vulnerandum cum periculo vitae, per se aptis. Si
nihil aliud interveniat, & nullae selemnitares est & dicitur privatum: di vero interveniat certa serma, &ritus, Puta, si adhibitis patrinis, seu,
ut vocant , fecundanidus, missis litteris provo-eatoriis, vel chirotheca, aut dato annulo, & subinde etiam loco securitatem praestante ,quem vocant campum francum, constituto , vocatur solemve.
Ulterius dividitur in Iicitum &illicitum.
Liritum est I. quoil afumirur ob bonum Rei . Publicae, v. g. ad finiendum bellium, ejusve cala mitates, vel ad parcendum sanguini, qui effunderetur, si totus exercitus dimicaret et hunc in
finem duellavit David cum Goliath, &Carolus
u. Imperator duellum obtulit Francisco I. Regi Galliarum m. nemine improtantes. 2. Quia ex necessitate visamiturbob de sensionem vitae vel bonorum , maxime ob defensionem honoris Di
. sini, Religionis, Reipublicae, ut a quis tibi intentat mortem, lugendium domus is, vel non de