장음표시 사용
601쪽
- -ri r ib. V. Titulus XVI, . .i '' r n. . A Aur effusiam deIectationi externum sensitivum, dare cavid et huel commotioni vener*T' R Admit-
ο H Darvitatem materiae in delectationet vetuet
dele aerionem carnaelem , atque sistit in tala
se Uliam tune, quando per recidens contra, vel praeter intentionem moventur spiram carnales. & sequitur motus sensibilis , uti siqvs studet Casibus, explicat materiam aut si Consetarius legit , audit, loquitur , decla
tur obiectam turpe modo delectabili & provoca te 1a delectationem sensi lam vel carnalem ,
ita ut moveantur spiritus carnales, tunc, P et dumtaxat, vel mediocriter tantum ex se, excitat commotionem spir,tuum geni ,
602쪽
Da Adulteriis, is stupro . Isti
talis vero cogitatio absque justa causa eXcusante suscipitur, peccatum est veniale tantum, nisi forte apud valde debiles per accidens sit Periculum proximum consensus in ipsam delectationem veneream . Si vero illa cogitatio practica de se est vehemens, ac ex natura sua vehementer Provocat venerem , & proxime ad pollutionem, est peccatum mortale , si voluntarie foveatur talis cogitatio , & necessitas valde urgens non exposcat talem cogitationem , dc periculum consensius in delectatiouem non absit, Cardenas in Crisi disp. t. n. I8. IIJ. ISI, 138. Κarchne sic. cit. n. 83. R d. de actibus externis, qui possimi vel solent excitare motus
carnales, fere idem dicendum, quod respondi de cogitatione interna practica : si enim solum modice, vel mediocriter excitant, & justa est
causa tales actus exercendi, dc periculum consensus in delectationem abest, tunc nullum est Peccatum, ut siquis ex equitatione , tactu rei mollis, aspectu feminae in vultu dcc. experiam tur ejusmodi motus: veniale autem, si sine Justa causa exerceantur: mortale vero, si ex natura sua valde vehementer provocent ad delectationem carnalem ex una, ex altera vero Parmie non urgens adsit necessitas ponendi tales actiones, & periculum consensus proximum non absit, uti foret aspectus vel tactus non obiter aut fortuitus partium obscoenarum alleui corporis, maxime diversi sexus. Sed de his actibus externis in specie ulterius 16 Dico II. Aspectus rerum de se non inhonestarum , & non provocantium ad commotionem carnalem, licet haec praeter intentionem sequatur,
at sine periculo consensus, culpa vacat. 2.venia
lis tamen culpa erit, si per se possit ac soleat iri
603쪽
Causia, v.g. ex curiositate, atque fine animo Venereo , periculoque consensus in delectationem.
3. gravis autem, si objectum sit valde turpe, per se graviter libidinem provocans quoslibet ( seclusa necessitate aspiciendi, & stante periculo Proximo consensust vel si intendatur delectatio Venerea per aspectum etiam de se non inverecundum, ut si aspiciatur ex tali intentione facies'feminae. P. Sporer& communis.1 Dico ix. Verba turpia, lectio obscoenorum, spectatio comoediarum turpium, cantiones inli nestae, gestus , litterae, vel dona amatoria, si fiant tantum ex levitate, curiositate, ostentatione ingenii, vano solatio Acc. absque scandalo ali rum , & delectationeVenerea propria, uti & risus ad turpiloquium, non sunt mortalia peccata bene tamen, si fiant animo impuro & cum des ctatione turpi, directe intenta, vel deliberate admissa, aut cum gravi scandalo seu periculo ruinae spiritualis aliorum. Sancti. de Matram. l. s.cl. 6 n. 3I.sqq. Filii uc. Bus embaum M. I 8 Dico et g. Choreae secundum se Non sunt malae, nec actus libidinis, sed laetitiae, facile tamen fiunt maiae, vel venialiter propter Nanit tem , Petulantiam, amorosa verba vel gestus ita. vel mortaliter propter pravam intentionem se vel
alios concitandi ad libidinem per oscula, tactus impuros, gestus graviter scandalosos dic. LaCroix l g. pri. nm . di alii. Is Dico I Oscula non obscoena, uti & amrie-xus , si fiant officii causa vel ex more patrio, vel
amoris aut benevolentiae asigendae ergo, non sunt peccata, licet per accidens suboriatur commotiodi delectatio Venerea, modo absit consensus in filiam. Si autem fient ex vanitate, levitaete, F xulantia, joco,vel etiam sensualitate,prout haec dixit sensualem ac naturalem affectum,non delecta-
604쪽
D. Adulteriis, O stupro . yy I
tionem Veneream, sunt peccata venialia, uti&oscula tenerae aetatis ex affectuoso amore: licet( at citra consensum vel periculum consensus) sequatur commotio Venerea & delectatio, aut secutura praevideatur ; quia tantum indirecte est volita in causa, non mortaliter peccaminosa. Si vero oscula figantur cum ardore vel mora, vel in
Parte valde impudica, aut si intendatur ad percipiendam delectationem Veneream , licet nihil aliud intendatur, & absit periculum consensus in ipsam pollutionem, sunt peccata mortalia, ut constat ex decisione Alexandri VII. positam propositionem ordine go. damnantis. Sancheg, SP rer, Diana, la Croix n. 8y3. seqq.eto Dico i s. Tachus proprii vel alieni corporis in parte honesta, si fiunt ex causa rationabili, vel
juxta morem patriae, non malo fine, culpa vacant, Iicet praeter intentionem & absque periculo co sensus oriantur commotiones turpes. Si vero fiant
ex joco, levitate, petulantia &c. etiam in parte nuda alieni corporis, ejusdem tamen sexus, Vel super vestes alterius sexus, vel in animalculis etiam ad genitalia, ordinarie peccatum est tantum veniale, si abst periculum proximum consensus in delectationem veneream, quae inde fors oritur. Si autem per tactum proprii vel alieni co poris intendatur delectatio venerea, vel etiam omnino pollutio, vel deliberate admittatur, clare est peccatum mortale, uti&si tactus contingat in partibus inhonestis alieni corporis , maxime alterius sexus. La Croix n 88 . cit. x I Dico I S. Ponere actiones de se honestas, vel saltem indisserentes, quas itamen suadet aliqua causa necessitatis vel utilitatis, vel etiam aliqua naturae convenientia, quamvis praevideatur inde oritura commotio & delectatio carnalis, vel
etiam ipsa pollutio, modo absit Periculum coum
605쪽
sensus in illam, nullum est peccatum, ut est audire, dirigere, vel, ubi opus est, interrogare Poenitentes turpia confitentes, legere libros de rebus obscoenis studii causa, tangere proprium corpus ex justa causa, caute loqui cum femina, cdere ac bibere servata temperantia &c. Veniale autem erit ponere actiones illicitas, etiam ad genuS Luxuriae pertinentes, quae secundum & per se solum leviter influunt in commotionem carnalem vel pollutionem, ac ideo solum leviter in se pec- caminosae sunt, licet praevideatur commotio carnalis , vel etiam pollutio, at sine periculo consei ius, uti est cogitatio practica de objecto venereo
tepida, tactus manuum feminae, verba amato-a ia, & universim illi aspectus , oscula, tactus&c. quos siverius diximus non excedere De catum veniale. At vero ponere actiones in genea e Luxuriae illicitas, quae per se vehementer Irovocant venerem, & ex natura sua tendunt ac praviter influunt ad commotionem carnalem aut Pollutionem, licet abesset periculum consensus in eam, peccatum mortale est, nisi urgens necessitas eas ponendi daretur sine periculo consenius proximo, uti est cogitatio praetica vehemens voluntarie habita , osculum lascivum, aspectus vel tactus valde impudicus non obiter factus, v. g. pudendorum alterius sexus. Ratio, quia , sicut delectatio venerea & pollutio, volutarie admissa vel procurata, Iure naturali graviter est prohibita acintrinsece mala, ita & illius causam de se efficacem ponere, nam quando graviter illicitum est directe aliquid velle, etiam graviter est illicitum induectere in sua causa illud velle
88.e . Notant insuper DD. quod idem interlia gendum sit de distillatione, quod dicitur de poti
tatione, Distrum cavi per hoc,
606쪽
De adulterius, i, stupro . sysquod in pollutione effundatur verum semen ad generationem destinatum,& ordinarie cum vehe menti delectatione motuque carnis, in distillaetione vero humor quidam subtilior, inter semen diurinam medius, ordinariericum minori delectatione & carnis commotione, imo quandoque imperceptibiliter seu absque scarnali motu . Ohie. r. Grave peccatum est ponere actionem de se licitam, si ex ea praevideatur secuturum homicidium, fornicatio &c. ergo etiam, si ex ea praevideatur secutura pollutio, a fortiori, si illa actio in genere luxuriae ast illicita : ergo
primum & secundum membrum non est verum. 2. Si pollutio est intrinsece mala, tunc datur obligatio in somno n1turaliter coeptam reprimendi omni possibili modo : sed hoc est contra
communem. R. ad i. i. cons nam homicidium
causat damnum irreparabile, dc fornicatio non sequitur nisi ex causis per se ordinatis ad coicum, quae non verificantur de pollutione ; nam haec sequi potest ex causis licitis , vel leviter tantum illicitis , & per se cum illa non connexis: ergo tales causas pollutionis. ponere nota ita est prohibittam, sicut ponere crusam homicidii aut
sernicationis. Uid. Salach. n. Iq. Κarchiae n. S.
s. y8. Adt. N.sequelam: est quidem obligatio non promovendi , vel positive non cooperaudi ad coeptum aliunde naturalem seminis fluxum, non . tamen impediendi vel cohibendi. ne natura aliunde, v. g in lamno, irritaeta se exoneret; hoc enim non est Procurare, sed pati vel permittere fluxum hamoris, ne corruptas noceat. Sed, ut evitetur consensus, omnimodo cavendum , DEUS rogandus, mens aver--nda , manus cohibenta &c. et et Quaeres, an hucusque dicta de delectatione venerea, Oseulis, tactibus dcc. etiam procedam
607쪽
ys6 Lib. V. Titulus XVI. in conjugibus p r. item in sponsis 3 R. ad i. Conjugibus licent delectatio Venerea', aspectus , turpiloquia, oscilla, tactus etiam .impudici &c. si referantur ad copulara , qua concipi possit proles; cum, ubi finis est licitus, etiam media ad illum ordinata non sint prohibitae s tamen
haec ordinarentur prae je ad augendam voluptatem, secluso pollutionis periculo , essent peccata venialia , sicut ipsa copula pr.ecis ordinata ad voluptatem , eo quod inordinatio sit praecis in voluptate quiescere; sicut edere & bi-here praecisse ideo , Nuia percipitur inde voluispias, inordinatum est: pariter, vi ductos actus
exercent conjuges absque animo perveniendi ad copulam, aut sine alia cause, N. g. ad conservandum amorem conjugalem , dc absque periculo pollutionis , . Peccatum seret veniale . Si tamen exercerent actus sodomiae impei sectae proximos , Nel congrederentur modo DIde dedecente , ac tali , ut per se proles concipi non possit, vel pollutionem procurarent, vel semen perderent studiose aut voluntarie , essent Pe
cata gravia contra naturam. Sancti. I. s. d. s.
Dian. Gob. Κarchne, & alii. Qua in re habent
coujuges, ut attendant. Et utinam non toties
abuterentur suo statu in quo multa ipsis Iucent & non turpissime peccarent loes R. ad 2. Sponsis , sicut copula re pollutis ,
Sion minus ac solutis , graviter est prohibita , ita di delectatio carnalis proxime ad polluti Dem disponens, cum sit inchoatio illius, uti dc actus impudici, de se vehementer Provocantes ad venerem , etiam secluso pollutionis pericula, iisdem graviter sunt illiciti. Licent tamen ipsis actus pudici , in sgnum benevolentiae merciti sine pollutionis periculo, uti amplexus,
ostula, ct tactus non impudici, locutiones ama-
608쪽
De raptoribus, incendiariis , Oe. yyy voriae, aspectus affabiles . quia sponsalia dant ius ad talia amoris & benevolentiae signa ad conci liandum futurum etnatrimonium . quamvis &ista ego dissuadenda censeaem ob periculum progrediendi ulterius. Vid. Sanch isi . 6. lib. s.cin
TITULUS X v I i. De Raptoribus , Incendiariis, ra Violatorisbas Ecessammis UMMARIUM.1 Ivivam sint Raptores, Inrandiarii, se mo-
tmes iEcclesiarum: quid , quot lex R pina , Incendium, Sacrilegium . et suae sit paena Rapto/is, mi Eapinae.s Luae Incendii Dolostes 'Cisposi. Et quae Violationis Erelesiarum. 3 An praesumendus sit dolus, vel culpa, ossa quo oritur Incendium, ornescitur origo. Am sequuntur delicta, quibus laeditur proximus in bonis & rebus fortunae, nimirum rapina , a qua hoc loco Raptores incendium , a quo Incendiarii , & violatio ac spoliatio Ecclesiarum , a qua moratores Eeclesiarum denominantur, & hoc titulo explicantur; dein furtum , usura , crimen falsi , sertilegium, &colluso, quae in sequentibus . porro Rapina , nempe reram ( de Raptu enim personarum i tit. praeced. dctit. I. lib. vi jam actum est stri- sumpta definitur ecte iniusta rei alienae mo- huis per tam facta ablatio, tueri faciendi emia r adeoque differt a furto, quod fur auferrerem occulte & sine violentia ac nemine resistente , licet subinde per violentiam liut effractio cc x
609쪽
Lib. V. Nitulus XVII. nem sibi viam faciat ad auferendum et Raptor
autem violente & manifeste rem extorqueat, ac
duplicem inserat proximo injuriam , unam in rebus, uti fur, alteram ipsi personae: quare &duplicem contrahit obligationem , restituendi rem ablatam , & satisfaciendi personae pro ibIata injuria. Differt quoque a Praedatione, quam etiam vocant diarum grassationem, vel barbare Roboriam, quod haec superaddat insidiosam in viis, sive publicis sive privatis, aggrestionem, at citra occisionem . Per Dim intelligitur tam privata , quae fit fine armis, quam publica , quae fit cum armis et nihil tamen interest , an vis inferatur actu , vel solum Paretur contra resistentem; nec an quis vim inferat per se ipsum , vel per alios auxilium ferentes . In mdium est damnum igne datum, quando nempe quis aedificia, domos, praedia, pagos, oppida, Ecclesias, aut bona aliena, segetes , foenum , fructus apposito igne incendit ac devastat : fi id fiat dedita opera, deliberate, ac dolo malo, Dologam : si non studiose , at non sine culpa negligentiae vel imprudentiae, Culpo um : si sine dolo & culpa, Casuale nuncupatur, quod nempe praevideri , vel praevisium averti non potuiL . Violatio Ecclesiarum hic dicit violentam effractionem locorum sacrorum cum spoliatione, atque involvit sacrilegium, quod tripliciter committi potest: si res sacra de loco sacro: res sacra de loco non sacro : si res non sacra de
loco sacro ( ibi deposita) surripiatur . . et Dico I. Poena Raptoris de Jure Civili est duplex, Civilis & Criminalis : C Ilis, si agatur
civiliter actione Di bonorum raptorum, , haec actio instituatur intra annum utilem, est quadruplum, eui tamen simplum seu persecutio rei ablatae inest ,
Ir Inst. O t. i. c. de vj boostrum raptor. ubi etiam
610쪽
De raptoribus, incendiariis, e . . yyy conceditur actio furti contra Raptorem. Crimina Is , si agatur criminaliter ad vindictam publicam , est poena extraordinaria, Luit. J. de pridae delici. nisi accesserit qualitas praedationis , tunc enim est poena capitalis, L 28. s. Io. J de paenis, etsi unica vice contigisset. Const. Un Caroli V.art.1 26.Hodie proin rapina accensetur delictis pubi cis; cum tamen olim inter privata numerari consueverit. In Germania fere solet esse poena gladii cum impositione cadaveris ad rotam. Actio Dibonorum raptorum & actio furti in multis hodie Iocis videntur exolevisse, postquam rapina & fu tum publicis vindicantur poenis. D. Greaech stn 6. De Jure Canonico raptor excommunicari iubetur, Ac, nisi plene satisfecerit, ipsi neganda absolutio, atque, si renuat satisfacere, mo
tuo sepulturae sacra,ric. I. 2.3. h. t.
3 Dico et . Poena incendii dolosi de Iure Civili moderno est ignis , & vivi comburium .
Constit Caro n. art. I x s. vi consuetudinis tamen
vel statuti alicubi solent prius strangulari , &tumscorpore rogo injici, ad evitandum desperationis periculum . Dixi, Dolosi: Culpa sum enim Pro qualitate culpae, latae, levis, levistimae pa-niri arbitrarie potesti; cum neque lata culpa in delictis aequiparetur dolo; locum tamen habet actio Civilis ad reparationem damnorum iv interesse, ad quoil ante sententiam non obliga tur, qui Per culpam mere iuridicam fuit causa incendii non conjunctam cum theologica, bene tamen, si culpa theologica, saltem gravis, in terventilet . Incendium Fortuitum vel Casu a
nulli subjacet poenae. De Iure Canonico qui templa & loca sacra aut religiosa dolose incendunt, ipso lacto sunt excommunicati , qui loca proiana, praeter Poenitentiam trium aennorum e comma uicandi , cau. 31. 32. causis, q. s. c. is. O