장음표시 사용
681쪽
gro Lib. V. Titulus XXX LPto, c.6. b.t. nisi non-usus cedat in P ejudicium alteriuS, C. V. defor. co . ut si privilegium est concessum toti Communitati vel Statui,,u.g. Clericali, uti est privilegium fori & canon II. E. Licitus quoque per se & validus est etiam existra territorium concedentis , si sit privilegium personale illimitate concessum . Suar. de LL.
Ab.8. c. 28. n. Ioseqq. cum communi: nisi actus
in alieno territorio esset prohibitus speciali Lege, qua etiam peregrini obligantur . g. Etiam contra pariter privilegiatum , licet privilegia aliquo modo sibi opponantur, ut si unum saltem tacite est conditionatum, nisi alter, v. g. sit exemptus , ut si alter habeat privilegium percipiendi decimas , tu vero privilegium ratui s agris non solvendi: vel si unum est generale, alterum speciale ; istud enim praetertur alteri, c. generi 3 . de Al. I. in c. si autem vere sibi contrarientur, quia utrumque ablatutum , utrumque generale, vel utrumque speciale, a tenditur, quodnam ab altiori potestate proveniat , vel, si in hoc sunt paria , quodnam sit
antiquius. Suar. Haun. alii.6 Dico 3. Interpretatio privilegiorum (cui tamen locus non est nisi in dubio de mente concedentis ita facienda est, ut attentis verbis, suta jecta materia, & circumstantiis , stylo Curiae
consonet menti concedentis, a qua velut anima totum habent suum vigorem. Et hinc servanda est verborum proprietas secundum communem usum, c. A.t. nisi aliud obstet.bet. Non tamen ita ainanda est, ut nihil speciale operentur comtra vel praeter jus Commune, evadant inutilia, uel etiam onerosa privilegiatis. l. i. s. E. g. Mmunicipalem c. go. h.t. quia alias privilegia Perderent suam naturam. 3. Privilegia favorabilia
iunt late interpretanda , noli obstante , quod
682쪽
De Prioilegiis, bc. 6 Iinterpretatio Iata cederet in praejulicium coiscedentiS , c. I s. de R.I. in 6. Et de his procedit nota regula: ueneficium Principis latissima est interpretandum , etiam contra istram Principem, LS. g. de Constit. Prisc. c. rh. h. t. c. I 6. de S. ibi:
cum beneficia Principum sint interpretanda largi sesime. Talia sunt in Corpore Iuris clausa: in f vorem Religionis, causae piae, vel boni publici
concessa: item aliis indulta , quae non cedulae in praejudicium tertii, & merum favorem continent, uti privilegia dispensendi, a casibus reservatis absolvendi, comedendi carnes in die abstinentiae &c. Latior quoq; interpretatio permittitur in privilegiis motu proprio & ex certae scientiadaetis,et 23. de Praeb.in 6. E contra g. strictae interpretationis sunt odiosa, quantum patitur Proprietas verborum. c. I s.cit. nisi privilegium continere favorem Religionis aut causae piae aut CorporEiuris sit insertum. Hujusmodi autem privilegi odiosa sunt, quae sunt contra jus Commune. Per
c. p. s. h.t. vel contrae jus Privati. arg. c. I A. deo I.
Ordin. Imo privilegium, quo derogatur juri tertii, idque non exprimit privilegians, per c. I. e constit. iv 6. est subreptilium & nullum . Quaeresi, an privilegia favorabilia , sicut
Ialam interpretationem, ita etiam patiantur extensionem ultra proprietatem verborum ad Personas ct casius in iis non expressos ob paritatem vel identitatem rationis R. proprie dictam extensionem non patiuntur; quia tota vis pendet ex voluntate concedentis, quae exprimitur Per verba, non ec ratione. Unde illud tritum : privilegium tantum Dalet, quantumsonatet
Ec Regula r . in 6. quod alicuigrati e conceditur, trahi non debet ab aliis in exempsum : sic, si Titio propter merita in privilegio expressa coa vcedatur pluralitas beneficiorum, immunitas a seia
683쪽
vendis decimis &c. idem privilegium'extendi non potest ad alium, qui paria, eadem , vel etiam majora habet merita . Dixi, proprie dictam extensionem, quando nimirum alii casus, vel personae, nec formaliter nec virtualiter in privit gio comprehendantur; si enim saltem virtualiter comprehenderentur , posset fieri extensio, quem tamen potius esset interpretatio comprehen a sic, si Clerico detur potestas testandi ad causas profanas, censetur etiam data potesta& faciendi legata, codicillum , donationem mortis, causa ad profana: si cui concedatur potestas r citandi Matutinum a prandio , & ix indigeat secto , v. g. propter imbecillitatem oculorum ,
etiam extenditur ad socium; si filiis & frati iabus indultum est privilegium, recte porrigitur quoque ad filias & sorores, arg. .s3 3. β de
Legat. 3. nisi abunde appareat restrictio, vel de contraria concedentis intentione constet. Objic Lex favorabilis extenditur ad casum non expre sum , in quo reperitur eadem ratio et ergo &privilegium favorabile. R. p .ant. si ille casus
nec virtualiter ( v. g.,tanquam Parx in toto, vel aliquid minus in eodem genere, velut accessorium , vel alias arcte connexum cum G-
presso j comprehenditur in Lege; quia uoluntas. Legislatoris, non ratio, tacit legem. X Dico g. Privilegia amittuntur ipso Jure sequentibus modis. I. Iaeteritu subjecta , nimirum vel rei, si privilegium sit reale, vel personae, si
personale, Cet s. de O. infin. c.2. de R. I. in o. si nimirum res penitus desinat,aut totaliter destru tur, v.g. Collegium,Ecclesia &c. fine spe resuscitationis. 2.Lastra temporis , si ad certum tempus fuit restrictum. 3.Conditione non impleta nec deinceps
implenda, sub qua fuit concessum Cessante causas nati, c. 6o. deone . ibi: cessante causa cessat
684쪽
De Priuilegiis Hre. 6 si essectus, tu concedentis intentio: modo privilegium haberi tractum crassioum, h.e..non consummetur unico actu, dc cIusa cesset contrarie, h. e. ita ut , ejus usus reddatur illicitus : sicta habens privilegium comedendi carnes in quadragesimi propter infirmitatem corporis, hac cessante debet cessare a comestione carnium: habens privilegium non residendi, si postea ex ejusi absentia ob defectum Ministrorum Ecclesia pa-i teretur damnum in sacris Ministeriis, residere
teneretur. Si vero causa cesset selum negative, A. et praecise non amplius existat, manet privilegiam : sic, si quis ex privilegio acquisivit se- candam beneficium ex causa, quoa primam non faerit lassiciens ad congruam lustentaetionem , potest retinere &istud, licet primam auctis reditibus postea factim sit sulficiens . s. Morte conredentis, sed talum tunc, quando concedet adaiait clius alam, ad beneplacitum melum, aucquamdiu boluero c. s. de Reor. in s. n Em per mortem extinguitur beneplacitum, & volvata li ad quam fuit iustae restrictio. Alias regulaeri treper obitum concelentis non expirat privilegiam, perfecte jam concessam c. p. de os . deleg. in c. siam bene seium Hivcipis decet e se mansurum,3 c. I 6 de R. s. in s. Aliud foret, si gratia non
dum, periesie esset saeti , sed solam commi di,
alteri data, ut gratiam vel privilegium alicui conserat i tunc enim, si re integra moriatur delegans , evanescit potestas delegati. 6. Revuntiatione libera privilegiati expressa vel
nuntiatio non cedat in praejudicium tertii, v.g.ntegri status: sic utique Clericus renuntiare M-quit privilegio Fori se Canonis. Et m cloae mi consensus privilegiantis , & si renant latioce-l cit in favor tertii, hujus acceptatio s nam e
685쪽
usque renuptiatio, utpote nondum acceptata bsemper pro libitu est revocabilis, ct licitus priis
vilegii usus ac validus. Renuntiatio tacita est non-usus, vel usus contrarius privilegii. Unde amittitur . non usu omissiueo, si nempe privile gium sit concessum sub conditione usus, &occasio utendi fuerit. per t. r. q. de Nouredinis. l. p aruit. C. de Serdit. Tunc enim S renuntiatio , di
Praescriptio, tollit privilegium: pariter Praescrii .rtione tollitur, si volentem uti privilegio alius, cui privilegium est onerosum, prohibuit, & illi prohibitioni acquievit praefixo ad praescribendum tempore. Dixi omissido, si enim non-usus est mere negatims, hoc est, privilegiatus Praeci se non utitur privilegio, vel quia non est occasis commoda utendi, vel quia non placet, nullo mindo amittit non- utens, sive sit privilegium conti nens merum favorem, si ve etiam gravamen alte ritus . l. 3g. s. i. hJs.ῆ . de Serυit. Praed. qui Eex tali non usu nec tacita renuntiatio, ut te
quae tam parum indigne argui potest, quam vo Iunias rem habendi, pro derelicta, qua quis ex mero arbitrio non utitur, vel utendi occasionem. non habet, nec praescriptio, utpote quae in ad bhus merse facultatis non procedit, locum invehnit. Putant tamen aliqui,privilegium aliis praeju diciosum vel onerosum, ut est privilegium perci piendi Decimas, visitandi Monasteria exemptet dic. extingui diuturno non-usu, se fuit occasio utendi. 8. usu contrario, qui respicit privilegiuta negativum duntaxat, sed solum tunc amittitur quando privilegium est onerosum , v. g. non sobvendi Decimas; siquis enim diu solvit Decimas vel arguitur tacita renunciatio,nisi error vel ignorantia probetur, vel inducitur praeseriptio. Selforsan alii non male disturrunt de usu contrario, sicut discurrimus de nota a. s. Denique abruma
686쪽
privilegii, illud nimis extendendo, contra intentionem concedentis utenilo &c. at regulariter non ipso jure, sed per sententiam . OV. Tha. q. c. Ag., c. h. t. nisi jus statuat privationem
ipso facto , quod modo privatur jure eligendi Pro una vice, qui scienter eligit indignum. Sed, hoe casu licitus est usus privilegii , donec
feratur sententiae declaratoria criminis. y aeres, an, & quando amittantur Privi legia per Redocationem concedentis , vel ejus successoris , cui par est potestas 3 R. amittuntur,
si revocatio sit valida , & privilegiatis debite
insinuata . Communis ex c. I. de R. I. X. O c. I. in Constit. in 6. nam qui pro arbitrio gratiam fecit, Pro arbitrio'rursus adimere potest. H1bent quoque privilegia rationem precarii Potius, quam donationis, quae nec valide revocabilis regulariter est . Si tamen privilegians temere & sine justa causae revocaret illicitum foret & Principe indignum. Ualida autem revocatior non est. I. Si privilegium , ab inferiore concessum, a Superiore sit confirmatum. t.
Si privilegium sit conventionale, seu onerosum, interveniente pacto datum e vel inde aliquod dominium alicujus rei, v. g. castri acquisitum: vel si privilegium sit remuneratorium , in justitia (non in mera Gratitudine 3 fundatum , ei- qae commensuratum: vel gratuitum qaidem, at non-subdito concessum, & ab hoc acceptatum; haec enim privilegia vel involvunt, vel transeune in pacta, consequenter tribuunt jus rigorosium: tali autem jure quaesito Princeps vel Superior privare nequit absque causa publica , seu publicum bonum spe stante . Quamdiu autem revocatio debite non fuerit intimata ( licet privilegiatus casu & per accidens veniret in ejus notitiam
Iicite pergit & valide in usu sui privilegii.
687쪽
Revocatio autem potest esse vel specialis , nempe per decretum speciale , aut per legem generalem, cui tamen inserta est specifica privilegii mentio revocatori et vel generalis, qua privilegians generaliter jerogat privilegiis suae
constitutioni contrariis, v. g. Per hanc claus
Iam, non obsantibus ( vel abroeatis 3 privilegiis
quibuscumque en contrarium. Si tamen privit sium, cum concederetur , fuit munitum cla sula aliqua derogatoria revocationis, v. g. hac vel simili , ut non censeatur revoca um , nisi
expressa, speetalis, de verbo ad verbum sat ejus
mentio, per illam clausulam generalem non censeretur revocatum, quia per genus non derost
tur speciei, arg. l.8αgis R. I. Sed opus esset fortiori clausula, &tali, qualem ad deroga dum requirit clausula priori privilegio apposita,v.g. hac vel simili, non obstantibus privilegii quisuccumque, etiam munitis hac clatifuga a rcgatoria, ut eis derogari non piau, nisi eorum expressa, Decisca, aut de veroo ad verhum Fument o. Ex quibus etiam inseres , illa privit gia Reg Iarium a Tridentino non fuisse revo cata, quibus per nullam clauiuiam specialem derorant decreta Tridentini . sicut enim per clausulam seueralem Legis derogatoriam non derogatur specialibus statutis & locorum comsuetudinibus, ita nec privilegiis Particularibus, in Corpore juris non contentis cum genua nouderoget speciei, bene tamen species generi, Ldo. cit. Revocata tamen fuisse illa , Decretis Trideatini contraria, quibus dicta Dec taex
presse di specifice derogant . Trid. m. de Regul. Unde ab Alexandromnata quoque est Thaec propositio : Regulares Dilunt uti privilegiis suta, quae sunt inpressa re vocata a concilio Tridentino.
688쪽
Dei Purgatiove canonica. 6 p. TITULUS XXXIV. De Purgatione Canonica.
a suid sit, , quomodo sat Purgatio Cano, .
et tiaando haseat locum.s Mais ejus essectus,
i oderatio hoc ioco est ostensio invorantia fu-
per objecto erimim. Si fiat modo a M. Cataonibus praescripto , vocatur Canonica . Si alio, Vulgaris, de qua in t.AM. Plures quidem olim erant modi se purgandi a SL Canonibus recepti , velut per juramentum ad Sepulchra vel Reliquias Sanctorum e per pablicam simptionem Eucharistiae, adjelia quandoque imis Precatione repentini interitus, si objectum criamen sit commissum m. Sed hodie, postquam fidelium sincera in Deum & Sanctos fiducia deficere, vel in superstitionem degenerare eo pit, exoleverunt, & remansit unicus modus c. I .F. h t. Praescriptus, qui consistit i. in jur mento, quo burgandus tactis Evangeliis , etsi Episcopus sit, rurare debet, nec perie, nec Peralium sim nomiae, commissum ella crimen rei excessum sibi objectam. a. lo juramento alio.ram virorum ( vel in horum defecta femin Tam , honestae vitae 3 qui compurgatorea dicut tur, Plures vel pauciores, v.g. rho. s. 3. iust qualitatem delicti, infamiae, personae, ch paria ter tactis Evangeliis jurare debent, quod credant, objectum crimen a purgando sea reo nox es Perpetratum: proin pargandus ipsis debet tae
689쪽
erudelitatis. Iste modus, eui valde aptus fit aa finem a jure Canonico intentum &salutaris, ut crimen, quod alio modo satis probari nequit, vel detegatur & debite puniatur, vel ut personae dictimatae ac innocentis honor restauretur, tamen
fere in sola foro Canonico locum obtinet (In Civili enim ejus loco adhibetur Tortura Imo etiam in foro Canonico fere in desiuetudinem abiit, & rarissime indicitur, nifi ubi viget Sacra Inquistio contra Haereticos, ut notant D ctores cum Iul. Claro, idque reprehendunt di Dico I. Ut Judex competens indicere possit Purgationem nonicam, requiritur I. ut persona, cui indicenda est, fit talis , cujus intingritas famae multum est necessaria Reipublicae, proba, ct non viIis aut Plebeja. c. I. S. I. h. t. a. ut praecesserit accutario, vel denuntiatio, vel dii matio, aut indicia gravia, unde aliquis v
risimiliter apud viros graves sit suspectus de gravi
crimine. c. .seqq. eod. S. ut nec innocentia nec crimen alio modo, v. g. Per testes, probari queat. c. Ita eod. denique . ut crimen non sit noto-
3 Dico et . Effectus Purgationis Canonicae vel est ab lutio a crimine di declaratio innocentiae,
proin sublatio infamiae & scandali, si legitime
facta sit, text. dc DD. in c. 2.2Q. h. t. l. E ss. de urejur. Vel eondemnatio ad poenam crimini proportionatam , si Reus in Purgatione deficit vel jurare recusando de sua innocentia, vel comPargatores non inveniendo, qui de credulitateiarare voluissent. text. ON. in c. . h.t. quia pra cummio , 'uae Prius tantum erat verisimilis contra distamatum, contra deficientem in Purgati me fit violenta & vehementissima , ut adeo e iam poena ordinaria i non tamen mortis vel
mutilationis) infligi possit, per ea, quae tradidi
690쪽
- . . purgatione vulgari. Obaa De et 3. Lib. E. de Praesumptionibus, nam devicens in purgatione habetur ut convictu . tammar Stret in o. Io. cit. Mitius tamen &arbitrio Iudicis punieadum volunt alii praesertim si defeetus fuit ex parte Compurgatorum.
TITULUS XXXV. De purgatione vulgari. SUMMARIUM.1 Quid sit, , quomodo fiat purgatio vulgaris.
et Ao sit licita. I An cruentatio cadaveris faciat probationem. Quid de provocatione ad Divinum Tribunat Aenumdum sit .
et D Uetatis v gari, sic dicta, quia vulgi su-
I perstitiosae observationi originem debet, est probatio criminis via innocentiae eae sperstitio a dulgi obferoatione O, moribus intro ceta. Fieri solebat vel per duellum et vel per ignem, vomeres aut Prunas ardentes, nudis P dibus substratas, aut manibus portandas et vesper aquam ferventem aut ebullientem: Nel per aquam frigidam, ex opinione, ut pro innocente haberetur, qui illaesus mansisset, pro nocente autem & reo, qui laesiis litisset, aut in ut timo casu supernatasset aquae frigidae . Hi quatuor modi certo sunt illiciti dc vano, quia haremedia cognoscendi innocentiam sunt impropor tionata, superstitiose, dc tentationem Dei contianent, quia vel a Deo petitur miraculum, vel tacite Fnvocatur daemonis auxilium. Quaestionis tamen est, an cruentatio cadaveris sieu occisi h